ELEKTRON AXBOROT-TA’LIM RESURSLARI YORDAMIDA TALABALARNING KREATIV QOBILIYATINI RIVOJLANTIRISH

SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA

QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy anjuman

materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil

adpi.uz

universaljurnal.uz

262

ELEKTRON AXBOROT-TA’LIM RESURSLARI YORDAMIDA TALABALARNING

KREATIV QOBILIYATINI RIVOJLANTIRISH

Mamadaliyev Kamildjan Bazarbayevich,

Mamadaliyev Baxtiyor Kamildjanovich,

Doi:

https://doi.org/10.5281/zenodo.15354678

Andijon davlat pedagogika instituti

Annotatsiya: Elektron axborot-ta’lim resurslari (EATR) talabalarning kreativ qobiliyatlarini

rivojlantirishda muhim vosita sifatida ishlatilmoqda. Ushbu maqolada EATRning talabalarning
kreativ qobiliyatini rivojlantirishdagi roli va ahamiyati, shuningdek, ularni o‘qitishda qanday
samarali tarzda qo‘llash mumkinligi haqida so‘z boradi. Ushbu maqolada, elektron axborot-ta'lim
resurslaridan foydalanish orqali talabalarning kreativ qobiliyatlarini rivojlantirish usullari va
ularning ta'lim jarayoniga ta'siri tahlil qilinadi.

Kalit so’z: elektron axborot-ta’lim resusrsi, kreativ, o’qitish vositasi, dasturlash.

РАЗВИТИЕ

ТВОРЧЕСКИХ

СПОСОБНОСТЕЙ

СТУДЕНТОВ

С

ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ

ЭЛЕКТРОННЫХ

ИНФОРМАЦИОННО

-

ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ

РЕСУРСОВ

Мамадалиев

Камилджан

Базарбаевич

,

Мамадалиев

Бахтиёр

Камиджанович

,

Андижанский

государственный

педагогический

институт

Аннотация

:

Электронные

информационно

-

образовательные

ресурсы

(

ЭИР

)

используются

как

важный

инструмент

развития

творческих

способностей

студентов

.

В

данной

статье

рассматривается

роль

и

значение

ЭАТР

в

развитии

творческих

способностей

учащихся

и

способы

их

эффективного

применения

в

обучении

.

В

данной

статье

анализируются

методы

развития

творческих

способностей

студентов

и

их

влияние

на

учебный

процесс

посредством

использования

электронных

информационно

-

образовательных

ресурсов

.

Ключовые

слов

a:

электронный

информационно

-

образовательный

ресурс

,

креатив

,

обучающее

средство

,

программирование

.

Elektron axborot-ta’lim resurslari talabalarning kreativ qobiliyatini rivojlantirishdagi muhum

vosita. Elektron axborot-ta'lim resurslari – bu ta'lim jarayonida foydalaniladigan, kompyuterlar,
internet tarmog'i va boshqa elektron vositalar orqali taqdim etilgan bilim va ma'lumotlar to'plamidir.
Ular o'qish, o'rganish va ijodiy fikrlashni qo'llab-quvvatlashga yordam beradigan turli xil vositalarni
o'z ichiga oladi. Quyidagi elektron resurslar talabalarning kreativ fikrlash qobiliyatlarini
rivojlantirishda muhim rol o'ynaydi:

Interaktiv

o'quv

platformalari

(MOOC,

Coursera,

edX,

Khan

Academy).

Bu platformalar talabalar uchun onlayn kurslar va treninglar taklif etadi. Talabalar o'zlari qiziqqan
sohalarda bilimlarni kengaytirish, yangi g'oyalarni o'rganish va ijodiy yondoshuvlarni ishlab
chiqishda ulardan foydalanishlari mumkin. Interaktiv kurslar orqali talabalar masalalarni yangi,
innovatsion yondashuvlar bilan hal qilishni o'rganadilar.

Simulyatsiya va virtual laboratoriyalar.

Simulyatsiya dasturlari va virtual laboratoriyalar, talabalar uchun real hayotdagi vaziyatlarni

taqlid qiladigan o'quv muhitini yaratadi. Bu, o'z navbatida, ularning kreativityasini oshirishga yordam
beradi, chunki talabalar murakkab vazifalarni hal qilishda o'z g'oyalarini amalda sinab ko'rish
imkoniyatiga ega bo'lishadi. Masalan, virtual biologiya yoki kimyo laboratoriyalarida yangi tajribalar
o'tkazish orqali talabalar ilmiy tafakkurini rivojlantiradi.

Elektron kitoblar va ilmiy jurnallar (Google Scholar, ResearchGate, JSTOR)

SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA

QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy anjuman

materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil

adpi.uz

universaljurnal.uz

263

Elektron kitoblar va ilmiy jurnallar talabalarga turli xil ilmiy resurslardan foydalanish imkonini

beradi. Bu resurslar orqali talabalar ilmiy izlanishlar olib borish, yangi g'oyalar va tadqiqotlar bilan
tanishish, kreativ yechimlar ishlab chiqish uchun zarur bo'lgan materiallarni olishadi.

Dasturlash va yaratish vositalari (Delphi, paskal, Scratch, Blockly, GitHub).

Dasturlash o'rganish va loyihalar yaratish, talabalarni kreativ fikrlashga yo'naltiradi. Scratch va

Blockly kabi vizual dasturlash muhitlari talabalar uchun murakkab kodlarni o'rganishni
osonlashtiradi, ularni yangi dasturlar yaratishga ilhomlantiradi. GitHub kabi platformalarda
o'zgaruvchan loyihalarda hamkorlik qilish, talabalarga jamoaviy kreativlikni rivojlantirishga yordam
beradi.

Multimedia vositalari (YouTube, Vimeo, Adobe Spark).

Video va boshqa multimedia vositalari yordamida talabalar o'z ijodiy ishlanmalarini taqdim

etishda ko'nikmalarni rivojlantiradilar. O'quvchilar videolar yaratib, vizual va eshitish orqali o'z
g'oyalarini aniq va ta'sirli tarzda namoyish etishadi. Bu talabalar uchun innovatsion va kreativ
yondoshuvlarni qo'llashda katta imkoniyat yaratadi.

Elektron axborot-ta’lim resurslaridan foydalanish orqali talabalar kreativligini

rivojlantirish.

Elektron axborot-ta'lim resurslari talabalarning kreativligini rivojlantirishda quyidagi

yo'nalishlarda ta'sir ko'rsatadi:

Mustaqil o'rganish va izlanish:

EATR talabalarga mustaqil ravishda o'rganish, ma'lumotlarni

tahlil qilish va yangi fikrlarni yaratishda yordam beradi. Elektron resurslar yordamida talaba o'z
vaqtida va joyida kerakli bilimlarni o'zlashtirish imkoniga ega bo'ladi. Bu esa uning ijodiy fikrlash va
innovatsion yondashuvlarni o'zlashtirishiga yordam beradi.

Kreativ fikrlashni qo'llab-quvvatlash:

EATR yordamida talaba turli xil interaktiv

materiallar, videolar, simulyatsiyalar va o'quv dasturlaridan foydalanib, yangi g'oyalar yaratish va
muammolarni innovatsion usulda hal qilishda ilg'or fikrlashni rivojlantiradi. Bu resurslar talabalarga
yangi yondoshuvlarni sinab ko'rish, xatolardan o'rganish va kreativ yechimlar ishlab chiqishda
yordam beradi.

Amaliyotga yo'naltirish:

Simulyatsiya va virtual laboratoriyalar orqali talabalar real hayotdagi

masalalarni hal qilishda o'z g'oyalarini amalda sinashadi. Bu o'z navbatida talabalar uchun kreativ
fikrlashni, yangi yondoshuvlarni va innovatsiyalarni hayotga tatbiq etishni o'rganishda muhim vosita
hisoblanadi.

Hamkorlik va jamoaviy ish:

Elektron platformalar, masalan, GitHub va onlayn kurslar orqali

talabalar jamoaviy ishlarni amalga oshirishda o'z kreativ qobiliyatlarini birgalikda rivojlantiradilar.
Jamoaviy loyiha va hamkorlik, talabalarni o'z g'oyalarini birlashtirishga va birgalikda kreativ
ishlanmalar yaratishga undaydi.

Elektron axborot-ta'lim resurslari talabalarga kreativ fikrlash va innovatsion yondoshuvlarni

o'zlashtirishda katta yordam beradi. Bu vositalar orqali talabalar nafaqat o'zlarini yangi bilimlarni
o'zlashtirishda rivojlantiradilar, balki o'z g'oyalarini yaratishda, muammolarni yechishda va yangi
yechimlarni topishda amaliy ko'nikmalarni oshiradilar. Shuningdek, EATRlarning qo'llanilishi
talabalarga hamkorlik qilish, ilmiy izlanishlar olib borish va o'z ijodiy qobiliyatlarini namoyish
etishda imkoniyatlar yaratadi. Shu sababli, elektron resurslardan samarali foydalanish, talabalarning
kreativ qobiliyatlarini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega.

Foydalanilgan adabiyotlar

1.

Kamildjanovich,

M.

B.

(2021).

BO’LAJAK

BOSHLANG’ICH

SINF

O’QITUVCHISINING KASBIY KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISH. TA'LIM VA
RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI, 1(5), 1-7.

2.

Mamadaliyev, B. K. (2018). SIGNIFICANCE OF CREATIVE TASKS IN

PREPARING CREATIVE-PERFECT STUDENTS. EASTERN EUROPEAN SCIENTIFIC
JOURNAL, (2).

SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA

QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy anjuman

materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil

adpi.uz

universaljurnal.uz

264

3.

Bazarbaevich, M. K., & Kamildjanovich, M. B. (2021). SOLVING PROBLEMS OF

APPLICATIONS OF COLLECTION THEORY.

4.

Мамадалиев

,

Б

.

К

.

(2025).

СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ

ПРОГРАММНОГО

ОБЕСПЕЧЕНИЯ

ДЛЯ

РАЗВИТИЯ

ТВОРЧЕСКИХ

СПОСОБНОСТЕЙ

БУДУЩИХ

УЧИТЕЛЕЙ

НАЧАЛЬНЫХ

КЛАССОВ

.

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

,

71

(1),

234-237.

4.

Maratovich, A. I. (2024). FORMATION OF STUDENTS OF PRIMARY

EDUCATION IN THE BASICS OF THE MATHEMATICS COURSE, SKILLS AND ABILITIES
NECESSARY FOR DEEPER ASSIMILATION OF THE MATHEMATICS COURSE. International
journal of advanced research in education, technology and management, 3(2), 83-89.

5.

MARATOVICH, A. I. (2024). THE IMPORTANCE OF MATHEMATICS IN THE

FORMATION OF A WORLDVIEW AND ITS PLACE IN THE STUDY OF THE SURROUNDING
BEING. MULTIDISCIPLINARY AND MULTIDIMENSIONAL JOURNAL, 3(2), 122-125.