Mualliflar

  • Azizjon Satvaldiev
    Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.74377

Kalit so‘zlar:

Oila Samarali Iqtisodiyot hayot nikoh

Annotasiya

Amaliy hayotda oila ko‘pchilik hollarda erkak va ayolning o‘zaro juftlashishidan iborat
bo‘lib, u o‘zining uy xo‘jaligini mustakil ravishda yuritadi. An’anaga ko‘ra, oila nikohdan
boshlanadi. Iqtisodiyot nazariyasi nuqtai nazaridan, nikohlar erkak va ayolning bir-biriga
mosligini aniqlaydigan "bozor"da shakllanadi. Samarali bozorda erkak va ayolning bir-
birlariga mosligi nazariyasi asosida o‘zaro tanlashlari yuz beradi.Oilada har bir tomon ochik
yoki bilvosita holda ma’lum majburiyatlarni o‘z zimmalariga oladilar. Bunda ular
tomonlarning huquq va imtiyozlarini tan oladilar.


background image

universaljurnal.uz

XOSLIGI

Satvaldiev Azizjon Ahmadjonovich

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

Andijon fakulteti

va yoshlar

ishlari

dekan

psixologiya

,dotsent

va boshqa tadbirkorlik faoliyati turlarini keng ommalashtirish, har bir oilaning barqaror

-sharoitlar yaratish va ishsizlikka barham berishni

maqsad qilgan.

-

sharoitlarini tubdan yaxshilash, turmush tarzi sifati va darajasini oshirishga xizmat qilishi
kerak.

-quvvatlash, ularga imtiyozli kreditlar ajratish hamda ishbilarmonlik

faoliyatini tashkil etish va am

Oila qarindoshlik aloqalari va maishiy hayot

umumiyligi asosida ongli ravishda tashkil etilgan kishilarning kichik guruhidir. Oilaning

-

Amaliy hayotd

boshlanadi. Iqtisodiyot nazariyasi nuqtai nazaridan, nikohlar erkak va ayolning bir-biriga
mosligini aniqlaydigan "bozor"da shakllanadi. Samarali bozorda erkak va ayolning bir-
birlariga mosligi nazariyasi asosida

.Oilada har bir tomon ochik

yoki bilvosita holda ma lum majburiyatlarni o z zimmalariga oladilar. Bunda ular
tomonlarning huquq va imtiyozlarini tan oladilar.

Nikohni, iqtisodiy nuqtai nazardan, har qanday firma yoki tashkilot nizomiga

qonun-qoidalari vujudga ke

Chunki birmyncha vakt

tiladi.

Oilada kishilar xatti-xarakatlari

a

xarajatlarini takkoslaydilar.
hisobga olinadi. Oilaning va nikohning afzalliklari uning qanday mahsylot va xizmatlar
yaratish qobiliyati bilan ifodalanadi. Ular esa kuyidagilardan iborat:

- er-

kelib chiqadigan nafliklar.

-

hokazolar kiradi;

- oila

mahsylot va xizmatlar ishlab chiqaradi. Oila uchun ishlab chiqarilgan va mavjud mahsylot

ar


background image

universaljurnal.uz

talabini zarur

tizimida oilaning umumiy iqtisodiy vazifalarini quyidagicha ifodalash mumkin:

- oilaning yangi ehtiyojlarini va imkoniyatlarini shakllantirish;
- oilaning iqtisodiy vazifalarini amalga oshirish uchun zarur sharoitlarni
yaratish va rivojlantirish;
- oilaning ijtimoiy-iqtisodiy mavqeini oshirish;
- oilaning normal maishiy hayot kechirish

quvvatlashni

Bu erda oilaning ijtimoiy-iqtisodiy mavqei tushuncha

oilaviy munosabatlarda davlatning ijtimoiy-siyosiy tuzilishi xususiyatlari, uning huquqiy
asoslari,

Oila uy

bozoriga ishchi kuchi (mehnat), kapital va tabiiy

resurslar, tadbirkorlik qobiliyatini etkazib beradi.Uning evaziga ish xaqi, foyda, foiz, renta
shaklida pul daromadlari oladilar.

lot va xizmatlarni harid qiladilar. Shuningdek, oila

tadbirkorlik bilan shugullanib, firmalar tashkil qiladi. Oilalar tashkil qilgan firmalar resurslar
bozorida iqtisodiy, ishlab chiqarish omillarini xarid qilib, ular asosida mahsulot va xizmatlar

Bozor iqtisodiyoti sharoitida oila,

avvalambor, inson kapitalini shak

Birinchi bosqichda oilaning moddiy asosi yaratiladi.
Inson kapitalini ishlab chiqarish uchun normal sharoitlarni yaratish;
Oila buydjetini shakllantirish va ishlatish;
U

Sotsiallashtirish (ijtimoiylashtirish);
Rekreatsion funksiya;
Inson kapitalini ryyobga chikarish;

Bozor iqtisodiyotida korporativ shaklda qatnashish;
Oilaviy biznesni tashkil etish;

zifalaritini shakllantirish va

u

Ikkinchi bosqichda oila farzandni dunyoga keltirish, tarbiyalash va uni ijtimoiy-

iqtisodiy hayot kechirish sharoitlariga moslashtirish vazifalarini bajaradi. Buning uchun

Uchinchi bosqichda tadbirkorlik faoliyati va mehnat qilish orq

biznesni tashkil etadi. Shuningdek, oila bozor iqtisodiyotida korporativ shaklda ham ishtirok

di, daromad oladi va taqsimlaydi. Oilaning barcha funksiya va

talab qiladi va mehnat resursla

Bu

a kuyov va kelin tomoni iqtisodiy


background image

universaljurnal.uz

da

andachilik rasm-

taradi.Bu sarflar miqdori kelishuv asosida va baholi qudrat belgilanadi.

Moddiy sarflar oilaning dastlabki mulki uy-

-anjomlari va jihozlarini

tashkil etadi. Bular uzoq davr ishlatiladigan mahsu
hisoblanadi. Oila mulki dastlab ulushbaychilik qoidasiga binoan (har ikki tomon hissasiga

-

ixtisoslashib, uni yaxshi ijro etadi.

ator buyumlar

birgalikda ishlatiladi va ulardan samarali foydalanish mumkin.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Satvaldiyev A. Personal and social psuchological factors of female managers //scientific
and technical journal machine building. 2022.

mavzusidagi xalqaro ilmiy-

2021. s. 215

3. Satvaldiyev A. Usloviya i resheniya dlya jen in predprinimateley segodnya //scienceweb
academic papers collection. 2020.
4. Satvaldiyev A. Gendernie voprosi v uzbekistane //scienceweb academic papers collection.

2020.

5. Satvaldiyev A. The role of women leaders in small business and private entrepreneyrship
//international journal of formal education. 2022.
6. Satvaldiyev A. Rahbarning kasbiy mahorati //scienceweb academic papers collection.
2021

Bibliografik manbalar

Satvaldiyev A. Personal and social psuchological factors of female managers //scientific and technical journal machine building. – 2022.

Satvaldiev A. A. Jenskoe liderstva v predprinimatelstve segodnya //“xxi asr psixologiyasi” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy anjymani maqolalar to‘plami. – 2021. – s. 215

Satvaldiyev A. Usloviya i resheniya dlya jenщin predprinimateley segodnya //scienceweb academic papers collection. – 2020.

Satvaldiyev A. Gendernie voprosi v uzbekistane //scienceweb academic papers collection. – 2020.

Satvaldiyev A. The role of women leaders in small business and private entrepreneyrship //international journal of formal education. – 2022.

Satvaldiyev A. Rahbarning kasbiy mahorati //scienceweb academic papers collection. – 2021