Andijon davlat universiteti
universaljurnal.uz
33
QUVCHILAR KREATIVLIGINI RIVOJLANTIRISHDA TASVIRIY
Ch.T.Shakirova.
ndijon davlat universiteti
unoslik fakulteti dekani, p.f.n.,dotsent
Annotatsiya:
quvchilar kreativligini
rivojlantirishdagi ahamiyati,
quvchilardagi shakllanishi kerak b lgan qobiliyat va
sifatlari haqida m lumotlar berilgan.
Kalit s zlar:
ijod, qobiliyat, kreativlik, didaktik usul, noananaviy usul.
:
Abstract:
This article provides information about the importance of fine arts in the
in students.
Key words:
creativity, abilities, creativity, didactic method, non-traditional method.
Bugungi kunda jamiyatimizda amalga oshirilayotgan barcha islohotlar kelajak
avlodning ertangi kuni, uning farovonligi y lida q yilayotgan tamal toshi desak
mubola a b lmaydi. Prezidentimiz Sh.M.Mirziyoyevning yoshlar bilan b lgan
haqiqatan ham hayot-
deya t kidlaganlar.
Aytishimiz mumkinki, bugungi yosh avlodni rivojlanishida iqtidori, qobiliyatlari,
imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda ularni t lim-tarbiya jarayoniga jalb etish, bunda
mamlakatimizda qad k tarayotgan zamonaviy innovatsion maktablar faoliyatini
kengaytirish, umumt lim maktab bitiruvchilarini savodxonlik darajasini yanada oshirish
masalalari davlatimiz siyosati oldidagi muhim vazifalarga aylanib bormoqda Iqtidorli
bolalar-yurt kelajagi! Zero, shunday ekan bolalardagi iqtidor, qobiliyat, salohiyatini
rivojlantirishda bevosita t lim muassasasi, pedagog va oila hamkorligining ahamiyati
katta.
Mamlakatimizda yosh avlod t lim-
il-
qizlarning zamonaviy bilim olishi, yuksak m naviyatli b lib ul ayishi uchun zarur
sharoit yaratish borasidagi ishlar izchil davom ettirilmoqda.
Ijod bu
Unda inson tafakkuri, xotirasi, tasavvuri, diqqati, irodasi faol ishtirok etadi, butun
Kreativlik
lotincha s z b
m nolarni anglatadi. Kreativlik
shaxs tomonidan amalga oshiriladigan amaliy harakat
b lib, u
zida muayyan yangilikni, yangi
oyalarni aks ettirishi kerak.Kreativlik
tushunchasi
zida xilma-
ettiradi. Hozirgi kunda har bir
qituvchi ijodkor va kreativ b lishi muhim
rin tutadi, bu
Andijon davlat universiteti
universaljurnal.uz
34
esa uning t lim-tarbiya jarayonida
quvchilarda ham ushbu sifatlarni shakllantirish va
rivojlantirishda asosiy omil hisoblanadi
qitilishi jodkor shaxsning rivojlanishi, uning badiiy
qobiliyatlari r yobga chiqisida muhim
tarbiyaning asosiy vositalaridan xisoblanib,
quvchilarni m naviy barkamol etib
quvchilar ilmiy bilim
asoslarini egallaydilar, borliqni kuzatadilar,badiiy qobiliyatlarini orqali mantiqiy xulosa,
gipoteza va tahlillar qiladilar. Bu esa ularni
oyaviy, aqliy, axloqiy, estetik jihatdan
tarbiyalashda samarali t sir k rsatadi. Natijada kreativ yondashuv asosida
quvchilarda
yaratuvchanlik
oyalari rivojlanadi.
quvchilarda m naviy dunyoqarashni,
shakllantirishda aloxida ahamiyat kasb etadi. U fikrlash qobiliyatini, k rish xotirasini,
ijodiy tasavvurni, badiiy didni, estetik hissiyotni
bir
quvchilar kreativligini rivojlantirishga, dunyoqarashining shakllanishiga yordam
beradi, y ni shaxsni har tomonlama kamol toptiradi.
quvchilarga estetik, xususan, badiiy
tarbiya berishdir. Estetik tarbiya - bu
jamiyatdagi g zalliklarini t liq idrok etish qobilyatini tarbiyalashdir. G zallik
kishilarning aqliga, qalbiga, irodasiga t sir etib, m naviy dunyoqarashini boyitadi.
naltirilgan asosiy
quv fani
hisoblanib, u shaxsning tasviriy-ijodiy faoliyatida
zini k rsata bilishga, xatti harakatini
q llab-quvvatlash va hayotga g zallik kiritish malakalarini
stirishlarni amalga
oshiriladi.
quvchilardagi
kreativlikning
sishida
ularning
umumiy
intellektual va shaxsiy qobiliyatlarining rivojlanganlik darajasi ham alohida ahamiyat kasb
etadi. Masalan, hayotiy voqelikni faol qabul qilish va uni tasviriy ifoda etish uchun joyni
t
ri tanlash, ranglar jilosi, estetik bilimlar muhim rol
yoki ayrim tu ma qobiliyatli, iqtidorli
quvchilar uchun kreativlikning rivojlanish
jarayoni tezroq, sifatli va oson kechadi.
Xozirgi
kunda
talim
tarbiy
olayotgan
quvchi
kelajakda
ishchi,
quruvchi,xizmatchi, dizayner, uchuvchi,muhandis, shifokor,
qituvchi, yurist yoki harbiy
mutaxassis yoki boshqa biron bir sohani egallaydilar. Ularni har biri uchun rasm chizish,
undan foydalanish lozim b ladi. Har qanday oddiy, asbob-texnika vositalarini ishlatish va
ularni sozlash uchun ham grafik bilim va malakalar kerak b ladi. Shu boisdan har bir
kishi rasm chizishni, grafik tasvirlarini bilishi maqsadga muvofiqdir. Shunday ekan har
doim
qituvchi
quvchining qiziqishi, qobiliyatini hisobga olib, darslarda didaktik,
noananaviy, yangi usul va
oyaga asoslangan holda, ularning ijodiy faolligini oshira
bilishi va mustaqil kasbga y llay bilishi kerak.
Shaxsning tasviriy faoliyati ijodkorlik qobiliyatini, tashabbuskorlik, havaskor
ijrochilikning namoyon b lishini, hissiy sezgirlikni shakllantiradi va har bir inson
nima bilan shu ullanmasin, hayotda qaysi kasbni tanlamasin, shunday fazilatlarga
muhtojdir. Ijodkorlikni rivojlantirishda katta imkoniyatlar tasviriy faoliyat va birinchi
navbatda rasm chizishni
z ichiga oladi. Kreativ fikrlash bilim va tajribaga asoslangan
haqiqiy kompitensiya b lib, insonlarning keskin va murakkab vaziyatlarda kutilgan
natijalarga erishishga sharoit yaratadi. Kreativ fikirlaydigan shaxsni tarbiyalash uchun
t
Andijon davlat universiteti
universaljurnal.uz
35
ijodiy qobiliyatdir. Kreativ fikrlashni
quvchi yoshlar egallashi natijasida ularda dolzarb
muammolarni chish uchun qobiliyatlari rivojlanadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
zbekiston Respublikasining T lim t
risidagi Qonuni. 2020-y.
2. Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajagimizning mard va oliyjanob xalqimiz bilan birga
quramiz. -
-yil, 488-bet.
-intizom va shaxsiy javobgarlik- har bir
rahbar faolyatining kundalik qoidasi b lishi kerek. Mamlakatimizni 2016-yilda ijtimoiy-
iqtisodiy rivojlantirishning asosiy yakunlari va 2017-yilga m ljallangan iqtisodiy
dasturning
ng muhim ustuvor y nalishl riga ba ishl ngan Vazirlar Mahkamasining
k ngaytirilgan majlisidagi m ruza, 2017-yil 14-yanvar. -
-
y, 104-b.
4. Asqarova
. va boshqalar. Pedagogika. 7-bob. -
-yil.
yicha
quv-uslubiy majmua. T:-20
6. Karshiyeva D.K., Usmonova O.N..
quvchilarda kreativ fikrlashni rivojlantirishda
xalqaro tadqiqotlarning
rni / //
.
2023.
7. B rdiyev D.A. Umumt lim m
qitish muammolari
qitish metodikasi tarixi). Scientific Impulse. 1, 9 (May 2023), 520 527.
