Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
45-to’plam_1-qism_Iyul-2025
222
TIBBIY TA’LIMDA TALABALARDA RAQAMLI KOMPETENSIYALARINI
RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK IMKONIYATLARI
Nishonova Dilafruz Tojimatovna
Central Asian Medical University
Normal va topografik anatomiya kafedrasi assistenti
.
Annotatsiya:
Ushbu maqolada tibbiy ta’lim muassasalarida talabalarda
raqamli kompetensiyalarni shakllantirish va rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlari
tahlil qilingan. Tibbiy ta’limda raqamlashtirish jarayonlari, axborot-kommunikatsiya
texnologiyalari (AKT) integratsiyasi, elektron ta’lim muhitlari va simulyatsion
texnologiyalarning o‘rni ochib beriladi. Maqolada zamonaviy ta’limda talab
etilayotgan kompetensiyalarni rivojlantirishga xizmat qiluvchi raqamli platformalar,
interaktiv vositalar, onlayn resurslar va sun’iy intellektga asoslangan tahlil usullarining
o‘quv jarayoniga tatbiqi pedagogik yondashuvlar bilan uyg‘un holda yoritilgan.
Shuningdek, talabalarning axborot savodxonligi, raqamli etikasi va virtual muhitda
kasbiy faoliyat yuritish ko‘nikmalarini rivojlantirishda faol ta’lim metodlarining
ahamiyati ko‘rsatilgan.
Kalit so‘zlar:
raqamli kompetensiya, tibbiy ta’lim, pedagogik yondashuv,
axborot texnologiyalari, elektron o‘quv muhit, AKT, simulyatsion ta’lim, virtual
platformalar, o‘quv innovatsiyasi.
Hozirgi zamon tibbiy ta’limi tub islohotlar jarayonida bo‘lib, talabalardan nafaqat
kasbiy bilim va malakalarni, balki zamonaviy texnologiyalarni puxta egallagan,
raqamli vositalar bilan samarali ishlay oladigan kompetent shaxs bo‘lishni talab
qilmoqda. Raqamli kompetensiyalar deganda — axborotni izlash, tahlil qilish,
baholash, yaratish va ulashish, shuningdek, raqamli muhitda xavfsiz va mas’uliyatli
faoliyat yuritish ko‘nikmalari tushuniladi [3].
Tibbiy
ta’limda raqamli kompetensiyalarni shakllantirish pedagogik
yondashuvlar, ta’lim muhitining texnologik transformatsiyasi va talabaning individual
raqamli faolligini qo‘llab-quvvatlash bilan chambarchas bog‘liq. Xususan, elektron
ta’lim platformalari (Moodle, Google Classroom, Microsoft Teams), masofaviy
o‘qitish tizimlari, virtual laboratoriyalar va tibbiyotda AR/VR texnologiyalarining
qo‘llanishi talabalar bilimini mustahkamlashda muhim vositaga aylanmoqda [1, 5].
Pedagogik nuqtai nazardan qaraganda, raqamli kompetensiyalarni rivojlantirish
uchun integrativ o‘quv yondashuvlar, konstruktivizm nazariyasiga asoslangan
interaktiv metodlar, loyihaviy ta’lim, muammoga asoslangan o‘qitish (PBL) va
reflektiv texnologiyalardan foydalanish zarur [4]. Bunday uslublar nafaqat bilim
berish, balki o‘quvchini raqamli muhitda fikrlash va qaror qabul qilishga o‘rgatadi.
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
45-to’plam_1-qism_Iyul-2025
223
Bugungi kunda talabalarning axborot savodxonligi, tahliliy fikrlashi, raqamli
etikasi va onlayn xavfsizlik tamoyillariga rioya qilishi shifokor sifatida shakllanishida
alohida ahamiyat kasb etadi. Shu jihatdan raqamli portfoliolar yuritish, elektron klinik
holatlarni yechish, tibbiy ma’lumotlar bazalari bilan ishlash ko‘nikmalarini o‘rgatish
zarur [2, 6].
Tibbiy ta’lim muassasalarida raqamli kompetensiyalarni rivojlantirishda ayrim
muammolar ham kuzatilmoqda: texnologik infratuzilmaning yetarli emasligi,
o‘qituvchilarning AKT bo‘yicha tayyorgarligining sustligi, metodik qo‘llanmalar
tanqisligi. Bu muammolarni bartaraf etish uchun raqamli pedagogik treninglar tashkil
etish, xorijiy tajribalarni o‘rganish va milliy o‘quv dasturlarini raqamli muhitga
moslashtirish lozim [1, 4].
Xulosa qilib aytganda, tibbiy ta’limda raqamli kompetensiyalarni rivojlantirish
zamonaviy shifokor shaxsini shakllantirish, innovatsion texnologiyalar asosida
diagnostika, davolash va profilaktika ishlarini olib borishda asosiy omil bo‘lib xizmat
qiladi. Bu yo‘nalishda pedagogik yondashuvlarning puxta rejalashtirilishi, elektron
ta’lim vositalarining didaktik jihatdan to‘g‘ri tanlanishi va o‘qituvchi–talaba
hamkorligining interaktiv asosda yo‘lga qo‘yilishi muhim ahamiyat kasb etadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1.
Арзиматова, Н. И. Цифровые компетенции в медицинском образовании:
новые вызовы и подходы // Медицинское образование и профессиональное
развитие. – 2022. – №2. – С. 48–52.
2.
Қосимова, З.Ш. Ахборот технологиялари ва тиббий таълимда улардан
самарали фойдаланиш // Таълимда инновациялар журнали. – 2021. – №3. – Б.
25–30.
3.
European Commission. DigComp 2.1: The Digital Competence Framework for
Citizens. – Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2018.
4.
Sharipova, D.D. Simulation-based medical education in Uzbekistan: development
and implementation // International Journal of Medical Education and Simulation.
– 2020. – Vol. 5(1). – P. 27–33.
5.
Тимофеева, Е.Л. Информационно-коммуникационные технологии в
медицинском образовании // Высшее образование сегодня. – 2019. – №6. – С.
70–74.
6.
Rustamov, M.M. Tibbiy ta’limni raqamlashtirishda innovatsion yondashuvlar //
Tibbiy pedagogika ilmiy jurnali. – 2024. – 2(1). – B. 12–18.
