Mualliflar

  • Nargiza Quchqorova
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI
  • Raviyajon Ismoilova
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.120528

Kalit so‘zlar:

Maktabgacha ta’lim tizimi maktabgacha yoshdagi bolalarning rivojlanishi Montessori tizimi rivojlanish zonalari ijtimoiy muhit pedagog.

Annotasiya

Maqolada Montessorining tarjimai holi va maktabgacha yoshdagi bolalarning rivojlanishida  ushbu noyob usulning qo‘llanilishi, maktabgacha ta’lim tizimida Montessori tiziming paydo bo‘lishi va tizimning rivojlanishiga qo‘shgan hissasi haqida ma’lumotlar berilgan hamda maktabgacha yoshdagi bolalarni rivojlanishda katta yordam beruvchi rivojlanish zonalari haqida ham ma’lumotlar keltrib o‘tilgan.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

212

MARIYA MONTESSORI TIZIMINING RIVOJLANISH TARIXI VA

HISSASI.

Quchqorova Nargiza Mamajonovna

Toshkent amaliy fanlar universiteti pedagogika kafedrasi. Professor.Pedagogika fanlari

doktori. E-mail: kuchkarova06071979@gmail.com

Ismoilova Raviyajon Ozad qizi

Tel: 88-512-52-25

E-mail. ismoilovaraviyajon@gmail.com

Annotatsiya:

Maqolada Montessorining tarjimai holi va maktabgacha yoshdagi

bolalarning rivojlanishida ushbu noyob usulning

maktabgacha

tizimida Montessori tiziming paydo

va tizimning rivojlanishiga

hissasi

haqida
yordam beruvchi rivojlanish z

, maktabgacha yoshdagi bolalarning

rivojlanishi, Montessori tizimi, rivojlanish zonalari, ijtimoiy muhit, pedagog.

o

E-mail: kuchkarova06071979@gmail.com

-52-25

E-mail: ismoilovaraviyajon@gmail.com


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

213

The history of the development of Maria Montessori's system and her

contribution to the development of the preschool education system.

Kuchkarova Nargiza Mamajonovna

Tashkent University of Applied Sciences, Department of Pedagogy. Professor.

Doctor of Pedagogical Sciences.

E-mail: kuchkarova06071979@gmail.com

Ismoilova Raviyajon Ozad qizi

UrSU, Teacher of the Department of Primary Education Methodology,

Telephone: 88-512-52-25.

E-mail: ismoilovaraviyajon@gmail.com

Abstract:

The article provides information about Montessori's biography and the use

of this unique method in the development of preschool children, the emergence of the
Montessori system in the preschool education system and its contribution to the
development of the system, and also provides information about the developmental zones
that greatly assist in the development of preschool children.

Keywords:

Preschool education system, development of preschool children,

Montessori system, developmental zones, social environment, teacher.

Kirish.

Mariya Montessori (1870-1952 Italiya) - taniqli italiyalik olim, antropolog,

uchun ular uning

-

pediatrni tanlaydi. 1896-yilda Mariya Montessori universitetni tamomlaydi va birinchi
ayol -

-

gan bolalarni davolash va

- Eduard Segin


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

214

kirisharkan, bunday qaror keyinchalik bir umrlik faoliyatga

mittivoylar bilan taqdirini

qilish milliy ligasi Ortofrenik institut ochib, Montessorini direktor etib tayinlaydi. Orada

-murabbiylar tayyorlash zarurligini tez-tez takrorlayveradi. Ovozi uzoq

manzillarga yetmasligini sezsa-

-yili asosiy

keyin haqiqiy professional faoliyat boshlanadi. Italyan pedagogikasiga yangilik kiritish,
bola qobiliyatini erta aniqlash va rivojlanishiga turtki berishning ilmiy asoslarini obdon

toifaga

saboq beradi

aqli

15

Tadqiqot metadologiyasi.

Montessori xonim pedagogika eng avval his-

rivojlantirishi zarur degan qoidaga suyangan. Ehtimol, ayni shu qarashi saba

-

gap, bayon bilan

boshqalarni ruhlantiruvchi dastlabki kitob yoziladi. Montessori metodining eng afzal
taraflaridan biri

bolaning turli qoliplarga solinmasligidir. Sinf xonasi, maktabdagi

emin-

Kimgadir tartibsiz va nazoratsiz tuyulgan maktabu uslub vaqti kelib mevasini beradi.
Maktabdagi darslar har kuni 9:00 da boshlanib, 16:00 gacha davom etgan. Mustaqil

-qizdagi yangi qobiliyatni

llik hissini rivojlantirish

-yildagi London konferensiyasidagi chiqishida. Mariya

Montessorining

usuli

bolalarning

yaratuvchanlik

va

kashfiyot

jarayonlarini

engillashtirishga yordam beradigan kalitlardan iborat. Ushbu kalitlar ularga tabiiy


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

215

ravishda rivojlanishiga yordam beradi va avtonomiyalarini rag'batlantiradi. Bu, ayniqsa,

sifatida

-

qimmati va ahamiyatiga ishondi. Montessori amaliyotida an'anaviy ta'lim tizimlarida

. Buning

-atvor

uchun mukofotlar va jazolar bolalar va odamlarning ichki munosabatiga putur yetkazadi,
deb hisoblardi. Ta'lim usuli sifatida Montessori metodining asosiy maqsadi har bir

i yaxshi

-bu

mustaqillikdir.

Rivojlanish muhiti - Montessori tizimining eng muhim elementi. Busiz u tizim

sifatida

ishlay

olmaydi.

Tayyorlangan

muhit

bolaga

kattalar

nazoratisiz

bosqich

Kundalik hayotda mashq qilish zonasi - materiallar, ularning yordami bilan bola

Sensor zonasi.

Bu zonada sezgilarni takomillashtir ish va rivojlantirish uchun

va farqlash. Bolaning teginish va eshitish qobiliyatini rivojlantirishga katta e'tibor beriladi.
Atrof-

-zakovati bilan ishlay oladigan

idrok ruhiy hayotning asosiy va deyarl

- deydi.

16

Matematik zona.

Bu soha bolaning his-tuyg'ularini rivojlantirish uchun materiallar

bilan chambarchas bog'liq. Bu yerda bolalar predmetlar soni, tartib va miqdoriy sanash

sistemasi bilan tanishadilar.

Ona tili zonasi.

boyligini boyitishga, umumlashtiruvchi tushunchalarni shakllantirishga yordam beradi,
tovushlar va harflar bilan tanishtiradi.

Kosmik zona.

Bu erda dunyo haqidagi g'oyalarni kengaytirish uchun materiallar


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

216

Taxlillar va natijalar.

Montessori metodikasida shunday jihozlar borki, bola mustaqil

olgan bilimlarini xotiralarida mustahkam saqlab qoladi. Bola murojaatisiz yordam berish

-quvvatlanadi, hech kim uni shoshirib,

tarbiyachining yordam berishini his qiladi.

Xulosa.

Maktabgacha yoshdagi bolalarda Montessori metodikasini shakllantirish

orqali ularda aqliy va erkin faoliytalarni rivojlantrish talab qiladi. Bu jarayonda bolaning
kognitiv, emotsional va ijtimoiy rivojlanishini inobatga olish zarurdir. Ushbu
metodikalarning to'g'ri qo'llanilishi bolaning shaxs sifatlarini mustahkamlashga yordam
beradi hamda ularning kelajakdagi

ijtimoiy hayotiga tayyorligini oshiradi.

Internationale. 2007-yil 14-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013- yil 2-may.

ommabop jurnali, 2012 yil, 1-son.

5.https://solncesvet.ru/opublikovannyie-materialyi/primenenie-metoda-

mmontessori-v-doshk-2/.

6. https://www.gazeta.uz/oz/2023/03/12/montessori/

Bibliografik manbalar

„Highlights from 'Communications 2007/1'“. Association Montessori Internationale. 2007-yil 14-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013- yil 2-may.

Yu.I.Fausek “Montessori bolalar bog`chasi” Toshkent. 2008 yil.

“Montessori metodikasidan namunalar” metodik tavsiya Samarqand. 2004.

Djumanova D.M. “Bola shaxsiga yondashuv” «Zamonaviy ta'lim» ilmiyamaliy, ommabop jurnali, 2012 yil, 1-son.