Universal International Scientific Journal
27
Azimova Dilbaroy Ulug‘bek qizi., To‘lakov Nurillo Qosimovich.
Andijon davlat universiteti "Tabiiy fanlar" fakulteti "Kimyo ta‘lim" yo‘nalishi talabasi.
Andijon davlat universiteti Kimyo kafedrasi dotsenti, kimyo fanlari bo‘yicha falsafa doktori
Uzbekistan
Annotatsiya.
ushbu ishda olmaning kimyoviy tarkibi va shifobaxshligi, foydali xususiyatlari haqida
bayon qilingan. Olma mevasining boy kimyoviy tarkibi va shifobaxsh xususiyatlaridan foydalanib, tabiiy,
biologik faol oziq-ovqat qo‘shilmasi yaratmoqchmiz. Ushbu tezisda biz tayyorlamoqchi bo‘lgan biologik
faol oziq-ovqat qo‘shilmasi uchun olmaning qanday afzallik jihatlari borligi yoritilgan.
Kalit so‘zlar:
olma, vitaminlar, mikroelementlar, yog‘lar, Xalq tabobati, antibakterial, antioksidant,
gipertoniya, olmali parxez, dubil moddasi, oziq-ovqat qo‘shilmasi.
Аннотация:
В данной статье говорится о жанрах застольной речи в узбекской
лингвокультуре. При этом преимущественно уделяется внимание существованию норм жанров
застольной речи в определенном социальном обществе и подчеркивается, что особое значение
имеет наличие в застольной речи особенностей индивидуальности и коллективности. Также
обычаем узбекской лингвокультуры признается существование различных жанров выражения
уважения в жанрах застольной речи, индивидуальность молитвы и пожелания.
Ключевые слова:
застольная речь, лингвокультура, социальная норма, индивидуальность,
монологика, диалогика, полилогика и др.
UNIVERSAL XALQARO ILMIY
JURNAL
OLMANING KIMYOVIY TARKIBI VA SHIFOBAXSH XUSUSIYATLARI
Universal International Scientific
Year: 2025 Issue: 2 Volume: 5
Published: 24.06.2025
International indexes
Universal International Scientific Journal
2
8
Abstract:
This work describes the chemical composition and medicinal and beneficial properties of
apples. We are going to create a natural, biologically active food supplement using the rich chemical
composition and medicinal properties of apples. This thesis explains the advantages of apples for the
biologically active food supplement we are going to prepare.
Keywords:
apples, vitamins, microelements, fats, folk medicine, antibacterial, antioxidant,
hypertension, apple diet, tannin, food additive
.
Language:
Uzbek
Citation:
Azimova , D., & Tulakov , N. (2025). CHEMICAL COMPOSITION AND MEDICINAL
PROPERTIES OF APPLES. Universal International Scientific Journal, 2(6), 27–29. Retrieved from
https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/3011
Copyright © 2025 by author(s) and Scientific Research Publishing Inc. This work is licensed under
the
Creative
Commons
Attribution
International
License
(CC
BY
4.0).
http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
Bugungi kunda O‘zbekistonda olmaning
100 dan ortiq navlari yetishtirilmoqda. Butun
dunyoda esa, bu ko‘rsatkich 10 000 dan ortiq
navni tashkil etadi. ²O‘zbekiston Respublikasi
hududida ekish uchun tavsiya etilgan qishloq
xo‘jaligi ekinlari davlat reestrida olmaning 34
dan ortiq navlari ro‘yxatga kiritilgan.
Olma tarkibini umumiy massa jihatdan
85% dan ortig‘ini suv tashkil qiladi. Oqsillar
va yog‘lar tahminan-1%, karbongidrat
aralashmalari deyarli-10%, organik kislotalar,
oziq-ovqat tolasi. Vitaminlar: PP, A beta-
karotin, B, C, E, H, K guruhlari.
Mikroelementlar: temir, yod.
Olmadagi A vitamini apelsindagidan
50% ko‘p. U tanani shamollashdan, ko‘zni
xiralashishdan saqlaydi. Olmada boshqa
mevalarda uchramaydigan G vitamini mavjud.
U ayniqsa, yosh bolalar uchun foydali bo‘lib,
ishtahani ochadi, o‘sish va rivojlanishda katta
ahamiyatga ega.
Olmaning
foydalilik
jihati
uning
rangiga ham bogʻliq. Masalan, qizil va sariq
rangli olmani koʻpchilik xush koʻradi, chunki
qand — uglevod koʻpligi bois, bunday olmalar
juda shirin boʻladi. Tibbiyot nuqtai nazaridan
qaralganda esa tarkibida pektin moddasi moʻl
boʻlgan yashil nordon olmaning shifobaxshligi
koʻproqdir. Qizil olmaga qaraganda koʻk
olmaning kaloriyasi biroz kam. Agar vaznni
kamaytirmoqchi yoki qand xastaligidan
himoyalanmoqchi boʻlsangiz, koʻk olma, yaʼni
nordon-shirin olmalarni isteʼmol qilganingiz
maʼqul.
Xalq tabobatida olma: hazm qilish
muammolari,
kamqonlik,
lablardagi
yorilishlarni davolashda, ichaklarni tozalash,
organizmdan toksik moddalarni tozalash,
qonda
shakar
va
xolesterin
miqdorini
kamaytirishda qo‘llaniladi. Olmadagi pektin
oziq-ovqatlardan yog‘larni so‘rib oladi va
ularning yemirilishiga to‘sqinlik qiladi.
Katexin deb ataladigan modda tanadagi qarish
jarayonini sekinlashtira oladi, yallig‘lanishga
qarshi vosita sifatida, behushlik, antibakterial,
yaralarga shifo berish, viruslarga qarshi,
tinchlantiruvchi
vositalar
sifatida
ham
qo‘llanadi.
Antisklerotik, gemostatik, antioksidant,
immunostimulyatsiya, antioksik, saratonga
Universal International Scientific Journal
2
9
qarshi va boshqa bir qancha foydali
xususiyatlarga ega. Bundan tashqari, miyadagi
zo‘riqishlar, kayfiyatni xira qiladigan o‘y-
xayollarni unutishga yordam beradi. Olma
tarkibidagi dubil moddalar tanada peshob
kislotasi to‘planishiga qarshilik qiladi.
Shuning uchun podagra kasalligida ham
olmali parxez katta yordam beradi, buyrak
toshi va o‘t toshi kasalliklaridan ham saqlaydi,
olmali parxez peshob va o‘t ajralishini
faollashtiradi.
Olma qabziyatning oldini oladi, ertalab
och qoringa 1-2 dona olma iste'mol qilish
tavsiya etiladi. 2-3 haftada 1 marta 1 kun taom
yemasdan faqat olma bilan oziqlanish
yordamida organizmni tabiiy yo‘l bilan
tozalash mumkin. Tadqiqotlarga ko‘ra, inson
kuniga 3 dona olma iste'mol qilsa, hattoki,
keksa yoshda ham xotirasi mustahkam bo‘lar
ekan. Gipertoniyaning yengil turlarini dori-
darmonlarsiz faqat olma yordamida davolash
mumkin. Kundalik taomnomada olmaning
bo‘lishi yurak faoliyati bilan bog‘liq shishlarni
bartaraf etadi, infarkt va insultning oldini oladi
[5].
Biz
olmaning
ushbu
foydali
xususiyatlaridan
foydalanib,
olmaning
chiqindisi (po‘stlog‘i)dan va urug‘idan tabiiy
biologik
faol
oziq-ovqat
qo‘shilmasi
yaratmoqchimiz.
Ushbu
oziq-ovqat
qo‘shilmamiz o‘zida olmaning barcha foydali
xususiyatlari va boy kimyoviy tarkibini saqlab
qoladi. Shuning uchun biz aynan olmani
tanladik. Olma barcha uchun sevimli meva
hisoblanishi bilan bir qatorda, deyarli barcha
yil fasllarida topish mumkin. Shu bilan birga,
hamyonbop oziq-ovqat qo‘shilmasi tayyorlash
uchun ham afzal tomonlari ko‘p.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Sh.Abrorov. O‘zbekistonda zamonaviy intensiv olma bog‘lari ”Baktria press” nashriyoti. 2016-y
2. Sh.Abrorov. "Yangi olma navlari va ularning xususiyatlari".”Baktria press” 2016-y
3. "Tabobat qomusi" I.R.Asqarov. Sh.M.Kirgizov.
4."Xalq tabobati " ilmiy, amaliy tadqiqotlar jurnali.
5. uz.healthy-food-near-me.com internet sayti.
