Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 4 –to’plam May 2025
Sahifa: 51
KREDIT PORTFELINI BOSHQARISHNI TAKOMILLASHTIRISH
YO’LLARINI SIFAT TAHLILI
Boboqulov Kamoliddin Gulmurodovich
Bank moliya akademiyasi magistranti
Anotatsiya:
Ushbu maqolada tijorat banklarining kredit portfelini boshqarish
jarayonini tahlil qilish va samaradorligini oshirish yo‘llarini aniqlashga va tahlil qilishdan
iborat. Tadqiqotda kredit risklarini baholash, portfelni diversifikatsiyalash, innovatsion
boshqaruv metodlari va raqamli texnologiyalar asosida yechimlar ishlab chiqish masalalari
ko‘rib chiqilgan va tahlil qilingan.
Kalit so‘zlar:
Kredit portfeli, risk boshqaruvi, diversifikatsiya, innovatsion
yechimlar, raqamli texnologiyalar, tijorat banki, iqtisodiy samaradorlik. kreditlash, sanoat
korxonalari, moliyalashtirish.
Abstract:
This article aims to analyze the process of credit portfolio management of
commercial banks and identify ways to improve its efficiency. The study considers the
issues of credit risk assessment, portfolio diversification, innovative management
methods and development of solutions based on digital technologies.
Keywords:
Credit portfolio, risk management, diversification, innovative solutions,
digital technologies, commercial bank, Hamkorbank JSCB, economic efficiency. lending,
industrial enterprises, financing.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 9-yanvardagi “O‘zbekiston
Respublikasi Markaziy ankining faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari
to‘g‘risida”gi PF-5296-son Farmoni muvofiq, bank oʻzining kaysi tarmoqqa koʻproq etibor
berishiga qarab, u yoki bu kredit ulushi kredit portfelida koʻprok boʻladi. Bu uning kredit
siyosatidan kelib chiqadi. Bank aktiv operatsiyalari ichida kredit asosiy va bank
daromadini katta qismi ham aynan shu kredit operatsiyalari orqali keladi. Shu sababli bank
kredit portfelini qanday shakllanishi bank faoliyatiga bevosita taʻsir koʻrsatadi. Bank
yaxshi kredit portfelini shakllantirish niyatida ekan, kreditlash jarayonini toʻgʻri tashkil
qilishi zarur boʻladi. Biz yuqorida turli koʻrinishdagi kreditlarni koʻrdik, biroq konkret
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 4 –to’plam May 2025
Sahifa: 52
banklarni kredit portfelini tarkibi oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻladi. Bank kredit
portfelining tarkibini aniqlovchi muhim omillardan biri bu ayni bank xizmat koʻrsatadigan
bozor sektorining xususiyatidir. Har bir bank oʻz bozor segmenti mijozlarining qarz
mablagʻlariga boʻlgan ehtiyojini hisobga olishi kerak. Masalan, bank shahar chekkasidagi
uylar va kichik doʻkonlarga ega, tumanda joylashgan boʻlsa, asosiy uy binolari garovi
ostida, ipoteka krediti, avtomobil, uy jixozlari, umuman uy xujaligini yuritish uchun
xarajatlarni qoplashga kredit beradi, aksincha katta shaharda ofislar, katta univermaglar,
sanoat korxonalari orasidagi banklar, odatda oʻz kreditlarini asosan tijorat firmalariga tovar
materiallar zahiralarini toʻldirishga, jihozlar sotib olishga va ish haqiga yoʻnaltiradilar.
Albatta, banklar kredit berayotganlarida oʻzlari xizmat koʻrsatayotgan xududlarga toʻlik
bogʻliq boʻlmaydilar. Kerakli kredit mablagʻlarini toʻliq yoki qisman ular boshqa
banklardan olishlari mumkin. Bu adolat agar bank xizmat qilayotgan region iqtisodiy
qiyinchiliklarga duch kelsa, zarar kurish riskini pasaytiradi. Bank miqyosi ham uning
kredit portfeliga taʻsir etuvchi omillardan biri hisoblanadi, ayniqsa, bir qarz oluvchiga
beriladigan kreditni maksimal miqdorini belgilovchi kapitalning xajmi muhimdir. Katta
banklar, odatda ulgurji kreditorlar hisoblanadilar, ular oʻzlarini kreditlari asosiy mikdorini
korporasiyalar va boshka firmalarga beradilar. Kichikroq banklarning faoliyati esa
fuqarolarga kichik ssudalar, uy garovi ostida xususiy shaxslarga kreditlar, firma va ofis
egalariga kichik kreditlar shaklidagi yakka holdagi kreditlarni berishga yoʻnaltiradilar.
Bundan tashqari, kredit portfeli tarkibiga koʻra kreditlashni turli koʻrinishlari sohasidagi
menejerlarning tajriba va malakasi hamda oʻz kredit inspektorlariga maʻlum koʻrinishdagi
kreditlarni bermasligi koʻrsatilgan bankning kredit siyosati ham taʻsir koʻrsatadi. Kredit
portfelini tarkibi maʻlum darajada bankni kutilayotgan daromadiga ham bogʻliq. Chunki
bank, odatda kutilayotgan daromadi maksimal boʻlgan ssudalarni berishni maʻqul koʻradi.
Tijorat banklari sifatli kredit portfelini shakllantirish uchun avvalambor kreditlash
jarayonini toʻgʻri va sifatli olib borishi zarur.
Kreditlash jarayoni bir necha tamoyillar orqali amalga oshiriladi:
maqsadlilik;
taʻminlanganlik;
muddatlilik;
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 4 –to’plam May 2025
Sahifa: 53
qaytarishlik;
toʻlovlilik.
Ushbu tamoyillar asosida kredit olmoqchi boʻlgan mijozlarga kredit paketi
tayorlanadi va kredit olish mumkin yoki mumkin emasligi tahlil qilinadi. Yaxlit olib
qaralganda, kredit siyosati tijorat bankining yagona kreditlash tizimini vujudga keltiradi
desak xato boʻlmaydi. Chunki bu siyosat bank oʻsgan sari uni yangidan tashkil etiladigan
boʻlinma va filiallariga bank faoliyatini, kredit vakolatlarini, burchlarini taqsimotida
muhim ahamiyat kasb etadi. Aniq bir siyosatdan kelib chiqqan holda ishlab chiqilgan kredit
siyosati bank krediti madaniyatini umumiy tarakkiyotini oʻzagini koʻrsatadi.
Xalqaro amaliyotda tijorat banklari kredit portfelini mijozlarni tarmoq xususiyatiga
koʻra diversifikatsiya qilish boʻyicha meʻyoriy mezon qilib 25% olingan. Yaʻni, tijorat
banki kreditlarining 25 foizdan ortiq qismini bitta tarmoqda toʻplanib qolishi mumkin
emas. Respublikamizning ayrim yirik banklarida ushbu koʻrsatkichning darajasi 50
foizdan yuqoridir.
Xalqaro bank amaliyotida kredit portfelini diversifikatsiya qilishni asosiy
yoʻnalishlari sifatida quyidagilardan foydalanilmoqda:
bank kredit qoʻyilmalarini iqtisodiyotni turli tarmoqlari boʻyicha
diversifikatsiyalash;
bank kredit qoʻyilmalarini mijozlar kesimida diversifikatsiyalash.
Diversifikatsiya qilinmagan kredit portfeli doimo yuqori riskli boʻlib boradi.
Bankning kredit portfelini diversifikatsiya qilish yoʻli bilan kredit portfelini boshqarish
bankning strategik rejalashtirish jarayoni bilan uzluksiz bogʻliqdir. Diversifikatsiyani
xususiyatlari shundaki: - birinchidan, diversifikatsiya hamma vaqt riskni kamaytiradi; -
ikkinchidan, kredit boʻyicha foyda harakati qancha kam mos kelsa, riskni kamaytirish
hisobiga diversifikatsiyadan shuncha koʻp naf koʻradi. Banklar uchun kredit portfelini
diversifikatsiyalash oson, kreditni kam summada turli sohalarga, turli mintaqalarga
ajratishga erishish lozim. Kreditlarni taʻminlanganligi boʻyicha diversifikatsiya qilishda -
taʻminlash asos qilib olingan obyektni likvidlilik darajasiga eʻtibor berish zarur. Kreditni
taʻminlanganligida likvidlilik darajasi qancha yuqori boʻlsa, kredit va u boʻyicha foizni
ham oʻz vaqtida qaytishi oson va tez boʻladi. Agar kredit portfeli oʻn beshdan ortiq mijozga
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 4 –to’plam May 2025
Sahifa: 54
berilgan yigirmadan ortiq kreditdan tashkil topgan boʻlsa, bunday portfel yaxshi
diversifikatsiya qilingan portfel deyiladi.
Demak, diversifikatsiya talab darajasida boʻlishi uchun quyidagi shartlar bajarilishi
lozim:
- portfel koʻp sonli nisbatan mayda kreditlardan tashkil topishi;
- kreditlar risk jixatidan bir - biriga bogʻliq emas, yaʻni biron bir kredit boʻyicha toʻlay
olmaslik extimoli boshka kredit boʻyicha toʻlay olmaslik extimoli bilan bogʻliq boʻlmasligi
kerak. Diversifikatsiya yordamida kredit portfelini umumiy risk darajasini kamaytirishga
erishish mumkin. Baʻzida alohida olingan kredit boʻyicha risk oʻzgarmagan xolda haqiqiy
olinadigan daromad kutilayotgan daromadga tenglashishi mumkin. Banklar uchun kredit
portfelini diversifikatsiyalash juda xam oson. Yuqorida taʻkidlaganimizdek kreditni kam
summada turli soxalarga (sanoat, kishlok xoʻjaligi, transport, biznes, xorijiy mijozlarga),
jumladan (shahar, viloyat, mamlakatlarga) turli mintaqalarga ajratishga erishish lozim.
Tijorat banklarining ma‘lum sohalar boʻyicha ixtisoslashuvi, shu sohalar boʻyicha
anʻanaviy kreditlar berishi - diversifikatsiyalash usuliga toʻliq, mos kelmasligi mumkin.
Shu sababli bizning amaliy sharoitimizda ixtisoslashgan banklar ixtisoslashuv bilan
diversifikatsiya oʻrtasidagi muqobil chegarani tanlamoqlari, zarur holda ulardan biriga yon
bermoqlari lozim. Kredit portfelini diversifikatsiyalash qarzni toʻlashlik riskini eng oddiy
va arzon usul - xedjirlash yordam beradi va bankning ssuda va depozitlari keng mijozlar
koʻlamiga boʻlib chiqishni anglatadi. Qarz berishda diversifikatsiyalash bankni ssuda
portfelida absolyut miqdor yoki yalpi tutgan salmoqni toʻgʻridan - toʻgʻri cheklashni
anglatadi. Kreditlarni diversifikatsiya qilishda kreditlarni kam miqdorda koʻproq
mijozlarga berishga alohida eʻtibor qilish lozim. Kreditlarning ta‘minlanganligi boʻyicha
diversifikatsiya oʻtkazish bizni banklarimiz amaliyotida kam qoʻllaniladi. Bizni
fikrimizcha, diversifikatsiyani kreditlarni taʻminlanganligi boʻyicha oʻtkazish xam ancha
samara beruvchi usul hisoblanadi. Chunki taʻminlanganlik kreditni asosiy tamoyillaridan
biri boʻlib kreditni oʻz vaqtida toʻlanishiga asos hisoblanadi.
Kreditlarni ng ta‘minlanganligi boʻyicha diversifikatsiya qilishda taʻminlash asos
qilib olingan obyektning likvidlilik darajasiga eʻtibor berish zarur. Kredit taʻminotining
likvidlilik darajasi qancha yuqori boʻlsa, kredit va u boʻyicha foizni ham oʻz vaqtida
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 4 –to’plam May 2025
Sahifa: 55
qaytishi oson va tez boʻladi. Shu jihatdan amaliyotda banklar bergan kreditlari boʻyicha
ularni ta‘minlanganligiga qarab diversifikatsiya qilish usulini qoʻllash kredit risklarni
kamayishiga va bank foydasini oshishiga olib kelishi mumkin.
Oʻzbekiston Respublikasida muammoli kreditlar kelib chiqishining asosiy sabablarini
quyidagicha turkumlash mumkin:
kredit oluvchini moliyaviy koʻrsatkichlarini, kredit mablagʻlaridan
foydalanish boʻyicha biznes-rejalarini, investitsion loyihalarni texnik-iqtisodiy
asoslanishini past darajada tahlil qilinishi;
qarzdorning kredit mablagʻlaridan foydalanishi ustidan monitoringni sifatsiz
olib borilishi, yaʻni qarzdorning moliyaviy holatini yomonlashishi, pul oqimlarining salbiy
dinamikasi holatlarida kreditni restrukturizasiyalash hamda kreditning statusini
oʻzgartirishni ham qamrab oluvchi choralarni oʻz vaqtida koʻrmaslik;
banklar hamda xoʻjalik yurituvchi subyektlar faoliyatiga turli davlat
organlarining aralashuvi;
milliy valyuta devalvatsiyasi, yaʻni xorijiy valyutadagi kreditlar boʻyicha
investitsion davr mobaynida ayirboshlash kurslarida ortiqcha farqni paydo boʻlishi.
Muammoli kreditlarni bartaraf etish amaliyoti samarali boʻlishi uchun ularni kelib
chiqish sabablarini aniqlash, tasniflash muammoli kreditlarni bartaraf etish jarayonining
asosiy va dastlabki bosqichlaridan biridir. Kredit faoliyati bankni kredit tashkiloti sifatida
shakllantiruvchi faoliyat hisoblanadi. Banklarning xizmat koʻrsatish doirasi qanchalik
kengaymasin, baribir kredit operatsiyalari banklar uchun asosiy daromad manbai boʻlib
qolaveradi.
1 - dagramma Muammoli kreditlar NPL (2025)
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 4 –to’plam May 2025
Sahifa: 56
Manba Markaziy bank ma’lumotlari asosida mualif tomonidan tuzildi.
Keltrilgan 1 - dagramma muammoli kreditlar (NPL) berilgan bo’lib 2020 yil 1 dekabr
holatiga ko’ra 6 518,2, 2024 yil 1 dekabr holatida esa 22 446,6, 2025 yil 1 yanvar holatida
21 185,1 ekanini ko’rishimiz mumkin. 4 yil davomida umumiy 101 517,5 tani tashkil
etganini ko’rishimiz mumkin.
Shunday ekan, bank amaliyotida kredit operatsiyalari katta riskni ham keltirib
chiqaradi. Chunki daromad qancha katta boʻlsa, risk ham shunchalik katta boʻladi.
Ayniqsa, qaytmaydigan kreditlar miqdorini oshish ehtimoli bank uchun katta zarar havfini
keltirib chiqaradi. Shu sababli har bir bank oʻz kredit siyosatini aynan mana shunday
muammoli kreditlar oldini olish, ular bilan ishlash chora tadbirlariga yoʻnaltiradi, yaʻni
kredit siyosati, kredit operatsiyalarini samarali tashkil etish yoʻli bilan muammoli
kreditlarning yuzaga kelish xavfini oldini olish maqsadida tashkil etiladi. Respublikamiz
bank amaliyotida soʻnggi yillarda berilayotgan kreditlar dinamikasi va ularni qaytarishda
yuzaga kelayotgan qarzdorlik muammosi, uni yuzaga keltirayotgan omillar hamda yuzaga
kelgan qarzdorlik boʻyicha tijorat banklarida shakllantirilayotgan zahiralar holati haqida
biroz toʻxtalib oʻtish lozim. Soʻnggi yillarda kreditning iqtisodiyotdagi oʻrni va roligina
emas, balki kredit munosabatlarini tashkil etish jarayoni ham sifat jihatidan ancha oʻzgardi.
, 7%
, 18%
, 15%
, 17%
, 22%
, 21%
Muammoli kreditlar (NPL)
01.12.2020 y.
01.12.2021 y.
01.12.2022 y.
01.12.2023 y.
01.12.2024 y.
01.01.2025 y.
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 4 –to’plam May 2025
Sahifa: 57
Mijozlarni pul oqimi nobarqaror boʻlgan sharoitda tijorat banklari kredit berish
toʻgʻrisidagi qarorni qabul qilishda asosiy eʻtiborni yuqori likvidli obyektlarni garovga
olishga qaratadi. Bu esa, amaliy jihatdan toʻgʻri qabul qilingan qaror hisoblanadi. Chunki,
kreditni qaytarish vaqti kelganda mijozning joriy hisobraqamida pul mablagʻlarini boʻlmay
qolish ehtimoli yuqori boʻladi. Ayniqsa, iqtisodiyotni pul mablagʻlari bilan
taʻminlanganlik darajasi past boʻlgan mamlakatlarda xoʻjalik yurituvchi subyektlarni pul
oqimi nobarqarorlik darajasini yuqori boʻlishi kuzatiladi. Kreditlar ustidan joriy nazoratni
amalga oshirishda ushbu operatsiyalar turli darajalarda ikkita xolis mansabdor shaxs
tomonidan tekshirilishi lozim. Avvalo joriy nazorat jarayoni ushbu mijozni kreditlashni
amalga oshirgan yoki ushbu kreditni ishini yuritish topshirilgan bank xodimi tomonidan
amalga oshirilishi lozim. Bundan tashqari, har bir kredit ishining ma‘lum davriy
oraliqlarda tahlil qilib borish, kredit operatsiyalarini amalga oshirib borish ustidan nazorat
qilish topshirilgan shaxs tomonidan amalga oshirilishi lozim. Bunday ikki pogʻonali
tizimda har ikkala pogʻonani toʻliq mustaqilligini taʻminlash muhim ahamiyatga ega va
nazorat tizimidagi xodim kredit berish toʻgʻrisidagi qarorda ishtirok etmasligi lozim.
Nazoratning ikkinchi yoʻnalishi boʻlgan mukammal nazoratni amalga oshirishda faqat
tavakkalchilik darajasi yuqori boʻlgan maʻlum operatsiyalarni toʻliq tahlil qilish uchun
tanlab olish imkonini beruvchi mexanizmni ishlab chiqish lozim. Bank xodimi oʻzi kredit
ishini bevosita yuritayotganligi sababli mijoz bilan doimiy ravishda munosabatda boʻladi.
Bu esa, yangi maʻlumotlarni olish imkoniyatini beradi, u mijozni kredit shartnomasi
shartlariga rioya qilayotganligi va toʻlov layoqatliligini baholash uchun katta imkoniyatga
ega boʻladi. Ayni vaqtda nazorat jarayoni mijoz bilan bevosita aloqada boʻlmagan shaxs
tomonidan amalga oshirilishi maqsadga muvofiqdir. Buning asosiy sababi shundaki,
birinchidan, nazorat va tahlilni amalga oshirishda bank xodimi oʻzining baholash
xususidagi qarashlariga asoslanadi va eng muhimi bu baho uning mijoz bilan oʻzaro
shaxsiy munosabatlarini subyektiv taʻsiri ostida boʻlmasligi kerak, bank xodimi mijoz
bilan doimiy aloqada boʻlishi ular orasida shaxsiy munosabatlarni boʻlishiga qulay muhit
yaratadi. Ikkinchidan, nazorat jarayoni bank xodimining toʻgʻri kredit qarori qabul qilish
imkoniyatini beradi.
Xolis tahlil ssudani berish toʻgʻrisidagi qarorni qabul qilishda bank xodimining
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 4 –to’plam May 2025
Sahifa: 58
holatini obyektivligini kafolatlash uchun zarurdir. Tijorat banklarining kreditlash
amaliyotini tahlil qilish natijalari koʻrsatmoqdaki, ayrim tijorat bank rahbarlari oʻz mansab
vakolatlaridan foydalanib kredit qoʻmita aʻzolari fikri bilan ham hisoblashmagan holda
yoki qoʻmita qaroriga salbiy taʻsir etishi natijasida moliyaviy jihatdan beqaror boʻlgan,
biznes rejasida koʻrsatkichlar real boʻlmagan ayrim mijozlarga majburiyat ijrosini
ta‘minotisiz kreditlar bermoqdaki, buning oqibatida muammoli kreditlar miqdori
ortmoqda.
Tijorat banklarining kredit siyosatiga Markaziy bank tomonidan qoʻyiladigan
talablarda berilgan kreditlar ustidan doimiy monitoringni amalga oshirishning zarurligi
belgilab qoʻyilgan. Mazkur monitoringda quyidagi holatlar tekshirilishi lozim:
– kredit olgan subyektning xoʻjalik-moliyaviy faoliyati;
– qarzdorning tuzilgan shartnomalarga muvofiq mahsulot yetkazib berish
majburiyatlarini bajarishi;
– kredit olgan subyektning ishlab chiqarish hajmlari, noishlab chiqarish xarajatlari va
yoʻqotishlari, muomala chiqimlari, foydasi, oʻz aylanma mablagʻlarini yetarliligi;
– qarzdorning tovar-moddiy boyliklar zahiralarini ahvoli;
– debitor qarzdorlikning aylanish darajasi;
– asosiy vositalarning aylanishi va h.k.
Kredit portfelini boshqarish samaradorligini baholashda inobatga olinadigan asosiy
omillardan biri – bu kreditlardan koʻrilgan zararlarni qoplashga moʻljallangan zahira
ajratmalarini darajasi va dinamikasi hisoblanadi. Hozirgi paytda mamlakatimiz tijorat
banklarida aktivlarni tasniflash Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan
2015-yil 14-iyulda 2696-son bilan davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan va Oʻzbekiston
Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi tomonidan 2015-yil 13-iyunda 14/5-son bilan
tasdiqlangan ―Tijorat banklarida aktivlar sifatini tasniflash va aktivlar boʻyicha ehtimoliy
yoʻqotishlarni qoplash uchun zahiralar shakllantirish hamda ulardan foydalanish tartibi
toʻgʻrisida‖gi nizomga muvofiq olib boriladi
7 diagramma Tasniflangan kreditlar boʻyicha zahira stavkalari.
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 4 –to’plam May 2025
Sahifa: 59
Manba Markaziy bank ma’lumotlari asosida mualif tomonidan tuzildi.
Mamlakatimizda bank aktivlari quyidagi tartibda va toifalar boʻyicha tasniflanadi:
Tijorat banklarini aktivlarini sifatiga koʻra
standart,
substandart,
qoniqarsiz,
shubhali
umidsiz toifalarga tasniflanadi.
1.Standart aktivlar. Bunda qarz oluvchi moliyaviy jihatdan barqaror hisoblanadi, u
yetarli miqdorda kapitalga, yuqori daromadlilik darajasiga hamda barcha mavjud
majburiyatlarni, jumladan, mazkur qarzni qondirish uchun yetarli pul mablagʻlari oqimiga,
shuningdek amalga oshirilishi mumkin boʻlgan strategik rejaga, bozordagi raqobatdoshlik
qobiliyatiga, yaxshi mahsulotni ishlab chiqarishga va oʻz mahsuloti boʻyicha marketing
rejasiga ega boʻladi. Taʻminot yaxshi taʻminlangan kredit mezonlariga mos keladi.
Taʻminot turlari notarial jihatdan tasdiqlangan boʻlishi (agar qonun hujjatlarida notarial
tasdiqlanishi nazarda tutilgan boʻlsa), zarur hollarda, tegishli mulk bitimini roʻyxatdan
oʻtkazish uchun belgilangan tartibda roʻyxatga olinishi, shu jumladan, tijorat bankini garov
5, 5%
10, 11%
25, 28%
50, 56%
50, 56%
Zahira ajratmalari stavkasi
Standart kreditlar
Substandart kreditlar
Qoniqarsiz kreditlar
Shubhali kreditlar
Umidsiz kreditlar
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 4 –to’plam May 2025
Sahifa: 60
mol-mulkiga doir huquqlari toʻgʻrisidagi yozuv garov reyestrida aks ettirilishi
lozimO‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 9-yanvardagi “O‘zbekiston
Respublikasi Markaziy ankining faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari
to‘g‘risida”gi PF-5296-son Farmoni.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI.
1.
B.O.Tursunov, Sh.T.Ergasheva, (2021) Biznes qiymatini baholash. O‘quv
qo‘llanma.
2.
Sattarov O., “O‘zbekiston Respublikasi bank tizimi barqarorligini ta’minlash
metodologiyasini takomillashtirish”, Toshkent 2018.
3.
Ibroximov I. Sh. , Adhamov U, (2025) “Tijorat banklariningkredit portfelini
diversifikatsiyalash va ularni takomillashtirish yo’llari “
4.
Abdullayeva Sh.Z. (2017) Kredit va kreditlash. Monografiya. Т.: Iqtisod-Moliya,
5.
Omonov A.A., Qoraliyev (2019) T.M. Pul va banklar. Darslik. -T.:“IQTISOD-
MOLIYA” 461 b.
6.
Abdullayeva Sh.Z. (2017) Bank ishi: Darslik.-Т.: Iqtisod moliya,
7.
Abdullayeva Sh.Z. Kredit va kreditlash. (2017) Monografiya. Т.: Iqtisod-Moliya,
8.
Abdullayeva Sh.Z. (2018) Pulva banklar. O‘quv qo‘llanma. -Т.:“Iqtisod-Moliya”,
-756 b.6.https://www.ipotekabank.uz/uz/about/reports/.
9.
Yodgorov M. Qurbonov R (2019) Bank auditi darslik.
10.
https://cbu.uz/uz/statistics/bankstats/1649288
O‘zbekistonda muammoli kreditlar ulushi rekord darajada o‘sdi
12.
