Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
45-to’plam_1-qism_Iyul-2025
40
TIBBIY TA’LIMDA KASBIY KOMPETENSIYALARNI
SHAKLLANTIRISHNING NAZARIY ASOSLARI
Muxammadova Gulbaxor Qobiljon qizi
Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti
Bugungi kunda oliy ta‘lim tizimi har tomonlama takomillashib bormoqda va
hozirgi zamon talablari asosida unga tashkil etilishi va yuqori samara berishi kabi
masalalarni qo‘ymoqda. Oliy o‘quv yurtlarida olib borilayotgan o‘quv jarayonining
ta‘lim sifati va samaraligi ushbu oliy ta’lim muassasasida tayyorlangan bo‘lajak
mutaxassislarga ko‘ra belgilanadi va shu asosda mutaxassislarni tayyorlashga
zamonaviy talablar asosida yondashish maqsadga muvofiqdir.
Kompetensiya - bu hozirgi kundagi zamonaviy adabiyotlarda keng qo‘llaniladigan
termin bo‘lib, ta’lim, xodimlarni tanlash, mehnat natijasini baholash, ta’limning
muvaffaqiyatligi, talabalarning kasbga yo‘naltirilganligi va shu kabi dolzarb
masalalarni qamrab oladi.
«Kompetentlik» termini esa ta’lim faqatgina yakka, texnik yoki tajribaviy bilim va
qobiliyatlarni egallash masalalari bilan bog‘iq bo‘libgina qolmay, balki individ shaxsni
keyinchalik rivojlantirishga baza bo‘lib, xizmat qila oladigan qobiliyat va ko‘nikmalar
majmuasini ifoda etadi. Shu bilan birga ushbu g‘oyaning talqini Yevropa davlatlarining
deyarli barchasida turlicha o‘z talqin qilingan. Masol uchun qaraydigan bo‘lsak, 80-
yillardan boshlab Germaniyada, «kasbiy faoliyatda kompetentlik» iborasi kasbiy
tayyorgarlikning boshlang‘ich darajasi mobaynida talabalarning erishishlari shart
bo‘lgan maqsadlar ifodalangan. Ushbu o‘qitish kursi o‘zaro bog‘liqlik, texnik
kompleks va umumiy bilimlardan iborat bo‘lib, bu oliy ta’lim bitiruvchining
kelajakdagi ish joylarida ishni davom ettirish imkonini berar edi. Bu umumiy malaka
o‘zgarishsiz qolishi mumkin emas, u rivojlanib borishi kerak, chunki individ va jamiyat
manfaatlaridan kelib chiqqan holda mehnat bozorining talablari va sharoitlari ham
o‘zgarib turadi.
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
45-to’plam_1-qism_Iyul-2025
41
Oliy ta'limning holati, mutaxassislarning kasbiy tayyorgarligining mazmuni va
tuzilishi asosan jamiyatning iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy ehtiyojlari bilan
belgilanadi.
Mamlakatimiz ta'limini modernizatsiya qilish dasturini va "ta'lim" milliy loyihasini
amalga oshirish oliy ta'lim natijalarini baholashni bilim, ko‘nikma va malakalar soniga
qarab kelajakdagi mutaxassisning kasbiy kompetentsiyasi darajasini baholashga
yo‘naltirishga olib keladi.
Shifokorning kasbiy kompetentsiyasi deganda bilim, kasbiy va hayotiy tajriba,
qadriyatlar va moyilliklardan foydalangan holda kasbiy pedagogik faoliyatning real
vaziyatlarida yuzaga keladigan kasbiy muammolarni va odatdagi kasbiy muammolarni
hal qilish qobiliyatini belgilaydigan integral tavsif tushuniladi.
