ARXEOLOGIYA FANINING ZAMONAVIY YUTUQLARI VA MUAMMOLARI

Annotatsiya: Mazkur ilmiy maqolada arxeologiya fanining XXI asrdagi rivojlanish yo‘nalishlari, zamonaviy texnologik yutuqlari va mavjud muammolari keng yoritilgan. Arxeologiya sohasida qo‘llanilayotgan LIDAR, 3D modellashtirish, sun’iy yo‘ldosh tasvirlari, bioarxeologik va arxeogenetik tahlillar orqali tarixiy topilmalarni o‘rganish sifati sezilarli darajada oshgan. Shuningdek, arxivlashtirish va raqamlashtirish ishlari global miqyosda ilmiy hamkorlik va ochiqlikni ta’minlamoqda. Shu bilan birga, arxeologiya fanida uchrayotgan muammolar – noqonuniy qazilmalar, madaniy merosning talon-taroj qilinishi, moliyaviy resurslarning yetishmasligi va urbanizatsiya natijasida yodgorliklarga zarar yetishi kabi holatlar ilmiy faoliyat samaradorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Maqolada ushbu muammolarni bartaraf etish yo‘llari sifatida madaniy merosni saqlash, axloqiy me’yorlarga rioya qilish, jamoatchilikni jalb etish va multidisiplinar yondashuvlarning ahamiyati asoslab berilgan. Arxeologiya fani bugungi kunda nafaqat ilmiy tadqiqot sohasi, balki jamiyat madaniy ongini shakllantiruvchi vosita sifatida qaralmoqda.