Mualliflar

  • Jamilaxon Muxitdinova
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI
  • Shohzoda G‘oporova
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.120445

Kalit so‘zlar:

texnologik fikrlash texnologik ta’lim innovatsiya muammoli o‘qitish loyiha faoliyati tanqidiy fikrlash.

Annotasiya

Mazkur maqolada texnologik ta’lim yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalarning texnologik fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirish va rivojlantirish masalalari tahlil qilinadi. Zamonaviy ta’lim tizimida texnologik fikrlash – talabalarning innovatsion yechimlar topishi, muammolarni tahlil qilish va samarali yechimlar ishlab chiqish qobiliyatini shakllantiradigan muhim omillardan biri sifatida qaraladi. Maqolada ushbu ko‘nikmalarni rivojlantirishning nazariy asoslari, metodik yondashuvlari hamda amaliyotdagi samarali usullar tavsiflanadi.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

385

LARINI RIVOJLANTIRISH

Muxitdinova Jamilaxon Ruslanovna, NamDPI p.f.f.d.(PhD)

Annotatsiya.

akllantirish va rivojlantirish masalalari

talabalarning innovatsion

yechimlar topishi, muammolarni tahlil qilish va samarali yechimlar ishlab chiqish
qobiliyatini shakllantiradigan muhim omillardan biri sifatida qaraladi. Maqolada ushbu

amaliyotdagi samarali usullar tavsiflanadi.

loyiha faoliyati, tanqidiy fikrlash.

DEVELOPMENT OF TECHNOLOGICAL THINKING SKILLS AMONG

STUDENTS IN THE FIELD OF TECHNOLOGICAL EDUCATION

Mukhitdinova Jamilakhon Ruslanovna

, Doctor of Philosophy (PhD) in Pedagogical

Sciences, Namangan State Pedagogical Institute

Gapparova Shokhzoda Tolkyn kizi

, Student, Namangan State Pedagogical Institute


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

386

Abstract.

This article analyzes the issues related to the formation and development

of technological thinking skills among students studying in the field of technological
education. In the context of the modern education system, technological thinking is
considered one of the most important factors that contribute to students' ability to find
innovative solutions, analyze problems, and develop effective ways to solve them. The
article presents the theoretical foundations for developing these skills, methodological
approaches, and effective practical methods used in educational practice.

Keywords:

technological thinking, technological education, innovation, problem-

based learning, project activity, critical thinking.

XXI asrdagi global texn

Texnologik fikrlash faqatgi
muammolarni tahlil qilish, tanqidiy yondashish, innovatsion yechimlar ishlab chiqish va

labalarda faqat nazariy

gi va muvaffaqiyatli faoliyat

yuritishida hal qiluvchi ahamiyatga ega.

birinchi navbatdaushbu tushunchani mazmun-mohiyatini ochib berish zarur deb

fikrlash

bu insonning texnik va texnologik muammolarni anglash, tahlil qilish va

innovatsion yechimlar topishga qodir aqliy faoliyat shaklidir. Bu turdagi fikrlash quyidagi

a oladi:

Muammolarni aniqlash va tahlil qilish
Sabab-oqibat munosabatlarini anglash
Yechimlarni loyihalash va baholash
Texnik tasavvur va modellash

lik,

hisoblanadi:

-based learning).

Talabalarga aniq

texnologik mu

2.

-based learning).

Talabalar guruhlarda ishlab, haqiqiy


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

387

hayotdagi texnologik masalalarni hal etish uchun loyihalar tayyorlaydilar. Bu jarayonda

axborot texnologiyalaridan foydalanish.

Kompyuter simulyatsiyalari, 3D modellash,

robototexnika, STEM-platformalardan foydalanish talabalarda texnologiyaga oid

4. Interaktiv metodlar va kollaborativ faoliyat.

Interaktiv

-

fikrlashni rivojlantirishga qaratilgan maxsus kurslar va loyiha-baholash usullari

Loyiha ishlarida qatnashuvchi talabalarning 75%ida muammoli vaziyatni anglash va

Texnik yechimlarni topishda mustaqil fikrlash darajasi 60%ga oshgan.

Xulosa va tavsiyalar.

Maqolada keltirilgan tahlil va amaliyot natijalari asosida

quyidagi xulosalarni keltirish mumkin: Texnologik fikrlash

mutaxassis tayyorlashning

U

ijodkor, tashabbuskor, mustaqil qaror qabul qila oladigan shaxs sifatida shakllantiradi.

u rivojlantiriladi.

jarayonli, tadqiqot va muammoli yondashuvlarni joriy etishni talab qiladi.
pedagogik texnologiyalar (loyiha usuli, keys-stadi, debat, simulyatsiyalar) va axborot-
kommunikatsiya texnologiyalari (simulyatorlar, 3D modellash, STEM platformalar)
texnologik fikrlashni rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etadi.

Yuqoridagilardan kelib chiqib, quyidagi tavsiyalar keltirish mumkin.

maxsus fanlarni kiritish taklif etiladi. Bu fanlar nazariy tushunchalar bilan birga amaliy

.

Har bir modulda talabalar real hayotdagi texnologik muammolarga duch kelishi va ularga
mustaqil yechim taklif qila olishi lozim.
oshirish
qayta tayyorlash va malakasini oshirish dasturlarini joriy etish zarur. Talabalar tomonidan

-quvvatlash,

amaliyotga

.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

388

erishga undauvchi

fikrlashni rivojlantirish nafaqat ularning shaxsiy rivojlanishi, balki butun jamiyatning
ilmiy-texnologik salohiyatining oshishiga xizmat qiladi. Ushbu maqsadga erishishda

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Mukhina M. V. Razvitie tekhnicheskogo myshleniya u budushchego uchitelya
tekhnologii i predprinimatelstva sredstvami sistemy poznavatelnykh zadaniy.

PhD

dissertation (Education).

Nizhny Novgorod, 2003.

2. Khudoshina Yu. V. Formirovanie tekhnicheskogo myshleniya u budushchikh
prepodavateley professionalnogo obucheniya.

PhD dissertation (Education).

Saratov,

2009.
3. Khudoshina Yu. V. Operativny y komponent tekhnicheskogo myshleniya. In:

184.
4.

(pp. 161-162).

5.

-

(pp. 31-33).

6. Qodirxonov, M. Q. M., & Matkarimov, A. M. A. (2024).
QADAM: ILM FAN VA

Universal xalqaro ilmiy

jurnal

,

1

(12), 9-17.

7. Gulomovna, I. M., & Sobirovna, U. M. (2022). IMPROVING THE FIELD OF
PROFESSIONAL DEVELOPMENT OF PEDAGOGICAL PERSONNEL IN THE
SPECIALTY OF TECHNOLOGICAL EDUCATION IN UZBEKISTAN.

International

Journal of Early Childhood Special Education

,

14

(7).

8.

METODLARI.

(

)

, (7 (116)), 21-33.

Universal xalqaro ilmiy jurnal

,

1

(12), 87-91.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

389

10. Abdurasulovna, X. G. Z. (2023). RAQAMLI TA'LIMDAN TEXNOLOGIYA
DARSLARIDA FOYDALANISH SAMARADORLIGI. IJODKOR O'QITUVCHI, 3,
88-94.

METAKOGNITIV FAOLIYAT TURLARINI TAKOMILLASHTIRISH. Ta'limning
zamonaviy transformatsiyasi, 19(1), 74-77.
12.

ETISH.

Universal xalqaro ilmiy jurnal

,

1

(12), 322-325.

Bibliografik manbalar

Mukhina M. V. Razvitie tekhnicheskogo myshleniya u budushchego uchitelya tekhnologii i predprinimatelstva sredstvami sistemy poznavatelnykh zadaniy. PhD dissertation (Education). Nizhny Novgorod, 2003.

Khudoshina Yu. V. Formirovanie tekhnicheskogo myshleniya u budushchikh prepodavateley professionalnogo obucheniya. PhD dissertation (Education). Saratov, 2009.

Khudoshina Yu. V. Operativny y komponent tekhnicheskogo myshleniya. In: Organizatsiya i upravlenie proizvodstvom. Saratov: Izdat. tsentr “Nauka”, 2008. Pp. 180–184.

Мухитдинова, Ж. Р. (2022). ПРОБЛЕМЫ РАЗВИТИЯ ТЕХНОЛОГИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ СТУДЕНТОВ НА УРОКАХ ТЕХНОЛОГИИ. In СОВРЕМЕННЫЕ НАУЧНЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ: АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ, ДОСТИЖЕНИЯ И ИННОВАЦИИ (pp. 161-162).

Гирфанова, Л. Р., & Абдырасулова, Р. Р. (2019). ПОВЫШЕНИЕ МОТИВАЦИИ И ЭФФЕКТИВНОСТИ ОБУЧЕНИЯ В ИНДУСТРИИ МОДЫ НА ОСНОВЕ ОБЪЕКТНО-ОРИЕНТИРОВАННОГО ПОДХОДА. In Традиции и инновационные процессы в индустрии моды (pp. 31-33).

Qodirxonov, M. Q. M., & Matkarimov, A. M. A. (2024). TA’LIMDA YANGI QADAM: ILM FAN VA AMALIYOT UYG ‘UNLIGI. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 1(12), 9-17.

Gulomovna, I. M., & Sobirovna, U. M. (2022). IMPROVING THE FIELD OF PROFESSIONAL DEVELOPMENT OF PEDAGOGICAL PERSONNEL IN THE SPECIALTY OF TECHNOLOGICAL EDUCATION IN UZBEKISTAN. International Journal of Early Childhood Special Education, 14(7).

Ruslanovna, M. J. (2022). O’QUVCHI TALABALAR IJODIY FIKRLASH FAOLLIGINI RIVOJLANTIRISHDA TEXNOLOGIYA TA’LIMINING O’RNI VA METODLARI. Современное образование (Узбекистан), (7 (116)), 21-33.

Uluxanov, I., & Dehqonboyeva, S. (2024). BO ‘LAJAK TEXNOLOGIYA FANI O ‘QITUVCHISINI “YASHIL IQTISODIYOT” TUSHUNCHASINI ANGLASHGA O ‘RGATISH MASALASI. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 1(12), 87-91.

Abdurasulovna, X. G. Z. (2023). RAQAMLI TA'LIMDAN TEXNOLOGIYA DARSLARIDA FOYDALANISH SAMARADORLIGI. IJODKOR O'QITUVCHI, 3, 88-94.

Tulabayevna, Z. G. (2025). AMALIY MASHG’ULOTLAR JARAYONIDA METAKOGNITIV FAOLIYAT TURLARINI TAKOMILLASHTIRISH. Ta'limning zamonaviy transformatsiyasi, 19(1), 74-77.

Matkarimov, A., & Qahharova, H. (2024). TEXNOLOGIYA FANIDAN “FARTUK TIKISH” MAVZUSINI STEAM TEXNOLOGIYASI ASOSIDA TASHKIL ETISH. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 1(12), 322-325.

Муаллифнинг (муаллифоарнинг) энг кўп ўқилган мақолалари