SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA
QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy anjuman
materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil
adpi.uz
universaljurnal.uz
304
TALABALARDA YETAKCHILIK QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISH
METODIKASI.
Nasirdinova Gulshoda Donyorbek qizi
Andijon davlat pedagogika institute Pedagogika fakulteti
Boshlang‘ich ta’lim kafedrasi stajyor-o‘qituvchisi.
ORCID ID: 0009-0005-7183-1703
Gmail:
gulshodanasriddinova7@gmail.com
педагогического
института
.
Doi:
https://doi.org/10.5281/zenodo.15355759
Turaboyeva Madinaxon Rahimjon qizi
ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada talabalarda yetakchilik qobiliyatini rivojlantirishning bugungi kunda qanday
muhim ahamiyatga ega ekanligi ta’riflanadi. Maqolada, shuningdek, talabaning o‘z qobiliyatlari va
zamonning taqdim etayotgan imkoniyatlari o‘rtasidagi bog‘liqliklar haqida ma’lumot beriladi.
Maqolada talabalarda yetakchilik qobiliyatlarini shakllantirish uchun pedagogik va psixologik
usullarni o‘rganish, shuningdek, ularga tavsiyalar berish masalalari ko‘rib chiqiladi.
Annotation
This article describes the current importance of developing leadership qualities in students. It also
provides information on the relationship between students' personal abilities and the opportunities
offered by the time. The article explores pedagogical and psychological methods for shaping
leadership skills in students, as well as providing recommendations on how to develop these abilities.
Аннотация
В
данной
статье
рассматривается
важность
развития
лидерских
качеств
у
студентов
в
современном
контексте
.
Также
в
статье
приводится
информация
о
связи
между
личными
способностями
студентов
и
возможностями
,
которые
предоставляет
время
.
Рассматриваются
педагогические
и
психологические
методы
формирования
лидерских
качеств
у
студентов
,
а
также
даются
рекомендации
по
их
развитию
.
KALIT SO`ZI:
yetakchilik, yetakchilik qobiliyati, boshqaruv ko‘nikmalar, rahbarlik, ijtimoiy
faollik, boshqaruvlik,menejmenntlik va kasbiy yo‘nalish.
MAQDAS:
talabalarda yetakchilik qobiliyatini rivojlantirish va yangi zamon talabiga javob
beradigan va ayni paytda jamiyatimizda muvaffaqiyatli yetakchilarni shakillantirish uchun juda
muhim hisoblanadi. Zamonaviy dunyoda talabalaridan kelib chiqqan holda, yetakchilik qobiliyati
nafaqat individual muvaffaqiyatga, balki jamoaning rivojlanishiga ham katta ta’sir ko‘rsatadi.
MATERIALLAR VA METODLAR:
Talabalarning bilimlarini kengaytirish va ularni
yetakchilik qobiliyatlariga ega bo‘lishga tayyorlash uchun nazariy va amaliy mashg‘ulotlar orqali
liderlikka oid tushunchalar, boshqaruv metodlari va yetakchilik xususiyatlarini o‘rgatish muhimdir.
Bu jarayon talabalarga analitik fikrlashni rivojlantirishga yordam beradi, shuningdek, ularga samarali
rahbarlik faoliyatini amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan ko‘nikmalarni oshiradi..
Muhokama va natijalar
: talabalarda yetakchilik-rahbarlik, qobiliyatlarini oldindan tarbiyalab
borish natijasida ular nafaqat yetakchi tizimning mohiyatini chuqurroq anglashi, ammo, yetakchilik,
boshqaruv uchun eng muhim hisoblangan tajriba, ko‘nikma, mahorat, bilim, aql tafakkut, idrok
qobiliyat va eng muhimi, ko‘ngil pokligi, o‘z ishiga mehr, qalbi tozalik, xushmaomalalik, kabi
fazilatlarni ham ertaroq tarbiyalash imkoni bo‘ladi. Eng asosiysi esa, uning rasmiy rahbar lavozimini
egallashidan oldin maxsus tashkil etilgan, kichik guruh yoki tashkilotlarda o‘z tajribasini oshirish
imkoniyatini ham bo‘ladi.
Kirish.
Yoshlarning ijtimoiy faolligi jamiyatning har bir sohasida, shu jumladan iqtisodiyot, siyosat,
turizm, tibbiyot va ta’limda katta ahamiyatga ega. Ularning faolligi faqat kasb-hunarni egallashda
emas, balki jamiyatni rivojlantirishda va zamon talablariga moslashishda ham namoyon bo‘ladi.
SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA
QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy anjuman
materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil
adpi.uz
universaljurnal.uz
305
Yoshlar o‘z qobiliyatlarini ijtimoiy faollikda namoyish etadi va bu, ularning shaxsiy o‘sishiga ham
ta’sir ko‘rsatadi.
Bugungi kunda yoshlar orasida ijtimoiy faollikni shakllantirish va ularga zarur imkoniyatlar
yaratish davlat siyosatining ajralmas qismi hisoblanadi. Yoshlarning o‘z qobiliyatlarini rivojlantirish
va ularni jamoat hayotiga faol qo‘shish orqali jamiyatimizga katta hissa qo‘shishlari mumkin.
Talabalar esa o‘zlarining bilim va qobiliyatlarini kasbiy faoliyatlarida qo‘llab, boshqalarga ham
yordam bera olish imkoniyatiga ega. Bu jarayon oliy ta’lim muassasalarida o‘qiyotgan talabalarning
faolligi va ularning liderlik sifatlarini rivojlantirishni taqozo etadi. Yoshlar, ayniqsa, ilmiy va ijtimoiy
faoliyatda rivojlanish uchun o‘zlarini anglashlari, davlat siyosati va ijtimoiy tashkilotlarning yordami
bilan o‘z salohiyatlarini to‘liq namoyon eta olishlari zarur. Shu bilan birga, yoshlar orasidagi ishsizlik
masalasi hali ham dolzarb, chunki ularning tarbiyasi, yetakchilik qobiliyatini rivojlantirishga etarli
e’tibor berilmayapti.
Talabalar, o‘zining kasbiy yo‘nalishida yetakchilik qobiliyatini shakllantirib, kelajakda
jamiyatni boshqarishga tayyor bo‘lishlari kerak. Buning uchun, ilmiy-tadqiqot ishlarini chuqur
o‘rganish, yoshlarni turli ehtiyojlar va omillarni hisobga olgan holda rag‘batlantirish muhimdir.
Talabalarning yetakchilik qobiliyatlarini rivojlantirishda ularga individual yondashuv, psixologik va
pedagogik uslublarni qo‘llash zarur. Bu jarayon o‘qituvchilardan sinchkovlik va e’tibor talab etadi.
Shuningdek, talabalarning yetakchilik qobiliyatlarini rivojlantirishda ijodiy muhitni yaratish, ta’lim
jarayoniga yangi pedagogik uslublarni kiritish va talabalarga individual yondashish ham muhimdir.
Bu esa, o‘z navbatida, yoshlarni samarali yetakchilar sifatida tarbiyalashga yordam beradi.
ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. Karimova, V.M. "Psixologiya." Toshkent: Sharq, 2002 2. Abralova Z.D. Oliy ta’lim tizimida
zamonaviy menejerning rahbarlik qilish uslublari// Xalq ta’limi, 3/2011. 3. Azamat Ziyo. Yetakchilik
mezoni// Milliy tiklanish. 2012 yil, 15 fevral. 4. Ismailov B. R Yoshlarda faollik holati va amalga
oshirish shakllari- Oriental Renaissance: innovative, educational, natural and social sciences 2021
254-258 5. Ikramov R.A TVCHDPI Ijtimoiy fanlar kafedrasi dotsenti y.f.n, Hojiyev R.B TVCHDPI
Ijtimoiy fanlar kafedrasi o‘qituvchisi Academic research in educational sciences “Yoshlarda liderlik
qobiliyatini rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari” 2021.
6. Rayimbayeva G.S Talaba va talabalar o`rtasidagi shaxslararo munosabatlar: muhimligi
nimada?- QUALITY OF TEACHER EDUCATION UNDER MODERN CHALLENGES”IFTE
2023: UZBEKISTON 222-224.
7. Dilbar A. Raxmatova. (2024) ‘Building leadership skills in students - as a need and demand
of the new time’, Inter education & global study, (7), pp. 53-58. (In Uzbek)
