Mualliflar

  • Gulbaxor Ziyamova
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI
  • Muhabbatxon Arabbekova
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.120337

Kalit so‘zlar:

texnologiya metakognitiv faoliyat metakognitsiya texnik mexanika ergonomik yondashuv amaliy mashg’ulotlar yangilik mavzu materiallar zamonaviy iqtisod fan madaniyat texnika faoliyat metakognitiv bilim metakognitiv nazorat o’z-o’zini baxolash reflektiv amaliyotlar.

Annotasiya

Maqolada zamonaviy ta’limda pedagogik texnologiyaning o’rni, umumta’lim maktablari o’quvchilarining tahliliy va ijodiy fikrlashini rivojlantirishda metakognitiv faoliyatlarni takomillashtirishning ahamiyati ergonomik yondashuv asosida ko’rsatib o’tilgan. Metakognitiv ko'nikmalarni rivojlantirish, o’quvchilarga o'z bilimlarini ko'paytirishga, shuningdek, o'qish strategiyalarini tanlash va o'zgaruvchan sharoitlarda ulardan samarali foydalanishga imkon yaratadi, yangi g‘oyalar yaratishga yordam beradi. Amaliy mashg’ulotlar jarayonida metakognitiv faoliyatlarni takomillashtirish uchun tavsiyalar berilgan.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

653

ERGONOMIK YONDASHUV ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH.

Ziyamova Gulbaxor Tulabayevna

Namangan davlat pedagogika instituti, Intellektual fanlar va axborot

ORCID: 0009-0005-5140-7112

Arabbekova Muhabbatxon Umidjon qizi

Namangan davlat pedagogika instituti, Aniq va tabiiy fanlar fakulteti

-bosqich talabasi.

muhabbatoyarabboyeva@gmail.com Tel:+998930618705

Annotatsiya

: M

metakognitiv faoliyatlarni takomillashtirishning ahamiyati ergonomik yondashuv asosida

ko'paytirishga, shuningdek, o'qish strategiyalarini tanlash va o'zgaruvchan sharoitlarda

Amaliy m
tavsiyalar berilgan.

: texnologiya metakognitiv faoliyat, metakognitsiya, texnik mexanika,,

amonaviy

iqtisod, fan, madaniyat, texnika, faoliyat, metakognitiv bilim

,

-

ziyamovag@gmail.com Tel: +998950782582 ORCID: 0009-0005-5140-7112

tx


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

654

muhabbatoyarabboyeva@gmail.com Tel:+998930618705

Ziyamova Gulbakhor Tulabayevna

Teacher of the Department of Intellectual Sciences and Information Technologies,

Namangan State Pedagogical Institute. ziyamovag@gmail.com Tel: +998950782582

ORCID: 0009-0005-5140-7112

Arabbekova Muhabbatxon Umidjon qizi

Namangan State Pedagogical Institute, Faculty of Exact and Natural Sciences 1st year

student of the Technological Education Department.

muhabbatoyarabboyeva@gmail.com Tel:+998930618705n

Abstract:

The article shows the role of pedagogical technology in modern education,

the importance of improving metacognitive activities in the development of analytical and
creative thinking of students of secondary schools based on an ergonomic approach. The
development of metacognitive skills allows students to increase their knowledge, as well
as to choose learning strategies and use them effectively in changing conditions, and helps
to create new ideas. Recommendations are given for improving metacognitive activities
in the process of practical training.

Keywords:

technology metacognitive activity, metacognition, technical mechanics,,

ergonomic approach, practical training, innovation, topic, materials, modern economy,
science, culture, technology, activity, metacognitive knowledge, metacognitive control,
self-assessment, reflective practices.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

655

Hozirgi dunyo shiddat bilan rivojlanib taraqqiy etar ekan, har bir kishi zamon bilan

-pedagogik shart-sharoitlari va axborot-metodik

o

-

hisoblanadi.[1]

-mulohazalarini aniqlash va qayta qurishga yordam beradi.Masalan,

i

kerakligini tushunishlari mumkin. Hozirgi dunyo shiddat bilan rivojlanib taraqqiy etar

mizda

-pedagogik shart-

sharoitlari va axborot-metodik imkoniyatlari kengaytirilmoqda. Shu nuqtai nazardan

-

i ishlab

chiqish dolzarb hisoblanadi.[2]

-

tushunchalarini mustaqil ravishda nazorat qilish qobiliyatlari tobora muhim ahamiyat

sh faoliyatida

Metakongitiv faoliyat bu-

Metakognitsiya - o'z o'rganish jarayonini anglash va boshqarish, zamonaviy

ta'limda juda muhim ahamiyatga ega. Metakognitsiya -

yordam beradi. Metakognitsi


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

656

Bu talabalarga o'z bilimlarini va o'rgatish jarayonlarini samarali boshqarishga yordam
beradi. Texnologiya fanlarida metakognitiv faoliyatni rivojlantirish, nafaqat texnik
ko'nikmalarni, balki talabalarni o'z-o'zini baholash, muammolarni hal qilish va o'rganish
jarayonini tushunish kabi ko'nikmalarni ham shakllantiradi.[3]

Metakognitsiya ikki asosiy komponentdan iborat: metakognitiv bilim va

l bilim va konditsional bilim.

Metakognitiv bilimlar

- O'z o'rganish jarayoni, o'qish strategiyalari va boshqalar

haqida bilish.

Metakognitiv nazorat

- O'rganish jarayonini rejalashtirish, kuzatish va baholash.

Metakognitiv ko'nikmalarni rivojlantirish, talabalarga o'z bilimlarini ko'paytirishga,

shuningdek, o'qish strategiyalarini tanlash va o'zgaruvchan sharoitlarda ulardan samarali
foydalanishga imkon yaratadi.[5]

mavzularda yaxshi ekanligimiz yoki qaysi strategiyalar biz uchun samarali ekanligi.

metodikasi fanidan qiynalishi mumkin.Talaba qaysi mavzularda qiynalishi mumkin qaysi
mavzuni yaxshi bilishini anglaydi, masalan, u zamonaviy texnika va texnologiyalarni
yaxshi bilishi talabalarni metakognitiv faoliiyatlarini faollashtiruvchi yangi pedagogik
metodlarni ishlab chiqish va murakkab masalalarni mustaqil hal qilishga yordam
beradi.[6]


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

657

jihatdan ham bu fan bos

ilar ishtirokida amalga oshirilishi bilan ham muhim ahamiyat

berishning asosiy tashkiliy shakllaridan biri hisoblanadi. Bu jarayonda turli interfaol
metodlardan foydalanib amali

asosida xulosalar chiqaradil

belgilangan maqsad va vazifalar ergonomik yondashuv asosida amalga oshiriladi va
yakuniy natija kafolatlanadi.

Ergonomika

atini hisobga olish,

Stressni kamaytirish, motivatsiyani oshirish.

-

-

baxolaydi.Natijada metokognitsiyani faollashtiradi.
-

-
Natija

mustaqil

fikrlash va

-

diqqat va

samaradorlik

tahlil qilish va takomillashtirishga

Pedagogik nazariyalar va yondashuvlar talabalarning metakognitiv faoliyatlarini

shda tahlil

-68-b]

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

1. Abdul

kil etish

tizimi va texnologiyasi //Sovremennoe obrazovanie (Uzbekistan). 2021.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

658

samaradoligini oshirishda grafik organayzer texnologiyasidan foydalanish. Journal of universal science
research, 2(11), 136-144.

lsafa

doktori(PhD)Ilmiy darajasini olish uchun tayyorlagan Dissertatsiya. Namangan-2025.

5.

-N-

-uslubiy

jurnal.2025-yil.1-son

FAOLIYAT TURLARINI TAKOMILLASHTIRISH. Ta'limning zamonaviy transformatsiyasi, 19(1),
74-77.

7.

,

. ., &

,

.

. (2020). PEDAGOGICAL HERITAGE AND

CONTRIBUTION OF THE EAST AND CENTRAL ASIA THINKERS IN THE DEVELOPMENT OF
CREATIVE PERSONALITY. Scientific Bulletin of Namangan State University, 2(3), 436-44

-474.

TAYYORLASHDA KASBIY TAYYORGARLIK TUSHUNCHASI. Universal xalqaro ilmiy jurnal,
1(12), 84-86.

Bibliografik manbalar

Abdullaev S. X. O‘qituvchilarning ergonomik madaniyatini rivojlantirish muhitini tashkil etish tizimi va texnologiyasi //Sovremennoe obrazovanie (Uzbekistan). – 2021. – №. 9 (1

Ziyamova, G. (2024). Texnologiya fanidan amaliy mashg’ulotlarni tashkil etish hamda samaradoligini oshirishda grafik organayzer texnologiyasidan foydalanish. Journal of universal science research, 2(11), 136-144.

. O’rinboyev M.I. Umumiy o’rta ta’lim maktablarida fizika fanini o’qitishda o’quvchilarning metakognitiv faoliyatlarini takomillashtirish. Pedagogika fanlari bo’yicha falsafa doktori(PhD)Ilmiy darajasini olish uchun tayyorlagan Dissertatsiya. Namangan-2025.

Xudoyqulov SH.S. Ziyamova G.T. O’sarova. O I. TEXNOLOGIYA MASHG’ULOTLARIDA “STACK-N-WHACK TEXNIKA” SIDAN FOYDALANISH “Ta’lim va taraqqiyot”.Ilmiy-uslubiy jurnal.2025-yil.1-son

Ziyamova G.T AMALIY MASHG’ULOTLAR JARAYONIDA METAKOGNITIV FAOLIYAT TURLARINI TAKOMILLASHTIRISH. Ta'limning zamonaviy transformatsiyasi, 19(1), 74-77.

Мухитдинова, Ж. Р., & Хайитмирзаева, М. М. (2020). PEDAGOGICAL HERITAGE AND CONTRIBUTION OF THE EAST AND CENTRAL ASIA THINKERS IN THE DEVELOPMENT OF CREATIVE PERSONALITY. Scientific Bulletin of Namangan State University, 2(3), 436-44

Uluhanov, I., & Ubaydullayev, S. (2024). MAKTABGACHA, UMUMIY О ‘RTA, PROFESSIONAL VA OLIY TA’LIM TIZIMLARIDA TEXNOLIGIK TA’LIMNING UZVIYLIGINI TA’MINLASH KONSEPSIYASI MAZMUNI. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 1(12), 455-474.

Uluxanov, I. (2024). BO ‘LAJAK TEXNOLOGIYA FANI O ‘QITUVCHISINI TAYYORLASHDA KASBIY TAYYORGARLIK TUSHUNCHASI. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 1(12), 84-86.

Муаллифнинг (муаллифоарнинг) энг кўп ўқилган мақолалари