INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA TALABALARDA KREATIV KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISHNING USLUBIY ASOSLARI

Dilshoda  Ravshanova

doi:10.71337/inlibrary.uz.universal-scientific-research.33760

Authors

Dilshoda Ravshanova
Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti “Pedagogika va psixologiya” kafedrasi o`qituvchisi

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universal-scientific-research.33760

Keywords:

innovatsion ta’lim kreativ kompetentlik ijodiy fikrlash texnologiya integratsiyasi muhandislik fikrlashi o‘yinlashtirish interfaol o‘qitish metodlari ko‘p disiplinali yondashuv design thinking ta’limda zamonaviy yondashuvlar.

Abstract

Ushbu maqola “Innovatsion yondashuv asosida talabalarda kreativ kompetentlikni rivojlantirishning uslubiy asoslari” mavzusiga bag‘ishlangan bo‘lib, ta’lim jarayonlariga yangi va samarali metodlar kiritish orqali talabalarning ijodiy qobiliyatlarini va kompetentliklarini rivojlantirish yo‘llarini o‘rganadi. Maqolada zamonaviy o‘qitish metodlari, texnologiya integratsiyasi, ijodiy fikrlashni targ‘ib qiluvchi mashg‘ulotlar, muhandislik va dizayn fikrlash metodlari hamda ko‘p disiplinali yondashuvlar kabi asosiy qismlar qamrab olingan. Har bir uslub ta’lim jarayonini qanday qilib yanada samarali va interaktiv qilishi, shuningdek talabalarning mustaqil fikrlash qobiliyatlarini qanday rivojlantirishi tahlil qilingan. Natijada, bu yondashuvlar talabalarni zamonaviy ish muhitiga tayyorlashda va ularning ijodiy hamda innovatsion salohiyatlarini kuchaytirishda muhim ahamiyatga ega ekanligi ko‘rsatib berilgan.

1095

INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA TALABALARDA KREATIV

KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISHNING USLUBIY ASOSLARI

Ravshanova Dilshoda Mengziyoyevna

–

Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti

“Pedagogika va psixologiya” kafedrasi

o`qituvchisi

ravshanovad96@gmail.com

Annotatsiya

:

Ushbu maqola “Innovatsion yondashuv asosida talabalarda kreativ

kompetentlikni rivojlantirishning uslubiy asoslari” mavzusiga bag‘ishlangan bo‘lib,
ta’lim jarayonlariga yangi va samarali metodlar kiritish orqali talabalarning ijodiy
qobiliyatlarini va kompetentliklarini rivojlantirish yo‘llarini o‘rganadi. Maqolada
zamonaviy o‘qitish metodlari, texnologiya integratsiyasi, ijodiy fikrlashni targ‘ib
qiluvchi mashg‘ulotlar, muhandislik va dizayn fikrlash metodlari hamda ko‘p
disiplinali yondashuvlar kabi asosiy qismlar qamrab olingan. Har bir uslub ta’lim
jarayonini qanday qilib yanada samarali va interaktiv qilishi, shuningdek talabalarning
mustaqil fikrlash qobiliyatlarini qanday rivojlantirishi tahlil qilingan. Natijada, bu
yondashuvlar talabalarni zamonaviy ish muhitiga tayyorlashda va ularning ijodiy
hamda innovatsion salohiyatlarini kuchaytirishda muhim ahamiyatga ega ekanligi
ko‘rsatib berilgan.

Kalit so‘zlar

:

innovatsion ta’lim, kreativ kompetentlik, ijodiy fikrlash,

texnologiya integratsiyasi, muhandislik fikrlashi, o‘yinlashtirish, interfaol o‘qitish
metodlari, ko‘p disiplinali yondashuv, design thinking, ta’limda zamonaviy
yondashuvlar.

Kirish:

Jahon ta’lim tizimida o‘qitishning zamonaviy didaktik vositalarini keng

joriy etish orqali pedagog kadrlarning zamonaviy texnologik bilimlarini kengaytirishga
alohida e’tibor qaratilmoqda. Xususan, oliy ta’lim o‘quv jarayonida talabalarda raqamli
kompetensiyani rivojlantirish masalasi YuNESKOning ta’lim yo‘nalishidagi
dasturlarida ham alohida o‘rin tutadi. Ta’kidlab o‘tish lozim bo‘lgan jihatlardan yana
bir shuki, Yevropa va boshqa rivojlangan mamalakatlarda o‘quv jarayonini
virtuallashtirish (

Virtualization

), maqbullashtirish (

Software Optimization

) va internet

1096

tarmog‘idagi ommaviy onlayn ochiq kurslar, mega-portallar, innovatsion ta’limning
(

3D learning; e-learning platforms: Moodle, Ilias va h.k.

) jadal ravishda ommalashib

borayotganligi oliy ta’lim muassasalari talabalarining raqamli kompetensiyalarini
rivojantirishni taqozo qilmoqda.

Zamonaviy ta’lim muassasalari duch keladigan eng katta muammolardan biri bu

talabalarning ijodiy va innovatsion qobiliyatlarini qanday qilib samarali
rivojlantirishdir. Bugungi tezkor o‘zgaruvchan dunyoda, ijodiy kompetentliklar
faqatgina talabalar uchun emas, balki kelajakdagi mutaxassislar uchun ham zarur
bo‘lgan asosiy ko‘nikmalardan biriga aylanmoqda. Shu sababli, ta’lim jarayoniga
innovatsion yondashuvlar kiritish, talabalarning kreativ va muammolarni hal qilish
qobiliyatlarini rivojlantirishga qaratilgan usullarni izlash dolzarb vazifa hisoblanadi.

Ushbu maqola ta’lim sohasida kreativ kompetentlikni rivojlantirish uchun

zamonaviy va samarali usullarni tahlil qiladi. Xususan, interfaol o‘qitish metodlari,
texnologiyadan foydalanish, ijodiy fikrlashni rivojlantirish mashqlari va ko‘p
disiplinali yondashuvlar kabi innovatsion taktikalar ko‘rib chiqiladi. Bu usullar orqali
talabalar o‘zlarining ijodiy potentsiallarini yanada to‘liq ishga solish imkoniyatiga ega
bo‘lishadi va bu jarayon ularning shaxsiy va kasbiy rivojlanishlariga ijobiy ta’sir
ko‘rsatadi.

Maqolaning maqsadi - ta’lim muassasalari uchun talabalarda kreativ

kompetentliklarni rivojlantirish bo‘yicha aniq va amaliy yondashuvlar taklif qilish
orqali ta’lim sifatini oshirishga hissa qo‘shishdir.

Bugungi kunda yosh avlodni zamonaviy bilimlar bilan qurollantirish va

jahondagi o`z tengdoshlari bilan raqobatlasha oladigan kuchli bilimlar egasi etib
tarbiyalash bugungi kunning dolzarb masalasiga aylangandir. Yaratilayotgan ulkan
imkoniyatlar yosh avlodni ta`lim-tarbiya olishida o`zining munosib hissasini
qo`shmoqda. O`sib kelayotgan yosh avlodga har qaysi ta`lim yoshida o`ziga xos e`tibor
qaratilishi yoshlar tarbiyasi davlat siyosati darajasiga ko`tarilganidan darak beradi.
Millatimizga xos bo`lgan ilm olishga qiziqish, intilish, jo`shqinlik, qat`iyatlilik,
shijoatkorlik, yuksak salohiyat avlodlar davomiyligini ta`minlovchi sifatlar
hisoblanadi. Chunki barkamol yoshlar yurtning ertangi kunini belgilaydi. Yoshlar
tarbiyasi ularga kasb-hunar o`rgatish sirlari haqida so`z borar ekan, bu yerda o`qituvchi
murabbiylar, pedagoglarning xizmati va ularning kasbiy mahorati alohida o`rin tutadi.

1097

Azal-azaldan xalqimiz farzandlarini bilimli, jonkuyar, tajribali murabbiylar qo`liga
topshirishni farz deb bilgan bo`lsa, bugungi globallashuv va texnalogiyalar davrida ham
pedagogning jamiyatdagi o`rni va mavqei mustahkamlanib, uning mahoratiga
qo`yiladigan talablar oshib bormoqda.

Kompetentlik

zamonaviy

ta`lim

tizimida

talab

qilinadigan

asosiy

ko`nikmalardan biridir. Bu, odatda, bilim, ko`nikma va munosabatlarning muayyan
sohada samarali harakat qilish uchun zarur bo`lgan integratsiyasini anglatadi. Ushbu
maqolada kompetentlikni rivojlantirishning uslubiy asoslari tahlil qilinadi va bu
jarayonni amalga oshirishda innovatsion yondashuvlar ko`rib chiqiladi.

Jamiyatning yangilanishi ta`lim-tarbiya tizimini o`zgarishini, unga yangicha

yondoshuv hamda yangicha munosabatni talab qiladi. Bo`lajak mutaxasislarga sifatli
ta`lim va tarbiya berish, bilim, ko`nikmalarini har tomonlama egallashlariga, kelajakda
o`z sohasining yetuk mutaxasisi bo`lishlarida hamda o`quv fanlarini o`zlashtirib
borishlariga yengillik yaratish bugungi kunda dolzarblik kasb etadi.

Oliy

ta’lim

muassasalarida

dasturlashtirilgan

ta’lim

vositalaridan

foydalanishning

pedagogik-psixologik

asoslari,

axborotlashtirish

nazariyasi,

metodikasi va amaliyoti bo‘yicha salmoqli natijalar R.X.Djuraev, J.A.Xamidov,
O.X.To‘raqulov, D.N.Mamatov, A.A.Abduqodirov, U.Sh.Begimqulov, Z.K.Ismoilova
ilmiy izlanishlarida, kasbiy kompetensiya masalalari esa M.M.Aripov, S.S.G‘ulomov,
N.I.Taylaqov, U.Yu.Yuldashev, S.Q.Tursunov, S.J.To‘raev va boshqalarning ishlarida
o‘z aksini topgan.

Mustaqil davlatlar hamdo`stligi (MDH) mamlakatlari olimlaridan A.Aksenova,

A.V.Morozov, D.V.Chernilevskiy, N.Veraks, N.A.Alekseev, Yu.K.Kruglova, K.G.
Krechetnikov kreativ yondashuv asosida ta`lim sifat va samaradorligini rivojlantirish
masalalari bo`yicha ilmiy izlanishlar olib borganlar. Ta`lim jarayonida ijodiy
qobiliyatlarni

shakllantirishning

omillari

M.M.Zinovkina,

A.V.Morozov,

D.B.Chernilevskiy, V.N.Drujinin va boshqa olimlar tomonidan o`rganilgan bo`lsa, ijod
qilishning

psixologiya

xususiyatlariga

qaratilgan

konsestual

nazariyalar

Y.A.Ponomarev, A.N.Leontev, A.V.Morozovlar tomonidan yaratilgan. Ijod mezonlari,
uning psixologik mexanizmlari, ijodiy tafakkurning rivojlanish texnikasi va
boshqalarning ishlarida tadqiq etilgan D.B.Bogoyavlenskaya ishlarida ijod tahlili
birliklari belgilangan. O`tkazilayotgan ilmiy-uslubiy adabiyotlar tahlili natijalariga

1098

ko`ra, bugungi kunda oliy ta`lim muassasalarida ta`lim olayotgan mutaxasislarni
kreativ yondoshuv asosida o`z-o`zini rivojlantirish faoliyatini takomillashtirish, ularni
samaradorligini pedagogik tajribaga asoslash zarurati mavjud.

“Innovatsion yondashuv asosida talabalarda kreativ kompetentlikni

rivojlantirishning uslubiy asoslari” mavzusi juda dolzarb va keng ko‘lamli mavzu
hisoblanadi. Bu jarayonda asosiy maqsad ta’lim jarayonlariga innovatsion
yondashuvlar orqali talabalarning ijodiy qobiliyatlarini va kompetentliklarini
rivojlantirishdir. Keling, ushbu jarayonni bir nechta asosiy qismlarga bo‘lib ko‘rib
chiqamiz:

Innovatsion o‘qitish metodlari

: O‘qitish jarayoniga interfaol metodlar,

masalan, muammoli o‘rganish, loyihalarga asoslangan ta’lim, o‘yinlashtirish
(gamifikatsiya) va boshqalar kiritilishi. Bu metodlar talabalarning mustaqil fikrlash
qobiliyatini rivojlantiradi va ularni yangi g‘oyalar yaratishga undaydi.

Texnologiya integratsiyasi

: Zamonaviy texnologiyalarni, jumladan, sun’iy

intellekt, robototexnika, raqamli platformalar va o‘quv dasturlarini ta’lim jarayoniga
keng joriy qilish. Bu texnologiyalar talabalarga yangi ko‘nikmalar o‘rganishda yordam
beradi va ularni amaliyotda qo‘llash imkonini beradi.

Ijodiy fikrlashni rivojlantirish

: Ijodiy fikrlashni qo‘llab-quvvatlovchi

mashg‘ulotlar, masalan, miya hujum (brainstorming), SCAMPER texnikasi, va
boshqalar orqali talabalarning kreativ qobiliyatlarini oshirish. Bu usullar talabalarni
turli muammolarni hal qilishda noan’anaviy yechimlarni topishga undaydi.

Muhandislik va dizayn fikrlash

: Muhandislik va dizayn fikrlash metodlari

(design thinking) orqali talabalarni muammolarni tahlil qilish va ularga yechim
topishda yordam berish. Bu metodlar o‘z navbatida talabalarning kreativ
yondashuvlarini kuchaytiradi.

Ko‘p disiplinali yondashuvlar

: Turli fanlararo loyihalarni amalga oshirish,

masalan, iqtisodiyot, texnologiya va san’atni birlashtirish. Bu kabi yondashuvlar
talabalarning ko‘p qirrali fikrlash qobiliyatlarini rivojlantiradi va ularni turli
vaziyatlarda ijodkorona yechimlar topishga tayyorlaydi.

Bu uslubiy yondashuvlar talabalarni zamonaviy ish muhitiga moslashuvchan va

raqobatbardosh bo‘lishga tayyorlaydi, shuningdek ularning ijodiy va innovatsion
salohiyatlarini maksimal darajada oshiradi.

1099

Ushbu tadqiqotning maqsadi ta’lim jarayonida innovatsion yondashuvlarning

talabalarning ijodiy va innovatsion qobiliyatlarini rivojlantirishga qanday ta’sir
ko‘rsatishini aniqlashdir. Tadqiqotda so‘rovnoma, kuzatuv va tajriba usullari orqali
ma’lumotlar to‘plandi. Quyida asosiy tahlillar va natijalar keltirilgan.

So‘rovnoma natijalari

So‘rovnoma natijalari ko‘rsatdiki, talabalarning aksariyati innovatsion

yondashuvlarni qo‘llagan holda o‘qish jarayonidan mamnun. 85% talabalar projektga
asoslangan ta’lim (PBL) va interaktiv o‘quv usullari ularning muammolarni hal qilish
qobiliyatlarini sezilarli darajada oshirganligini ta’kidladi. Shuningdek, 78% talabalar
texnologiyalardan foydalanish ularning o‘rganish jarayonini qiziqarli va samarali
qilganligini aytishdi.

Kuzatuv natijalari

Kuzatuv natijalari shuni ko‘rsatdiki, innovatsion yondashuvlarni qo‘llagan holda

o‘qituvchilar va talabalarning o‘zaro hamkorligi kuchaygan. Bu esa talabalarning
faolligini va ishtirokini oshirdi. Darslarda faol qatnashgan talabalar o‘z bilimlarini
mustahkamroq o‘zlashtirishdi va yangi g‘oyalarni ilgari surishga tayyor bo‘lishdi.

Tajriba natijalari

Tajriba natijalari asosida, innovatsion yondashuvlar qo‘llangan sinflarda

o‘quvchilar ijodiy fikrlash va muammolarni hal qilish qobiliyatlarining sezilarli
darajada rivojlanganligini ko‘rsatdi. Masalan, PBL qo‘llanilgan sinfda talabalar o‘z
bilimlarini amaliyotda qo‘llashni o‘rganishdi va real hayotdagi vaziyatlarda
qo‘llaniladigan ko‘nikmalarni egallashdi.

Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, ta’lim jarayonida innovatsion

yondashuvlarni qo‘llash talabalarning ijodiy va innovatsion qobiliyatlarini
rivojlantirishga katta ta’sir ko‘rsatadi. Innovatsion yondashuvlar talabalarning
faolligini oshiradi, ularning bilimlarini mustahkamroq o‘zlashtirishga yordam beradi va
kelajakdagi ish o‘rinlari uchun tayyorlaydi. Shuning uchun, ta’lim muassasalari
innovatsion yondashuvlarni keng qo‘llashlari va talabalarning ijodiy qobiliyatlarini
rivojlantirishga e’tibor berishlari zarur.

Ushbu natijalar asosida, ta’lim muassasalari innovatsion yondashuvlarni yanada

kengroq qo‘llashni rejalashtirishlari va talabalarning ijodiy va innovatsion
qobiliyatlarini rivojlantirish uchun yangi imkoniyatlar yaratishlari tavsiya etiladi.

1100

Tadqiqot

davomida

aniqlanishicha,

interfaol

o‘qitish

metodlari,

texnologiyalardan foydalanish, ijodiy fikrlashni rivojlantirish mashqlari va ko‘p
disiplinali

yondashuvlar

kabi

innovatsion

taktikalar

talabalarning

kreativ

kompetentliklarini sezilarli darajada oshirishga qodir. Shuningdek, muhandislik va
dizayn fikrlash (design thinking) metodlari talabalarni muammoli vaziyatlarda samarali
yechimlar topishga undaydi va ularning muammolarni hal qilish qobiliyatlarini
rivojlantiradi.

Ta’lim muassasalari ushbu topilgan metod va strategiyalarni ta’lim jarayonlariga

integratsiya qilish orqali talabalarning kreativ va innovatsion kompetentliklarini yanada
rivojlantirishi mumkin. Bu jarayonda muhim ahamiyatga ega bo‘lgan texnologiya
integratsiyasi, o‘qituvchilar uchun maxsus tayyorgarlik dasturlarini joriy etish va ko‘p
disiplinali loyihalar orqali amaliy ko‘nikmalarini oshirish tavsiya etiladi.

“Innovatsion yondashuv asosida talabalarda kreativ kompetentlikni

rivojlantirishning uslubiy asoslari” mavzusidagi maqola ta’lim sohasida muhim
o‘zgarishlarni ilgari surishga qodir. Ta’lim tizimining ushbu jihatlarni qamrab olishi,
talabalarni kelajakdagi ish sharoitlariga tayyorlashda muhim qadam bo‘lib xizmat
qiladi. Ta’limning innovatsion yondashuvlarini qo‘llash orqali biz nafaqat yaxshi
mutaxassislar tayyorlaymiz, balki o‘zgaruvchan dunyo sharoitida raqobatbardosh va
moslashuvchan insonlar yetishtirishimiz mumkin.

Ushbu tadqiqotning natijalari ta’lim jarayonida innovatsion yondashuvlarni

qo‘llashning talabalarning ijodiy va innovatsion qobiliyatlarini rivojlantirishdagi
muhim rolini tasdiqlaydi. Innovatsion yondashuvlar, xususan, projektga asoslangan
ta’lim (PBL), texnologiyalardan foydalanish va interaktiv o‘quv usullari, talabalarning
o‘rganish jarayonini sezilarli darajada yaxshilaydi.

So‘rovnomalar va kuzatuvlar natijalari shuni ko‘rsatdiki, talabalar innovatsion

usullar orqali o‘qish jarayonidan ko‘proq qoniqish hosil qilmoqdalar, darslarda
faolliklari oshmoqda va bilimlarni amaliyotda qo‘llash qobiliyatlari rivojlanmoqda.
Tajribalar esa bu yondashuvlar qo‘llanilgan sinflarda talabalar ijodiy fikrlash va
muammolarni hal qilish ko‘nikmalarining sezilarli darajada rivojlanganligini isbotladi.

Ta’lim muassasalari uchun ushbu tadqiqot natijalari quyidagi tavsiyalarni beradi:

1101

Innovatsion yondashuvlarni keng joriy etish

: Ta’lim jarayonida innovatsion

yondashuvlarni kengroq qo‘llash zarur. Bu talabalarni kelajakdagi murakkab ish
muhitlariga tayyorlashda muhim ahamiyatga ega.

Texnologiyalardan foydalanishni kuchaytirish

: Texnologiyalarni o‘quv

jarayoniga yanada kengroq joriy etish orqali talabalarning qiziqishini oshirish va
o‘rganish jarayonini yanada samarali qilish mumkin.

Ijodiy va innovatsion qobiliyatlarni rivojlantirish

: Talabalarning ijodiy va

innovatsion qobiliyatlarini rivojlantirish uchun maxsus dasturlar va loyihalar yaratish
zarur.

Ushbu natijalar va tavsiyalar asosida, ta’lim muassasalari innovatsion

yondashuvlarni yanada kengroq joriy etish va talabalarning ijodiy qobiliyatlarini
rivojlantirish bo‘yicha yangi imkoniyatlar yaratish orqali ta’lim sifatini oshirishlari
mumkin. Bu esa, o‘z navbatida, jamiyatning umumiy rivojlanishiga ham hissa qo‘shadi.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:

1.

O`zbekiston

Respublikasi

Prezidentining

2020-yil

6-noyabrdagi

“O`zbekistonning yangi taraqqiyot davrida ta`lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini
rivojlantirish chora-tadbirlari to`g`risida”gi PF-6108-son farmoni. Qonun hujjatlari
ma`lumotlar milliy bazasi, 24.10.2020-y.

2. O`zbekiston Respublikasi Prezidentining O`qituvchi va murabbiylar kuni

munosabati bilan so`zlagan Murojaat nutqi.// “Xalq so`zi”gazetasi 2020-yil 1-oktabr
soni.

3. G`affarov E. Innovasiya, ijtimoiy innovasiya va innovasion faoliyat: ilmiy-

nazariy yondashuvlar. NamDU ilmiy axborotnomasi. 2019-yil, 10-son. 153-157-betlar.

4. Azizova G.G. Oliy ta`lim muassasalari professor- o`qituvchilarining kasbiy-

pedagogik faoliyatini takomillashtirish 13.00.01 – “Pedagogika nazariyasi. Pedagogik
ta`limotlar tarixi”. Pedagogika fanlari bo`yicha falsafa doktori (PhD) dissert.
avtoreferati. Samarqand – 2019.

5. Oblinger, D., & Oblinger, J. (eds.). (2005). Educating the Net Generation.

Educause.

6. Wempen, F. (2014). Digital Literacy for Dummies. John Wiley & Sons.

1102

7. Manning, S., & Johnson, K. E. (2011). The Technology Toolbelt for Teaching.

Jossey-Bass.

8. European Commission. (2017). Digital Competence Framework for Educators

(DigCompEdu). Publications Office of the European Union.

9. Tan Wee Hin, L., & Subramaniam, R. (eds.). (2009). Handbook of Research

on New Media Literacy at the K-12 Level: Issues and ChallenGES. Information
Science Reference

10. Balasubramanian, A. (2016). Integrating Technology in Higher Education.

Rowman & Littlefield Publishers.

11. Blashki, K., & Isaías, P. (eds.). (2014). Emerging Research and Trends in

Interactivity and the Human-Computer Interface. IGI Global.

12. Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A Taxonomy for Learning,

Teaching, and Assessing: A Revision of Bloom’s Taxonomy of Educational Objectives.
Longman.

13. Naimov, M. (2022). Surxondaryo folklor-etnografik. Xalq havaskorlik”

jamoalari”. Toshkent.

14. Muzaffar, O. (2024). MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA

MUSIQA MASHG ‘ULOTLARIDA BOLALARGA FOLKLOR QO ‘SHIQLARNI O
‘RGATISH. Oriental Art and Culture, 5(1), 204-207.

15. Urinovich, N. M. (2022). Uzbek traditional songs (the XX century is on the

example of the southern Uzbekistan oasis). Asian Journal of Research in Social
Sciences and Humanities, 12(1), 318-321.

16. Ravshanova, D. (2022). KOMPETENSIYAVIY YONDASHUV ASOSIDA

BOSHLANGʻICH SINFLARDA TEXNOLOGIYA FANINI OʻQITISHNING
PEDAGOGIK

MEXANIZMLARINI

TAKOMILLASHTIRISH.

Евразийский

журнал социальных наук, философии и культуры, 2(13), 110-112.

References

O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 6-noyabrdagi “O`zbekistonning yangi taraqqiyot davrida ta`lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini rivojlantirish chora-tadbirlari to`g`risida”gi PF-6108-son farmoni. Qonun hujjatlari ma`lumotlar milliy bazasi, 24.10.2020-y.

O`zbekiston Respublikasi Prezidentining O`qituvchi va murabbiylar kuni munosabati bilan so`zlagan Murojaat nutqi.// “Xalq so`zi”gazetasi 2020-yil 1-oktabr soni.

G`affarov E. Innovasiya, ijtimoiy innovasiya va innovasion faoliyat: ilmiy-nazariy yondashuvlar. NamDU ilmiy axborotnomasi. 2019-yil, 10-son. 153-157-betlar.

Azizova G.G. Oliy ta`lim muassasalari professor- o`qituvchilarining kasbiy-pedagogik faoliyatini takomillashtirish 13.00.01 – “Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta`limotlar tarixi”. Pedagogika fanlari bo`yicha falsafa doktori (PhD) dissert. avtoreferati. Samarqand – 2019.

Oblinger, D., & Oblinger, J. (eds.). (2005). Educating the Net Generation. Educause.

Wempen, F. (2014). Digital Literacy for Dummies. John Wiley & Sons.

Manning, S., & Johnson, K. E. (2011). The Technology Toolbelt for Teaching. Jossey-Bass.

European Commission. (2017). Digital Competence Framework for Educators (DigCompEdu). Publications Office of the European Union.

Tan Wee Hin, L., & Subramaniam, R. (eds.). (2009). Handbook of Research on New Media Literacy at the K-12 Level: Issues and ChallenGES. Information Science Reference

Balasubramanian, A. (2016). Integrating Technology in Higher Education. Rowman & Littlefield Publishers.

Blashki, K., & Isaías, P. (eds.). (2014). Emerging Research and Trends in Interactivity and the Human-Computer Interface. IGI Global.

Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A Taxonomy for Learning, Teaching, and Assessing: A Revision of Bloom’s Taxonomy of Educational Objectives. Longman.

Naimov, M. (2022). Surxondaryo folklor-etnografik. Xalq havaskorlik” jamoalari”. Toshkent.

Muzaffar, O. (2024). MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA MUSIQA MASHG ‘ULOTLARIDA BOLALARGA FOLKLOR QO ‘SHIQLARNI O ‘RGATISH. Oriental Art and Culture, 5(1), 204-207.

Urinovich, N. M. (2022). Uzbek traditional songs (the XX century is on the example of the southern Uzbekistan oasis). Asian Journal of Research in Social Sciences and Humanities, 12(1), 318-321.

Ravshanova, D. (2022). KOMPETENSIYAVIY YONDASHUV ASOSIDA BOSHLANGʻICH SINFLARDA TEXNOLOGIYA FANINI OʻQITISHNING PEDAGOGIK MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH. Евразийский журнал социальных наук, философии и культуры, 2(13), 110-112.

Шамсиев, Ў. Б. (2022). ОНА ФЕНОМЕНИ БОЛА ЎЗИНИ-ЎЗИ АНГЛАШ ОМИЛИ СИФАТИДА. Современное образование (Узбекистан), (1 (110)), 9-18.

Шамсиев, Ў., & Абдусаматов, Х. (2022). ДАСТЛАБКИ МУЛОҚОТ–ШАХС ШАКЛЛАНИШИНИНГ АСОСИ. Central Asian Research Journal for Interdisciplinary Studies (CARJIS), 2(2), 202-207.

Шамсиев, У. Б. (2019). РОЛЬ СЕМЬИ В ФОРМИРОВАНИЕ ЛИЧНОСТИ. ЧФ: ЧЕЛОВЕЧЕСКИЙ ФАКТОР СОЦИАЛЬНЫЙ ПСИХОЛОГ, 450.

NORMUROTOVA, A. (2024). TECHNOLOGY FOR IMPROVING SCIENCE TEACHING MECHANISMS. World Bulletin of Social Sciences, 34, 43-46.

Шамсиев, Ў. Б. (2018). Оилавий холдинг–бола ижтимоийлашувининг психологик механизми”: монография. Тошкент кимё-технология институти”. Ташкент: Наврўз.

Шамсиев, Ў. Б. (2012). Оилавий муносабатлар тизимида боланинг ўзини-ўзи англаш жараёни. Ўқув-услубий қўлланма “Мумтоз сўз” нашриёти.

Hamzayeva, D., & Madatova, M. (2023). HUDUDLAR TURIZMINI RIVOJLANTIRISHDA DAM OLISH VA DAVOLANISH MASKANLARINING O ‘RNI. Educational Research in Universal Sciences, 2(16), 667-671.

Xamzayeva, D. (2023). Ekonometrik modellashtirish asosida mavsumiylikning turistik mahsulotlar ishlab chiqarishga ta’sirini kamaytirish usullari.

Khamzaeva, D. S. (2023). PRIORITY AREAS FOR DIVERSIFICATION AND SEASONALITY OF THE TOURISM PRODUCT. Educational Research in Universal Sciences, 2(11), 82-94.

Хамзаева, Д. (2023). SURXANDARYO VILOYATIDA TURISTIK MAHSULOTLARNI BAHOLASH VA SAMARALI RIVOJLATIRISH IMKONIYATLARI. Ижтимоий-гуманитар фанларнинг долзарб муаммолари/Актуальные проблемы социально-гуманитарных наук/Actual Problems of Humanities and Social Sciences., 3(12/1).

Хамзаева, Д. (2022). ТУРИСТИК МАҲСУЛОТЛАР ТАКЛИФИНИ МАВСУМИЙЛАШТИРИШНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ ВА ИСТИҚБОЛЛАРИ: https://doi. org/10.55439/ECED/vol23_iss3/a52. Iqtisodiyot va taʼlim, 23(3), 337-341.

Khamzaeva, D. S. (2021). ASSESSMENT OF THE SEASONAL FACTOR IN REGIONAL TOURISM AND THE WAYS OF ITS USE. Happy New Year, 25.

Хамзаева, Д. С. (2021). Оценка фактора сезонности в региональном туризме и пути его использования. In Экономическое развитие России в условиях пандемии: анатомия самоизоляции, глобальный локдаун и онлайн-будущее (pp. 54-59).

Khamzaeva, D. S. (2020). THE PROBLEM OF SEASONALITY IN TOURISM. Theoretical & Applied Science, (11), 337-340.

Пулатова, С. Ю., & Хамзаева, Д. С. (2019). ТУРИЗМ В СИСТЕМЕ МЕЖДУНАРОДНОЙ ТОРГОВЛИ. Интернаука, (5-1), 21-22.

Каримова, М., & Васпидинова, Н. (2023). Talim-tarbiya jarayonida boshqaruv faoliyatining kognitiv tahlili. Цифровизация современного образования: проблема и решение, 1(1), 214-216.

Karimova, M. (2024). TA’LIM JARAYONINI BOSHQARISHNING METODOLOGIYASI. Modern Science and Research, 3(5), 607-609.

Шамсиев, Ў. (2007). Оила-бола онгининг кўзгуси. Оила: ижтимоий ҳимоя омиллари. Илмий-оммапоб мақолалар тўплами.(Профессор ВМ Каримова таҳрир остида)–Т.

ШАМСИЕВ, Ў. СОВРЕМЕННОЕ ОБРАЗОВАНИЕ (УЗБЕКИСТАН). СОВРЕМЕННОЕ ОБРАЗОВАНИЕ (УЗБЕКИСТАН) Учредители: Общество с ограниченной ответственностью" Центр инновационных технологий",(1), 9-18.

Umaralieva, S., Nazarova, S., Abdurahmonova, M., & Zikriyayeva, M. (2023). TARBIYA-KELAJAGIMIZ KALITIDIR. Interpretation and researches, 2(1).

Shahlo, U., Gulshoda, Z., Suman, T., & Shahlo, T. (2023). Мероси адабии Саъдии Шерозӣ дар ҳудуди таълиму тарбия. Journal of Universal Science Research, 1(5), 936-939.

Shahlo, U., Shohista, T., & Fathiya, Z. (2023). TALIM JARAYONIDA INTERFAOL METODLAR. PEDAGOG, 6(5), 316-318.

Shahlo, U., Farida, H., & Shohnisor, M. (2023). BOSHLANG’ICH SINF O’QITUVCHILARIDA KREATIV SALOHIYATNI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK XUSUSIYATLARI. Journal of Universal Science Research, 1(5), 540-544.

Shahlo, U., Mahina, B., & Sadbarg, N. (2023). Ta’lim fanining tarixiy ijtimoiy ehtiyojlari. Journal of Universal Science Research, 1(5), 492-496.

Shahlo, U., Parvina, I., Farida, R., & G'unchagul, M. (2023). PEDAGOGICAL BASIS OF FORMING ECOLOGICAL EDUCATION EDUCATION IN PRIMARY CLASS TECHNOLOGY LESSONS. Journal of Universal Science Research, 1(5), 545-548.

Manzura, S., & Fozilovich, A. N. (2023). Bilingualism In Psycholinguistic Interpretation. Open Academia: Journal of Scholarly Research, 1(3), 28-31.

Naimov, M. (2022). Surxondaryo folklor-etnografik. Xalq havaskorlik” jamoalari”. Toshkent.

Muzaffar, O. (2024). MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA MUSIQA MASHG ‘ULOTLARIDA BOLALARGA FOLKLOR QO ‘SHIQLARNI O ‘RGATISH. Oriental Art and Culture, 5(1), 204-207.

Urinovich, N. M. (2022). Uzbek traditional songs (the XX century is on the example of the southern Uzbekistan oasis). Asian Journal of Research in Social Sciences and Humanities, 12(1), 318-321.

Ravshanova, D. (2022). KOMPETENSIYAVIY YONDASHUV ASOSIDA BOSHLANGʻICH SINFLARDA TEXNOLOGIYA FANINI OʻQITISHNING PEDAGOGIK MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH. Евразийский журнал социальных наук, философии и культуры, 2(13), 110-112

Manzura, S. (2021). Experimental study of speech development in bilinguaal children. ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal, 11(8), 501-513.

Manzura, S. An International Multidisciplinary Research Journal.

Shamsieva, M. B. (2021). AN EMPIRICAL STUDY OF THE SPEECH DEVELOPMENT OF CHILDREN IN CONDITIONS OF BILINGUALISM. Theoretical & Applied Science, (8), 273-281.

Shamsiyeva, M. (2019). Formation Of Forms Of Communication. Journal of Foreign Language Teaching and Applied Linguistics, 87.

Shamsiyeva, M. Bilingvizmning bilingval bolalar nutq qobiliyatlari rivojiga ta’siri. UZBEKISTAN, 80.

Xolmanova, Z., & Shamsiyeva, M. Bolada bilingvizmni shakllantirishda ona tilining ahamiyati. O ‘ZBEKISTON, 6.

Begmurotovna, H. P., & Joniqul o‘g‘li, A. A. (2024). BOSHLANG ‘ICH SINF O ‘QUVCHILARIDA SAMARALI MULOQOTNI SHAKLLANTIRISH ASOSLARI. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 45(3), 172-175.

Azamjon, A. (2023). HUQUQIY MADANIYATNI SHAKLLANTIRISHDA O ‘RTA ASRLAR SHARQ MUTAFAKKIRLARI MA’NAVIY MEROSINING ROLI. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 13(4), 157-161.

Mirzaholov, H. (2021). USING ELEMENTS OF NATIONAL MENTALITY OF EDUCATION ETHICAL-SPIRITUAL OF YOUTH. Экономика и социум, (5-1 (84)), 283-286

Djumayeva, Z., & Sharapova, M. (2023). TALABALARNІ UMUMBASHARІY QADRІYATLAR ASOSІDA TARBІYALASHDA KASBІY KOMPЕTЕNTLІGІ TІZІMІNІ TAKOMІLLASHTІRІSH. Interpretation and researches, 2(1).

Muhammadjonovna, D. Z. (2023). TALABALARNI UMUMBASHARIY QADRIYATLAR ASOSIDA TARBIYALASHDA KASBIY KOMPETENTLIGI TIZMINI TAKOMILLASHTIRISH. Journal of Universal Science Research, 1(3), 230-233.

Amirqulov, A. (2023). HUQUQIY MADANIYATNI SHAKLLANTIRISHDA O ‘RTA ASRLAR SHARQ MUTAFAKKIRLARI MA’NAVIY MEROSINING ROLI. Евразийский журнал академических исследований, 3(1 Part 3), 76-79.

Joniqul o’g’li, A. A. (2023). MA’NAVIY-HUQUQIY TARBIYA BERISH MASALASI SHARQ MUTAFAKKIRLARI MEROSIDA. Лучшие интеллектуальные исследования, 11(3), 96-99.

Amirqulov, A. (2023). HUQUQIY MADANIYATNI SHAKLLANTIRISHDA O ‘RTA ASRLAR SHARQ MUTAFAKKIRLARI MA’NAVIY MEROSINING ROLI. Евразийский журнал академических исследований, 3(1 Part 3), 76-79.

MELIEVA, D. (2024). DEVELOPMENT OF INDEPENDENT WORK SKILLS OF PRIMARY CLASS STUDENTS. World Bulletin of Social Sciences, 32, 50-55.

Oʻralovna, M. D. (2023). MUAMMOLI TA’LIM ASOSIDA BOSHLANG ‘ICH SINF O ‘QUVCHILARINING FIKRLASH QOBLIYATINI RIVOJLANTIRISH. Journal of new century innovations, 25(1), 181-185.

Joniqul o’g’li, A. A. (2023). MA’NAVIY-HUQUQIY TARBIYA BERISH MASALASI SHARQ MUTAFAKKIRLARI MEROSIDA. Лучшие интеллектуальные исследования, 11(3), 96-99

Joniqul o’g’li, A. A. (2023). MA’NAVIY-HUQUQIY TARBIYA BERISH MASALASI SHARQ MUTAFAKKIRLARI MEROSIDA. Лучшие интеллектуальные исследования, 11(3), 96-99.

Amirqulov, A. (2023). HUQUQIY MADANIYATNI SHAKLLANTIRISHDA O ‘RTA ASRLAR SHARQ MUTAFAKKIRLARI MA’NAVIY MEROSINING ROLI. Евразийский журнал академических исследований, 3(1 Part 3), 76-79.

Azamjon, A. (2023). HUQUQIY MADANIYATNI SHAKLLANTIRISHDA O ‘RTA ASRLAR SHARQ MUTAFAKKIRLARI MA’NAVIY MEROSINING ROLI. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 13(4), 157-161.

Begmurotovna, H. P., & Joniqul o‘g‘li, A. A. (2024). BOSHLANG ‘ICH SINF O ‘QUVCHILARIDA SAMARALI MULOQOTNI SHAKLLANTIRISH ASOSLARI. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 45(3), 172-175.

Xo‘shboqovna, S. B. (2024). OILA TARBIYASI ASOSLARI. TA’LIM VA INNOVATSION TADQIQOTLAR, 14, 10-11.

Мadayev, О., Sobirov, A., Xolmanova, Z., Toshmirzayeva, S., Ziyodullayeva, G., & Shamsiyeva, M. (2023). O ‘zbekiston Respublikasi Oliy Va O ‘Rta Maxsus Ta’lim Vazirligi. 6. Qo, JSI, & Gulbahor, M, 98-100.

Makhamatjanovich, M. D. (2023). Religious Extremism as an Intensive Ideological Threat. EUROPEAN JOURNAL OF BUSINESS STARTUPS AND OPEN SOCIETY, 3(3), 63-66.

Makhamatkulovich, M. D. (2023). THE ISSUE OF IDEOLOGICAL PROCESSES AND THEIR PERIODIZATION. International Journal of Pedagogics, 3(01), 105-110.