Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
44-to’plam_2-qism_Iyun-2025
83
MAKTABGACHA TA’LIMDA MILLIY QADRIYATLAR
VA AN’ANALARNI SINGDIRISH
Toshboyeva Go’zal Avazovna
Surhondaryo viloyati Qiziriq tumani 15-DMTT direktori
Annotatsiya
:Ushbu maqola maktabgacha ta’limda milliy qadriyatlar va
an’analarni bolalar ongiga singdirishning muhimligini yoritadi. Unda milliy o‘yinlar,
ertaklar, qo‘shiqlar, bayramlar va urf-odatlar orqali bolalarda vatanparvarlik, kattalarga
hurmat, mehmondo‘stlik va oilaviy qadriyatlarni shakllantirish usullari ko‘rib
chiqilgan. Maqolada milliy tarbiyaning bolaning shaxsiyat shakllanishidagi roli
muhokama qilingan.
Annotation
This article highlights the importance of instilling national values and
traditions in preschool education. It discusses methods for fostering patriotism, respect
for elders, hospitality, and family values in children through national games, fairy tales,
songs, holidays, and customs. The article examines the role of national education in a
child's personality development.
Kalit so‘zlar
Milliy qadriyatlar, An’analar, Maktabgacha ta’lim, Vatanparvarlik,
Tarbiya, Urf-odatlar, Oilaviy qadriyatlar.
Keywords
National values, Traditions, Preschool education, Patriotism,
Upbringing, Customs, Family values.
Kirish
Har bir xalqning o‘ziga xos madaniyati, an’analari va qadriyatlari bor. Bu
qadriyatlarni yosh avlod ongiga singdirish millatning kelajagini ta’minlashda muhim
ahamiyatga ega [1]. Maktabgacha yosh – bolaning ilk bilim va ko‘nikmalarni
o‘zlashtiradigan, shaxsiyatining poydevori qo‘yiladigan davr bo‘lganligi sababli, bu
davrda milliy qadriyatlarni singdirish juda samarali hisoblanadi [2]. Ushbu maqola
maktabgacha ta’limda milliy qadriyatlar va an’analarni bolalarga singdirishning
ahamiyatini va amaliy yo‘llarini tahlil qilishni maqsad qilgan.
Asosiy qism
Milliy qadriyatlarni maktabgacha ta’limda singdirish bolalarning o‘z ildizlarini
bilishiga, o‘z millatiga faxrlanishiga va milliy o‘ziga xosligini anglashiga yordam
beradi. Bu jarayon quyidagi yo‘nalishlarda amalga oshiriladi:
1.
Milliy o‘yinlar. Xalq o‘yinlari bolalarni harakatga undaydi, ularda
chaqqonlik, zukkolikni rivojlantiradi va bir vaqtning o‘zida milliy urf-odatlarni
o‘rgatadi. Masalan, "Chillik", "Oq terakmi, ko‘k terakmi" kabi o‘yinlar bolalarda
jamoaviylik ruhini shakllantiradi [3].
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
44-to’plam_2-qism_Iyun-2025
84
2.
Milliy ertaklar va dostonlar. Xalq ertaklari va dostonlari bolalarda ezgulik,
adolat, mehnatsevarlik kabi ijobiy fazilatlarni shakllantiradi. Ular orqali bolalar o‘z
xalqining tarixi, qahramonlari va qadriyatlari bilan tanishadilar [4].
3.
Milliy qo‘shiqlar va laparlar. Bolalarga milliy qo‘shiqlar va laparlarni
o‘rgatish ularning estetik didini rivojlantiradi, musiqaga bo‘lgan qiziqishini oshiradi va
o‘z xalqining folkloriga hurmatni shakllantiradi [5].
4.
Milliy bayramlar va urf-odatlar. Navro‘z, Ramazon hayiti, Qurbon hayiti
kabi milliy bayramlarni nishonlashda bolalarni faol ishtirok etishi ularda milliy
an’analarga hurmatni uyg‘otadi va ularni jamiyatning ajralmas qismi ekanligini his
qildiradi [6].
5.
Kattalarga hurmat va mehmondo‘stlik. Bolalarga ota-onalarga, bobo-
buvilarga va boshqa kattalarga hurmat ko‘rsatishni, mehmonlarni kutib olish va ularga
izzat ko‘rsatishni o‘rgatish oilaviy qadriyatlarning asosidir.
Maktabgacha ta’lim muassasalarida milliy burchaklar tashkil etish, milliy liboslar
kunlarini o‘tkazish va ota-onalar bilan hamkorlikda milliy tadbirlarni uyushtirish bu
jarayonni yanada samarali qiladi.
Xulosa
Maktabgacha ta’limda milliy qadriyatlar va an’analarni singdirish bolaning
shaxsiyatini har tomonlama rivojlantirishda, uni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashda va
o‘z milliy o‘ziga xosligini anglashida fundamental ahamiyatga ega. Milliy o‘yinlar,
ertaklar, qo‘shiqlar, bayramlar va urf-odatlar orqali bolalarda ezgu fazilatlar
shakllanadi. Oilalar va maktabgacha ta’lim muassasalari birgalikda ishlash orqali
kelajak avlodni milliy qadriyatlarga sodiq, o‘z Vatani va xalqiga hurmat bilan
qaraydigan insonlar qilib tarbiyalashi mumkin.
Adabiyotlar ro‘yxati:
[1] O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 21 iyuldagi "Maktabgacha
ta’lim tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi PF-5117-son
Farmoni, 3-band.
[2] Karimova D. Milliy tarbiyaning pedagogik asoslari. – Toshkent Sharq, 2019.
– B. 98.
[3] Hasanov A. O‘zbek xalq o‘yinlari va ularning tarbiyaviy ahamiyati //
Pedagogika jurnali. 2022, № 1. – B. 50-55.
[4] Safarov O. O‘zbek xalq ertaklarining ma’naviy-axloqiy tarbiyadagi o‘rni. –
Toshkent Fan, 2021. – B. 72.
[5] Usmonova N. Bolalarni milliy qo‘shiqlar orqali tarbiyalash // Yoshlar va
san’at. 2020, № 3. – B. 60-65.
[6] G‘ulomova Z. Milliy bayramlar va urf-odatlarning bolalar tarbiyasidagi roli.
– Toshkent Ta’lim, 2018. – B. 130.
