528
www.namspi.uz
universaljurnal.uz
Matematika o
ʻ
qituvchisining pedagogik mahorati va kasbiy sifatlari
Saydullayeva Gulnora Yusufjon qizi
Namangan davlat pedagogika institutining Aniq va tabiiy fanlar fakulteti
Matematika yo
ʻ
nalishi 1-bosqich talabasi
NamDPI Aniq fanlar kafedrasi o‘qituvchisi
Maxsudova Shohsanam Muzaffarxo’jayevna
Annotasiya:
Ushbu maqolada matematika o
ʻ
qituvchisining pedagogik
mahorati va kasbiy sifatlari tahlil qilinadi. O
ʻ
qituvchining samarali pedagogik
faoliyatini amalga oshirishda uning ilmiy bilimlari, o
ʻ
qitish usullari, kommuni-
katsiya ko
ʻ
nikmalari va innovatsion yondashuvlari muhim ahamiyatga ega.
Maqola o
ʻ
qituvchining pedagogik mahoratining o
ʼ
quvchilarning ta'lim dara-
jasiga ta'sirini va kasbiy sifatlarning roli, shuningdek, o
ʼ
qituvchining doimiy
o
ʻ
zini-o
ʻ
zi rivojlantirish jarayoniga e'tibor qaratadi. Maqola, shuningdek, ma-
tematika o
ʻ
qituvchisining o
ʻ
quvchilarga yuqori natijalarga erishishda qo
ʻ
lla-
nilishi kerak bo
ʻ
lgan yondashuvlarni ko
ʻ
rib chiqadi.
Kalit so
ʻ
zlar:
matematika o
ʻ
qituvchisi, pedagogik mahorat, kasbiy sifatlar,
o
ʻ
qitish usullari, kommunikatsiya, innovatsion yondashuvlar, o
ʻ
zini- o
ʻ
zi
rivojlantirish, o
ʻ
quvchilar, ta'lim jarayoni.
Kirish.
Matematika o
ʻ
qituvchisining pedagogik mahorati va kasbiy
sifatlari o
ʻ
quvchilarning bilim olish jarayoniga katta ta'sir ko
ʻ
rsatadi.
Matematikani o
ʻ
qi-tishda o
ʻ
qituvchining nafaqat ilmiy bilimlari, balki pedagogik
ko
ʻ
nikmalari, o
ʻ
qitish usullari va o
ʻ
z-o
ʻ
zini rivojlantirishga bo
ʻ
lgan qiziqishi
ham muhim ahamiyatga ega.
Matematika o
ʻ
qituvchisining pedagogik mahorati - bu o
ʻ
qitish jarayonini
samarali tashkil etish, o
ʻ
quvchilarni faollashtirish, ularning individual
ehtiyojlarini inobatga olish va ular bilan kommunikatsiya o
ʻ
rnatish qobiliyatidir.
O
ʻ
qituvchi o
ʻ
quvchilarning bilim darajasini aniqlash, ularni yuqori natijalarga
erishishga yo
ʻ
naltirish, motivatsiya yaratish, o
ʻ
qish jarayonini qiziqarli va
samarali qilish kabi vazifalarni bajaradi. O
ʻ
qituvchining pedagogik mahorati
o
ʻ
quvchilarga matematikani o
ʻ
rganish jarayonida murakkab masalalarni
tushunishda yordam berish, ularning analitik fikrlash qobiliyatini rivojlantirishda
muhim ahamiyat kasb etadi.
Matematika o
ʻ
qituvchisining kasbiy sifatlari uning pedagogik faoliyatini
yanada muvaffaqiyatli amalga oshirishiga yordam beradi. Bunga quyidagilar
kiradi:
·
Kasbiy bilimlar: O
ʻ
qituvchining matematikadan chuqur bilimga ega bo
ʼ
lishi
uning darslarida muammolarni samarali hal qilishiga, yangi mavzularni
tushuntirishga va o
ʻ
quvchilarni yuqori darajadagi natijalarga erishishga
undaydi.
·
Ijtimoiy va kommunikativ qobiliyatlar: O
ʻ
qituvchi o
ʻ
quvchilar bilan samarali
muloqot o
ʻ
rnata bilishi kerak. Bu nafaqat darsda, balki o
ʻ
quvchilarning
ijtimoiy va emotsional rivojlanishini qo
ʻ
llab-quvvatlashda ham muhimdir.
·
Innovatsion yondashuvlar: Hozirgi kunda matematikani o
ʻ
qitishda an
ʼ
anaviy
usullar bilan birga yangi pedagogik texnologiyalar va innovatsion
529
www.namspi.uz
universaljurnal.uz
yondashuvlar ham qo
ʻ
llanilmoqda. O
ʻ
qituvchilar zamonaviy o
ʻ
quv vositalari
va metodlarni qo
ʻ
llab, o
ʻ
quvchilarni o
ʻ
qish jarayoniga yanada jalb qilishlari
zarur.
·
O
ʻ
zini-o
ʻ
zi rivojlantirishga intilish: O
ʻ
qituvchining doimiy ravishda o
ʻ
z bilim
va ko
ʻ
nikmalarini oshirishga bo
ʻ
lgan intilishi uning kasbiy faoliyatining
yuqori samaradorligini ta'minlaydi. Bu nafaqat o
ʻ
qituvchining professional
o
ʻ
sishiga, balki o
ʻ
quvchilarning sifatli ta
ʼ
lim olishlariga ham yordam beradi.
Matematika o
ʻ
qituvchisining pedagogik mahorati va kasbiy sifatlari uning
faoliyatining samarali bo
ʻ
lishida muhim rol o
ʻ
ynaydi. O
ʻ
qituvchi nafaqat bilim
beruvchi, balki o
ʻ
quvchilarning intellektual va ijtimoiy rivojlanishiga katta hissa
qo
ʻ
shadigan shaxsdir. Shuning uchun, matematika o
ʻ
qituvchisi o
ʻ
z bilimlarini
doimiy ravishda yangilab borishi, pedagogik usullarini takomillashtirishi va
o
ʻ
quvchilarning ehtiyojlariga moslashishi kerak. Bu orqali u o
ʻ
quvchilarning
bilim darajasini yuqori darajaga ko
ʻ
tarishi mumkin.
Xulosa
Matematika o‘qituvchisi o‘z fanini mukammal bilishi, o‘quvchilarga mantiqiy,
izchil va tushunarli tarzda taqdim etishi kerak. Ularning bilimini baholash, turli
o‘quv metodlaridan foydalanish va qiziqarli darslar tashkil etish muhim. Sabrlilik,
ijodkorlik, mas’uliyat va doimiy o‘rganish – yaxshi o‘qituvchining asosiy
sifatlaridir. O‘qituvchi yangi texnologiyalarni qo‘llab, o‘quvchilarga zamonaviy
bilimlarni o‘rgatishi zarur. Bularning barchasi muvaffaqiyatli ta’limning garovi
hisoblanadi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
The Cambridge Handbook of Applied School Psychology , pp. 598 – 612
2.Muzaffarxo
ʼ
jaevna, M. S. (2023). DIFFERENSI
А
L TENGL
А
M
А
L
А
R
F
А
NINI O
ʼ
QITISHD
А
PED
А
GOGNING K
А
SBIY KOMPETENTSIYASINI
RIVOJL
А
NTIRISH MU
А
MMOSINING N
А
Z
А
RIY T
А
HLILI. JOURNAL OF
INNOVATIONS IN SCIENTIFIC AND EDUCATIONAL RESEARCH, 6(12),
74-78.
3. Ibroximov, M.
А
. (2023). PROFESSIONAL TA’LIM YO ‘NALISHI
TALABALARINING IJTIMOIY KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISHDA
TA’LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI. Academic research in
educational sciences, 4(TMA Conference), 175-179.
4. Muzaffarkhujayevna, M. S. (2021, December). ISSUES OF TEACHING
MATHEMATICS IN SECONDARY SCHOOLS. In Archive of Conferences (pp.
69-70).
5. Polvanov, R. R. (2023). IKKINCHI TARTIBLI GRONUOLL
CHEGARALANISHLI BOSHQARUVLAR UCHUN TUTISH MASALASI.
RESEARCH AND EDUCATION, 2(12), 62-67.
6. Maxsudova, S. (2020). ON A BOUNDARY PROBLEM FOR AN
EQUATION OF SHIFTED TYPE WITH DIFFERENT ORDERS OF
DEGENERACY. Scientific Bulletin of Namangan State University, 2(1), 36-39.
530
www.namspi.uz
universaljurnal.uz
7. Tolibjon o'g, S. G. A. (2022). BOSHQARUVLAR ARALASH
CHEGARALANISHLI
BO'LGAN
HOL
UCHUN
YOPIQ
SODDA
GRAFLARDA QUVISH-QOCHISH MASALASI.
8. Maxsudova, S., & Hamitov, A. Scientific Bulletin of Namangan State
Universit y.
9. Mamatxonovich, X. F., Erkinjonovna, S. Z., Tolibjon og, G. S., &
Kosimovich, U. S. (2024). APPLICATIONS OF MATHEMATICAL MODELS
IN THE TEACHING OF MATHEMATICS: PERSPECTIVES FOR
GEOGRAPHY MAJORS.
Научный
Фокус
, 1(11), 449-452.
10. Xolmuradov, F. M. (2024). DIFFERENTSIAL TENGLAMALAR
FANINI
OQITISHDA
KONPETENSIYAVIY
VA
ADAPTIV
YONDASHUVLARDAN FOYDALANISH METOKASI.
Научный
Фокус
,
1(11), 172-178.
11.
Ibrohimov,
M.
(2024).
RAQAMLI
TA’LIM
DAVRIDA
INNOVATSION TARBIYA TEXNOLOGIYALARINING TALABALAR
TARBIYAVIY FAOLIYATIDAGI O ‘RNI.
Физико
-
технологического
образование
, (1).
12. Axmedovich, I. M. (2024). XORIJIY TADQIQOTLARDA BO‘LAJAK
PEDAGOGLARNING KASBIY FAOLIYATINI IJTIMOIY KOMPETENTLIK
ASOSIDA RIVOJLANTIRISH ZARURIYATLARI. Science and innovation,
3(Special Issue 41), 446-449.
13. Turdaliyeva, N. A., & Eshnazarova, M. Y. (2024). ZAMONAVIY
ELEKTRON
TA’LIM:
INTERAKTIV
PLATFORMALAR
VA
MOSLASHUVCHAN
YONDASHUVLAR.
SUSTAINABILITY
OF
EDUCATION, SOCIO-ECONOMIC SCIENCE THEORY, 2(23), 36-38.
14. Axmedovich, I. M. (2024). XORIJIY TAJRIBALAR TAHLILI
ASOSIDA
TALABALAR
IJTIMOIY-KASBIY
KOMPETENTLIGINI
RIVOJLANTIRISHDA HAMKORLIK MEXANIZMLARI. Science and
innovation, 3(Special Issue 16), 86-88.
