IJTIMOIY-SIYOSIY TERMINLARNI MAZMUNIY MAYDON
dibaxon
filologiya fanlari nomzodi, dotsent
Jalilova Sevinchbonu
Annotattsiya
: Ushbu maqolada ijtimoiy-siyosiy leksikaning sistemaviy
: ijtimoiy-siyosiy leksika, OLM, lingvistik maydon
makrosistema, mikrosistema.
XX asr boshlarida barcha fanlarda sistemaviy tadqiqotlarning kuchayuvi,
ifatida
Leksik sathda leksik bi
omonimik, partonimik, graduonimik, giponimik, partonimik singari munosabatlari
va bir leksema tarkibidagi semalarning munos
-tur munosabatiga diqqat jalb
qilindi.
Leksik birliklarning shajaraviy tabiatini yoritis
-birini taqozo
etadigan elementlar munosabatidan tashkil topgan yaxlit bir sistema sifatida ichki
[4:5]. Olamning inson ongida aks etishi kontseptuallashish sanaladi.
na shundan
kelib chiqib, hozirgi kunda falsafada olamning lisoniy manzarasi [OLM], olamning
afsonaviy manzarasi [O M], olamning ilmiy manzarasi [OIM] singari tushunchalar
olamning lisoniy manzarasi deganda, olam sistemasining til orqali ifodalanishi
tushuniladi.
shajaraviy munosabatidan tashkil topgan. Bunday shajaraviy
makroolam inson ongida kontseptuallashar ekan, bu kontseptlar turli tillarda turli
odam nom triadasi maydonga keldi.
Bu triada Sepir-
rakterlanadi
degan gipotezasi isbotiga aylandi[5:19]. Chunki har qanday tilga xos farqlanish
Vil gelm fon Gumbol
-xilligi
Ijtimoiy-siyosiy leksemalarning istiqlol davri taraqqiyotida ham milliy
lar
hokim, madhiya va boshqa eskirgan leksemalarning qayta shakllanishida ham
nazariyasining
l qiladi. Har qanday tilning leksik sistemasi
munosabatidan tashkil topadi.
birlashgan lisoniy birliklar paradigmasi lingvistik maydon hisoblanadi. Boshqacha
].
-
n paradigmalar (semantik maydonlar) ichida izohlab
maydoni, anemonimlari maydoni, shaxs maydoni, qarindosh
bir qancha asarlar dunyoga keldi.
mazmuniy maydonlardan (paradigmalardan) tashkil topganligi, bu mazmuniy
maydonlar tarkibiga kiruvchi LSG va LSQ larning ichki tuzilishi va tuzilish
OLM bilan leksik-semantik sistema o
keladi. Shuning uchun borliqning siyosat, axloq, din, huquq kabi ijtimoiy ong
-siyosiy leksika, ijtimoiy-axloqiy
leksika, ijtimoiy-diniy leksika, ijtimoiy-
-
Adabiyotlar
:
1. Nurmonov
. Lingvistik belgi nazariyasi. Toshkent: Fan, 2008.-B. 4.
2. Nurmonov A. Struktur tilshunoslik: ildizlari va yonalishlari. Toshkent:
Talim, 2009. B. 34.
-128b.
4. Iskandarova Sh. Til sistemasiga maydon asosida yondashuv. Toshkent:
Fan, 2007. B. 5
-24.
6. Mahmudov N. Til. Toshkent: Yozuvchi, 1998. B. 9.
Filol.fanlari nomzodi .... diss. avtoref. Toshkent, 2009. B. 21.
