Andijon davlat universiteti
universaljurnal.uz
297
T
LIM MUASSASALARINI BOSHQARISH VA UMUMKASBIY
FANLARNI
QITISH JARAYONIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYA
YUTUQLARIDAN FOYDALANISH
Abdullayeva Xavoxon Yakubjonovna
Andijon davlat universiteti,
Umumiy pedagogika kafedrasi katta
qituvchisi
Annotatsiya:
Ushbu
maqolada
t lim
tizimini
boshqarishda
raqamli
pedagogikaning
rni va ahamiyati, rahbarlarning t lim muassasasini boshqarishda hamda
umumkasbiy fanlarni
qitishda raqamli pedagogika yutuqlarining
rni, ulardan
foydalanish haqida s z boradi.
Kalit s zlar:
t lim boshqaruvini takomillashtirish raqamli pedagogika,
umumkasbiy fan, zamonaviy metod, raqamli pedagogika yutuqlari.
:
Annotation:
this article will talk about the role and importance of digital pedagogy
in the management of the educational system, the role of digital pedagogical achievements
in the management of the educational institution of leaders and the teaching of universal
subjects, their use.
Keywords:
improvement of Educational Management Digital Pedagogy, universal
science, modern method, achievements of digital pedagogy.
Jamiyat
taraqqiyotining
hozirgi
bosqichida
axborot-kommunikatsiya
texnologiyalarning inson hayotining barcha jabhalariga, jumladan, t lim tizimiga
ham kirib borishi kuchaymoqda. Shuningdek, bunday taraqqiyot y lini
z vaqtida
tanlangan davlatlar muvaffaqiyatga erishmoqda. Aksincha, eski usulda ishlayotgan
davlatlar esa taraqqiyotdan ortda qolmoqda. Bu tendensiya t lim muassasalari uchun
ham xosdir.
rta t lim va oliy t lim muassasalarida axborot-kommunikatsiya
limining ajralmas qismi hisoblanadi, chunki k plab t lim
muassasalarining
quv rejasida talaba va
quvchilarda zamonaviy apparat va texnik
vositalardan hamda kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda professional
m lumotlarni saqlash, taqdim etish, qayta ishlash va uni uzatish b yicha malaka
va k nikmalarni shakllantirishga imkon beradigan axborot texnologiyalari bilan
bo liq fanlar mavjud. Shuning uchun zamonaviy
quv jarayonini elektron pochta,
multimedia ilovalarini yaratish uchun m ljallangan dasturiy t minotsiz
quv yurtlarida fanlar b yicha t lim resurslarini va topshiriqlarini joylashtirish,
talabalar bilimini nazorat qilish,
qituvchi bilan fikr almashinishni tashkil etish kabi
vositalarni
zida mujassamlashtirilgan t limni boshqarish LMS ,,Learning
Andijon davlat universiteti
universaljurnal.uz
298
Udemy kabi platformalarga b lgan qiziqishning ortishi yurtimizda ham oliy t lim
jarayonlarini boshqarish uchun m
yaratishga olib keldi va oliy t lim muassasalarining
qituvchilari ushbu tizimdan
foydalanish imkoniyatlari yaratildi. Shuningdek,
rta t lim muassasalarida ham ayni
singari t lim platformalari joriy etilgan va samarali ishlamoqda.
Hozirgi kunda umumkasbiy fanlarini
qitish jarayonida interaktiv metodlar,
innovatsion texnologiyalar, pedagogik va axborot texnologiyalarini
quv jarayonida
q llashga b
b
limda
quvchi
talabalarni
faqat tayyor bilimlarni egallashga
rgatilgan b lsa, zamonaviy texnologiyalar ularni
egallayotgan bilimlarini
zlari qidirib topishlariga, mustaqil
rganib, tahlil qilishlariga,
xatto xulosalarni ham
zlari keltirib chiqarishlariga
rgatadi.
qituvchi bu jarayonda
shaxsning rivojlanishi, shakllanishi, bilim olishi va tarbiyalanishiga sharoit yaratadi va shu
bilan bir qatorda boshqaruvchilik, y naltiruvchilik funksiyasini bajaradi. T lim
jarayonida
quvchi talaba asosiy figuraga aylanadi.
quv-uslubiy elektron mahsulotlarning imkoniyatlari va kiritilgan m lumotlar
asosida turlarga ajratish mumkin:
1.
quv darslikning elektron versiyasi. Namunaviy dasturga muvofiq fanning t liq
kursini qamrab olgan elektron variant holdagi mahsulot (m ruzalar, matnlar va
boshqalar).
2. Elektron darslik.
quv darslik elektron versiyasining takomillashtirilgan
holatidir. Elektron darslik matni, gipermatn, giperizoh, grafik, diagramma, rasm, chizma
va ularning animatsiyalaridan iborat (elektron darslik va elektron darslik versiyasi
professor- qituvchilarning
quv mash ulotlarni
tkazishda va talabaning darsdan
tashqari mustaqil t lim olishi uchun imkoniyat beradi).
3.
quv-uslubiy elektron q llanma.
quv fanini qisman qamragan b lib, matn,
rasm, gipermatn, chizma va animatsiyalardan iborat.
4.
quv-uslubiy elektron k rgazma. M lum bir fan uchun kompyuterlashtirilgan,
yaxshi dizaynga ega b lgan miniplakatlar t plami. 2D grafik
lchamida tayyorlanadi
(dars jarayonida multimedia proyektor orqali namoyish etiladi).
5.
quv-uslubiy kompyuter dasturi. M lum fanning mavzusi keng yoritiladi.
Ushbu dastur algoritmlashtirilgan bloklardan iborat. Har bir blok
zining mazmuniga,
matni, grafikasi, animatsiya,
quv va nazorat qismidan iborat b lgan dastur.
6. Multimediali
quv-uslubiy kompyuter dasturi va ensiklopediyalar. Ushbu
quv
kompyuter dasturi matn, gipermatnlar, giperizohlar, grafik, diagrammalar, rasmlar,
chizmalar, harakatli va ovozli videotasmalar, fotorasmlarni
z ichiga qamrab olgan
mahsulot b lib, 3D grafik
lchamida tayyorlanadi.
7. Kompyuterlashtirilgan videofilmlar. Ushbu mahsulotda sensorika ishlatiladi.
Kompyuterlashtirilgan videofilmlar uchun skaner orqali raqamli videokamera va
fotoapparatlardan
matnlar,
rasmlar,
harakatlar
kiritiladi.
Undan
tashqari,
videomagnitofondan raqamli
zgartirgich orqali videofilmlar joylashtirish va tahrirlar
kiritish imkonini beradi.
8. Kompyuterlashtirilgan laboratoriya ishlari. Berilgan mavzu b yicha laboratoriya
tajribalarini namoyish qilish, asboblarning k rsatkichlari, vaqt
lchamlari va boshqa
Andijon davlat universiteti
universaljurnal.uz
299
jarayonlarni bo lovchi kompyuter dasturi. 3D grafik
lchamida tayyorlanadi
(Laboratoriya asbob-uskunalari tishmaydigan joylarda ishlatish imkoniyatini beradi).
Xulosa
rnida shuni aytish mumkinki, yuqorida keltirilgan m lumotlarning
barchasi raqamli pedagogikaning boshqaruv tizimida ham, umumkasbiy fanlarni
qitish
jarayonida ham samarali foydalanilayotganidan darak beradi. Yaqin yillarda, raqamli
pedagogikadan foydalanish orqali t lim tizimida k plab yutuqlarga va imkoniyatlarga
erishish mumkin.
Adabiyotlar:
1.
zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-iyuldagi
zbekiston -
-
tadbirlarini tasdiqlash t
-6079-son qarori.
2. Azizx jayeva N.N. Pedagogik texnologiya va pedagogik mahorat. T. 2003.
3. Aglyamzyanovna G.N., Gumerova L.Z. Oliy maktabda raqamli
pedagogika: talabalarning simulatsiya
rganishidan foydalanish. Rossiyada t lim va
psixologiya jurnali. 2021, Tom 12,
1-2, http://riep.ru3
4.
Mamarajabov
Sh.
5. https://lex.uz/docs/-48401
6. https://lex.uz/docs/-5013007
