Mualliflar

  • Guljahon Dehqanova
    Namangan davlat pedagogika instituti

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.58813

Kalit so‘zlar:

leksik kompetentlik leksik mahorat faol va nofaol leksik zaxira minimalari

Annotasiya

Xorijiy tillarni o‘rgatish  davomida leksik kompetensiyalarni shakllantirish jarayoni sifatida ko‘rishimiz mumkin. Boshlang‘ich sinf  o‘quvchilariga chet tillarni o‘rganishning til asosida leksik kompetentlik mazmunini yoritiladi. Leksik kompetentlikni rivojlantirishda mashqlar tizimini, hamda , chet tili darslarida o‘qitish usullari va ushbu  usullarini maqsadli qo‘llash samaradorligi aytishimiz mumkin. Boshlang‘ich sinf  o‘quvchilarning leksik kompetentligini sezilarli darajada o‘zgarishiga yordam beradi.


background image

INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI

Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil

www.namspi.uz universaljurnal.uz

VA LEKSIK KOMPONENTLIKNING MOHIYATINI ANIQLASH

Dehqanova Guljahon Ahmadjanovna

Annotatsiya:

mazmunini yoritiladi. Leksik kompetentlikni rivojlantirishda mashqlar tizimini,

leksik kompetentlik, leksik mahorat, faol va nofaol leksik

zaxira minimalari.

Annotation:

The content of educational materials on lexicology in foreign

language learning and the essence of lexical competence are crucial in the
language learning process. These materials are aimed at developing students'
understanding and correct usage of lexical units in a foreign language,
encompassing vocabulary expansion, semantic features of words, and their
contextual application. Lexical competence refers to a learner's ability to
accurately understand and appropriately select words based on their meanings.
Developing this competence aids students in conducting effective and meaningful
communication in a foreign language, making it one of the primary goals in the
language learning process.

Key words:

lexical competence, lexical proficiency, active and passive

vocabulary minima.

Kirish:

rivojlantirish jarayonida amalga oshiriladi.


background image

INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI

Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil

www.namspi.uz universaljurnal.uz

kabi taniqli psixologlar, pedagoglar va lingvistlar tomonidan tadqiqotlar olib

borilgan. Va ularning kitoblari ingliz tili metodikasi uchun juda keng

qobiliyatini anglatadi. Leksik kompetentlik, shuningdek, til tizimi va qoidalarini

Biz paradigmatik munosabatlarni ham yoritib, misollar bilan berishimiz

mumkin

.

Paradigmatik

munosabatlarga

grammatika,

fonetika

va

boshqa

Masalan,


background image

INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI

Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil

www.namspi.uz universaljurnal.uz

Maktab yoshida faol va nofaol leksik minimum

. Faol leksik minimum

Nofaol leksik minimum

leksik materialdir. Nofaol zaxira faol zaxiraga nisbatan ancha kengroq. Faol va

maydonini barqaror shakllantirish, uning miqdor va sifat tarkibiga ta'sir etuvchi

omillarga e'tibor berish kerak. Shaxsiy semantik maydon dinamik xususiyatga ega

boshlashdan

oldin

qiziqarli

metodlardan

foydalansa

maqsadga

kommunikativ

kompetensiyasining

muvaffaqiyatli

yoki

muvaffaqiyatsiz

leksik birliklar bilan maksimal darajada samarali tanishtirishga va ularni


background image

INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI

Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil

www.namspi.uz universaljurnal.uz

an'anaviy va zamonaviy ta'lim vositalaridan foydalangan holda amalga oshirishi

vosita sifatida mashqlardan foydanilmoqda.

Biz didaktik usullar va texnikalarga misollar berishimiz mumkin.

Usullar va texnikalarni tanlash

kompetensiyani shakllantirishning olti usulini misol qilishimiz mumkin.

1.

vazifasi

mumkin.

2.

Antonyms va sinonimlar yordamida semantizatsiya.

Agar


background image

INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI

Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil

www.namspi.uz universaljurnal.uz

3.

. Ushbu

1. sufik va prefiks usul;

qiyinchiliklar mavjud.

4.

turli kontekstlarda faol

deb hisoblayman.

5.


background image

INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI

Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil

www.namspi.uz universaljurnal.uz

6. Tekst orqali til taxminini rivojlantirish

eng qiyin usullardan biridir. Biroq, chet tilini amaliy ravishda egallash uchun eng

tuzishgacha. Lekin asosiy shart shundaki, tekstni tushunish uchun aniq va bir

Yangi leksikani kiritishning barcha usullari bir xil darajada

chiqamiz.

Leksik mashqlar tizimi nutq va nutqiy vaziyatlarda leksikani mashq qilish,

faollashtirish va yangilashga qaratiladi.

1.

-

sotsiokultural va kommunikativ kompetensiyalarni shakllantiradi.


background image

INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI

Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil

www.namspi.uz universaljurnal.uz

2

3.

. Bunday mashqlar

4.

.

Masalan:

- His-

-

-

5.

(Choose the odd

:

Rice, bread, pasta, orange

orange

(fruit-

qolganlari

uglevodlar

(

Carbohydrates

). Mashqni qiyinlashtirish uchun

yagona sonni hisobga olish mumkin.

6.

.

-

e'tiborga berish kerak.


background image

INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI

Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil

www.namspi.uz universaljurnal.uz

2. Ismga nomlariga 3-

3. Qolaversa, bir-

ifodalar, maqollar, gaplar hosil qilish.

- Gap va yuqori frazeologik birlik darajasida mashqlar.

mustaqil ravishda ishlatsin.

6. Qahramonlarni, hayvonlarni, ertak shaharlarini taqqoslash.

7. Rasmni tasvirlash.


background image

INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI

Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil

www.namspi.uz universaljurnal.uz

Xulosa.

kompetensiyani rivojlantirish uchun darslarda didaktik vositalar asosida

asoslanadi.


background image

INNOVATSIYALAR Respublika ilmiy-amaliy konferensiya MATERIALLARI

Namangan.10-11-oktabr, 2024-yil

www.namspi.uz universaljurnal.uz

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

1. Sobirova M.

Namangan:

Usmon Nosir media, 2022. B.152. Ziyodova T. Matn yaratish texnologiyasi.
Toshkent: Fan. 2018. -157 b.

fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan darslik sifatida tavsiya etilgan.
Namangan: Arjumand media, 2023. B.512.
3. Dehqanova. G.A., Improving the scientific and methodological aspects of
preparing students for effective communication techniques and innovative
technologies in teaching foreign languages //Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi.

2024.

-88.

4. Dehqanova. G.A

muloqot

texnikasiga va innavatsion texnalogiyalarga tayyorlashning ilmiy-metodik
jihatlarini takomillashtirish.
TADQIQOTLAR.UZ,

33(2),

91 97.

2024.

Retrieved

from

http://tadqiqotlar.uz/index.php/new/article/view/2306

Bibliografik manbalar

Sobirova M. Ta’limga antroposentrik yondashuv. Monografiya. – Namangan: Usmon Nosir media, 2022.– B.152. Ziyodova T. Matn yaratish texnologiyasi. – Toshkent: Fan. 2018. -157 b.

Sobirova M. O‘zbek tili va adabiyotini o‘qitish metodikasi. Darslik. Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan darslik sifatida tavsiya etilgan. – Namangan: Arjumand media, 2023. – B.512.

Dehqanova. G.A., Improving the scientific and methodological aspects of preparing students for effective communication techniques and innovative technologies in teaching foreign languages //Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi. – 2024. – Т. 15. – №. 3. – С. 81-88.

Dehqanova. G.A., O‘quvchilarga chet tilini o‘rgatishda samarali muloqot texnikasiga va innavatsion texnalogiyalarga tayyorlashning ilmiy-metodik jihatlarini takomillashtirish.

TADQIQOTLAR.UZ, 33(2), 91–97. 2024. Retrieved from http://tadqiqotlar.uz/index.php/new/article/view/2306