Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 3 –to’plam May 2025
Sahifa: 310
BANK KREDITLARINI BERISH ORQALI AHOLI BANDLIGINI TA’MINLASH
VA KAMBAG’ALLIKDAN CHIQARISH YO’LLARI
Ochilov Muhriddin Toshpulat o’g’li
Bank moliya akaedemiyasi magistranti
och_bfa@mail.ru
Anatatsiya
Ushbu maqolada bank kreditlarini berish orqali aholi bandligini
ta’minlash yo‘llari orqali
kambag‘allikni qisqartirish, barcha viloyatlarda kambag‘allikni
qisqartirish bo‘yicha amaliy ishlarni tashkil qilish maqsad qilib olingan.
Kalit so'zlar:
kambag'allik, xizmatlar, tashkiliy-iqtisodiy mexanizm, konsepsiya.
aholi bandligini ta’minlash, oilaviy tadbirkorlik, ishsizlik, bank, aholi.
Аннотация
Целью данной статьи является снижение уровня бедности путем
обеспечения занятости населения посредством предоставления банковских
кредитов, а также организация практической работы по снижению уровня бедности
во всех регионах.
Ключевые слова:
бедность, услуги, организационно-экономический
механизм, концепция. занятость, семейное предпринимательство, безработица,
банковское дело, население.
Abstract
This article aims to reduce poverty by providing employment to the
population through the provision of bank loans, and to organize practical work on reducing
poverty in all regions.
Keywords
: poverty, services, organizational and economic mechanism, concept.
ensuring employment of the population, family entrepreneurship, unemployment, bank,
population.
Aholining keng qatlami, shu jumladan, yosh oilalar uchun uy-joy qurilishini va
rekonstruktsiya qilishni moliyalashtirish va ipoteka kreditlari berish O'zbekiston
Respublikasining «O'zbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻg'risida», «Bank va
banklar faoliyati toʻg'risida», «Ipoteka toʻgʻrisida»gi qonunlari, «Uy-joy qurilishi va uy-
joy bozorini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to'g'risida>» va «Yosh oilalarni moddiy
va ma'naviy qo'llabquvvatlashga doir qo'shimcha chora-tadbirlari toʻg'risida»gi
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 3 –to’plam May 2025
Sahifa: 311
O'zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari hamda banklar faoliyatiga oid boshqa
me'yoriy hujjatlar asosida amalga oshiriladi. Ipoteka krediti aholiga va yosh oilalarga
kreditlanayotgan koʻchmas mulk obyektini garovga olish orqali uy-joy qurish, uni
rekonstruktsiya qilish va sotib olish uchun beriladigan uzoq muddatli kredit, Ipoteka
kreditlari jismoniy shaxslarga ularning yashash (roʻyxatdan oʻtgan) joyidagi bank filiali
tomonidan shartnoma asosida va qaytarishlik, toʻlovlilik, ta'minlanganlik, maqsadli
foydalanish va muddatlilik shartlarida beriladi. Aholiga va yosh oilalarga ipoteka
kreditlari: uy qurish, uyni rekonstruktsiya qilish, birlamchi va ikkilamchi uy-joy
bozorlaridagi uyni yoki koʻp xonadonli uydagi kvartirani sotib olish uchun beriladi. Bunda
kreditlanayotgan koʻchmas mulk obyekti - uy-joy O'zbekiston Respublikasi hududida
joylashgan boʻlishi lozim. Tijorat banklari tomonidan ipoteka kreditlarini berishning
manbalari bankning kredit liniyalari, shu jumladan, imtiyozli kredit liniyalari, xalqaro va
xorijiy moliya institutlarining ipoteka krediti uchun berilgan grantlari va investitsiyalari,
oʻz mablag'lari va jalb qilingan boshqa mablag'lar hisoblanadi. Ipoteka krediti berishda
tijorat banki qarz oluvchi Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi bo'lishi, ipoteka kreditini
oluvchi 18 yoshga to'lgan boʻlishi, yosh oilalarga beriladigan ipoteka kreditlari bo'yicha
ipoteka krediti olish uchun qarz oluvchi va uning erining (xotinining) yoshi 30 yoshdan
oshmagan boʻlishi, O'zbekiston Respublikasi hududida doimiy roʻyxatdan oʻtgan boʻlishi,
ish beruvchi bilan oʻzaro munosabatlar hujjatlar bilan rasmiylashtirilgan boʻlishi, oxirgi 12
oy mobaynida doimiy ish joyidan, yuridik shaxsni tashkil etmasdan, tadbirkorlik
faoliyatidan yoki xususiy amaliyot bilan shug'ullanishdan doimiy daromadga yoxud qonun
hujjatlarida ruxsat etilgan boshqa daromadlar manbayiga ega boʻlishi, dastlabki badal
uchun sotib olinadigan turar joy/quriladigan turar joy/turar joyni rekonstruktsiya qilish
qiymatining kamida 25% miqdoridagi mablag mavjud boʻlishi, kredit tashkilotlaridan
kreditlar bo'yicha toʻlov muddati oʻtgan qarzi boʻlmasligi, kreditni qaytarish boʻyicha
oylik toʻlov summasi qarz oluvchining/sherik qarz oluvchilarning soliqlar toʻlanganidan
keyingi jami daromadining 50 foizidan ortiq boʻImasligi yoki qarz oluvchining oilasi jami
daromadining 60 foizidan ortiq boʻlmasligi boʻyicha talablar qo'yadi. Ipoteka krediti
berishda bankning ipoteka bilan ta'minlanganlik majburiyati boʻyicha huquqlari garov xati
bilan tasdiqlanadi. Garov xati "Ipoteka toʻg'risida"gi O'zbekiston Respublikasi qonuni
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 3 –to’plam May 2025
Sahifa: 312
talablari asosida qarz oluvchi tomonidan tuziladi va ipoteka davlat ro'yxatidan
oʻtkazilgandan keyin qarz oluvchi hamda bank ishtirokida roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ
tomonidan rasmiylashtiriladi va bankka beriladi. Ipoteka kreditining boshqa kredit
shakllaridan farqli tomoni shundaki, qarz oluvchi ipoteka krediti olish uchun dastlabki
badal mablagʻiga ega boʻlishi kerak. Ushbu mablagʻlar qarz oluvchining nomiga bankda
ochilgan jamg'arma omonat hisob raqamida milliy yoki chet el valyutasida mavjud boʻlishi
yoki qurilayotgan uy smeta qiymatining yoki rekonstruktsiya qilish qiymatining 25
foizidan kam boʻlmagan miqdorda bajarilgan qurilish-montaj ishlari yoki qarz oluvchining
o'z mablagʻlari hisobiga sotib olingan qurilish materiallari tarzida bo'lishi mumkin. Qarz
oluvchi tomonidan boshlang'ich badalga kiritilgan pul mablag'lari miqdoridan kelib chiqib,
kreditdan foydalanganlik uchun to'lovlar miqdori quyidagicha belgilanadi.
3 jadval
Ipoteka krediti boʻyicha boshlang'ich badal va foiz stavkalari
Uy-joy
qiymatidan
boshlangʻich badal
Yillik % - kredit
muddati 10 yil
Yillik % - kredit
muddati 5 yil
25%
19%
18%
30%
18%
17%
40%
17%
16%
50% va undan
yuqori
16%
15%
Qarz oluvchi tomonidan boshlang'ich badal to'lanishiga qarab kreditning foiz
stavkasi ham oʻzgaradi. Jadvalda keltirilgan ma'lumotlardan koʻrinib turibdiki, agar mijoz
uy-joy qiymatidan boshlangʻich badalni qancha koʻp toʻlasa, kreditning foiz stavkasi
shuncha past boʻladi. Masalan, mijoz uy-joy qiymatidan 50 foizini va undan ortiq qismini
toʻlaydigan boʻlsa, ipoteka kreditining muddati 10 yil boʻlgan kreditning yillik foiz
stavkasi 19 foizdan 16 foizgacha, kreditning muddati 5 yil boʻlganda 18 foizdan 15
foizgacha kamayganini koʻrishimiz mumkin.
Mamkakatimizda yoshlarning har tomonlama kamol topishiga katta e'tibor
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 3 –to’plam May 2025
Sahifa: 313
berilayotgani tijorat banklari faoliyatida ham namoyon boʻlmoqda. Bugungi kunda
yoshlarning iqtisodiy tashabbuslari va tadbirkorligini qo'llab-quvvatlash uchun
mikrokreditlar ajratish, ularning turmush faravonligini oshirish, uy-joy qurilishi, iste'mol
ehtiyojlari qondirish uchun ipoteka va iste'mol kreditlari ajratish masalalariga katta e'tibor
qaratilmoqda. Yosh oilalar uchun ipoteka krediti - yosh oilalar (har biri 30 yoshdan
oshmagan, birinchi marta rasmiy nikohdan oʻtgan yoshlar kiradi)ga sotib olinayotgan
ko'chmas mulkni garovga olish orqali uy-joy qurish, rekonstruktsiya qilish va sotib olish
uchun beriladi. Yosh oilalarga ipoteka kreditlari qaytarishlik, to'lovlilik, ta'minlanganlik,
maqsadli foydalanish va muddatlilik shartlari asosida 15 yildan kam boʻlmagan muddatga
beriladi. Yosh oilalarga ipoteka kreditlarini quyidagi maqsadlarga yo'naltirishi mumkin:
qonun hujjatlarida belgilangan tartibda kelishilgan yakka tartibdagi va namunaviy loyiha
asosida, qurilishning belgilangan normalari va qoidalariga rioya qilgan holda yakka
tartibda uy-joy qurishga va rekonstruktsiya qilishga; - yakka tartibdagi uy-joyni yoki koʻp
xonadonli uydagi xonadonni sotib olishga. Tijorat banklari tomonidan yosh oilalarga
ipoteka kreditlar bankning oʻz mablag'lari va jalb qilingan resurslari hisobidan Oʻzbekiston
Respublikasi Markaziy bankining qayta moliyalash stavkasidan yuqori boʻImagan
foizlarda beriladi. Tijorat banklari tomonidan yosh oilalarga beriladigan ipoteka krediti
kredit resurslari manbasidan qat'i nazar quyidagi miqdorlarda beriladi: yakka tartibdagi uy-
joyni qurilishi va sotib olish uchun qonun hujjatlarida belgilangan eng kam oylik ish
haqining 3000 baravarigacha; yakka tartibdagi uy-joyni rekonstruktsiya qilish,
shuningdek, ko'd xonadonli uydagi kvartirani sotib olish uchun qonun hujjatlarida
belgilangan eng kam oylik ish haqining 2500 baravarigacha berilishi mumkin. Tijorat
banklarining o'z mablag'lari hisobidan ham yosh oilalarga imtiyozli shartlar asosida
ipoteka kreditlarini berishi mumkin. Yosh oilalarga beriladigan ipoteka kreditlari imtiyozli
davr bilan foiz stavkasi Markaziy bankning amaldagi qayta moliyalash stavkasidan ortiq
bo'lmagan miqdorda belgilanadi.
2 jadval
Yosh oilalarga ipoteka kreditlari berish me'yorlari
Uy-joy
qiymatidan kelib
Bankning yillik
foiz stavkasi -%
Ipoteka kreditining
muddati - yillarda
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 3 –to’plam May 2025
Sahifa: 314
chiqib toʻlangan
boshlang'ich badal -%
Eng kam miqdori
25%
9%
15 yilgacha
Yosh oilalarga beriladigan ipoteka kreditlari boʻyicha uch yillik (36 oy) imtiyozli
davr belgilanadi. Ipoteka krediti olish uchun qarz oluvchi bankka standart hujjatlar
paketini, kreditlash maqsadiga bog'liq ravishda kreditlanayotgan ko'chmas mulk obyekti
boʻyicha hujjatlar, nikoh va bolalari toʻgʻrisida guvohnomalar va boshqa zarur hujjatlarni
taqdim etishi lozim. Bank zarur hollarda boshqa hujjatlarni talab qilib olishi mumkin. Yosh
oila a'zolari (er yoki xotin)ning ish beruvchisi bo'lgan yuridik shaxslar yosh oila tomonidan
olinadigan uy-joy qurish, rekonstruktsiya qilish va sotib olishga ipoteka krediti uchun
dastlabki badalni bankka oʻtkazib berishi mumkin. Bunda, badal summasi yosh oila a'zosi
(eri yoki xotini)ning qaysi biri nomiga ipoteka krediti rasmiylashtiriladigan boʻlsa, uning
nomiga bankda ochilgan jamg'arma omonat hisob varagʻiga ish beruvchi tomonidan
o'tkaziladi.
Yosh oilalarning iqtisodiy tashabbuslari va tadbirkorlik faoliyatini qoʻllab-
quvvatlash maqsadida ularga mikrokreditlar beriladi. Tijorat banklari tomonidan yosh
oilalarga mikrokreditlarning berilishi, monitoringi va qaytarilishi O'zbekiston
Respublikasining “Mikromoliyalash to’g’risida” gi qonuni va banklarning ichki kredit
siyosatlari bilan tartibga solinadi. Mikrokredit - yosh oilalarga eng kam oylik ish haqining
1000 baravaridan oshmaydigan miqdorda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish uchun
beriladigan pul mablag'laridir. Yosh oilalarga mikrokreditlar quyidagi maqsadlarga
beriladi:
oilaviy tadbirkorlikni tashkil etish uchun;
mikrofirmalar, kichik korxonalar, oilaviy korxonalar, fermer xoʻjaliklari,
shuningdek, yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan dehqon xoʻjaliklari dastlabki
(boshlangʻich) sarmoyasini shakllantirish uchun; yakka tartibdagi tadbirkorlik,
mikrofirmalar, kichik korxonalar, oilaviy korxonalar, fermer va dehqon xoʻjaliklarini
kengaytirish va rivojlantirish uchun.
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 3 –to’plam May 2025
Sahifa: 315
yakka tartibdagi tadbirkorlik, mikrofirmalar, kichik korxonalar, oilaviy korxonalar,
fermer va dehqon xoʻjaliklarini kengaytirish va rivojlantirish uchun.
Tijorat banklarining oʻz mablag'lari hisobidan oilaviy tadbirkorlikni tashkil etish
uchun yosh oilalarga foiz stavkasi Markaziy bankning amaldagi qayta moliyalash
stavkasidan ortiq bo'lmagan miqdorda mikrokreditlar berishi mumkin. Tijorat banklarining
Imtiyozli kredit berish maxsus jamg'armasi mablag'lari hisobidan yosh oilalarga
mikrokreditlarning berilishi mumkin. Bunda bankning Imtiyozli kredit berish maxsus
jamg'armasi hisobidan berilgan mikrokreditdan foydalanganlik uchun imtiyozli foiz
stavkasi Markaziy bankning amaldagi qayta moliyalash stavkasining 50 foizi miqdorida
oʻrnatiladi. Davlat maqsadli jamg'armalari kredit liniyalari hisobidan yosh oilalarga
imtiyozli foiz stavkalari boʻyicha mikrokreditlar berilishi mumkin.
O'zbekiston Respublikasining “Istemol kredit to’g’risida”gi qonuniga asosan tijorat
banklari tomonidan yosh oilalarga moliyaviy iste'mol kreditlari berilishi mumkin. Yosh
oilalarga beriladigan moliyaviy iste'mol kreditlari olti oylik imtiyozli davr bilan foiz
stavkasi Markaziy bankning amaldagi qayta moliyalash stavkasidan ortq boʻlmagan
miqdorda belgilanadi. Tijorat banklari amaliyotida iste'mol krediti boʻyicha oʻrnatiladigan
foiz stavkalar qarz oluvchi tomonidan tovar va xizmatlar qiymati boʻyicha to'langan
dastlabki badal miqdoriga va kreditning muddatiga bogʻliq boʻladi.
5 jadval
Yosh oilalarga iste'mol kreditlari berish me'yorlari
Kreditga sotib
olinadigan tovar va
ko'rsatiladigan xizmatlar
miqdori bo'yicha
shakllantirilgan badal
miqdori
Iste'mol
kreditining muddati
Iste'mol
kreditining %
stavkasi
20%
3 oydan 3 yilgacha
9%
Imtiyozli davr o'rnatilgan holda berilgan kreditlar asosiy qarzni toʻlash boʻyicha
imtiyozli davr tugagandan keyingi oydan boshlanadi. Imtiyozli davr kredit bo'yicha foizlar
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 3 –to’plam May 2025
Sahifa: 316
hisoblash va undirishga tatbiq etilmaydi. Bunda foizlar yosh oilaga kredit boʻyicha
qarzdorlikning amaldagi qoldigʻiga kunlik hisoblab boriladi va oyda bir marta undiriladi.
Mazkur kreditlarning maqsadli ishlatilishi ustidan tijorat banklari doimiy monitoring
oʻrnatadi. Bank tomonidan kreditdan boshqa maqsadlarda foydalanganlik uchun qarz
oluvchiga nisbatan qo'llaniladigan javobgarlik choralari kredit shartnomasida belgilanadi.
Asosiy qarz va u bo'yicha hisoblangan foizlar kredit shartnomasida belgilangan
muddatlarda qaytarilmagan taqdirda, bank qarz oluvchining majburiyatlarining
bajarilmayotgani sabablarini aniqlaydi va muddatida qaytarilmagan kreditni qaytarishni
ta'minlash choralarini koʻrishni talab qiladi. Agar kreditni o'z vaqtida undirish bo'yicha
ko'rilgan choralar zarur natijani bermasa va kreditning qarz oluvchi tomonidan oʻz vaqtida
va toʻliq qaytarilmaslik xavfi vujudga kelsa, berilgan kreditni va u bo'yicha hisoblangan
foizlarni muddatidan oldin undirib oladi. Ushbu shartlar kredit shartnomasida belgilangan
boʻlishi kerak.
Kredit shartnomasi qarz shartnomasining bir turi hisoblansada, u qarz
shartnomasidan farq qiladi. Bu farqni quyidagi jadvałda koʻrish mumkin.
1 jadval
Kredit shartnomasi va qarz shartnomasining farqli jihatlari
Kredit shartnomasi
(Fuqarolik kodeksining 744-748-
moddalari)
Qarz shartnomasi (Fuqarolik
kodeksining 732-743-moddalari)
Asosan banklar, boshqa kredit
tashkilotlari kredit berishi mumk in
Barcha jismoniy va yuridik shaxslar
boshqa shaxslarga qarz berishi mumkin
Bankdan kredit sifatida faqat
pul mablag'lari beriladi
Qarz sifatida esa pul mablag'lari va
boshqa ashyolar berilishi mumkin
Doimo yozma shaklda tuzilishi
kerak
Ba'zi hollarda qarz shartnomasi og'zaki
shaklda ham tuzilishi mumkin
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 3 –to’plam May 2025
Sahifa: 317
Kredit shartnomasi konsensual
shartnomadir
Qarz shartnomasi real shartnomadir,
ya'ni u pul yoki ashyolar qarz oluvchiga
topshirilishi bilan tuzilgan hisoblanadi
Kreditor
tomonidan
qarz
oluvchiga,
hatto
shartnoma
tuzilgandan keyin ham kredit summasi
butunlay yoki qisman berilmasligi
mumkin
Qarz beruvchi qarz oluvchiga qarz
summasini berishdan bosh tortishga haqli
emas, chunki qarz summasi berilmagan
taqdirda, qarz shartnomasi tuzilmagan boʻlib
qoladi
Tijorat banki oʻzi xizmat ko'rsatayotgan mijozlar faoliyati toʻg'risida doimiy
axborotga ega boʻlishi, uning kredit qobiliyatini, toʻlov intizomi ahvolini tahlil qilib
borishi, ya'ni «ma'lumotlar banki»ni barpo etishi lozim. Kreditlash jarayonida kredit
shartnomasi shartlarini bajarishga qarz oluvchi olingan kreditdan samarali foydalanishiga,
uni o'z vaqtida va toʻliq qaytarishiga, kreditdan foydalaniladigan butun davr mobaynida
qarz oluvchi bilan yaqin aloqa saqlab turishga qaratilishi lozim. Shu maqsadda mijozning
xoʻjalik moliyaviy holati, uning tuzilgan shartnomalarga nomuvofiq mahsulot yetkazib
berishi borasidagi oʻz majburiyatlarini, ishlab chiqarish hajmlarini qanday bajarayotgani,
yo'l qoʻyayotgan behuda xarajatlar va yoʻqotishlar, muomala chiqimlari, olayotgan
foydasi, oʻz aylanma mablag'lari koʻpayishi dinamikasi, tovar-moddiy boyliklar zaxiralari
hamda aylanma mablag'lari aylanishining ahvoli tahlil qilib turiladi. Bank har chorakda
mijozning kredit qobiliyatini hisoblab chiqib, qarz oluvchi boʻyicha tutilgan maxsus
yig'ma jildda bu ma'lumotlarni to'plab boradi. Joyning oʻzida buxgalteriya hisobi va
hisobot ishlarining ahvoli, balans ma'lumotlarining to'g'riligi va debitorlik-kreditorlik
qarzlarining holati, shuningdek, bankka berilgan garov holati tekshirib turiladi. Qarz.
oluvchining moliyaviy ahvoli yomonlashgan, u bank nazoratidan bo'yin tovlagan, hisobot
ma'lumotlari notoʻg'ri olib borilgan, buxgalteriya hisobi o'z holiga tashlab qoʻyilgan hollar
aniqlanganda «Banklar va bank faoliyati toʻg'risida»gi qonunga muvofiq bank bundan
buyon kredit berishni to'xtatishga hamda ilgari berilgan kreditlani ta'minot sifatida qabul
qilingan va kredit shartnomasi shartlarida koʻzda tutilgan majburiyatlar orqali, qarz
oluvchining oʻz mablagʻ'lari hisobidan, muddatidan oldin undirib olishga haqli. Garov
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 3 –to’plam May 2025
Sahifa: 318
toʻg'risidagi shartnoma boʻyicha, bank garovga qo'yilgan mulkni mustaqil ravishda sotishi
mumkin. Garov predmeti auksion orqali sotiladi. Ayni paytda qarz oluvchi bankka garovga
qoʻyilgan mulk oldindan ma'lum past narxlarda sotilishi uchun javobgarlik toʻg'risida talab
qoʻyishga haqli. Agar auksion bo'lib o'tmagani e'lon qilinsa, bank garovga qoʻyilgan
mulkni dastlabki narxda o'z ixtiyorida qoldirishga haqli. Bunda bank qonunga muvofiq
uning talablari oldida ustunlikka ega boʻladigan da'volarni qoldirishga majbur. Bunday
hollarda bank majburiyati shu mulkning auksion uchun dastlab belgilangan narxi
summasidan oshmasligi zarur. Garov predmetini sotishdan oldin summa kreditini qoplash
uchun yetarli boʻlmagan hollarda, bank, agar shartnomada boshqa shart koʻzda tutilmagan
boʻlsa, etishmayotgan summani qarzdorning boshqa mulki hisobidan qonunda ko'zda
tutilgan navbatdagi tartibda olish huquqiga ega. Garov predmetini sotishdan tushgan
summa qaytarilmagan kredit hajmidan ortiq boʻlsa, bank o'rtadagi bu tafovutni bir oy
ichida qarz oluvchiga toʻlashi shart. Agar qarz oluvchi toʻlov muddati kelgandan so'ng 90
kun ichida kredit shartnomasiga muvofiq qarzni toʻlash bo'yicha majburiyatlarni
bajarmasa, bank «Bankrotlik toʻg'risida»gi Oʻzbekiston Respublikasining qonuniga
muvofiq toʻlovga layoqatsizlik toʻg'risida ish qoʻzgʻash uchun xoʻjalik sudiga murojaat
qilishi kerak.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati.
1. O'zbekiston Respublikasining «O'zbekiston Respublikasining Markaziy banki
toʻg'risida», «Bank va banklar faoliyati toʻg'risida», «Ipoteka toʻgʻrisida»gi qonunlari,
«Uy-joy qurilishi va uy-joy bozorini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to'g'risida>» va
«Yosh oilalarni moddiy va ma'naviy qo'llabquvvatlashga doir qo'shimcha chora-tadbirlari
toʻg'risida»gi O'zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari.
2. O'zbekiston Respublikasining “Istemol kredit to’g’risida”gi qonuni.
3. O'zbekiston Respublikasining “Mikromoliyalash to’g’risida” gi qonuni.
4. Yodgorov M. Qurbonov R (2019) Bank auditi darslik.
5. Abdullayeva Sh.Z. (2017) Bank ishi: Darslik.-Т.: Iqtisod moliya,
6.
Abdullayeva Sh.Z. Kredit va kreditlash. (2017) Monografiya. Т.: Iqtisod-
Moliya,
Ustozlar uchun
pedagoglar.org
71-son 3 –to’plam May 2025
Sahifa: 319
7.
Abdullayeva Sh.Z. (2018) Pulva banklar. O‘quv qo‘llanma. -Т.:“Iqtisod-
Moliya”, -756 b.6.https://www.ipotekabank.uz/uz/about/reports/.
8.
Ochilov Muhriddin Toshpulat o’g’li Bank kreditlarini berish orqali aholi
bandligini ta’minlash yo‘llari (“hamkorbank” atb misolidа) magistr akademik darajasini
olish uchun yozilgan dissertatsiya 2025 yil 29-36 bet.