Andijon davlat universiteti
universaljurnal.uz
102
INTERNET TARMO
LARINI
SMIRLAR TARBIYASIGA T
SIRI.
Nasriddinova Guluzro Baxromjonovna
Andijon viloyati Izboskan tumani
30-umumiy
rta t lim maktabi psixologi
Annotasiya:
maqolada
smirlik davrining psixologik jihatdan rivojlanish
xususiyatlariga internet tarmoqlarini t siri,
smir shaxsining shakllanib, kamolotga
erishish y llari va unga t sir etadigan biologik va ijtimoiy omillarning t siri masalalari,
olimlar tomonidan
smirlardagi
zgarishlarni sabablari haqidagi fikrlari berilgan,
smirlar bilan ishlash b yicha tavsiyalar mavjud.
Kalit s zlar:
axborot madaniyati, internet,
smirlik, oilaviy munosabatlar, onlayn
platformalar, t lim, tarbiya.
:
-
Abstract:
the article discusses the influence of Internet networks on the
psychological development of adolescence, the ways of the formation and maturation of
the adolescent personality, and the influence of biological and social factors that affect it.
opinions about the reasons for the changes are given, there are recommendations for
working with teenagers.
Keywords:
information culture, Internet, adolescence, family relations, online
platforms, education, upbringing.
Yurtboshimiz Shavkat Mirziyoyevning
zbekiston Respublikasi Prezidenti sifatida
birinchi imzolagan qonun hujjati 2016-yil 14-
lat siyosati
t
-mohiyat mujassam. Darhaqiqat,
mamlakatimiz aholisining yarmidan k pro i yoshlardan iborat ekanligi yoshlarga oid
davlat siyosatini izchil amalga oshirish, yosh avlodni har tomonlama tuk va barkamol,
intellektual salohiyatli,
islohotlarga befarq b lmagan, maqsadga intiluvchan, ser ayrat, vatanparvar, sadoqatli,
komil shaxslar sifatida tarbiyalash, mamlakatimizni dunyoning eng rivojlangan davlatlari
safidan
rin olishning muhim omili ekanini mamlakat rahbari va hukumat yaxshi
anglaydi. Prezidentimiz etibor qaratgan yoshlarning k pchiligini
smir yoshidagi yoshlar
tashkil etadi.
smirlik
bolalikdan kattalikka
tish davri b lib, fiziologik va psixologik
jihatdan
ziga xos xususiyatlari bilan xarakterlanadi va bu davrda
smir tarbiyasiga
etadi.
Bugungi zamonaviy sharoitlar
smirlik yoshida bolaning hayotida va faoliyati
ancha
zgarishlar, ruhiyatining qayta qurilishi r y beradi. Tengqurlari bilan muomala
qilishda yangi shakllari paydo b ladi.
spirinning ijtimoiy hayotdagi maqomida
Andijon davlat universiteti
universaljurnal.uz
103
zgarishlar r y beradi, ota-onalar va ustozlar tomonidan unga talablar kuchayadi. Bu
yoshda
spirinning vaqtinchalik oila va maktabda ruhiy ajralishi sodir boladi.
spirinnig
shakllanishida ota-onaning ahamiyati pasayadi.
Internet tarmoqlari, y ni onlayn platformalar,
smirlarning tarbiyasiga katta t sir
k rsatmoqda. Bu tarmoqlar
smirlarga
z vaqtlarini, e'tiborlarini, fikrlarini
shakllantirishda hayotidagi katta
rni egallab b ldi. Bu t sir
sha tarmoqqa kirgan
m lumotlar, xabarlar,
quv materiallari va alohida axborotlar asosida b ladi.
smirlar
bu tarmoqlar orqali turli sohalar, masalan, t lim, ijod, ijtimoiy aloqa va
zini shaxsiy
platformalarini hayotini ifodalash uchun foydalanishadi. Shuningdek, bu tarmoqlar
smirlarga global k rgazmalar, xalqaro munosabatlarning
zgarishi va k p tarmoqli
kommunikatsiyalar orqali dunyo bilan bo liqlik hissiyatini kengaytirishi mumkin. Bunda
albatta ustoz murabbiylardan maslahatlar olish uchun muvaffaqiyatli t lim resurslari va
platformalari, ommaviy s zlash tarmoqlari, maqolalar, videolar k rish yoki audiolarni
eshitish uchun saralab
rnatilgan muhit juda muhimdir. Shuningdek, ota-ona va
qituvchilar internet tarmoqlaridan foydalanib,
smirlarning onlayn faoliyatlari va sodda
mulohazalari b yicha
smirga yordam berishlari, ularning internetni
rganish va
foydalanish jarayonida
zgarishlar haqida kerakli m lumotlarni olishi mumkin.
XXI
asr
axborot texnologiyalari yangiliklarini shiddat bilan rivojlanish
taraqqiyoti asridir. Bugungi kun taraqqiyotini jahon axborot tarmo i-internetsiz tasavvur
qilish mushkul.
Internet cheksiz imkoniyatlar eshigini ochdi. Xususan uydan k chaga chiqmay
turib internet - global tarmoq orqali dunyo kutubxonalari b ylab sayr qilib, kurrai
zaminning narigi chekkasida joylashgan t lim muassasasining masofaviy (virtual)
zosi
b lish, hatto elektron xizmatlarni (matnlarni tarjima qilish, video va audiomahsulotlarni
tayyorlab berish, kitob va risolalarni sahifalash va hokazo) shartnoma orqali bajarish, pul
ishlab topish mumkin.
Xullas, internetning ijobiy jihatlari bisyor, lekin internet k plab foydali jihatlari
bilan birga salbiy oqibatlarini ham namoyon qilmoqda. Aholida ayniqsa yoshlarda axborot
malaka va k nikmaning
tishmasligi b zilarning
arazli kimsa va oqimlar t siriga
tushib qolishlariga, internet qaramligi kasalligiga y liqishlariga sabab b lmoqda. Xitoy
maxsus shifoxonalar tashkil etilgani s zimizning isbotidir.
Umuman, internetga qaramlikning eng o ir jihati real olamni, insoniylik burchi va
vazifalarini unutishdir. Inson haqiqiy hayotda yashashi, halol mehnat qilishi, ilm olishi,
zimmasidagi vazifalarini sidqidildan bajarishi, elu yurtiga fidoyilik bilan xizmat qilishi,
atrofdagilarga foyda keltirishi zarur.
Internetda k p vaqtini
tkazadigan insonning ruhiyatida mavhumlik va
z
qobi iga
tomonidan manqurtlashishi, zombilashtirilishi uchun zamin yaratadi. Bugungi kunda
buz unchi guruhlar yoshlar ongiga t sir qilishda asosan internetdan foydalanayotganlari
bejiz emas.
Internetning yana bir salbiy jihati-kishilardagi xudbinlik, manmanlik, zamonaviy
tilda ifoda etganda, egosentrizm illatining kuchayishiga sabab b lishidir.
Bugungi dunyo yoshlari son jihatidan butun insoniyat tarixidagi eng yirik avloddir,
chunki ular 2 milliard kishini tashkil etmoqda. Bugun internet madaniyati, virtual
Andijon davlat universiteti
universaljurnal.uz
104
madaniyat, axborot madaniyati, m lumotlardan t
ri foydalanish madaniyati kabi
tushunchalar hayotimizdan
rin egalladi. Yoshlarda internet olamida
z
rnini t
ri
belgilash va foydalanuvchilar bilan t
ri muomala qilish, virtual olamdagi axborotlarni
t
ri tahlil qilish malakasini shakllantirish davr talabidir.
Xulosa
rnida aytadigan b lsak ertangi kun egalari sanalgan
smir yoshlar
tarbiyasida internet tarmo larini ijobiy tomonlari bilan birga salbiy jihatlari ham borligini
unitmaslik kerak.
smir yoshlar tafakkurida yot
oyalarga qarshi mustahkam imunitetni
shaklantirish shu sohada faoliyat yuritayotgan har bir mutaxassislarning oldida turgan eng
asosiy burchlaridan biridir. Shu vazifalarni sobitqadamlik bilan y limizda adashmay
mehnat qilish orqali t la amalga oshiriladi.
Foydalanilgan adabiyotlar.
1.
14.09.2016
yildagi
RQ-406-son
qarori.
https://lex.uz/docs/-
3026246?ONDATE=26.01.2022
2.
Dilfuza Qarshiboyeva,
,
t limda pedagogika va psixologiya fanlari
3.
/ppmedu/article/view/1366
4.
Malikaxon Qodirova
5.
-T.;
zbekiston faylasuflari milliy jamiyati. 2018. 332-bet
6.
Obidova, D., & Nasiba, J. Analysis of the activities of health care
institutions: prospects for the application of psychological knowledge.
7.
Sherboevna, N. J. (2020). The use of integrated technologies in the
cultivation of children's speech in preschool education. European Journal of Research and
Reflection in Educational Sciences Vol, 8(2).
8.
www.lex.uz
9.
www.Ilm.uz
10.
www.Ziyo.net
