Mualliflar

  • A Azizova
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI
  • C Азизова
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI
  • S Azizova
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.120547

Kalit so‘zlar:

AR VR immersiv ta’lim STEM fanlari raqamli ta’lim interaktiv o‘qitish vizualizatsiya.

Annotasiya

Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim jarayonida keng qo‘llanilayotgan AR va VR texnologiyalarining imkoniyatlari, afzalliklari hamda mavjud muammolari tahlil qilinadi. Immersiv ta’lim muhiti yaratish orqali o‘quvchilarning bilimga bo‘lgan qiziqishi va faolligi oshishi, murakkab tushunchalarni tushunish osonlashishi. ayniqsa STEM fanlarini o‘qitishda bu texnologiyalar muhim vosita hisoblanishi keltirib o‘tilgan. Shu bilan birga, texnik infratuzilma, yuqori xarajatlar, texnologik savodxonlikning pastligi va sog‘liq bilan bog‘liq xavflar AR va VRning keng joriy etilishiga to‘sqinlik qilayotgan omillar sifatida ko‘rsatiladi. Maqolada ushbu texnologiyalarning ta’limdagi transformatsion salohiyati yoritilib, ularni samarali joriy etish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

618

S.A. Azizova, senior lecturer, TATU

texnologiyalarining imkoniyatlari, afzalliklari hamda mavjud muammolari tahlil qilinadi.

faolligi oshishi, murakkab tushunchalarni tushunish osonlashishi. ayniqsa STEM fanlarini

texnik in

ati

STEM

AR, VR

STEM,

INTRODUCTION OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND OTHER

ADVANCED TECHNOLOGIES INTO THE EDUCATION SYSTEM

This article analyzes the capabilities, advantages, and existing problems of AR and

VR technologies, which are widely used in modern education. By creating an immersive
learning environment, students' interest and activity in knowledge increases, and complex


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

619

concepts become easier to understand. It is argued that these technologies are an important
tool, especially in teaching STEM subjects. At the same time, technical infrastructure,
high costs, low technological literacy, and health risks are indicated as factors that hinder
the widespread introduction of AR and VR. The article highlights the transformative
potential of these technologies in education and provides recommendations for their
effective implementation.

Keywords: AR, VR, immersive education, STEM subjects, digital education,

interactive learning, visualization.

Zamonaviy dunyoda texnologiyalar hayotimizning barcha jabhalariga chuqur kirib

virtual reallik (VR) kabi i

individual yonda

yo
qilish, real hayotdagi vaziyatlarni simulyatsiya qilish orqali chuqurroq tushunishga imkon
yaratadi.

ator

mahalliylashtirilmaganligi kabi omillar ushbu jarayonni qiyinlashtiradi. Shu sababli,

ologiyalarni samarali tatbiq etish uchun ularni bosqichma-bosqich joriy etish,

pedagoglarning malakasini oshirish va mahalliy ehtiyojlarga moslashtirilgan kontent
yaratish zarur[1].

. AI

b, ularga

r uchun baholash

jarayonini yengillashtiradi va natijalarni tezkor tahlil qilish imkonini beradi. Shuningdek,

ham yordam beradi

rayonini interaktiv qilishda. Shuningdek, til


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

620

tayyorgarligi, shuningdek, axborot xavfsizligi va maxfiylik masalalari kiradi. Shuning

qamrovli strategiyalar ishlab chiqish zarur.

y

-muhitga moslashtirilgan raqamli

o

xizmat qiladi.

ish

imkoniyati mavjud. Bu usul ayniqsa fan, texnologiya, muhandislik, matematika kabi

maradorligini oshirib, bilimlarni real hayotga

amalga oshiriladi. Maqsad

a ushlab turadi, motivatsiyani

oshiradi va tanqidiy fikrlash, muammoni hal qilish, jamoaviy ishlash kabi zamonaviy

tiruvchi sifatida ishtirok

shart-
texnologik savodxonligi va sifatli kontent muhim omillarda


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

621

jarayonini real, jonli va samarali qilish imkoniyatini beradi.

AR va VR texnologiyalarining afzalliklari quyidagilardan iborat:
Interakt

samaradorligini yaxs

Murakkab tushunchalarni vizuallashtirish ayniqsa, STEM fanlarida AR va VR

yengillashtiradi va tushunishni chuqurlashtiradi.

Amaliy tajriba va xavfsiz muhit.

AR va VR vositalari geografik cheklovlarni

imkonini beradi.

Shu bilan bir qatorda ushbu texnologiyalarning bir qancha kamchiliklari ham

mavjud:

Texnik infratuzilma va xarajatlar. AR va VR qurilmalari yuqori texnologiyali va

xarajatlarni talab qiladi.

Texnologik savodxonlik va tayyorgarlik.

Uzoq vaqt davomida VR qurilmalaridan foydalanish

mumkin.

Kontentning yetishmasligi va moslashuvchanligi.

t yaratish murakkab va vaqt talab

qiluvchi jarayon. Shu sababli, standart va universial yechimlar har doim ham samarali

olish jarayonini yanada interaktiv, vizual va amaliy jihatdan boyitadi. Bu texnologiyalar,

va

foydalanuvchilarning

texnologik

savodxonligi

kabi

omillar

AR/VR


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

622

samarali foydalanish uchun pedagoglar malakasini oshirish, kontent yaratishni
rivojlantirish va infratuzilmani yaxshilash muhim hisoblanadi. Xulosa qilib aytganda,
AR/VR

vositasidir.

Foydalanilgan adabiyotlar.

1.

. Toshkent: Innovatsiya

nashriyoti. 120 b.
2.

Karimova, G. T. (2021).

istiqbollar.

. 98 b.

3.

Rasulova, D. A. (2020).

.

39.

4.

5.

51.

Bibliografik manbalar

Jo‘rayev, S. (2022). Raqamli ta’lim: muammo va yechimlar. Toshkent: Innovatsiya nashriyoti. 120 b.

Karimova, G. T. (2021). Ta’limda AR/VR texnologiyalari: imkoniyatlar va istiqbollar. Toshkent: “Ilm ziyo” nashriyoti. 98 b.

Rasulova, D. A. (2020). Zamonaviy axborot texnologiyalarining o‘quv jarayonidagi o‘rni. O‘zbekiston pedagogika jurnali, 4(1), 33–39.

Абдукаримов, А. Ш. (2023). Внедрение AR и VR технологий в образовательную среду Узбекистана. Ташкент: Фан ва технологиялар. 112 с.

Хасанова, Н. Р. (2019). Интерактивное обучение и его современные формы в цифровой эпохе. Вестник педагогики и психологии, 3(2), 45–51.

Муаллифнинг (муаллифоарнинг) энг кўп ўқилган мақолалари