Jild 44 № 2 (2025)

Jild 44 № 2 (2025)
Nashr qilingan: 11-07-2025

Maqolalar

3-11 8 3

MAXSUS KIYIMLARNI ISHLAB CHIQARISHDA MANZILLI LOYIHALASH TAMOYILLARI ASOSIDA AVTOMOBIL SANOATI XIZMATCHILARNI MAXSUS KIYIMLARINI TADQIQI

Nuriddinova Rohila Pazlitdin qizi

Annotatsiya: Bugungi kunda tikuvchilik korxonalari uchun buyurtmasining ishlab chiqarish kiyimlari segmenti eng katta ulushini egallaydi. Endilikda  maxsus kiyim nafaqat himoya funksiyalariga, balki estetik talablarga ham javob beradigan, shuningdek, korxonaning korporativ identifikatorining tarkibiy qismlaridan biri bo'lib, hozirda jozibali imidjni yaratish har bir korxona rahbarining maqsadi hisoblanmoqda.

177-181 11 3

ESG ASOSIDA BARQAROR BOSHQARUV VA KORPORATIV MAS’ULIYAT: O‘ZBEKISTON AKSIYADORLIK JAMIYATLARINING XALQARO HAMKORLIK IMKONIYATLARI

Urinov Bobur Nasilloyevich

Annotasiya:  Ushbu  maqolada  O‘zbekiston  aksiyadorlik  jamiyatlarida  ESG 
(ekologik,  ijtimoiy  va  boshqaruv)  tamoyillariga  asoslangan  barqaror  boshqaruv 
tizimini shakllantirishning hozirgi holati, muammolari va xalqaro hamkorlik asosidagi 
istiqbollari tahlil qilinadi. Tadqiqotda 2020–2024 yillarga oid yillik hisobotlar, xalqaro 
ESG  standartlari  hamda  Yevropa  Ittifoqi  va  xalqaro  moliyaviy  institutlar  bilan 
hamkorlikdagi  loyihalar  tahlil  qilindi.  Muallif  ESG  indikatorlari  asosida  korporativ 
mas’uliyat va barqaror boshqaruvni kuchaytirish uchun maxsus monitoring agentligi 
tashkil  etish,  davlat-xususiy  sheriklik  asosida  ta’lim  markazlari  ochish  va  ESG 
hisobotlarini qonunchilik orqali tartibga solish bo‘yicha takliflar ishlab chiqlgan. 

352-357 9 2

MILLIY TARBIYA ASOSIDA EKOLOGIK ONGNI SHAKLLANTIRISHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI

Sadriddinova Zulfiya Mirzaliyevna

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  ekologik  tarbiya  va  milliy  tarbiya  tizimi 
o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik tahlil qilinadi. Ekologik  ongni shakllantirish jarayonida 
maktabgacha ta’limdan oliy ta’limgacha bo‘lgan barcha bosqichlarning o‘rni yoritiladi. 
Shuningdek, ekologik qadriyatlarning milliy axloqiy mezonlar, madaniy yondashuvlar 
va fuqarolik mas’uliyati bilan uyg‘un holda rivojlanishi muhim omil sifatida ko‘rsatib 
o‘tiladi.  Xalqaro  tajribalar,  davlat  dasturlari  va  metodik  tavsiyalar  asosida  ta’lim 
jarayoniga ekologik tarbiyani integratsiyalashning samarali  yo‘llari ko‘rib chiqiladi. 
Mazkur maqola ekologik muammolarni hal qilishda ta’lim-tarbiya tizimining strategik 
rolini ochib beradi. 

358-363 7 3

XALQ O‘YINLARI – MA’NAVIYAT MANBAI VA TARBIYA MAKTABI

Davlatova Saidaxon Tojimuxammadovna

ANNOTATSIYA.  Mazkur  maqolada  xalq  og‘zaki  ijodining  muhim  bo‘g‘ini 
bo‘lgan  xalq  o‘yinlarining  tarbiyaviy  ahamiyati,  ularning  milliy  o‘zlikni  anglash, 
ma’naviy  merosni  saqlash  va  yosh  avlodni  barkamol  etib  tarbiyalashdagi  o‘rni 
yoritilgan.  Muallif  xalq  o‘yinlarining  ildizlari  chuqur  tarixiy,  madaniy  va  ijtimoiy 
asosga  ega  ekanligini  ta’kidlab,  ularning  shakllanishi  totemistik  va  anmistik 
qarashlarga borib taqalishini ilmiy dalillar bilan ko‘rsatadi. “Alpomish”, “Shohnoma” 
kabi dostonlar hamda tarixiy manbalar orqali xalq o‘yinlarining shakli, mazmuni va 
tarbiyaviy yo‘nalishlari ochib beriladi. Ayniqsa, ot, o‘q-yoy, chavandozlik, merganlik 
kabi  o‘yinlar  vositasida  yosh  avlodda  jasorat,  fidoyilik,  jismoniy  tayyorgarlik  kabi 
fazilatlar shakllantirilganiga urg‘u beriladi. 

364-367 6 3

BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING OG‘ZAKI NUTQINI RIVOJLANTIRISH

Sadriddinova Zulfiya Mirzaliyevna

Ushbu  maqolada  boshlang‘ich  sinf  o‘quvchilarining  og‘zaki  va  yozma  nutqini 
rivojlantirishda darslarning, ayniqsa ona tili va o‘qish fanlarining ahamiyati yoritilgan. 
Nutqning  tafakkur  bilan  uzviy  bog‘liqligi,  uni  rivojlantirishdagi  mantiqiy  fikrlash, 
mustaqil mulohaza yuritish ko‘nikmalarini shakllantirish jarayoni izchil ko‘rsatilgan. 
Shuningdek,  o‘quvchilar  so‘z  boyligini  oshirish,  talaffuz,  sinonimlar  bilan  ishlash, 
matn  ustida  mulohaza  yuritish  orqali  og‘zaki  ifoda  madaniyatini  shakllantirishning 
amaliy  yo‘llari  tavsiflangan.  Maqolada  bolalarning  nutq  ko‘nikmalarini 
mustahkamlash,  ularni  sog‘lom,  fikrlovchi  va  barkamol  shaxs  etib  tarbiyalashga 
xizmat qiluvchi metodik tavsiyalar berilgan. 

368-371 8 2

A COMPARATIVE STUDY OF PHRASEOLOGICAL UNITS RELATED TO PROFESSIONS IN ENGLISH AND UZBEK LANGUAGES

Akhmedova Zulfiya Guseynovna

Abstract. Phraseological units play an important role in reflecting the cultural, social and professional realities of the linguistic community. This article examines phraseological units related to the profession in English and Uzbek, analyzes their structure, semantics, cultural connotations and usage. This study highlights both common features and differences due to linguistic and socio-cultural factors.

150-154 8 5

WINDOWS TERMINOLOGIYASINING SHAKLLANISH VA RIVOJLANISH BOSQICHLARI

Jabborova E’zoza Erkin qizi, Bobir Maxammadov

Ushbu ilmiy ishda Microsoft Windows operatsion tizimi doirasida shakllangan va keng qo‘llanilayotgan terminologiyaning bosqichma-bosqich rivojlanishi, shakllanish manbalari va lingvistik xususiyatlari tahlil qilinadi. Windows tizimi 1980-yillardan buyon dunyo bo‘ylab eng keng tarqalgan operatsion tizimlardan biri bo‘lib, unga oid terminlar nafaqat ingliz tilida, balki boshqa tillarda, jumladan o‘zbek tilida ham faol o‘zlashtirilmoqda. Tadqiqotda Windows terminlari birinchi versiyalardan boshlab hozirgi zamonaviy versiyalarga qadar qanday rivojlanib borganligi, texnologik taraqqiyot bilan qanday yangiliklar kiritilgani, terminlar tizimi qanday kengaygani, qanday terminlar saqlanib qolib, qay biri eskirganligi tahlil qilinadi. Shuningdek, ingliz tilidan kirib kelgan terminlarning o‘zbek tilida qanday tarjima qilinishi, ularning normativligiga oid muammolar, semantik mosligi, leksik va morfologik shakllanish xususiyatlari o‘rganiladi. Ish davomida Windows terminlari tarixiy-lingvistik, texnik-semantik, pragmatik va tarjimashunoslik nuqtayi nazaridan ko‘rib chiqilib, ularning shakllanishida muhim bosqichlar — Windows 1.0 (1985), Windows 95, Windows XP, Windows 7, Windows 10 va Windows 11 kabi versiyalarning roli alohida ta’kidlanadi. Bundan tashqari, foydalanuvchi interfeysi, tizim fayllari, sozlamalar va xavfsizlikka oid terminlar rivojlanishidagi o‘ziga xosliklar ham yoritiladi. Mazkur ish o‘zbek tilshunosligida texnologik terminlar tahliliga bag‘ishlangan amaliy va nazariy tadqiqot bo‘lib, terminshunoslik, kompyuter lingvistikasi, tarjimashunoslik va axborot texnologiyalari sohalarining kesishmasida olib borilgan. Tadqiqot natijalari Windows tizimi uchun milliy terminlar bazasini shakllantirish, o‘zbek tilidagi texnik tarjimalar sifatini oshirish va AKT tilini boyitishga xizmat qiladi.

155-158 6 2

МАЪРИФАТПАРВАР-ТУРКИСТОН ЖАДИДЛАРИНИНГ СИЁСИЙ ҲАРАКАТЛАРИ ТАРИХИДАН

А.Э.Курахмедов

Қадим-қадимдан бу муқаддас Ватанимиз тупроғида буюк аждодларимиз миллат истиқлоли, мустақиллиги, фаровонлиги, унинг ижтимоий-иқтисодий ва маданий турмуши йўлида курашиб келган. Айниқса, ХІХ аср охири ХХ аср бошларида чор ҳукумати мустамлакачилик сиёсати ва Туркистонда ҳукм сураётган феодал қолоқликка қарши курашга отланган ҳамда уша давр тузумига қарши чиққан тараққийпарвар-маърифатпарвар кучлар – “жадидлар кураш майдонида ҳаракат килганлар”.


ХХ аср бошларида Туркистонда жадидчилик кундан-кунга авж ола бошлади. Жадидлар ўзларининг маърифатпарварлик мақсадларини амалга ошириш билан бирга сиёсий мақсад ва вазифаларини амалга ошириш йўлида курашдилар. Биринчидан, чор ҳукумати мустамлакачилик сиёсати авжига минган, иккинчи томондан социал-демократлар сиёсий майдонда тобора яққолроқ кўринаётган, Туркистон халқлари қайси йўлдан бориши тўғрисида ўйлайдиган ўта мураккаб бир тарихий шароитда жадидчилар ўзларининг асл ижтимоий-сиёсий ва маданий-маънавий мақсад ва вазифаларини назарий жиҳатдан ишлаб чиқдилар. Шундай қийин бир вазиятда аввало замонавий илмлар билан қуролланиш шарт, бинобарин, миллий ўзига хослик, урф- одатлар, қадриятлар, диний ақидаларнинг энг илғор ва муҳим нуқталарини пухта эгаллаш ва шу билан бирга ўзлигини йўқотмаслик, иймон-эътиқодда мустаҳкам туриш, чор ҳукуматининг мустамлакачилик сиёсатига қарши кураш, мустакиллик ва истиқлолга эришиш масалаларини кескин килиб қўяди. Жадидлар бу мақсад ва вазифаларни амалга оширмасдан миллий мустақилликни қўлга киритиш мумкин эмаслигини алоҳида уқтирадилар. Агар замонавий илмлар билан қуролланилмаса айни кунларда барча етакчи ишларни ўз қўлларига киритиб олган мустамлакачилардан қутулиб бўлмайди, деган фикр билан жадидлар ҳаракат қилдилар. Мисол учун, уша давр матбуотида ёзилишича, “ХХ аср бошидаги рус-япон урушидан кейин маҳаллий халқларда ўз аҳволларини яхшилаш учун умидлари кучайди, шу билан биргаликда жадидларнинг сиёсий фаолияти ҳам кучая борди”(М.Н. Под знаком ислама. Новый Восток, 1923.-№4.-89 б.).

159-162 9 1

ENDOMETRIOZ VA BEPUSHTLIK: DIAGNOSTIKA VA DAVOLASHDA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR

Ortiqova Munisa Yusufaliyevna

Annotatsiya: Endometrioz reproduktiv yoshdagi ayollar orasida keng tarqalgan surunkali kasallik bo‘lib, u bepushtlikka olib keluvchi asosiy sabablardan biridir. Mazkur maqolada endometrioz bilan bog‘liq bepushtlikning patogenez mexanizmlari, zamonaviy diagnostika usullari va davolashdagi innovatsion yondashuvlar ko‘rib chiqiladi. Hozirgi kunda medikamentoz va jarrohlik usullari, shuningdek, yordamchi reproduktiv texnologiyalar (ART) bepushtlikni bartaraf etishda samarali vosita hisoblanadi.

163-165 7 1

TAXATION OF SMALL BUSINESS AND ENTREPRENEURSHIP ENTITIES: FOREIGN PRACTICES

Turanboyev Boburjon Qodirjon o‘g‘li

In the process of improving the taxation of small business and entrepreneurship entities, it is important to analytically study the practical experiences of foreign countries. By analyzing tax systems, incentives, and support measures aimed at promoting small businesses in developed countries, and by applying these practices, important insights can be gained. This study develops specific proposals and recommendations for improving the tax system based on international experience, which can contribute to further liberalization of the national economy and support small business development.

166-169 4 3

BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARINING IJODIY FAOLIYATINI OSHIRISHDA MUSTAQIL TA’LIM TOPSHIRIQLARINING O‘RNI

Abduraxmonova Nigoraxon Akramali qizi

Annotatsiya: Ushbu maqolada bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kasbiy tayyorgarligi jarayonida ijodiy salohiyatini rivojlantirish masalasi yoritilgan. Xususan, mustaqil ta’lim topshiriqlari orqali talabalarning innovatsion fikrlash qobiliyatini oshirish, dars jarayoniga yangicha yondashuvni joriy etish imkoniyatlari tahlil qilingan. Maqolada mustaqil topshiriqlarning turlari, ularning ijodiy faoliyatga ta’siri, shuningdek, amaliy tajribalar asosidagi natijalar asoslab berilgan. Yakunda ta’lim jarayonida ijodiylikni rivojlantirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

170-176 7 2

BARQAROR TURIZMNI RIVOJLANTIRISHDA TURISTIK XATTI-HARAKATLARGA PSIXOLOGIK OMILLARNING TA’SIRI

Melibаyevа Gulxоn Nаzrullаevnа, Musabekov Sherali Nazarali o‘g‘li

Аnnоtаtsiyа: Zаmonаviy globаl dаvrdа sаyohаt – insonlаr uchun nаfаqаt dаm olish, bаlki o‘zini rivojlаntirish, yаngi tаjribаlаrni o‘rgаnish vа mаdаniyаtlаrаro аloqа o‘rnаtish vositаsi sifаtidа hаm аhаmiyаt kаsb etаdi. Biroq, sаyohаt qilish qаrorlаrigа turli psixologik omillаr tа’sir qilаdi. Ushbu mаqolаdа sаyohаt qilishgа tа’sir qilаdigаn аsosiy psixologik omillаr – motivаtsiyа, xаvfsizlik hissi, stress, ijtimoiy tа’sir vа shаxsiy tаjribа kаbi fаktorlаr keng qаmrovli аdаbiyot tаhlili vа stаtistik mа’lumotlаr аsosidа o‘rgаnilgаn. Tаdqiqot CSV fаylidаn olingаn (Sаyohаt qilishgа tа’sir qilаdigаn omillаr.csv) stаtistik nаtijаlаrgа tаyаnib, respondentlаrning demogrаfik xususiyаtlаri vа ulаrning sаyohаtgа bo‘lgаn qаrаshlаrini tаhlil qilаdi. Nаtijаlаr shuni ko‘rsаtаdiki, sаyohаt qilish qаrorigа eng kаttа tа’sir motivаtsiyа vа xаvfsizlik hissi omillаrining o‘zаro tа’siridаn kelib chiqаdi, biroq stress vа ijtimoiy muhit hаm sezilаrli dаrаjаdа tа’sir ko‘rsаtаdi. Tаdqiqot yаkunidа, psixologik omillаrni hisobgа olgаn holdа sаyohаtni rejаlаshtirish vа xizmаt ko‘rsаtish sohаsidа tаvsiyаlаr berilgаn.

346-348 6 4

HAR BIR BEMOR OG'ZIDAGI INFEKSIYA MANBAI STAMATALOGNING JAMOAT SALOMATLIGIDAGI ROLI QAYTA QARALMOQDA

Allamurodova Baxtigul Boymurodovna, Saidov Jasur Baxtiyorovich

Annotatsiya: So‘nggi tadqiqotlar og‘iz bo‘shlig‘i sog‘lig‘i va umumiy organizm 
holati  o‘rtasidagi  bog‘liqlikni  ochib  bermoqda.  Stomatolog  faqat  tishni  davolovchi 
emas, balki infeksiyalarning tarqalish  yo‘llarini nazorat qiluvchi jamoat salomatligi 
himoyachisiga aylanishi kerak. Ushbu maqolada stomatologning funksiyasi kengayib 
borayotgan  sharoitda  qanday  o‘zgarayotgani,  infeksiya  manbaini  erta  aniqlash  va 
profilaktika qilishdagi o‘rni ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi. 

182-186 6 1

O’SMIR YOSHDAGI BOLALARDA AGRESSIV XULQ-ATVORNING NAMOYON BOʻLISHI HAMDA BOLALAR HAYOTIGA PSIXOLOGIK TAʼSIRI

Yusupova Sohiba Saparboyevna

Annotasiya:  O’z-o’zidan  ma’lumki  agressiyani  keltirib  chiqaruvchi  sabablar 
mavjud. Tadqiqotchilar agressiyani keltirib chiqaruvchi sabablarga subektiv omillarni 
keltirib  o’tganlar.  Bular:  tarixiy  xotira,  qasd  olish  udumlari,  ayrim  diniy  oqimlar 
(fanatizm, ekstremizm g’oyalari), ommaviy axborot vositalari (ayniqsa, televideniye), 
ayrim  siyosatchilarning  individual  axloqiy  jihatlarining  bevosita  ta’sir  etish 
imkoniyatlarini ta’kidlaydilar.   

187-189 10 3

TABIIY GEOGRAFIYA KURSI DARSLIKLARI BILAN ISHLASHDA YANGI TA'LIM VOSITALARIDAN FOYDALANISH USULLARI MUAMOSINING TARIXIY PEDOGAGIK TAHLILI

Matnazarova Guliston Uktamovna

 
Annotatsiya:  Tabiiy  geografiya  kursi  darsliklari  bilan  ishlashda  yangi  ta'lim 
vositalaridan  foydalanish  usullari  ta'lim  jarayonining  samaradorligini  oshirish, 
o‘quvchilarning  qiziqishini  uyg‘otish  va  bilimlarni  yanada  chuqurroq  o‘zlashtirish 
uchun  muhim  ahamiyatga  ega.  Zamonaviy  ta'lim  vositalari  darsliklarni  yanada 
interaktiv, vizual va amaliy jihatdan boyitishga yordam beradi. Bu esa o‘quvchilarda 
tabiiy  geografiya  faniga  nisbatan  mustahkam  qiziqish  uyg‘otadi  hamda  mavzularni 
yaxshiroq tushunishga xizmat qiladi. 

190-194 7 3

AXBOROT TEXNOLOGIYALARI ELEKTR USKUNALARINING ELEKTROMAGNIT MOSLIGINI TA'MINLASHDA ELEKTR QURILMALARI YERGA ULASH TIZIMLARINI BAJARISHGA QO‘YILADIGAN MAXSUS TALABLAR

Hayitov Nasim To'lqin o'g'li

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  axborot  texnologiyalariga  oid  elektr 
uskunalarining elektromagnit mosligini ta'minlashda yerga ulash tizimlarining tutgan 
o‘rni  va  ularni  loyihalashda  qo‘yiladigan  maxsus  talablar  yoritib  beriladi. 
Elektromagnit shovqinlar, uzilishlar va yerga ulash xatoliklarining axborot tizimlariga 
ta’siri  tahlil  qilinadi  hamda  samarali  yerga  ulash  tizimlarini  tashkil  etish  bo‘yicha 
tavsiyalar beriladi. 

195-199 6 2

SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINI TARTIBGA SOLISHNING DOLZARBLIGI

Abbosov Mirsulton Mirsharof o‘g‘li

Annotatsiya. Mazkur maqolada sun’iy intellektning huquqiy maqomini belgilash 
masalalari, afzalliklari va ijtimoiy xavflilik masalalari tahlil qilinadi. Sun’iy intellektni 
Jinoiy-huquqiy  munosabatlarga  sun’iy  intellektni  kiritish  masalalari  haqida 
mulohazalar qilinadi. 

200-205 9 2

SOYA NAVLARI URUG‘LARINING LABORATORIYA SHAROITIDAGI UNUVCHANLIGIGA BIOSTIMULYATORLAR QO‘LLASHNING TA’SIRI

Iminov Abduvali Abdumannobovich, Bo‘riboyev Bekzod Yetmish o‘g‘li

Annotatsiya.  Mazkur  ilmiy  maqolada  soyaning  “Nafis”  va  “Vilana”  navlari 
urug‘larining  laboratoriya  sharoitidagi  unish  quvvati  hamda  unuvchanligiga  turli 
biostimulyatorlarning  ta’siriga  oid  ma’lumotlar  keltirilgan.  Soya  navlari  urug‘lariga 
biostimulyatorlar bilan ishlov berilishi ularning unish quvvati va unuvchanligiga ijobiy 
ta’sir  ko‘rsatib,  “Yer  malhami”  biopreparati  va  “Fitovak”  biostimulyatori 
qo‘llanilganda unuvchanlik 98-100 foizni tashkil etib, nazorat variantiga nisbatan 3-4 
foizga  yuqori  bo‘lishini  ta’minladi.  “Uz  gumin”  biostimulyatori  qo‘llanilganda  esa 
urug‘larning  laboratoriya  sharoitidagi  unuvchanligi  97-98  foizni  tashkil  etganligi 
aniqlandi.   

206-207 9 2

MAMLAKATNING STRATEGIK RIVOJLANISH DASTURLARINI ISHLAB CHIQISH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH (XALQARO TAJRIBALAR ASOSIDA, TAʼLIM SOHASI MISOLIDA)

Quronboyeva Mavluda Bahodirovna, Qurbonov Javlonbek Jo’rabekovich

Annotatsiya:  Ushbu  tezisda  mamlakatning  strategik  rivojlanish  dasturlarini 
ishlab chiqish metodologiyasini takomillashtirish masalasi xalqaro  tajribalar asosida 
tahlil  qilinadi.  Xususan,  taʼlim  sohasi  misolida  strategik  rejalashtirish,  indikatorlar 
tizimi  va  monitoring  mexanizmlari  o‘rganiladi.  AQSh,  Finlandiya,  Janubiy  Koreya 
kabi  rivojlangan  davlatlarning  tajribalari  tahlil  qilinib,  O‘zbekiston  sharoitiga  mos 
metodologik  takliflar  ishlab  chiqiladi.  Natijada,  strategik  rivojlanish  dasturlarini 
samarali rejalashtirish va boshqarishga qaratilgan yangi yondashuvlar taklif etiladi. 

208-212 6 3

AHOLINING HUQUQIY ONGI VA HUQUQIY MADANIYATINI YUKSALTIRISH – KORRUPSIYAGA QARSHI KURASHNING MUHIM OMILI SIFATIDA

Qurvonaliyev Jasurbek Qodirjon o’g’li

Annotatsiya.  Mazkur  maqola  orqali  jamiyatdagi  korrupsiyaviy  omillar, 
korrupsiyaga  qarshi  kurashishda  mamlakatimiz  aholisining  ahamiyati,  korrupsiyaga 
qarshi  murosasiz  kurash  olib  borishda  huquqiy  ong  va  huquqiy  madaniyatni 
yuksaltirish chora-tadbirlari haqida yoritilgan. 

213-216 8 0

HAR BIR O‘QITUVCHI BILISHI KERAK BO‘LGAN ZAMONAVIY O‘QITISH USULLARI

Ismoilova Zaripa Abduqaxxarovna

Annotatsiya: Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim tizimida muhim o‘rin tutadigan 
o‘qitish  usullari  yoritilgan.  Muallif  har  bir  o‘qituvchi  uchun  zarur  bo‘lgan,  ta’lim 
jarayonining samaradorligini oshiruvchi innovatsion metodlar — faol ta’lim usullari, 
muammoli  o‘qitish,  interaktiv  metodlar,  STEAM  yondashuvi,  raqamli 
texnologiyalarni  qo‘llash  kabi  metodlarga  alohida  e’tibor  qaratadi.  Maqola 
o‘qituvchilarga o‘z kasbiy mahoratini oshirish, o‘quvchilarning mustaqil fikrlashi va 
ijodkorligini  rivojlantirishda  foydali  bo‘lishi  mumkin.  Ushbu  tadqiqot  zamonaviy 
pedagogik  yondashuvlar  bilan  tanishishni  istagan  ta’lim  sohasi  vakillari  uchun 
qo‘llanma sifatida tavsiya etiladi. 

217-222 4 4

ENHANCING MARKETING AND MANAGEMENT CAPABILITIES IN THE STRATEGIC DEVELOPMENT OF THE SERVICE SECTOR IN NUKUS CITY FOR SUSTAINABLE ECONOMIC GROWTH AND IMPROVEMENT OF POPULATION WELFARE

Sarsenbaev Bakhitjan Abdulgazievich, Kengesov Diyorbek Umidovich, Nurniyazova Dilnoza Arzubay qizi, Khalmuratova Dilnaz Suleyman qizi

Abstract. This study examines the strategic development of the service sector in 
Nukus  city  and  the  broader  Republic  of  Karakalpakstan  from  2017  to  2024,  with 
particular  attention  to  improving  marketing  and  management  capabilities  as 
mechanisms for ensuring sustainable economic growth and enhancing the well-being 
of the population. Based on statistical data analysis, the research reveals a consistent 
upward trend in service provision, led by sectors such as financial services, transport, 
and  information  technologies.  The  study  underscores  the  imperative  of  integrating 
modern marketing strategies and effective management systems to harness the region’s 
untapped  economic  potential.  Conclusions  and  recommendations  are  presented  to 
inform regional development policies. 

300-303 9 2

ИБРАТНИНГ ЖАДИДЧИЛИК ХАРАКАТИДАГИ ИШТИРОКИ

Ш.Ахмаджанова

Буюк  маърифатпарвар,  йирик  тарихчи  олим,  тилшунос  ва  хассос  шоир 
Исҳоқхон Жунайдуллоҳхўжа ўғли Ибрат (1862-1937) Фарғона водийсида тутган 
ўрни, олиб борган фаолияти кўламининг кенглиги, яратган асарлари, ватан, халқ, 
миллат истиқболи учун фидойилиги сабабидан Туркистон жадидчилик ҳаракати 
тарихида М.Беҳбудий, М. Абдурашидхоновлар каби энг олдинги қаторда  турган  
арбоблардан    бири.  У    жадид    намояндаси,  тарихчи  олим,    атоқли      шоир, 
тилшунос,  мақоланавис,  ношир,  таржимон,  хаттот,  жаҳонгашта  сайёҳ  ҳамда 
муаллимдир. 

251-256 4 2

TAQINCHOQLAR VA ULARNING AHOLI ETNIK HAYOTIDA TUTGAN O’RNI

Zilola Mamadaliyeva

Taqinchoqlar  ham  xuddi  kiyimlar  singari  uzoq  asrlar  davomida  shakllangan 
bo‘lib, ularning o‘ziga xosligi milliy xususiyatlar, bir xalqning boshqa etnos yoki etnik 
guruxlar bilan o‘zaro iqtisodiy aloqalari, siyosiy tuzumning milliy madaniyatga ta’siri 
va boshqalarda namoyon bo‘ladi. Xar bir xalqning etnik tarixidagi milliy an’analari, 
ijtimoiy munosabat va mafkuraning ayrim xususiyatlari taqinchoqlarning nafisligida 
ham o‘z aksini topadi 

257-262 4 2

МУЗЕЙЛАРНИНГ ВАЗИФАСИ

Азиза Мадалиева

Музейларнинг вазифасини аниқлаш учун “фаолият” деган сўзнинг луғавий 
маъносини  тавсифлашга  тўғри  келади.  Бу  сўзнинг  маъноси  музейларнинг 
ижтимоий-маданий вазифасини тўлиқ очиб беради. Шундагина музейга маълум 
бир фаолият вазифасини бажарувчи муассаса сифатида қараш мумкин бўлади. 
Музейга шу тарзда ёндашиш унинг фаолиятида бошқа муассасалар фаолиятида 
мавжуд бўлмаган ўзига хос сифатларни яъни, фондларни тўплаш, йиғиш, илмий 
тадқиқот  ишларини  олиб  бориш,  экспозиция-кўргазма  уюштириш,  таълимий-
тарбиявий иш олиб бориш каби амалий жиҳатларини очиб беради 

263-268 9 2

МУЗЕЙНИ ТАРАҚҚИЁТИ

Г. Назарова

Музей  тараққиётининг  қийин  лаҳзаларида,  масалан,  унинг  очилишида, 
реконструкция  қилишда,  кўргазмалар  ташкил  қилишда,  юзага  келадиган 
муаммоларни ҳал қилиш учун маркетинг ва коммуникация усулларидан кўпроқ 
фойдаланилмоқда.  Музей  тадбирлари  иложи  борича  кўпроқ  ташриф 
буюрувчиларни жалб қилишни ўз олдига мақсад қилиб қўяди, улар кейинчалик 
нозиктаъб  ва  садоқатли  томошабинларга  айланади.  Ўз  аудиториясини 
кенгайтиришга  ҳаракат  қила  туриб,  музейлар  ўз  муассасасининг  нуфузини 
мустаҳкамлашга  ва  шериклар  билан  мунтазам  алоқаларни  ўрнатишга  ҳаракат 
қилишлари керак.  

269-272 4 1

МУЗЕЙНИ ЁШЛАР ОЛДИДАГИ ВАЗИФАЛАРНИ

Г.Назарова

Музейни ёшлар олдидаги  вазифалари: биринчидан, жамият ҳаети ва халқ 
турмушидаги энг муҳим тарихий воқеаларни, давлат ва ҳарбий арбобларнинг, 
халқ  қаҳрамонларининг  ҳаети  ва  фаолияти  билан  боғлик  бўлган  бинолар, 
иншоатлар,  эсдалик  жойларни  ўз  ўлкасига  боғла0б  ўрганишни,  иккинчидан, 
археология  едгорликлари:  кўҳна  шаҳарлар,  қўръонлар,  қалъалар,  қадимий 
манзилгоҳлар,  истеҳкомлар,  корхоналар,  каналлар,  йўлларнинг  қолдиқлари, 
қадимий  дафн  жойлар-мозоратларни,  тош  ҳайкаллар,  қоялардаги 
тасвирларни,қадимий  буюмларни  ўз  жойига  боғлаб  ўрганишни,  учинчидан, 
меъморчилик  обидалари  тарихий  марказлар,  кварталлар,  майдонлар,  кучалар, 
шаҳар ва бошқа аҳоли яшайдиган манзилларнинг қадимий тузилиши, қурилиши 
ва  қолдиқларини,  санъат  диний,  ҳарбий,  халқ  меъеморчилиги  иншоатларини, 
табиат  ландшафтларини  ўз  худудига  мослаб  ўрганишни,  т:ртинчидан,  санъат 
едгорликлари-  монументал,  тасвирий,  амалий-декоратив  ва  бошқа  турдаги 
санъат  асарларини,  бешинчидан,  едгорлик  ҳужжатлари-давлат  ҳокитият 
органлари  ва  давлат  бошқарув  органларининг  актлари,  бошқа  езма  ва  график 
ҳужжатлар,  кинофото  ҳужжатлар  ва  товуш  езувлари,  шунингдек,  қадимий  ва 
бошқа қулезмалар ҳамда архивлар, фильмлар ва мусиқа езувлар шу каби нозир 
материалларни излаб топиш, ўрганиш ва умумлаштириш вазифаларини қуяди. 

273-279 8 2

МУЗЕЙЛАРГА ЭКСКУРСИЯ ҚИЛИШ

Д. Тўхтабоева

Музейлар  аждодлардан  мерос  бўлган  бойликни  келажак  авлодга  етказиб 
берадиган илмий, маънавий-маърифий хазина. Йиллар давомида бойиб, тўлиб 
бораверадиган бу хазина фақатгина маданий қадриятлар намойишигина бўлиб 
қолмай, узоқ тарих саҳифаларидан сўзловчи бебаҳо китоб ҳамдир. Ҳар бир музей 
ўзининг йўналиши, экспонатлари билан ўзига хос. Хусусан, Наманган  вилояти  
тарихи ва маданияти давлат музейи халқимизнинг мустақилликкача ҳамда ундан 
кейинги  давр  тарихини  қиёсий  жиҳатдан  томоша  қилиб  ҳаяжонга  тушасиз. 
Наманган    вилояти    тарихи  ва  маданияти  давлат  музейи  эса  ўзбек  халқининг 
бебаҳо ва бетакрор санъат асарларини ҳайрат  ҳамда  ҳавас ила томоша қилиб, 
қалбларимиз  ифтихор,  кўнгилларимиз  ғурур  туйғуларига  тўлиши 
шубҳасиз.Тасаввур қилиш ташриф буюрувчиларга ҳозир кузатган нарсаси билан 
олдин  кўрган  образларини  солиштиришга  имкон  беради,  ашё  ҳақида  аниқ 
маълумот олишига ёрдамлашади.

280-284 9 3

МУЗЕЙ МАДАНИЙ БОЙЛИК

М.Мухамадиев

Наманган    вилояти    тарихи  ва  маданияти  давлат  музейи  ташриф  буюрган 
томошабинлар  буюк  аждодларимизнинг  ақл-заковати,  топқирлиги  ва 
ижодкорлигига, мард ва жасурлиги ҳамда тадбиркорлигига оид экспонатларни 
кўриб яна бир бор узоқ мозийга саёҳат қилгандек бўлади.Энг муҳими, мавжуд 
музейларнинг  ҳаммасида  ўз  ишининг  усталари,  тарихий  ва  замонавий 
билимларни  эгаллаган  билимдон  мутахассислар  фаолият  олиб  боради.  Бу  эса, 
халқимизнинг ўтмишга, тарих ва маданий меросга бўлган ҳурмат ва эҳтиромини 
янада  оширишга,  моддий  ва  маънавий  бойликларимизни  кўз  қорачиғидек 
асрашга даъват этувчи янги ижодий имкониятлар эшикларини очиб бермоқда. 
Санъат  асарларини  паспортлаштириш  –  асл  нусхадаги  санъат  асарини  юқори 
даражада  ишлаб  кўчирилган  асар  нусхасига  алмаштириш  мақсадидаги 
сохталаштиришга  бирмунча  самарали  қарши  қурашишдир.

285-289 8 2

ДОППИ ТАРИХИ

Хусаинова М.

Халқ амалий санъатининг энг оммабоп ва кенг тарқалган турларидан бири 
дўппи  бўлиб,  у  эркаклар,  аёллар  ва  болалар  миллий  кийимининг  ажралмас 
таркибий  қисми  ҳисобланади.  Дўппини  эслатувчи  бош  кийимларнинг  қадим 
ўтмишда  ҳам  мавжуд  бўлганлигини  тасдиқловчи  далилларни  археологик 
ёдгорликлар,  деворий  ёзувлар,  терракота  ҳайкалчалар,  ХV-ХVI  асрларга  оид 
шарқ миниатюраларида кўришимиз мумкин. Панжикент тасвирий санъатида ҳам 
бир  нечта  бош  кийим  тасвирлари  сақланиб  қолган.  Мовароуннаҳр  (ХV-ХVII 
асрлар)  ва  Самарқанд  (XVI  асрнинг  биринчи  ярми)  миниатюраларида 
аёлларнинг  турли-туман  бош  кийимлари  учрайди.  Қиз  болалар  ва  ёш  аёллар 
гардишли, қавилган думалоқ бахмал дўппиларни афзал кўрганлар.  

290-292 8 3

ЎЗБЕК САНЪАТИ ҲАМДА МАДАНИЯТИНИНГ ТУРЛИ ЙЎНАЛИШЛАРИ

Тўрамирзаев Рустамжон

Ўзбекистон-дунёга моддий ва маънавий маданиятнинг нодир намуналарини ҳадя 
этган  қадимий  тамаддун  манзили.  Буюк  алломалар,  уста-ҳунармандлар,  бетакрор 
мусаввирлар  киндик  қони  тўкилган  табаррук  юрт.  Бугунги  кунда  замонавий  ўзбек 
санъати  ҳамда  маданиятининг  турли  йўналишларида  фаолият  кўрсатаётган 
меъморлар, рассомлар, халқ усталари ижодида кузатилаётган янгича руҳ ва талқинлар 
ана шу қадим ҳамда бой маънавий меросимиз, ўлмас қадриятларимиз, энг асосийси, 
Истиқлол  деб  аталмиш  улуғ  неъматдан  қувват  олмоқда.  Мамлакатимиз 
мустақилликка  эришган  дастлабки  йиллардан  эътиборан,  барча  соҳа  сингари 
санъатимиз ҳам тараққий эта бошлади. Давлатимиз томонидан яратиб берилган кенг 
имкониятлар  ижод  аҳлини,  улар  фаолиятини  рағбатлантирувчи  қудратли  омилга 
айланди. Хусусан  1997 йилда Ўзбекистон Бадиий академиясининг ташкил этилиши 
миллий  санъатимизни  ривожлантириш  йўлида  кўрсатилаётган  юксак  эътибор  ва 
ғамхўрлик  намунаси  бўлди.  Ваҳолонки,  бундай  илмий-тасвирий  академик  даргоҳ 
камдан-кам давлатлардагина мавжуд. Республикамизда эса Бадиий академия, унинг 
тасарруфидаги  муассасалар  учун  замонавий  бинолар  ажратилгани  соҳа  изчил 
ривожланаётгани,  ижодкорлар,  ёш  истеъдодлар  доимо  қўллаб-қувватланаётганига 
хорижликлар  хам  ҳавас  қилишмоқда. 

293-294 5 3

O'ZBEK SAN'ATINI DUNYOGA TANITGAN HAYKALTAROSHLIK SAN`ATI

To`ramirzaev R.

 
    Bolaligida loydan, keyinchalik qum, plastilindan turli (kuchukcha, хо'tikcha va 
boshqa) shakllar yasab о'ynamagan bola bo'lmasa kerak. Ana shu bolalik ermaklari 
ayrim bolalarning kelajagini ham belgilab beradi. Katta bo'lgan sari bolaning ermagi 
orzu-  havasga,  keyinchalik  hayotining  mazmuniga  aylanadi.  Shu  tariqa  tasviriy 
san'atning  haykaltaroshlik  sohasi  shakllanib,  alohida  san'at  turiga  aylangan.  Usta 
Hamrobuvi  Rahimova  ana  shunday  yaratuvchilardandir.  U  yaratgan  hushpulaklar, 
mayda shakllar о'zbek mayda xaykaltaroshlik san'atining ajoyib namunalaridir. Ular 
dunyo bo'ylab tarqalib ketgan, turli muzeylar, shaxsiy to'plamlarda saqlanadi hamda 
о'zbek san'atini dunyoga ko'z- ko'z qilib turadi.  

295-299 7 2

МУЗЕЙ ФАНДРАЙЗИМИ НИМА

Х. Юлдашева

Наманган  вилояти  тарихи ва маданияти давлат музейи ташриф буюрган 
томошабинлар  буюк  аждодларимизнинг  ақл-заковати,  топқирлиги  ва 
ижодкорлигига, мард ва жасурлиги ҳамда тадбиркорлигига оид экспонатларни 
кўриб яна бир бор узоқ мозийга саёҳат қилгандек бўлади.Энг муҳими, мавжуд 
музейларнинг  ҳаммасида  ўз  ишининг  усталари,  тарихий  ва  замонавий 
билимларни  эгаллаган  билимдон  мутахассислар  фаолият  олиб  боради.  Бу  эса, 
халқимизнинг ўтмишга, тарих ва маданий меросга бўлган ҳурмат ва эҳтиромини 
янада  оширишга,  моддий  ва  маънавий  бойликларимизни  кўз  қорачиғидек 
асрашга даъват этувчи янги ижодий имкониятлар эшикларини очиб бермоқда. 
Музей фандрайзингининг ахборот таъминоти босқичида бизнес оламидаги барча 
ўзгаришларни  диққат  билан  кузатиб  бориш  зарур  (бирлашишлар,  шўъба 
корхоналарнинг пайдо бўлиши, сотиб олишлар, тайинланишлар, янги маҳсулот 
ишлаб чиқариш, йўқотишлар, фойдалар в.ҳ.).

349-351 5 2

RAQAMLI TA’LIM VA KASBIY KOMPETENSIYALAR NAZARIYASI

Abduraxmanov Shavkatjon Ashurovich, Tursunova Zilola Dalijon qizi

Annotatsiya.  Ushbu  tezisda  raqamli  ta’limning  mazmuni,  rivojlanish 
yo‘nalishlari va kasbiy kompetensiyalar bilan o‘zaro bog‘liqligi nazariy jihatdan tahlil 
qilinadi. Shuningdek, zamonaviy texnologiyalar vositasida ta’limning yangi shakllari, 
raqamli savodxonlik, axborot texnologiyalaridan samarali foydalanish ko‘nikmalari va 
ularning mehnat bozoriga ta’siri ko‘rib chiqiladi. 

304-308 4 1

ИНТЕРНЕТ ҚУЛАЙЛИКМИ ЁКИ КАСАЛЛИК

Ш.Ахмаджанова

Бугунги кунда дунё аҳлининг аксарият қисми Интернетдан фойдаланмоқда. 
Инсон ва жамият бир жойда турмайди, доим ўзгариб боради, биз яшаб турган 
ҳозирги  вақтни  глобаллашув  даври  деб  номланиши одатий  ҳолат  бўлиб 
улгурган.  Маълумотлар  узатиш воситаларининг  ривожланиши  барча 
давлатлар киритилган  ягона  ахборот тизимини  яратилишига хизмат  қилди. 
Айнан  Интернет  туфайли  локал  ахборот  тармоқлари  ягона глобал  тармоғига 
бирлашади.

309-310 7 2

ИСТЕЪДОДЛИ ЙЎЛБОШЧИ

Ш.Ахмаджанова

Наманган  вилояти  тарихи  ва  маданияти  давлат  музейи  “Хотира  ва 
қадрлаш”бўлимига ташриф буюрар экансиз, беихтиёр сизга меҳр билан  қараб 
турган вилоятимиз сардорларилари  тўғрисидаги экспозитция галерияси сизни 
ўзига жалб қилади.    Экспозитцияда иккинчи жаҳон уруши қаҳрамонлари,ҳарбий  
саркардаларнинг портретлари моҳирлик билан санъат даражасида чизилган. 
 Яхшиларни ёд  этиш мароқли ва савоблидир. Мамлакатимизнинг ҳарбий 
саркардалари ўртасида ўзига хос шонли ҳаёт йўлини босиб ўтган, сабр – тоқатда, 
меҳр  –  оқибатда,  ирода  ва  матонатда,  хизматда  шахсий  ҳаётда,  теварак 
атрофдагиларга ибрат намунасини кўрсатиш биз катта авлод учун бурчимиздир. 
Шундай умр дафтарлари сермазмун бўлган вилоятмиз қолаверса Республикамиз 
фахри  хисобланган  шахс  Турсунхўжа  Аҳмадхўжаевдир.  Наманганда 
халқимизнинг  фаол  жамоатчи  раҳбарларидан  бири  сифатида  ҳурмат  ва 
эътиборга сазовордир. 

311-321 7 3

CHET EL ELEMENTI BILAN MURAKKABLASHGAN ALIMENTGA DOIR XORIJIY SUD QARORLARINI TAN OLISH VA IJRO ETISH

Toshmatov Sardorbek Baxriddin o’g’li

Annotatsiya. Ushbu maqolada chet el elementi bilan murakkablashgan aliment 
majburiyatlariga oid xorijiy sud qarorlarini tan olish va ijro etish masalalari xalqaro 
xususiy huquq nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Global migratsiya jarayonlarining ortib 
borishi bilan birga alimentga oid xalqaro nizolar soni ham ko‘paymoqda. Tadqiqotda 
2007-yilgi  Gaaga  Konvensiyasi,  Yevropa  Ittifoqining  “Maintenance  Regulation” 
reglamenti,  AQSH  va  boshqa  davlatlarning  yondashuvlari  qiyosiy  tahlil  qilinadi. 
O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligi, xususan Fuqarolik protsessual 
kodeksi  va  ijro  to‘g‘risidagi  qonunlar  asosida  mavjud  muammolar  ochib  berilgan. 
Xalqaro  konvensiyalarning  qamrovi,  yurisdiksiya  tamoyillari,  ijro  usullari  va 
qarorlarni rad etish asoslari asosida huquqiy muammolar ko‘rsatilgan va ularga yechim 
sifatida normativ takliflar ilgari surilgan. 

322-328 5 2

BARQAROR TURIZMNI RIVOJLANTIRISHDA TURISTIK XATTI- HARAKATLARGA PSIXOLOGIK OMILLARNING TA’SIRI

Melibаyevа Gulxоn Nаzrullаevnа, Musabekov Sherali Nazarali o‘g‘li

Аnnоtаtsiyа: Zаmonаviy globаl dаvrdа sаyohаt – insonlаr uchun nаfаqаt dаm 
olish, bаlki o‘zini rivojlаntirish, yаngi tаjribаlаrni o‘rgаnish vа mаdаniyаtlаrаro аloqа 
o‘rnаtish vositаsi sifаtidа hаm аhаmiyаt kаsb etаdi. Biroq, sаyohаt qilish qаrorlаrigа 
turli psixologik omillаr tа’sir qilаdi. Ushbu mаqolаdа sаyohаt qilishgа tа’sir qilаdigаn 
аsosiy  psixologik  omillаr  –  motivаtsiyа,  xаvfsizlik  hissi,  stress,  ijtimoiy  tа’sir  vа 
shаxsiy tаjribа kаbi fаktorlаr keng qаmrovli аdаbiyot tаhlili vа stаtistik mа’lumotlаr 
аsosidа o‘rgаnilgаn. Tаdqiqot CSV fаylidаn olingаn (Sаyohаt qilishgа tа’sir qilаdigаn 
omillаr.csv) stаtistik nаtijаlаrgа tаyаnib, respondentlаrning demogrаfik xususiyаtlаri 
vа ulаrning sаyohаtgа bo‘lgаn qаrаshlаrini tаhlil qilаdi. Nаtijаlаr shuni ko‘rsаtаdiki, 
sаyohаt  qilish  qаrorigа  eng  kаttа  tа’sir  motivаtsiyа  vа  xаvfsizlik  hissi  omillаrining 
o‘zаro tа’siridаn kelib chiqаdi, biroq stress vа ijtimoiy muhit hаm sezilаrli dаrаjаdа 
tа’sir  ko‘rsаtаdi.  Tаdqiqot  yаkunidа,  psixologik  omillаrni  hisobgа  olgаn  holdа 
sаyohаtni rejаlаshtirish vа xizmаt ko‘rsаtish sohаsidа tаvsiyаlаr berilgаn. 

329-332 7 3

TYUTORLIK VA PSIXOLOGIK QO‘LLAB-QUVVATLASH: TALABALARNING RUHIY HOLATINI YAXSHILASH YO‘LLARI

Jumaboev Temurbek Rustamboyevich, Otaboyevna Karomat Matnazarova

Ushbu  maqola  tyutorlik  va  psixologik  qo‘llab-quvvatlashning  ta’lim 
muassasalarida  talabalarning  ruhiy  holatini  yaxshilashdagi  ahamiyatini  tahlil  qiladi. 
Maqolada  tyutorlarning  stress  va  psixologik  muammolarni  aniqlash,  individual 
yondashuvni tatbiq etish, motivatsiyani oshirish va ishonch muhitini yaratishdagi roli 
ko‘rib  chiqiladi.  Shuningdek,  psixologik  yordamning  samarali  metodlari, 
kommunikatsiya ko‘nikmalari va stressni boshqarish usullari taqdim etiladi. Tadqiqot 
natijalari tyutorlik tizimining ruhiy salomatlikni yaxshilashda muhim vosita ekanligini 
tasdiqlaydi. 

333-338 6 2

«ПРАВОВЫЕ ТЕОРИИ НЕОСНОВАТЕЛЬНОГО ОБОГАЩЕНИЯ В КОММЕРЧЕСКИХ СПОРАХ»

Gao XinXin

Аннотация: Данное исследование представляет собой всесторонний анализ 
института неосновательного обогащения как правовой категории с акцентом на 
его  значимость  в  контексте  коммерческих  споров  в  Узбекистане.  В  работе 
рассматриваются  ключевые  признаки  и  основные  юриспруденционные 
принципы,  определяющие  неосновательное  обогащение  и  отличающие  его  от 
обязательств,  возникающих  из  договора  и  деликта.  Используя  сравнительные 
методики,  реальные  примеры  и  судебную  практику,  исследование  выявляет 
основные  неопределённости,  пересечения  и  процедурные  сложности, 
существующие  в  современной  правоприменительной  практике.  В  обсуждении 
подчёркивается необходимость более последовательного и структурированного 
подхода  к  институту  неосновательного  обогащения  для  достижения 
справедливых решений и укрепления правовой предсказуемости в коммерческих 
отношениях.  С  опорой  на  международные  правовые  модели  и  научные  точки 
зрения,  в  работе  предлагаются  конкретные  реформы,  институциональные 
усовершенствования  и  меры  по  обеспечению  соблюдения  законодательства, 
направленные  на  развитие  правовой  системы  и  укрепление  коммерческого 
регулирования в Узбекистане. 

339-342 6 2

СОВРЕМЕННЫЕ ПОДХОДЫ К МАРШРУТИЗАЦИИ ТУРИЗМА: ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ

Сарвирова Наталья Сергеевна, Тажибаев Дамир Ембергеновия

В статье представлен обзор современных исследований по маршрутизации 
туризма  с  акцентом  на  их  применимость  к  отдалённым  регионам,  таким  как 
Кашкадарьинская область Узбекистана. Анализируются 12 научных источников, 
охватывающих  тематические,  персонализированные  и  технологические 
подходы. Рассматриваются авторы, темы, методы и результаты исследований. 
Выявлены  пробелы,  включая  недостаточную  адаптацию  к  регионам  с 
ограниченной инфраструктурой и слабое внимание к экологическим факторам. 
Статья вносит вклад в понимание текущих подходов и предлагает направления 
для  разработки  более  эффективных  решений  для  устойчивого  туризма  в 
Кашкадарье. 

343-345 4 2

ОПТИМИЗАЦИЯ МАРШРУТИЗАЦИИ ТУРИСТИЧЕСКИХ ПОТОКОВ В УЗБЕКИСТАНЕ: ЛОГИСТИЧЕСКИЙ ПОДХОД К РАЗВИТИЮ КУЛЬТУРНОГО ТУРИЗМА

Сарвирова Наталья Сергеевна, Тажибаев Дамир Ембергеновия

Узбекистан,  расположенный  на  перекрестке  Великого  Шелкового  пути, 
обладает  уникальным  культурным  наследием,  включая  объекты  ЮНЕСКО, 
такие  как  Самарканд,  Бухара  и  Хива.  Рост  туристического  потока  выявил 
логистические  проблемы:  неэффективное  планирование  маршрутов,  высокие 
транспортные  расходы  и  перегрузка  достопримечательностей.  Применение 
логистических  подходов,  таких  как  оптимизация  маршрутизации,  может 
повысить эффективность путешествий и устойчивость туризма. Цель статьи — 
разработать  модель  оптимизации  маршрутов  в  Узбекистане  и  оценить  ее  на 
примере маршрута Ташкент–Самарканд–Бухара–Хива. 

228-230 10 3

EZGULIKKA YO’G’RILGAN QO’SHIQ

G’ulomjonova Odinaxon

Ezgulik – maʼnaviy-axloqiy kategoriyalar orasidagi eng muhim tushunchalardan 
biri.  Ezgulik  inson  faoliyatining  asl  mohiyatini  anglatadi,  Tangri  irodasining  inson 
qalbidagi  tajassumi  sifatida  namoyon  boʻladi.  “Ezgu  fikr,  ezgu  soʻz,  ezgu  amal” 
gʻoyasi “Avesto”dan tortib barcha muqaddas kitoblarda yetakchi oʻrin egallashi ham 
shundan.  Ezgulik  insonga  eng  kuchli  maʼnaviy  lazzat  bagʻishlaydigan,  uni  ijtimoiy 
shaxsga  aylantirib,  chinakam  baxt  sari  yetaklovchi  fazilat;  shaxsni  komillikka, 
jamiyatni esa yuksak taraqqiyotga yetkazuvchi yuksak qadriyat. U insonning axloqiy 
faoliyati  tufayli  muayyanlashadi,  yuzaga  chiqadi.  Uni  sinfiylik  yoxud  partiyaviylik 
qobigʻiga  oʻrash  mumkin  emas.  Chunonchi,  “sinfiy  dushman”ni,  yaʼni  biror-bir 
shaxsni yoki guruhni faqat boshqa sinfga mansub boʻlgani uchun jismonan yoʻqotish, 
qanchalik  boʻyab-bejalmasin,  ezgulik  boʻlolmaydi.  U  tom  maʼnodagi  yovuzlikdir. 
Totalitar tuzumlar mafkurasida ezgulikni bunday talqin etishning noilmiyligi, soxtaligi 
hozirgi kunda hammaga ayon.

146-149 4 1

TOPOLOGIK MA’LUMOT TAHLILI VA MASHINAVIY O’QITISHDA GEOMETRIK YONDASHUVLAR

Panjiyeva Gulhayo

Annotatsiya. Ushbu maqolada topologik ma'lumot tahlili (TDA) va mashinaviy o'qitishda geometrik yondashuvlarning qo'llanilishini chuqurroq o'rganadi. Unda persistent homology, manifold learning, geodetik masofalar va fazoviy tahlil kabi asosiy tushunchalar keltirilib, ularning ma'lumotlarning tuzilishini aniqlash va xususiyatlarni tanlashda qanday samarali ishlatilishi ta'kidlanadi. Shu bilan birga, maqolada ushbu yondashuvlarning tasniflash, klasterlash va anomaliyani aniqlash kabi amaliy ilovalari ko'rib chiqilib, modelning aniqligi va tushunarliligini oshirishga qanday yordam berishi misollar bilan tushuntiriladi.

98-104 6 2

МЕДИЦИНСКИЙ ТУРИЗМ: ИСТОРИЯ РАЗВИТИЯ, СУЩНОСТЬ И ОСНОВНЫЕ СОСТАВЛЯЮЩИЕ

Туракулов Маруф Хаккулович

Abstract. The purpose of this research was to study the history and development of medical tourism, given the definition of the term "medical tourism" at the present stage, its basic concepts. History of medical tourism has ancient roots, and each era of socio-economic development has its own peculiarities. First experience Given the definition of medical tourism, components, the impact of globalization processes on the formation of medical services.

105-107 12 2

INNOVATSIONLIK MUHANDISLIK FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISHNING ASOSIY OMILI SIFATIDA

Hamraqulov Yorqin Murtazaqulovich

Hozirgi paytda jamiyatning maktab oldiga qo‘yayotgan talablari kun sayin ortib bormoqda va bu talablarga to‘g‘ri yondashgan holda ularni amalda bajarish o‘qituvchining vazifasidir. Pedagogik faoliyat inson mehnatining eng murakkab sohalaridan biridir. Hozirgi jamiyatimizda o‘qituvchi eng faol pozitsiyadagi shaxs sifatida zamonaviy bilimlarini egallab borishi, tinimsiz izlanuvchan va fidoiy bo‘lishi lozim chunki, u kechiktirib bo‘lmas jarayon shaxsni intellektual hamda ma’naviy qashshoqlikdan qutqarib qoladi. Hozirgi zamon standartlarini amalga tadbiq etish o‘qituvchidan nafaqat yuqori malakani va doimiy kasbiy rivojlanishni, balki o‘z ishiga ijodiy yondashishni talab etadi. O‘qituvchining innovatsionligi o‘z tajribasini qayta ko‘rib chiqishi va yaxshilashi hammaga ma’lum narsalarni o‘zgartira olishi va ijodiy foydalana olishi , sifat jihatdan yangiliklarni yaratishi juda katta ahamiyatga ega bo‘lib bormoqda.

108-111 14 3

INNOVATSION YONDASHUV VA UNING INNOVATSION FAOLIYATDAGI AHAMIYATI

Hamraqulov Yorqin Murtazaqulovich

Annotasiya: Mazkur maqolada talabalarning innovatsion yondashuv va uning innovatsion faoliayt haqida so’z borib, ularni amaliyotga tadbiq etish to’g’risida fikr-mulohazalar bildirilgan.

112-115 8 3

INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA TALABALARNING KONSTRUKTORLIKKA OID BILIMLARINI RIVOJLANTIRISH

Hamraqulov Yorqin Murtazaqulovich

Annotatsiya. Talabalarning kasbiy xatti-harakati, faoliyatida innovatsionlik mavjudligini bir qator holatlar namoyon etadi. Bo‘lajak muhandislar muammolarni yangicha yondashuv asosida, nostandart shaklda yechishga harakat qiladilar. Innovatsionlik o‘ziga xos qobiliyat tarzidagi ko‘rinishlarga ham ega bo‘ladilar. Innovatsionlik bir qator omillar bilan bog‘liq holda namoyon bo‘ladi yoki yashirin ko‘rinish kasb etishi ham mumkin. Ta'lim oluvchilarda innovatsionlikning namoyon bo‘lishida o‘quv jarayoni, unda qo‘llaniladigan metod va texnalogiyalar muhim ahamiyatga ega. Bo‘lajak muhandislar turli yangi g‘oyalar va integratsiyalashgan bilimlarga asoslangan holda kasbiy faoliyat tajribasini egallashlari lozim. Professor-muhandislar muayyan ijodiy vaziyatlarni yaratish orqali bo‘lajak muhandislarda kasbiy faoliyat ko‘nikmalarini hosil qiladilar. Talabalar an'anaviy tafakkur tarzidan voz kechib yangi g‘oyalarni ilgari surish layoqatini egallaydilar. Bo‘lajak muhandislarning innovatsionlik imkoniyatiga egaliklari ularni bilish faolligiga undaydi. O‘z-o‘zini ijodiy jihatdan namoyon etish muayyan bilimlar doirasida amalga oshadi.

116-120 9 4

INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA NAZARIY-AMALIY MASHG‘ULOTLAR UCHUN DIDAKTIK ISHLANMALAR TAYYORLASH

Hamraqulov Yorqin Murtazaqulovich

O‘zbekiston Respublikasida ilmiy va innovatsion faoliyatni rivojlantirishning asosiy maqsadi - mamlakatimizda ilmiy salohiyatni oshirish, oliy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilarining ilmiy tadqiqot faoliyati samaradorligini oshirish, jahon ta’lim resurslari, zamonaviy ilmiy adabiyotlarning elektron kataloglari va ma’lumotlar bazalariga kirish imkoniyatlarini yaratish shuningdek, rivojlangan mamlakatlarning ilg‘or tajribasini chuqur va tanqidiy o‘rgangan holda mamlakatimiz iqtisodiyotini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning yangi bosqichiga olib chiqishdan iborat. Bu borada hukumatimiz tomonidan ko‘plab, farmon va qarorlar qabul qilindi. Jumladan: O‘zbekiston Respublikasining 2019 yil 29 oktyabr “Ilm-fan va ilmiy faoliyat to‘g‘risida”gi O‘RQ-576-son, O‘zbekiston Respublikasining 2020 yil 24 iyulda «Innovatsion faoliyat to‘g‘risida» gi O‘RQ-630-sonli Qonunlari hamda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 8 oktyabr “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5847-son, 2020 yil 29 oktyabr “Ilm-fanni 2030 yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida” gi PF-6097-sonli farmonlaridir

121-127 8 2

BADIIY MATNDA EVFEMIZM VA DISFEMIZM HODISASINING LINGVOMADANIY IFODALANISHI

Tursinbayeva Shaxloxon

Annotatsiya. Til – muloqot vositasi sifatida fikrlarni, xabarlarni, tuyg‘ularni yetkazish vositasi hisoblanadi. Insoniyat o‘z fikrini ifoda etishi uchun foydalanishi mumkin bo‘lgan ko‘plab til uslublari mavjud: so‘zlashuv, badiiy va majoziy. Ular ichida olam manzarasini lisoniy jihatdan aks ettirish va madaniy jihatdan individlarning fikrlash tarzini tadqiq qilishda majoziy uslub boshqalaridan ajralib turadi. Majoziy uslub – ko‘chma ma’noli so‘zlar orqali insonlarning fikrlarini uslubiy bo‘ydorlik bilan ta’sirchan tarzda ifodalash, shu bilan birga ularga murakkab ma’noni yuklashni anglatadi. Majoziy ma’noni nutqda bayon etishda unumli foydalaniladigan evfemizm va disfemizmlar ma’lum bir xalqning madaniyatini akslantiruvchi ko‘zgudir. Xususan, mazkur tadqiqot evfemizm va disfemizm hodisasining lingvokulturologiyaning asosiy birliklaridan biri bo‘lgan frazeologizmlar orqali ifodalanishi hamda ularning nutq tarkibida qo‘llanilishi kabi masalalarni o‘z ichiga oladi.

128-130 4 2

COOPERATION BETWEEN UZBEKISTAN AND TAJIKISTAN DURING THE YEARS OF INDEPENDENCE

Nomozov Shokhrukh Azamat ogli

Abstract: This article describes the establishment of diplomatic relations with Tajikistan during the years of Uzbekistan's independence, political meetings, treaties, and agreements between the two countries to this day.

131-137 7 2

O‘ZBEK TILIDA HURMAT IFODALOVCHI VOSITALARNING O‘RGANILISHI

Poyonova Zaxro Begali qizi, Bobir Maxammadov

Annotatsiya. Ushbu ilmiy ishda o‘zbek tilida hurmatni ifodalovchi vositalar tahlil qilinadi hamda ularning grammatik, leksik va pragmatik xususiyatlari o‘rganiladi. Hurmat vositalarining shakllanishi, qo‘llanish holatlari, nutqiy vazifalari hamda ularning madaniy-ijtimoiy asoslari atroflicha yoritiladi. Ayniqsa, “siz” va “sen” olmoshlari, fe’l shakllaridagi hurmat ifodalari, xitob so‘zlari, etiketa birliklari (salomlashish, kechirim so‘rash, minnatdorchilik bildirish) tahlil qilinadi. Ishda zamonaviy o‘zbek tilidagi hurmatga oid vositalarning kommunikativ funksiyasi va ularning sotsiolingvistik talqini ham ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, tilning madaniy jihatlari va hurmat ifodalarining boshqa tillardagi ifodalanishiga qisqacha qiyosiy yondashuv ham beriladi. Ushbu tadqiqot hurmatli muomala madaniyatini rivojlantirish va tilshunoslikning pragmatik yo‘nalishlarini chuqurroq o‘rganishga xizmat qiladi.

138-141 28 3

EXPLORING THE IMPACT OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE ON PERSONALIZED ENGLISH LANGUAGE LEARNING ACROSS DIFFERENT PROFICIENCY LEVELS

Qodirqulova Maftunaxon Muhiddin qizi

Abstract: Personalized learning within ESL and EFL contexts is increasingly powered by artificial intelligence. This study investigates how AI-enhanced tools influence English language acquisition across varying proficiency levels—beginner, intermediate, and advanced. Participants engaged with adaptive dashboards offering real-time feedback on grammar, vocabulary, pronunciation, and reading comprehension over a twelve-week period. Engagement analytics, language performance measures, learner interviews, and motivational reflections were gathered and examined. Findings suggest that AI personalization significantly boosts linguistic competence and vocabulary retention, especially among beginners. Intermediate learners show notable improvement in grammatical precision and fluency building, while advanced learners benefit from nuanced polishing of complex expressions. Learner motivation rises across all levels, though advanced learners report mixed feelings about AI feedback on subtle language choices. Ethical concerns around data privacy and over-reliance on automated corrections also emerged. Implications for integrating AI tools thoughtfully into language programs are discussed. Educators, instructional designers, and EdTech developers can leverage these findings to better tailor AI-supported learning experiences.

142-145 7 2

O‘ZBEKISTONDA URBANIZATSIYA JARAYONLARINING HUDUDIY VA IJTIMOIY DEMOGRAFIK TAHLILI

Tuxtamuratova Dilnoza Dilmurodovna
Annotatsiya: Maqolada O‘zbekistonda urbanizatsiya jarayonlarining rivojlanish xususiyatlari, mintaqaviy farqlari va ularning ijtimoiy-demografik oqibatlari tahlil qilingan. Shahar aholisi sonining ortishi, migratsiya oqimlari, iqtisodiy imkoniyatlarning hududlar bo‘yicha nomutanosibligi, shahar infratuzilmasiga tushayotgan yuk va mehnat resurslari taqsimoti kabi masalalar asosiy e’tibor markazida bo‘lgan. Tadqiqot natijalari urbanizatsiya jarayonlarini barqaror rivojlantirish uchun kompleks hududiy siyosat zarurligini ko‘rsatadi.
94-97 6 2

BOLALAR ONGIDA OʻZ-OʻZINI ANGLASH KOʻNIKMALARINI RIVOJLANTIRISHNING OʻZIGA XOS PSIXOLOGIK USULLARI

Raximov Sobir Bobomurotovich

Annotatsiya. Odatda inson o‘zi haqida fikr yuritar ekan, o‘zini atrof muhit bilan bog‘laydi ya’ni yaqinlari bilan suhbatda va boshqa vaziyatlarini tahlil qilib xulosa chiqaradi. Bundan ko‘rinib turibdiki, o‘z-o‘zidan bu narsa ham bizning ongimiz bilan bog‘liq.  Shu o‘rinda ong tushunchasini yoritib berishimiz lozim.

12-15 7 2

KORRUPSIYAGA QARSHI KURASH-OLIY TA’LIM SIFATINI TUBDAN ISLOH QILISH SARI MUHIM QADAMDIR

Axmedova Dilnora Kobiljonovna

Annotatsiya: Mazkur maqolada oliy ta’lim tizimidagi korrupsiya holatlari, ularning salbiy oqibatlari va ta’lim sifatiga ta’siri atroflicha tahlil qilinadi.Korrupsiya oliy ta’limda adolatsizlik, tanish-bilishchilik, bilim darajasining pasayishi kabi muammolarni keltirib chiqaradi. Shuning uchun ta’lim muassasalarida halollik, oshkoralik, qonun ustuvorligini targ‘ib etish, korrupsiyaga qarshi madaniyatni shakllantirish dolzarb masalalardandir. Maqolada ushbu madaniyatni rivojlantirishning samarali yo‘llari, metodik asoslari va ta’sir mexanizmlari tahlil qilinadi hamda amaliy takliflar beriladi. Xususan, elektron boshqaruv tizimlari, mustaqil baholash mexanizmlari va xalqaro tajriba asosida korrupsiyaga qarshi kurashishning dolzarb jihatlari yoritiladi. Maqola oliy ta’lim sifatini oshirish yo‘lida korrupsiyaga qarshi kurashni muhim omil sifatida ko‘rsatadi va amaliy takliflar bilan boyitilgan.

16-17 10 3

MEHNAT SHARTNOMASINI TUZISHDA ISHTIROK ETUVCHI SUBYEKTLAR: ISH BERUVCHI VA XODIMNING HUQUQIY MAQOMI

Sultonov Jasur Rustam o‘g‘li

Annotatsiya: Ushbu maqolada mehnat shartnomasini tuzishda ishtirok etuvchi asosiy subyektlar — ish beruvchi va xodimning huquqiy maqomi tahlil qilinadi. Shuningdek, mehnat huquqiy munosabatlarining shakllanishida ushbu ikki tomonning roli, majburiyatlari va huquqlari yoritiladi.

18-20 9 3

G‘OYAVIY KURASH KUCHAYAYOTGAN BIR SHAROITDA INSONLAR ORASIDAGI ALOQALARNING FAOLLASHUVI

Abdurasulov Muxtorbek Bo‘ri o‘g‘li

 Annotatsiya: Maqolada bugungi gobal davrda kuchayib borayotgan mafkuraviy kurashlar va ularning insonlar orasidagi ijtimoiy, madaniy, ma’naviy aloqalarga ko‘rsatgan bevosita va bilvosita ta’siri keng tahlil qilinadi. Zamonaviy axborot-kommunikatsiya vositalarining roli, mafkuraviy immunitet, milliy g‘oya asoslari, sivilizatsiyalar to‘qnashuvi nazariyalari hamda o‘zbek va chet ellik olimlar fikrlari asosida ilmiy tahlillar beriladi.

21-23 10 2

ZAMONAVIY AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARINING O‘QUVCHILAR IJODKORLIGIGA TA’SIRI

Umirova Guldona Jamoliddin qizi

Annotatsiya: Maqolada zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining (AKT) ta’lim jarayonida o‘quvchilar ijodkorligini rivojlantirishdagi roli va ta’siri o‘rganilgan. AKT vositalari ijodiy fikrlash, muammolarni hal qilish va yangi g‘oyalar yaratishda o‘quvchilarga qanday yordam berishi tahlil qilingan.

24-26 9 3

QATAG‘ON QURBONLARI XOTIRASI: O‘ZBEKISTONDA TARIXIY ADOLATNI TIKLASH YO‘LLARI

Toshtemirova Rayxon Zokir qizi, Abdurashidov Anvar Abdurashidovich

Annotatsiya: Maqolada XX asrning 30–50-yillarida Sovet Ittifoqi tarkibida bo‘lgan O‘zbekistonda sodir etilgan siyosiy qatag‘onlar va ularning qurbonlari xotirasini tiklash bo‘yicha olib borilayotgan tarixiy-siyosiy, huquqiy va ma’naviy jarayonlar yoritiladi. Qatag‘on qurbonlarini oqlash, ularning ilmiy va madaniy merosini tiklash, jamiyatda tarixiy xotirani mustahkamlash borasidagi yondashuvlar tahlil qilinadi.

27-29 3 2

ZAMONAVIY O‘QUVCHIDA METAKOMPETENSIYALARNI SHAKLLANTIRISHDA TA’LIM VA TARBIYA INTEGRATSIYASI: NAZARIYA VA AMALIYOT

Jumayeva Mukarrama Bekzod qizi

Annotatsiya: Maqolada XXI asrda o‘quvchining shaxs sifatida rivojlanishida metakompetensiyalarning – ya’ni tanqidiy fikrlash, moslashuvchanlik, o‘zini boshqarish, jamoaviy ishlash va axloqiy tanlov ko‘nikmalarining ahamiyati yoritiladi. Ta’lim va tarbiya jarayonining integratsiyalashuvi asosida ushbu metakompetensiyalarni shakllantirishga xizmat qiluvchi metodik yondashuvlar, xalqaro va milliy tajribalar asosida tahlil etiladi.

30-33 8 3

OILAVIY TARBIYA VA MAKTABGACHA TA’LIM MUASSASALARINING SAMARALI HAMKORLIGI

Ahmatova Farangiz Xoshim qizi

Annotatsiya: Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarning to‘laqonli rivojlanishida oilaviy tarbiya va maktabgacha ta’lim muassasalari o‘rtasidagi hamkorlikning o‘rni yoritilgan. Tadqiqot davomida Toshkent shahri va Farg‘ona viloyatidagi bir nechta maktabgacha ta’lim muassasalarining tajribasi asosida ota-onalar va pedagoglar o‘rtasidagi o‘zaro aloqaning sifati, shakllari va samaradorligi tahlil qilingan. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, bolalarning ijtimoiy-emotsional va intellektual rivojiga erishishda oilaviy muhit bilan ta’lim muassasasi o‘rtasidagi uzviylik muhim ahamiyatga ega. Maqolada pedagogik va psixologik hamkorlik mexanizmlari, interaktiv yondashuvlar, individual rivojlanish xaritalari va raqamli aloqa vositalaridan foydalanishning samarali yo‘llari asoslab berilgan. Muallif oilaviy tarbiya va MTM hamkorligini shunchaki tashkiliy faoliyat emas, balki bola rivoji uchun strategik pedagogik resurs sifatida ko‘radi.

34-35 10 3

THE ROLE OF CULTURAL AWARENESS IN ENHANCING COMMUNICATIVE COMPETENCE IN EFL CLASSROOMS

Turgunova Shokhsanam Alisherovna

Abstract: Cultural awareness has become a cornerstone of successful communication in English as a Foreign Language (EFL) contexts. As English grows into a global lingua franca, mere grammatical competence is no longer sufficient; students must also be able to interpret, navigate, and respond appropriately to diverse cultural norms. This paper explores how integrating cultural elements into EFL instruction enhances learners’ communicative competence. Drawing on established theories and classroom examples, the study argues that awareness of cultural nuances enables learners to better manage real-life interactions and avoid miscommunication.

36-43 8 2

АКАДЕМИК КАРИМ ШОНИЁЗОВНИНГ ҲАЁТИ ВА ИЛМИЙ ФАОЛИЯТИ

Элмуродова Нигора Жобир қизи, Эшмаматов Масрур Эркинжон ўғли

Аннотация: Ушбу мақолада Ўэзбекистонда этнография фаниниг ривожига улкан ҳисса қўшган этнограф олим, Ўзбекистон Фанлар академиясиакадемиги, тарих фанлари доктори, профессор Карим Шониёзович Шониёзов ва унинг илмий мероси ҳақида фикр юритилади.

60-62 7 2

MUHANDISLIK YO’NALISHI TALABALARIGA TOLANI CHIGITDAN AJRATISH JARAYONINI INNOVATSION YONDASHUVLAR ASOSIDA TUSHINTIRISH

Eshnazarov Dilshod Azamatovich

Maqolada paxta-to’qimachilik muhandislik yo’nalishi talabalariga  tolani chigitdan ajratish jarayonini innovatsion yondashuvlar asosida rivojlantirish masalalari, ularni o’qitishning innovatsion yo’llari aytib o’tilgan.

44-50 8 2

КОМБИНАЦИЯЛАШГАН ПЛЁНКА ТЎШАГИЧ ПУШТА ОЛГИЧИНИНГ ЭНЕРГЕТИК КЎРСАТКИЧЛАРИНИ АНИҚЛАШ

Нигматжонов Сардор Абдуманнобович

Аннотация. Ушбу мақолада комбинациялашган плёнка тўшагич қурилмасининг асосий ишчи органларидан бири — пушта олгичнинг энергетик кўрсаткичлари таҳлил қилинган. Пичоқ ва қанот қисмлари томонидан юзага келадиган тортиш қаршиликлари назарий модел асосида аниқланган. Ҳисоблашлар турли ҳаракат тезликларида бажарилиб, оптимал параметрлар ва энергия тежаш имкониятлари кўрсатилган.

231-233 5 3

MUZEYLAR XAZINASI

G.Nazarova

Uygonish davrida muzeylarga ulkan bilim manbai sifatida juda katta e`tibor berila 
boshlandi.  Keyinrok  muzey  ajdodlar  tuplangan  tajribani  saklovchi  va  kelajak 
avlodlarga etkazuvchi muxim muassasa sifatida tan olina boshlandi.  
Fan  va  muzey  amaliyoti  soxasidagi  keskin  uzgarishlar  kapitalizm  davrida 
muzeyning ijtimoiy funktsiyalarini yanada boyishiga olib keldi. 
Shunday qilib muzey jamiyatning real dunyoning predmetlarinii tarixiy xotira, 
ijtimoiy axborotning xujjatli vositalari, estetik predmetlar shaklida saklash  extiyojini 
kondiruvchi maxsus muassasa xisoblandi. 
Muzeyning asosiy belgisi - ilmiy asosda tashkil etilgan va xisobga olish lozim 
bulgan muzey predmetlarini tuplash, saklash, konservatsiyalash, muzeyshunoslik va 
soxaviy fanlarning ilmiy metodlari bazasida tadkik kilish va ilmiy, ta`limiy-tarbiyaviy 
maksadlarda foydalanishlardan iborat. Umumlashgan formada muzeyning zamonaviy 
tushunchasini kuydagicha ta`riflash mumkin. 

236-237 5 2

МÜZIKTEN GELEN SES

G’ulomjonova Odinaxon

 Bugün  sizinle  müzelerden  bahsetmek  istiyorum.  Müzeler  insanlık  tarihinin, 
kültürünün ve sanatının ayrılmaz bir parçasıdır. Geçmişi inceleme, kültürel mirasımızı 
koruma ve gelecek nesillere aktarma fırsatı verirler. Her müzenin kendine özgü bir 
hikayesi vardır ve her ekranda insanlığın ilginç, güzel ve bazen de zorlu tarihi yer alır. 
I. Müzelerin Tarihi 
Müzelerin  tarihi  binlerce  yıl  öncesine  dayanır.  Başlangıçta  müzeler  değerli 
eşyaların  ve  sanat  eserlerinin  saklandığı  yerler  olarak  ortaya  çıktı.  Mısır  ve  Yunan 
dönemlerinde  saraylarda  bulunan  büyük  koleksiyonlar  vardı.  Orta  Çağ'da  Hristiyan 
kiliseleri ve manastırları kendi kütüphanelerini oluşturdular. 

238-239 8 2

BUNING NOMI - XUSNI XULQ

Yigitaliyeva Shirinoy

Tarbiyaning  ikki  qismi  bor:  fazilatni    qo’riqlaydigan  go’zal  ahloq  va  yaramas 
yo’ldan, yomon ahvolga tushishdan asraydigan xushyorlik. Bolani to’kin sochinlikda, 
qimmatbaho  kiyimlar  kiyib  o’sgan  bolalardan,  bunday  dabdabali  hayotga  rag’bat 
uyg’otadiganlar davrasiga aralashib qolishdan asrash kerak. Chunki voyaga yetayotgan 
bola etiborsiz tashlab qo’yilsa, ko’p hollarda bu ahloqning tubanlashuviga sabab boladi 
. Natijada ,bola ulg’aygach, kazzob, xasadgo’y, o’g’ri,chaqimchi, qaysar, mahmadona, 
yengiltak,makkor, behayo,yaramas bir kimsaga aylanib qolishi mumkin.  
Bulardan saqlanishning birdan - bir yo’li chiroyli tarbiya , keyin maktabda dars 
berish bilan mashg’ul bo’lmoq . Qachonki bolada chiroyli xulq, maqtovga arzigulik bir 
fe’l sodir bolsa , uni xurmat bilan sharaflamoq, ko’nglini quvontiradigan narsa bilan 
taqdirlamoq , ko’pchilik orasida bu feline  izhor etmoq zarur. Ba’zi holatlarda bir marta 
bu fe’liga xilof ish qilib qo’ysa, ayniqsa bola bu ishni yashirishga harakat qilsa ,uni 
ko’rmaganga  olish  foydaliroq  .  Chunki  bola  bunday  holda  aybidan  ortiqroq  jazoga 
tortilib  qolsa,jazo  aks  tasir  etishi,  aybini  ochilib  qolishiga  o’rganib,xatodan 
qo’rqmaydigan bo’lib qolishi ehtimol. 

240-242 5 1

MUZEY – TARIX VA MADANIYAT XAZINASI

Mamadaliyeva Mahliyo

Annotatsiya:Ushbumaqoladamuzeylarningtarixiyvamadaniyahamiyati, ularningxalqxotirasinisaqlashdagio’rni, 
yoshavlodtarbiyasidagita’sirihamdazamonaviymuzeylarfaoliyatiyoritilgan. O’zbekistonhududidgimashhurmuzeylarmisolidamilliymerosimizniboyligivauniasras hzarurligiaytibo’tilgan. 

243-246 9 2

БУЮК МУХАДДИС АЛ- ҲАКИМ АТ- ТЕРМИЗИЙ

Давранова Маликахон

Буюк  мухаддис  Имом  ТермизийУнинг  тўлиқ  исми  Абу  Абдуллоҳ 
Муҳаммад  ибн  Али  ибн  ал-Ҳасан  ибн  Башир  ал-Ҳаким  ат-Термизий  бўлиб, 
таржимаи ҳолига оид маълумотлар ўрта аср араб муаллифларидан Тожуддин ас-
Субкий,  ал-Хатиб  ал-Бағдодий,  Ибн  Ҳажар  ал-Асқалоний,  ас-Сулламий  ва 
бошқалар асарларида, шунингдек, унинг ўзининг қаламига мансуб «Бадъу шаъни 
Абу Абдуллоҳ» («Абу Абдуллоҳ ишининг бошланиши») номли автобиографик 
рисоласида келтирилган. 

247-250 4 2

XALQARO MUZEYLAR KUNI

Uralova Muazzam

Xalqaro muzeylar kuni har yili 18-mayda nishonlanadi. Ushbu kun muzeylarning 
ahamiyatini  oshirish  va  ularni  ijtimoiy,  madaniy  hamda  ta'lim  sohasidagi  rolini  tan 
olish  maqsadida  tashkil  etilgan.  1977-yilda  ICOM  (Xalqaro  Muzeylar  Kengashi) 
tomonidan yaratilib, ushbu kun butun dunyo bo'ylab turli xil tadbirlar va faoliyatlar 
bilan o'tkaziladi. 

51-53 5 2

MAMLAKATIMIZDA AHOLINI, XUSUSAN, YOSHLARNI ISH BILAN TA’MINLASHDAGI MUAMMO VA YECHIMLAR

Isroilov Kamoliddin

Annotatsiya: Yangi O’zbekistonda band bo’lmagan  aholini, xususan, yoshlarni ish bilan ta’minlash dolzarb muammolardan biriga aylanib ulgurgan. Negaki, O’zbekiston aholisining katta qismini yoshlar tashkil etadi va ularni ish bilan band qilmay turib, iqtisodiy o’sishga erishib bo’maydi. Ushbu tadqiqot ishi yoshlarni ish bilan ta’minlashdagi muammo va yechimlarni atroflicha muhokama qiladi.

54-55 3 1

БИРИКТИРУВЧИ ТЎҚИМАНИНГ ДИФФЕРЕНЦИАЛЛАНМАГАН ДИСПЛАЗИЯСИ БЎЛГАН АЁЛЛАРДА ОМТ ПРОЛАПСИ: ЭРТА ТАШХИС ВА КОМПЛЕКС ЁНДАШУВ

Собирова Шаҳноза Қаххоровна

Аннотация: Ушбу тадқиқот бириктирувчи тўқиманинг дифференциалланмаган дисплазияси (БТДД) бўлган климактерик аёлларда кичик чаноқ аъзолари пролапсининг (ОМТ пролапси) эрта ташхисланиши ва даволашни такомиллаштириш масалаларига бағишланган. БТДД мавжудлиги фонда ОМТ органларининг тутиб турувчи тузилмалари заифлашади ва патологиянинг эрта намоён бўлишига сабаб бўлади. Тадқиқотда 60 нафар 45–65 ёшли БТДД аёл клиник ва инструментал усуллар ёрдамида текширилди. Олинган натижалар асосида эрта ташхис ва комплекс даволаш усулларининг самарадорлиги таҳлил қилинди. БТДД бўлган беморлар учун индивидуал ёндашувни жорий этиш ва профилактика чораларини такомиллаштириш тавсия этилди.

56-59 5 3

MUHANDISLIK YO’NALISHI TALABALARI KASBIY TAYYORGARLIGINI INNOVATSION YONDASHUVLAR ASOSIDA RIVOJLANTIRISH

Eshnazarov Dilshod Azamatovich

Maqolada paxta-to’qimachilik muhandislik yo’nalishi talabalarini kasbiy tayyorgarligini innovatsion yondashuvlar asosida rivojlantirish masalalari, ularni o’qitishning innovatsion yo’llari aytib o’tilgan.

223-227 9 2

ХИВА ХОНЛИГИ ТАРИХ

Юлдашева Дилфуза

Убайдуллахоннинг ҳукмронлиги узоққа чўзилмади. Убайдуллахон зулмига 
чидай  олмаган  хоразмликлар  Анушахоннинг  ворислари  бошчилигида 
бухороликларга  қарши  қўзғолон  кўтардилар.  Убайдуллахон  1538  йилда  яна 
Хоразмга  қўшин  тортди.  Хазорасп  билан  Хива  шаҳарлари  оралиғидаги 
Кардаронхос  деган  жойда  Бухоро  қўшинлари  мағлубиятга  учради.  
Шайбонийлардан  озод бўлган Хоразмда энди ички курашлар авж олиб кетди. 
Шунингдек,  Урганч,  Кат,  Янги  шаҳар,  Хива,  Хазорасп  каби  шаҳарлар  ва 
вилоятлар  ҳукмдорларининг  марказдан  қочувчи  ҳаракатлари  кучайиб,  улар 
амалда  ўзларини  мустақил  ҳисоблар  эдилар.  

63-66 7 2

HAMSHIRALIK ISHIDA ZAMONAVIY TENDENSIYALAR

Farxodjova O’g’iloy Farxodjon qizi

Annotatsiya: Ushbu maqola hamshiralik amaliyotidagi zamonaviy tendentsiyalar, bemorlarni parvarish qilishda innovatsion yondashuvlar va yangi texnologiyalarni joriy etish masalalari yoritilgan.


 

67-70 7 2

OʻQUVCHI YOSHLARDA SHAXS SHAKLLANISHINING MUHIM PSIXOLOGIK BOSQICHLARI

Doniyorova Nodiraxon Hasanovna

Annotatsiya: Shaxs – muayyan jamiyatning a’zosi bo’lib, u psixologik jihatdan taraqqiy etgan, o’z xususiyatlari va xatti-harakatlari bilan boshqalardan ajralib turadi. Kadrlar tayyorlash milliy modelida ham shaxs – kadrlar tayyorlash tizimining bosh sub’ekti va ob’ekti, ta’lim sohasidagi xizmatlarining iste’molchisi va ularni amalga oshiruvchi sifatida ta’riflanadi.

71-75 7 2

TA’LIM OLISHDA OʻZLASHTIRISHI ORTDA QOLGAN BOLALAR BILAN ISHLASHNING ZAMONAVIY PSIXOLOGIK USULLARI

Karjanbayeva Zamira Anarbayevna

Annotatsiya. Oʻqishda orqada qoladigan bolalar umumtaʼlim maktablarida oʻqiganliklari uchun oʻzlarini maktab jamoasining teng huquqli aʼzosi deb hisoblaydilar. Bunday oʻquvchilar maktab jamoasidagi noqulay holatlarni, etishmovchiliklarni toʻldirishni xohlaydilar va koʻpincha aksil ijtimoiy guruhlarga qoʻshilib, voyaga etmagan jinoyatchilar qatorini toʻldirishadi.

76-79 9 1

BLOKCHEYN TEXNOLOGIYASI VA UNING TA’LIM TIZIMIDAGI IMKONIYATLARI

Xasanova Mohichexra Farxod qizi

Annotatsiya: Bugungi raqamli asrda innovatsion texnologiyalar hayotimizning barcha sohalariga kirib kelmoqda. Ayniqsa, ta’lim tizimida yangi texnologiyalarning joriy qilinishi o‘quv jarayonining sifatini oshirish, ishonchliligini ta'minlash va shaffof muhit yaratishda muhim rol o‘ynamoqda. Ushbu maqolada blokcheyn texnologiyasining mazmun-mohiyati, uning asosiy tamoyillari hamda ta’lim sohasidagi qo‘llanish imkoniyatlari keng yoritilgan. Xususan, raqamli diplomlar, baholash tizimlari, kurslarni tasdiqlash va akademik yozuvlarni boshqarishda blokcheynning afzalliklari tahlil qilinadi.

80-82 7 2

ZAMONAVIY MOLIYAVIY TEXNOLOGIYALAR – SAMARALI INVESTITSION QARORLARINI QABUL QILISH VOSITASI SIFATIDA

Dilshodjon O‘rinov, Rahmonberdi Abduvohidov

Annotatsiya: Ushbu tezisda zamonaviy moliyaviy texnologiyalarning (fintech) investitsiya sohasidagi roli va ahamiyati o‘rganilib, raqamli texnologiyalar, sun’iy intellekt, blokcheyn, robot-maslahatchilar kabi fintech yechimlar investorlarning qaror qabul qilish jarayoniga qanday ta’sir qilayotgani yoritiladi hamda investitsion risklarrni kamaytirish, real vaqt rejimida ma’lumot olish, avtomatlashtirilgan tahlil imkoniyatlari ko’rib chiqiladi.

83-84 5 2

MAKTABGACHA TA’LIMDA MILLIY QADRIYATLAR VA AN’ANALARNI SINGDIRISH

Toshboyeva Go’zal Avazovna

Annotatsiya:Ushbu maqola maktabgacha ta’limda milliy qadriyatlar va an’analarni bolalar ongiga singdirishning muhimligini yoritadi. Unda milliy o‘yinlar, ertaklar, qo‘shiqlar, bayramlar va urf-odatlar orqali bolalarda vatanparvarlik, kattalarga hurmat, mehmondo‘stlik va oilaviy qadriyatlarni shakllantirish usullari ko‘rib chiqilgan. Maqolada milliy tarbiyaning bolaning shaxsiyat shakllanishidagi roli muhokama qilingan.

85-86 9 3

IJTIMOIY TARMOQLARNING YOSHLAR SIYOSIY BILIMLARIGA TA’SIRI

Narimanov Qahramon Gulyamdjanovich

Oʻzbekistonda ijtimoiy tarmoqlar va yoshlarning ruhiy salomatligi oʻrtasidagi munosabatlar zamonaviy jamiyatda katta ahamiyatga ega. Ijtimoiy tarmoqlar yoshlar hayotining ajralmas qismiga aylangan boʻlsa-da, ularning ruhiy salomatligiga jiddiy tahdid solayotgan muammolardan biri sifatida o‘rganiladi. Ijtimoiy tarmoqlarning ijobiy taʼsiri to‘g‘risida gapirganda, maʼlumot va bilim manbayi - ijtimoiy tarmoqlar orqali yoshlar yangi bilimlar olish, oʻqish va oʻrganish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Ijtimoiy aloqalar - uzoqda joylashgan doʻstlar va qarindoshlar bilan aloqada boʻlish imkoniyati, ijodiyatni rivojlantirish - yoshlar oʻz fikrlari, sanʼati va loyihalarini dunyoga namoyish etishlari mumkin, psixologik yordam - baʼzi ijtimoiy tarmoqlar orqali yoshlar psixologik yordam va maslahat olishlari mumkin. Ijtimoiy tarmoqlar o‘smirlar uchun bir tomondan yangi bilimlar olish, do‘stlar bilan aloqada o‘rnatish va o‘z fikrlarini ifoda etish uchun keng imkoniyatlar yaratadi. Biroq, ikkinchi tomondan, ular zararli kontent, kiberzo‘ravonlik, vaqtni noto‘g‘ri boshqarish va ruhiy salomatlik muammolariga olib kelishi mumkin. Shu sababli, o‘smirlar uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni baholash va ularni zararli ta‘sirlardan himoya qilish, uni saralash juda muhimdir.

87-89 13 2

TIL VA YOSH: TURLI YOSH GURUHLARI NUTQIDAGI O‘ZGARISHLAR

Ergasheva Zebo Odiljon qizi

Annotatsiya: Mazkur maqolada tilning yoshga qarab o‘zgaruvchanligi sotsiolingvistik nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Til nafaqat kommunikatsiya vositasi, balki shaxsiy va ijtimoiy tajribalarni aks ettiruvchi vosita sifatida ham ko‘rib chiqiladi. Turli yosh guruhlariga mansub shaxslarning nutq xususiyatlari, ularning tilga bo‘lgan munosabati, leksik va grammatik qurilishdagi farqlari chuqur tahlil qilinadi. Bolalar tilida soddalik va takror, o‘smirlar nutqida norasmiylik, kod almashtirish, raqamli uslublar, kattalar tilida esa barqarorlik, maqollashuv va madaniy-estetik ifodalar ustun turadi. Ushbu farqlar, bir tomondan, tilning moslashuvchanligini, ikkinchi tomondan esa avlodlar o‘rtasidagi lingvistik tafovutlarni ko‘rsatadi. O‘zbekiston jamiyati misolida olib borilgan kuzatuvlar yoshga xos til kodlari va ularning jamiyatdagi madaniy-ijtimoiy funktsiyalarini ochib beradi. Maqolada, shuningdek, yoshlar tilidagi o‘zgarishlarning til siyosati, ta’lim va madaniy uzluksizlikka ta’siri tahlil qilinadi. Bu yondashuv tilni nafaqat grammatika yoki fonetika darajasida, balki keng ijtimoiy kontekstda o‘rganishga xizmat qiladi.

90-93 4 3

KICHIK MAKTAB YOSHDAGI BOLALARDA IJOBIY HISLATLARNI SHAKLLANTIRISHNING PSIXOLOGIK MASALALARI

Maxmudova Mashhura Payzullayevna

Annotatsiya: Yosh avlod tarbiyasi har qanday jamiyatning istiqboli, uning ma’naviy va axloqiy taraqqiyotini belgilovchi muhim omildir. Ayniqsa, inson shaxsining shakllanishida boshlang‘ich ta’lim davri hal qiluvchi ahamiyatga ega. Chunki bu davrda bolalarning dunyoqarashi, xarakteri, axloqiy qarashlari shakllana boshlaydi.