Universal International Scientific Journal
164
Qodirova Malohat Komiljonovna
O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar Vazirligi
Andijon akademik litsey informatika fani o’qituvchisi
Uzbekistan
TA‘LIM SIFATINI OSHIRISHDA ZAMONAVIY PEDAGOGIK VA AXBOROT
TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI
Abstract:
This article presents the possibilities of using modern pedagogical technologies and
information technologies in improving the quality of education, their advantages. Modern pedagogical and
information technologies play an important role in improving the quality of education. Today, the Internet,
multimedia resources, digital platforms and various interactive tools are widely used in the educational
process to effectively organize the learning process of students. These technologies create opportunities for
improving communication between teachers and students, as well as individualizing education.
Keywords:
Innovative technology, modeling, visualization, interactive.
Annotatsiya:
Ushbu maqolada ta’lim sifatini oshirishda zamonaviy pedagogik texnologiyalari va
axborot texnologiyalaridan foydalanish imkonyatlari, ularning afzaliklari keltirib o’tilgan. Zamonaviy
pedagogik va axborot texnologiyalari ta’lim sifatini oshirishda muhim rol o’ynaydi. Bugungi kunda ta’lim
jarayonida internet, multimedia resurslari, raqamli platformalar va turli interaktiv vositalar o’quvchilarning
bilim olish jarayonini samarali tashkil etishda keng qo’llanilmoqda. Bu texnologiyalar o’qituvchi va
Universal Xalqaro Ilmiy Jurnal
Jurnalning bosh sahifasi:
Universal International Scientific Journal
Year: 2024 Issue: 1 Volume: 9
International indexes
Universal International Scientific Journal
16
5
o’quvchi o’rtasidagi kommunikatsiyani yaxshilash, shuningdek, ta’limni individualizatsiya qilish
imkoniyatlarini yaratadi.
Kalit so‘zlar:
Innovatsion texnologiya, modelashtirish, vizuallashtirish, interaktiv.
Аннотация:
В данной статье упоминаются возможности использования современных
педагогических технологий и информационных технологий в повышении качества образования и
их преимущества. Современные педагогические и информационные технологии играют важную
роль в повышении качества образования. Сегодня в образовательном процессе широко
используются Интернет, мультимедийные ресурсы, цифровые платформы и различные
интерактивные инструменты для эффективной организации процесса обучения студентов. Эти
технологии создают возможности улучшить общение между учителем и учеником, а также
индивидуализировать обучение.
Ключевые слова:
Инновационные технологии, моделирование, визуализация, интерактив.
Language:
Uzbek
Citation:
Kadirova , M. (2024). OPPORTUNITIES OF USING MODERN PEDAGOGICAL AND
INFORMATION TECHNOLOGIES IN IMPROVING THE QUALITY OF EDUCATION. Universal
International
Scientific
Journal,
1(9),
164–167.
Retrieved
from
https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/1383
Doi:
https://doi.org/10.5281/zenodo.14528922
Ta’lim
tizimida
bilim
darajasini
shakillantirish, zamonaviy pedagogik va
axborot texnologiyalaridan foydalangan holda
olib borish muhim vazifalardan biridir.
O‘zbekiston
Respublikasi
Vazirlar
Mahkamasining 2002 yil 6 iyulda qabul
qilingan.Kompyuterlashtirishni
yanada
rivojlantirish va axborot kommunikatsion
texnologiyalarni joriy qilish chora-tadbirlari
to‘g‘risidagi qarori axborotlashtirishning
milliy
tizimini
shakillantirish,
barcha
sohalarda zamonaviy axborot texnologyalarini
joriy etish va undan foydalanish jahon axborot
resuruslaridan
bahramand
bo’lishni
kengaytirishga zamin yaratadi[2]. Zamonaviy
texnologiyalarning rivojlanish holati birinchi
navbatda jamiyatning intellektual salohiyatiga,
jumladan, ta‘lim sohasining rivojlanishiga
bog‘liq.
Ta‘limning mazmuni va sifati masalalari
jamiyatda
ustivor
yo‘nalish
sifatida
qaralmoqda.
Dunyoning
rivojlangan
va
rivolanayotgan
mamlakatlarida
ta‘limni
axborotlashtirishga alohida e‘tibor qaratib
kelinmoqda.
Zamonaviy axborot texnologiyalari,
o‘quv-tarbiya
jarayonlarining
barcha
bosqichlarini jadallashtiradi. Bunda axborot
texnologiyalarida foydalanish asosida ta‘lim
sifati
va
samaradorligini
ortishi
o‘quvchilarning bilish faoliyati oshadi,
fanlararo
aloqalarini
chuqurlashganini
kuzatish mumkin. Axborot texnologiyalarini
joriy
etish
orqali
ta‘lim
sifati
va
samaradorlikka
erishiladigan
metodik
maqsadlarga:
Universal International Scientific Journal
166
- o‘qitish jarayonini individuallashtirish
va differensiyalash;
- o‘z-o‘zini nazorat qilish - o‘quv
materialini o‘zlashtirish jarayonida mashq
qilish va mustaqil o‘zlashtirishni tashkil etish;
- o‘quv vaqtini tejash;
- o‘quv axborotlarini kompyuter orqali
vizuallashtirish;
- o‘rganilayotgan hodisa va jarayonlarni
modellashtirish;
-
kompyuterda
labaratoriya
mashg‘ulotlarini bajarish;
- o‘qishga qiziqishni ortirish;
- optimal qaror qabul qilish malakasini
shakllantirish
-
o‘quvchida
axborot
madaniyatini
shakllantirishni
kiritish
mumkin[4].
Axborot
texnologiyalari,
zamonaviy
texnologiyalar
innovatsion
taxnologiyalarni dars jarayonida va darsdan
tashqarida qo‘llash dars samarasini yanada
oshiradi. Zamonaviy o‘qituvchi ta‘lim –
tarbiya jarayonida innovatsion usullardan
foydalana bilishi va amalga oshira olishi
lozim.
Bu
jarayonda
o‘qituvchiga
qo‘yiladigan talablar:
- innovatsion texnologiya tushunchasini,
uning mazmun mohiyatini bilishi;
- innovatsion texnologiyalarning ta‘lim
maqsadini amalga oshirishdagi o‘rni va rolini
bilishi;
- innovatsion texnologiyalarni fanlar
bo‘yicha qo‘llash printsiplarini bilishi; -
ta‘limiy va ishchanlik o‘yinlarini bilishi;
- muammoli rivojlantiruvchi ta‘lim
metodlarini bilishi;
- o‘quvchilarning mustaqil faoliyatlarini
tashkil qilish va ta‘minlash yo‘llarini bilishi;
- o‘quvchilarning o‘z ustida mustaqil
ishlash
mahoratini
oshirish
usullarini
egallashi;
- ko‘rgazmali o‘qitish usullarini bilishi
va egallashi;
- ilg‘or pedagogik texnologiyalarni
qo‘llab, na‘munaviy o‘quv mashg‘ulotlarini
o‘tishi;
-
ta‘lim-tarbiyaning faollashtiruvchi
usullarini bilishi va egallashi;
- uni amalga oshirishda asosan interaktiv
metodlardan to‘liq foydalana olishi lozim.
Innovatsion texnologiyalar pedagogik jarayon
hamda o‘qituvchi va o‘quvchi faoliyatiga
yangilik, o‘zgarishlar kiritishdir[3].
Interaktiv
(ingl.
Interaction-o‘zaro
ta‘sir) metodlar - bu jamoa bo‘lib fikrlash deb
yuritiladi, ya‘ni pedagogik ta‘sir etish usullari
bo‘lib ta‘lim mazmunining tarkibiy qismi
hisoblanadi[1]. Bu metodlarning o‘ziga xosligi
shundaki,
ular
faqat
pedagog
va
o‘quvchilarning birgalikda faoliyat ko‘rsatishi
orqali
amalga
oshiriladi.
Zamonaviy
insonning o‘qish jarayoni faqat, bog‘cha
maktab, litsey yoki kollej, oliy o‘quv yurti
bilan tugamaydi. Inson butun umr davomida
ta‘lim olishi zarur yani ta‘lim uzluksiz bo‘lishi
kerak. Malaka oshirish institutlarida ham
o‘qituvchilar o‘qib, izlanib, bilimlarini
yangiliklar bilan boyitib bormoqdalar.
Hozirda yangi pedagogik texnologiyalar,
axborot texnologiyalariga doir bir necha
usullarni ko‘rsatish va ularni darsda ijobiy
qo‘llash bo‘yicha metodik tavsiyalar berish,
ushbu texnologiyalarni amalda qo‘llay olishga
yo‘naltirilmoqda. Oliy ta’limda - electron
darslik - multimediya tizimlari - avtomatik
loyihalash - elektron aloqa - ovozli ekektron
aloqa - elektron doska - interaktiv doska -
internet tarmoqlari va texnologik vositalar
Universal International Scientific Journal
16
7
orqali bilimlari boyitib berishga harakat
qilinmoqda. Zamonaviy pedagogik va axborot
texnologiyalarini o‘quv jarayoniga joriy etish
ko‘llamini kengaytirish, bu yo‘nalishda ilg‘or
tajribalarni tadbiq qilish, bu sohada har bir fan
bo‘yicha rejalarni aniq tuzish, tinglovchilarni
elektron darsliklar bilan taminlash, ularga har
bir fan yuzasidan uslubiy va metodik
tavsiyalarni yetkazib berish keng yo‘lga
qo‘yilmoqda
.
ИСПОЛЬЗОВАННАЯ ЛИТЕРАТУРА
1. O.Hasanboyeva, J.Hasanboyev, H.Hamidov-Pedagogika tarixi. Toshkent.1997y
2. X.Ibragimov,SH.Abdullayeva-Pedagogika nazariyai.Toshkent.2008 yil
3. Борисенко ИА. Из опыта преподавания информатики в начальной школе /
Материалы научно-практической конференции. - Рубцовск: РИО, 2004. - сл 18 -120.
4. Веряев А.А. Возрастание роли методологического знания в педагогике и
методологической культуры педагогов в условиях перехода общества к
информационной стадии развития // http://www.ph.bstk.ru/library/21.htm (январь, 2005).
