“ZAMONAVIY BIOLOGIYANING DOLZARB MUAMMOLARI VA
RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI”
xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari
adu.uz
universaljurnal.uz
8
USTOZNI ESLAB
Kechagina yonimizda yurgan yaqin odamimiz, ustozimiz xaqida o
ʻ
tgan zamonda gapirish juda
og
ʻ
ir ekan. Shu ma’noda Andijon davlat universitetining zabardast olimlaridan biri mehribon
ustozimiz Jo
ʻ
raqulov G
ʻ
ayrat Ne’matovich xaqida o
ʻ
ylaganimda yuqoridagi kechirma doimo
vujudimni o
ʻ
rab olganday tuyiladi. Domla chin ma’noda haqiqiy olim va inson edi. Ayniqsa
barchalarga yaxshilik sog
ʻ
inishi meni doimo astoydil maftun etib kelgan va shu insonga shogird
bo
ʻ
lishimning birinchi omili bo
ʻ
lgan. Ayniqsa, domlaning dilkashligi, odamoxunligi ko
ʻ
pchilik bilan
do
ʻ
stlik rishtalarini mustaxkam bog
ʻ
lanishiga sabab bo
ʻ
lgan fazilatlardan biri edi. Jamoamizdagi
ko
ʻ
plab professor-o
ʻ
qituvchilar G
ʻ
ayrat Ne’matovich deyishganda har qanday sharoitda ham do
ʻ
st
bo
ʻ
lishga qodir, yuragi toza, mehr-muhabbatli hamkasbini tasavvur etib kelishgan. Darhaqiqat, biz
bugun xotirlayotgan domlamiz G
ʻ
ayrat Jo
ʻ
raqulov ana shunday ezgulik yo
ʻ
lida yashab, yaxshilikning
ro
ʻ
yobi yo
ʻ
lini o
ʻ
zining yashash tarziga aylantira olgan dilbar insonlardan edi.
Biologiya fanlari nomzodi, dosent, genetik olim, ustozimiz Jo
ʻ
raqulov G
ʻ
ayrat Ne’matovich
hayot bo
ʻ
lganlarida bugun 60 yoshni qarshilagan bo
ʻ
lar edilar.
Ulug
ʻ
larimizning xo
ʻ
p topib aytgan bir gapi bor: Insonlar bor tiriklikda o
ʻ
likdir, insonlar bor
o
ʻ
liklikda tirikdir!!! Bu purma’no satrlar aynan G
ʻ
ayrat Jo
ʻ
raqulov singari ham olimlikni, ham
odamiylikni o
ʻ
z siyratida vobasta qilgan odamlarga aytiladi.
G
ʻ
ayrat Ne’matovich 1965 yilning 30 martida Samarqand viloyatining Paxtachi tumanida
ziyolilar oilasida tavallud topdi. Otasi – Ne’matjon Paxtakor kolxozi raisi bo
ʻ
lgan, farzandlarini ilmli,
ziyoli bo
ʻ
lishida, olimlar qatoridan joy olishida padaribuzrukvorining xizmatlari beqiyos bo
ʻ
lgan.
Onasi–Norsuluv Rasulova maktabda o
ʻ
qituvchi bo
ʻ
lgan va farzandlarning ilm olishiga,
tarbiyasiga alohida e’tibor qaratganlar.
Oilada yetti nafar farzand bo
ʻ
lib, to
ʻ
rt o
ʻ
g
ʻ
il va uch qiz kamolga etdi.
G
ʻ
.N.Jo
ʻ
raqulov 1989 yilda Andijon davlat pedagogika institutini tamomlagan. Mutaxasssisligi
kimyo - biologiya o
ʻ
qituvchisi.
Jo
ʻ
raqulov G
ʻ
ayratbek Ne’matovich 1989 yildan Andijon davlat universitetida turli
lavozimlarda, xususan, Andijon davlat pedagogika instituti Biokimyo va fiziologiya kafedrasi katta
laboranti, assistenti, Andijon davlat universiteti Biologiya fakul’teti dekan o
ʻ
rinbosari, Fiziologiya va
biokimyo kafedrasi katta o
ʻ
qituvchisi, shu kafedraning mudiri, Andijon davlat universiteti Biologiya
fakul’teti keyinchalik Kimyo-biologiya, Tabiatshunoslik va geografiya, Tabiiy fanlar fakul’teti
dekani, Ekologiya va botanika kafedrasi dosenti va umrining so
ʻ
ngi yillarida o‘zining tashabbusi
bilan yangi tashkil etilgan Genetika va biotexnologiya kafedrasi mudiri lavozimlarida faoliyat
yuritgan.
2002 yili Genetika va o
ʻ
simliklar eksperimental biologiyasi ilmiy-tadqiqot instituti xujuridagi
ilmiy darajalar beruvchi ilmiy kengashda 03.00.09-Umumiy genetika ixtisosligi bo
ʻ
yicha
“G
ʻ
o
ʻ
zaning G.hirsutum L. navlariaro duragaylarida fotokimyoviy faolllik bilan miqdoriy
belgilarning irsiylanishi orasidagi o
ʻ
zaro bog
ʻ
liqlik” mavzusidagi nomzodlik dissertasiyasini himoya
qildi.
Ilmiy izlanishlari g
ʻ
o
ʻ
za genetikasi, seleksiyasi va fiziologiyasi muammolariga bag
ʻ
ishlangan.
Ilmiy izlanishlar natijasida 100 dan ortiq ilmiy, o
ʻ
quv-uslubiy qo
ʻ
llanmalar, maqola va tezislarni chop
ettirgan. Shuningdek, “G
ʻ
o
ʻ
za o
ʻ
simligining xususiy genetikasi” o
ʻ
quv qo
ʻ
llanmasida, “Genetikadan
amaliy mashg
ʻ
ulotlar” kabi qator uslubiy qo
ʻ
llanmalarga mualliflik qilgan. G
ʻ
o
ʻ
za genetikasi hamda
Genetika va seleksiya asoslari fanlaridan uzoq yillar mobaynida talabalarga ma’ruzalar o
ʻ
qiydi.
Ilmiy izlanishlari davomida Jo
ʻ
raqulov G
ʻ
ayratbek Ne’matovich «G
ʻ
o
ʻ
za yetishtirishning yangi
yuqori samarali texnologiyasini o
ʻ
zlashtirish va ishlab chiqarishga joriy etish», shartnoma
№
A-8-
087 2006 – 2008 yillar - loyiha rahbari, Soyaning genofondini farqlash, ajratilgan genetik kolleksiya
tizmalari Gen-4, Gen-8, Gen-14 va Gen 24 urug
ʻ
ini ko
ʻ
paytirish hamda fenotipik barqarorlikka
keltirish, shartnoma
№
VA-FA-A-8-006 2017-2018 yillar - loyihada ishtirok etib, shu yo
ʻ
nalishlarda
izlanishlar olib borgan.
“ZAMONAVIY BIOLOGIYANING DOLZARB MUAMMOLARI VA
RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI”
xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari
adu.uz
universaljurnal.uz
9
U tartib-intizomli rahbar, na’munali pedagog sifatida o
ʻ
quv jarayoni sifatiga, fanlarni o
ʻ
qitishda
yangi pedagogik hamda informatsion texnologiyalardan foydalanishga alohida e’tibor beradi. Uning
rahbarligida fakul’tet qoshida zoologiya muzeyi, botanika bog
ʻ
i, gerbariy hamda issiqxonalar
universitet xududida tashkil etilgan.
Fakul’tet talabalarini ilmiy tadqiqot ishlariga jalb etishga katta ahamiyat bergan. Jumladan:
rahbarlik yillarida bir qator talabalar Beruniy, Ulug
ʻ
bek nomidagi davlat stipendiyalariga,
O
ʻ
zbekiston Respublikasi Oliy va o
ʻ
rta maxsus ta’lim vazirligining faxriy yorlig
ʻ
lari bilan
taqdirlanishga sazovor bo
ʻ
lishgan.
U o
ʻ
z ishiga ma’suliyat bilan yondashadi, unga topshirilgan vazifalarni o
ʻ
z vaqtida va sifatli
bajarishga harakat qilgan. Uning rahbarligida fakul’tet ilmiy aloqalari Respublikamiz oliy o
ʻ
quv
yurtlarining turdosh fakul’tetlari, O
ʻ
zbekiston Fanlar akademiyasi ilmiy tadqiqot institutlari, xususan
Genetika va o
ʻ
simliklar eksperimental biologiyasi ilmiy-tadqiqot instituti bilan yanada kengroq
yo
ʻ
lga qo
ʻ
yilgan.
Fakul’tet professor-o
ʻ
qituvchilari yuqorida e’tirof etilgan oliy o
ʻ
quv yurtlari tomonidan tashkil
etilgan Respublika va xalqaro miqyosdagi ilmiy- amaliy anjumanlarda faol ishtirok etishadi.
G
ʻ
.N.Jo
ʻ
raqulov siyosiy jihatdan barkamol shaxs sifatida Respublikamizga ma’naviy yetuk,
malakali mutaxassislar yetkazib berishga bor kuch g
ʻ
ayratini ayamasdan fidoiylik bilan ishlagan
jonkuyar ustoz desak mubolag
ʻ
a bo
ʻ
lmasa kerak.
Jo
ʻ
raqulov G
ʻ
ayratbek Ne’matovich hayoti davomida Oliy ta’limni rivoji yo
ʻ
lida umrini
baxshida qilgan, faqat oldinga intilgan, o
ʻ
z mehnatini jamiyat taraqqiyoti yo
ʻ
liga, yosh avlodni
komillik sari yetaklashda, qolaversa, pedagogik va ilmiy kadrlash tayyorlash yo
ʻ
liga yo
ʻ
naltirgan va
buning natijasida ehtiromga, e’zozga va e’tiborga sazovor bo
ʻ
lgan.
Shu ma’noda, ustozimiz umrining asosiy qismini ilm olishga, ilm o
ʻ
rganishga va ilm
o
ʻ
rgatishga sarf qildi. Natijada u Andijon davlat universiteti, qolaversa Tabiiy fanlar fakul’tetida ilm
ahli orasida, kasbdoshlar, do‘stlari, shogitdlari o
ʻ
rtasida ayniqsa, Andijon viloyati miqyosida yuksak
e’tibor, hurmat va extiromga sazovor bo
ʻ
lgan betakror shaxs sifatida xotiramizda abadiy saqlanib
qoladi.
Chin inson, chin do
ʻ
st, chin olim, chin murabbiy mexribon ustozimiz Jo
ʻ
raqulov G
ʻ
ayrat
Ne’matovichning ruhlari shod, ohiratlari obod, manzil maqomlarini jannatmakon aylasin.
G
ʻ
ulomov G
ʻ
afurjon Shavkatbek o
ʻ
g
ʻ
li
Andijon davlat universiteti
Genetika va biotexnologiya kafedrasi mudiri,
biologiya fanlari falsafa doktori, dosent
