Mualliflar

  • Ochilov Muhriddin Toshpulat o’g’li

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.ustozlar.89128

Kalit so‘zlar:

kambag'allik xizmatlar tashkiliy-iqtisodiy mexanizm konsepsiya. aholi bandligini ta’minlash oilaviy tadbirkorlik ishsizlik bank aholi.

Annotasiya

Ushbu maqolada bank kreditlarini berish orqali aholi bandligini ta’minlash yo‘llari orqali kambag‘allikni qisqartirish, barcha viloyatlarda kambag‘allikni qisqartirish bo‘yicha amaliy ishlarni tashkil qilish maqsad qilib olingan.


background image

Ustozlar uchun

pedagoglar.org

71-son 3 –to’plam May 2025

Sahifa: 300

BANK KREDITLARINI BERISH ORQALI AHOLI BANDLIGINI TA’MINLASH

YO‘LLARI

Ochilov Muhriddin Toshpulat o’g’li

Bank moliya akaedemiyasi magistranti

och_bfa@mail.ru

Anatatsiya

Ushbu maqolada bank kreditlarini berish orqali aholi bandligini

ta’minlash yo‘llari orqali

kambag‘allikni qisqartirish, barcha viloyatlarda kambag‘allikni

qisqartirish bo‘yicha amaliy ishlarni tashkil qilish maqsad qilib olingan.

Kalit so'zlar

: kambag'allik, xizmatlar, tashkiliy-iqtisodiy mexanizm, konsepsiya.

aholi bandligini ta’minlash, oilaviy tadbirkorlik, ishsizlik, bank, aholi.

Аннотация

Целью данной статьи является снижение уровня бедности путем

обеспечения занятости населения посредством предоставления банковских

кредитов, а также организация практической работы по снижению уровня бедности

во всех регионах.

Ключевые слова:

бедность, услуги, организационно-экономический

механизм, концепция. занятость, семейное предпринимательство, безработица,

банковское дело, население.

Abstract

This article aims to reduce poverty by providing employment to the

population through the provision of bank loans, and to organize practical work on reducing

poverty in all regions.

Keywords: poverty

, services, organizational and economic mechanism, concept.

ensuring employment of the population, family entrepreneurship, unemployment, bank,

population.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 3-dekabrdagi “Mahallada

tadbirkorlikni rivojlantirish, aholi bandligini ta’minlash va kambag‘allikni qisqartirish

bo‘yicha davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlari to‘g‘risida”gi PF-29-son Farmoniga

muvofiq. Kredit munosabatlari iqtisodiyotda mavjud aniq uslubiy asoslarga tayanadi.

Uning asosiy elementlari boʻlgan ssuda kapitali bozori operatsiyalari ma'lum tamoyillar

asosida olib boriladi. Bu tamoyillar kredit munosabatlari rivojlanishining birinchi


background image

Ustozlar uchun

pedagoglar.org

71-son 3 –to’plam May 2025

Sahifa: 301

bosqichida koʻzga tashlangan edi, keyinchalik esa ular umumdavlat va xalqaro kredit

qonunchiligida yaqqol o'z aksini topdi. Iqtisodiy kategoriya sifatida kredit qaytib berishlik,

kreditning muddatliligi, kreditning ta'minlanganligi, maqsadliligi va toʻlovliligi kabi bir

necha tamoyillarga ega. Biz koʻrib oʻtmoqchi boʻlgan tamoyil kreditning

ta'minlanganligidir. Oʻzbekiston Respublikasining "Fuqarolik kodeksi", "Ipoteka

toʻg'risida"gi va "Garov toʻgʻrisida"gi qonunlari kredit ta'minlanganligining huquqiy

asoslari hisoblanadi. Bu tamoyil yordamida kreditning iqtisodiyotni rivojlanishida qiymat

va moddiy ishlab chiqarish oʻrtasidagi bog'liqlik ta'minlanadi. Bu tamoyilning asosiy

mohiyati shundaki, bunda xoʻjalik aylanishida ishtirok etuvchi bank mablag'larining har

bir soʻmiga muayyan miqdorda moddiy boyliklar qarama-qarshi turishi kerak. Banklar

tomonidan iqtisodiyot tarmoqlariga berilgan har qanday kreditlar to'liq tovar-moddiy

boyliklari bilan yoki ma'lum xarajatlar, xizmatlar bilan ta'minlangan boʻlishi kerak.

Tarmoqlarga ta'minlanmagan kreditlarning berilishi bank kreditlarining bankka qaytib

kelmasligiga asos boʻladi. Bu o'z navbatida bankning likvidligiga va pul muomalasiga

salbiy ta'sir koʻrsatishi mumkin. Shuning uchun ham bozor iqtisodiyoti sharoitida banklar

tomonidan beriladigan kreditlarning tovar moddiy-boyliklari va xarajatlar, xizmatlar bilan

ta'minlangan boʻlishiga alohida e'tibor berilmoqda. Aholining farovonlik darajasini

ifodalash uchun "turmush darajasi", "xalq farovonligi", "turmush faoliyati xavfsizligi",

"turmush tarzi", "mehnat faoliyati sifati", "turmush sifati" kabi turli xil tushunchalar

qo‘llaniladi. Ba’zan turli atamalar bir mazmunni anglatsa, boshqa hollarda ular o‘rtasidagi

farq muayyan xarakter kasb etadi, mazmuni sezilarli darajada farq qiladi. Shu bilan birga,

mazkur tushunchalarning o‘zaro bog‘liqligini qayd etish lozim.

O‘zbekistonda aholining moddiy, ma’naviy, ijtimoiy ehtiyojlari qondirilish

darajasini ifodalaydigan "turmush darajasi" atamasi kengroq qo‘llaniladi. Bunday tavsif

ko‘proq turmush darajasi statistikasini xarakterlaydi. Shu bilan birga turmush darajasi

ko‘plab omillar yig‘indisi ta’sirida bo‘lgan o‘zgaruvchan jarayondir. Turmush darajasi

muntazam o‘zgarib turadigan turli ne’matlarga bo‘lgan ehtiyojlarning tarkibi va darajasi

bilan, boshqa tomondan, ehtiyojni qondirish imkoniyatlari, tovarlar va xizmatlar

bozoridagi holat, aholi daromadlari, mehnatkashlarning ish haqi bilan belgilanadi. Aholi

real daromadlarining oshishida asosiy omil bo‘lib makroiqtisodiy sharoitning qulayligi,


background image

Ustozlar uchun

pedagoglar.org

71-son 3 –to’plam May 2025

Sahifa: 302

iqtisodiy o‘sishning tez sur’atlarda oshishi, inflyatsiyaning sezilarli darajada pasaygani,

iqtisodiyotdagi tarkibiy o‘zgarishlar va aholini aniq ijtimoiy himoya qilishning kuchaygani

hisoblanadi. So‘nggi yillarda ish haqi, pensiya, stipendiya va nafaqalar miqdorini oshirish,

jismoniy shaxslar daromadidan olinadigan soliq stavkalarini kamaytirish, inflyatsiya

darajasini pasaytirish bo‘yicha ko‘rilgan chora-tadbirlar natijasida aholining yalpi va real

daromadlari sezilarli ravishda oshdi, uning xarid qobiliyati barqaror sur’atda o‘sib

bormokda.

Kreditlashni tashkil etish kredit munosabatlarining ikki subyekti - bank va qarz

oluvchining o'zaro majburiyatlari hamda manfaatlarini uyg'unlashtirishni nazarda tutadi.

Kreditor sifatida banklarning olib boradigan faoliyati ular uchun me'yoriy boʻlgan hujjat

kredit siyosatida o'z aksini topadi. Tijorat banklari kredit siyosatini mustaqil tuzadilar. Har

bir bank siyosiy, iqtisodiy, tashkiliy va boshqa jihatlarni hisobga olgan holda o'z kredit

siyosatini shakllantirishi, bankning kreditlash faoliyati va kreditlarni boshqarishning asosi

hisoblanadi.

Bugungi kunda aholining ish bilan bandligini ta'minlash muammosi jamiyat

ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishning eng muhim makroiqtisodiy xususiyatlaridan biri bo'lib

iqtisodiyotda alohida ahamiyatga ega. Shuningdek, mamlakatimiz Prezidenti

Sh.M.Mirziyoyev tashabbusi bilan qabul qilingan 2017-2021 yillarda O'zbekiston

Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo'nalishi bo'yicha Harakatlar

strategiyasida "aholi bandligini oshirish maqsadida aholining real pul daromadlari va xarid

qobiliyatini oshirish, kam ta'minlangan oilalar sonini va daromadlar bo'yicha farqlanish

darajasini yanada kamaytirish, yangi ish o'rinlarini yaratish,mehnat bozori mutanosibligini

va infratuzilmasi rivojlanishini ta'minlash, ishsizlik darajasini kamaytirish" asosiy vazifa

sifatida belgilangan Iqtisodiyotda tarkibiy o'zgarishlar jarayonida aholi bandligini

ta'minlas muammolarini tadqiq etishning dolzarbligi birinchi navbatda, mazkur

tushunchaning evolyutsion qarashlari va konseptual yondashuvlarini tadqiq qilishni taqozo

qiladi. Mazkur tushunchaning ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlari mazmuni turlituman

shakllar vositasida ifodalanadi

Kambag‘allikni qisqartirish va aholi bandligini ta’minlash bo‘yicha qanday

vazifalarni qilish kerak bo’ladi. Xususan, 2023-yilda yana 1 mln aholini kambag‘allikdan


background image

Ustozlar uchun

pedagoglar.org

71-son 3 –to’plam May 2025

Sahifa: 303

chiqarish vazifasi qo‘yildi va tadbirkorlar faoliyatini kengaytirish uchun kredit miqdori

oshiriladi, 2 mln doimiy ish o‘rinlari yaratiladi. Xususan, 2023-yilda 5 mln nafar aholi

bandligini ta’minlash, 2 mln doimiy ish o‘rinlarini yaratish zarurligi qayd etildi.

Andijon viloyati joriy yilda quyidagicha ish o‘rinlari yaratishni reja qilgan:

investitsiya loyihalari hisobiga 40 mingta;

paxta va g‘alladan bo‘shagan yerlarni aholiga bo‘lib berish hisobiga 75 mingta;

mavsumiy ishlar orqali 200 mingta;

mahallalarda mikromarkazlar tashkil etish, sanoat zonalarida ishlab chiqarishni

kengaytirish va markaziy ko‘chalarni xizmatlarga ixtisoslashtirish, savdo-servis

obyektlarini barpo etish hisobidan 135 mingta;

oilaviy tadbirkorlik dasturlari doirasida ajratiladigan kreditlar hisobidan 20 mingta.

Qashqadaryo viloyati Shahrisabz tumanida quyidagi ishlar belgilangan:

kartoshkachilikni yo‘lga qo‘yish orqali 10 ming;

bog‘larning sug‘orish tizimini tiklash hisobiga 2 ming;

Ko‘kdalada tarvuz ekishni yo‘lga qo‘yish orqali 32 ming;

Mirishkorda dala chetlariga tut ektirish hisobiga pillachilikda qo‘shimcha 6 ming

aholini daromadli qilish.

O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev raisligida kambag‘allikni

qisqartirish, aholi bandligini ta’minlash va kichik biznesni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha

yig‘ilishi o‘tkazildi

va yeg’ilishda ko’pgina masalar hal etildi va kamchiliklar etib o’tildi.

Navoiy, Buxoro, Namangan, Qo‘qon, Ohangaron va Chirchiq shaharlari, Zafarobod,

Arnasoy, Vobkent, Shofirkon, Kogon, G‘ijduvon, Romitan tumanlarining bandlik va

kambag‘allikni qisqartirish bo‘yicha rejalari puxta ishlab chiqilmagani, ularda mavjud

barcha imkoniyat va zaxiralar hisobga olinmagan. Shu bilan birga, kambag‘allik

ko‘rsatkichlari respublika bo‘yicha yaxshilangan bir paytda, Navoiy, Surxondaryo va

Farg‘onada o‘zgarish sezilmayotgani ta’kidlandi. kambag‘allikni qisqartirishning eng

asosiy mexanizmi — aholini daromadli ish bilan ta’minlash ekanini qayd etdi. Oilaviy

tadbirkorlik dasturiga 12 trln so‘m beriladi 2023- yilda tadbirkorlar faoliyatini kengaytirish

uchun kredit miqdori amaldagi 225 mln so‘mdan 300 mln so‘mgacha, Dehqon


background image

Ustozlar uchun

pedagoglar.org

71-son 3 –to’plam May 2025

Sahifa: 304

xo‘jaliklariga garovsiz kredit miqdori 50 mln so‘mgacha oshiriladi (amalda 33 mln so‘m).

Avval oilaviy tadbirkorlik dasturlari doirasida kredit olib, yaxshi natija ko‘rsatgan

tadbirkorlar ushbu dasturlar doirasida yana imtiyozli kreditlar olishi mumkin bo‘ladi.

Joriy yilda oilaviy tadbirkorlik dasturiga 12 trln so‘m beriladi, oilaviy tadbirkorlikka

qo‘shimcha $300 mln ajratiladi .Sharoiti og‘ir mahallalardan 50 ming aholining bandligi

ta’minlanadi, 5 trln so‘mni avvalo eng og‘ir mahallalarda kambag‘allikni qisqartirishga

yo‘naltirish bo‘yicha dastur ishlab chiqish topshirildi. $135 mln.lik kredit liniyasi bo‘yicha

og‘ir mahallalar kesimida tadbirkorlik loyihalari paketini shakllantirib, ushbu mahallalarda

kamida 50 ming aholini band qilish vazifasi qo‘yildi. Bo‘sh qolgan yerlarda eksportbop-

bozorbop mahsulotlar yetishtiriladi. Qayd etilishicha, ikki yil ichida aholiga beriladigan

yerlar 200 ming gektardan oshadi. Shuningdek, har bir tuman agrologistika markazlari va

eksportyorlar bilan shartnomalar tuzilishi ta’minlanadi. Bu yerlardan samarali foydalanib,

kamida $1 mlrd.lik mahsulot ishlab chiqarish zarurligi ko‘rsatib o‘tildi.“Temir daftar”,

“Yoshlar daftari” va “Ayollar daftari” yagona tizimga birlashtiriladi. Yangi tizimga ko‘ra,

tumanlar alohida toifalarga ajratildi. i.Bunda, birinchi bosqichda “temir daftar”, “yoshlar

daftari” va “ayollar daftari” yagona tizimga birlashtirilib, har bir oilaning yagona raqamli

pasporti ishlab chiqiladi. Ikkinchi bosqichda har bir oilani kambag‘allikdan chiqarish

bo‘yicha individual dasturlar tuziladi hamda uchinchi bosqichda oila uchun kasb-hunarga

o‘qitish, tadbirkorlik loyihasi amalga oshiriladi. Tadbirkorlik faoliyati past tumanlar uchun

tadbirkorlikni rivojlantirish dasturi ishlab chiqiladi. Tadbirkorlar sonini ko‘paytirish

bo‘yicha yangi yondashuvlarni joriy qilish zarurligini kerak masalan, o‘tgan yili Buxoroda

— 8 ta, Namangan, Surxondaryo va Sirdaryoda — 2 tadan, Toshkent viloyatida — 1 ta

tumanda yangi tashkil etilgan tadbirkorlar soni 2021-yilga nisbatan 30−40%ga kamaygan.

Eng og‘ir ahvol Andijon, Termiz va Kogon shaharlari, Jalaquduq, Marhamat, Olot,

Qorako‘l, Shofirkon, Mingbuloq va Qibray tumanlarida ekanini qayd etib, prezident ushbu

hududlar hokimlarining bu boradagi faoliyati qoniqarsizligini ko‘rsatib o‘tdi. 2023-yilda

yana 1 mln aholi kambag‘allikdan chiqariladi. Mahalladagi ishsiz aholini daromadli qilish

maqsadida 1 mingta mahallaga xizmat ko‘rsatuvchi 300 ta mikromarkaz tashkil etish

dasturi boshlangan Joriy yilda G‘ijduvon, Buloqboshi, Zangiota, Farg‘ona tumanlari,

Qo‘qon, Marg‘ilon, Urganch shaharlarida kamida 20 tadan shunday markazlarni tashkil


background image

Ustozlar uchun

pedagoglar.org

71-son 3 –to’plam May 2025

Sahifa: 305

qilish topshirildi. 2023-yilda yana 1 mln aholini kambag‘allikdan chiqarish vazifasi

qo‘yildi.

Aholining o‘sib borayotgan to‘lov qobiliyati bilan mamlakatimiz korxonalarida

ishlab chiqarilayotgan iste’mol tovarlari hajmi o‘rtasida ichki bozorda mutanosiblikni

ta’minlash, bunday mahsulotlar turini kengaytirish, bozorlarimizni ular bilan ishonchli

tarzda to‘ldirib borish alohida ahamiyat kasb etadi. Chunki aholining turmush farovonligi

ko‘p jihatdan uning oziqovqat mahsulotlari bilan ta’minlanish darajasiga bog‘liq bo‘ladi.

Mazkur masalani hal etishda ushbu mahsulotlarni ishlab chiqarish uchun keng

imkoniyatlar yaratish, dehqon va fermer xo‘jaliklari faoliyatidan yanada samarali

foydalanish zarur bo‘ladi.

1 diagramma

Kichik tadbirkorlik subyektlarida band bo'lganlar soni

Manba stat.uz ma’lumotlariga asosan mualif tomonidan tuzildi.

Ijtimoiy ehtiyojlarni qondirish jarayoni aholi hayot faoliyati uchun sharoitlar

yaratadi. Bu sharoitlar «turmush sifati» tushunchasi bilan tavsiflanadi. Turmush sifati

ko‘plab omillar ta’sirida shakllanadi. Aholi turmush darajasini yaxshilash va ularga

qulayliklar yaratish jarayonida xonadonlarni gazlashtirish va aholi uchun yetkazib

beriladigan tabiiy gaz narxini belgilash masalasi ham muhim ahamiyat kasb etadi.

Respublikamiz aholisiga tabiiy gaz qo‘shni davlatlarga nisbatan arzon narxlarda yetkazib

0

200

400

600

800

1000

1200

1400

1

2

3

4

Qoraqalpog‘iston Respublikasi

Andijon viloyati

Buxoro viloyati

Jizzax viloyati

Qashqadaryo viloyati

Navoiy viloyati

Namangan viloyati

Samarqand viloyati

Surxondaryo viloyati

Sirdaryo viloyati

Toshkent viloyati

Farg‘ona viloyati

Xorazm viloyati

Toshkent shahri


background image

Ustozlar uchun

pedagoglar.org

71-son 3 –to’plam May 2025

Sahifa: 306

beriladi.

Mamlakatimizda kichik biznes va xususiy tadbirkorlik davlat va jamiyatimiz

rivojida alohida o‘rin egallaydi. Bugungi kunda biz bu sohani rivojlantirmasdan turib

iqtisodiyotimizning kelajagini ta’minlay olmaymiz. Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik

sohasi ichki bozorimizni raqobatdosh va sifatli mahsulotlar bilan to‘ldirishda, aholini ish

bilan ta’minlash va shu asnoda ularning munosib daromad topishi, farovonligining oshib

borishiga erishishda eng asosiy omillardan biri hisoblanib, jamiyatimizning ijtimoiy-

siyosiy tayanchi va poydevori bo‘lgan mulkdorlar sinfining, ya’ni o‘rta sinfning

shakllanishi va mustaxkamlanishini ta’minlaydi. Shuningdek, bu soha hozirda

jamiyatimizdagi ijtimoiy va siyosiy barkarorlikning kafolati va tayanchiga, yurtimizni

taraqqiyot yo‘lidan faol harakatlantiradigan kuchga aylanib bormoqda. Kichik biznes

sohasining iqtisodiyotdagi ahamiyati uning iqtisodiyotda raqobat muhitini ta’minlash,

yirik korxonalar uchun mahsulot va xizmatlar yetkazib berish, yangi ish o‘rinlarini yaratish

va ikkilamchi bandlikni ta’minlash, bozor tizimining moslashuvchanligini oshirish, ilmiy-

texnikaviy taraqkiyotni jadallashtirish, resurslarni ishlab chiqarishga safarbar etish, solik

tushumlari hajmining o‘sishini ta’minlash, aholi daromadlari darajasini barkarorlashtirish

kabi omillar bilan belgilanadi.

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 21-fevraldagi

6/1-son qaroriga “Aholi bandligini ta’minlash uchun tijorat banklari tomonidan

mikrokreditlar ajratish tartibi to‘g‘risidagi”

nizomda.

Mikrokreditlar qaytarishlik,

to‘lovlilik, ta’minlanganlik, muddatlilik va maqsadli foydalanish shartlari asosida beriladi.

Mikrokreditlar birinchi navbatda, hududlarda aholi uchun munosib turmush sharoitlarini

yaratish, muayyan mehnat turlari bilan shug‘ullanish istagida bo‘lgan aholini tadbirkorlik

faoliyati orqali bandlik bilan ta’minlash uchun imtiyozli shartlar asosida beriladi.

Mikrokreditlar banklar tomonidan qarz oluvchilarga eng kam ish haqining 100 baravari

miqdorigacha yillik 7 foiz stavkada ajratiladi. Banklar o‘z ichki kredit siyosatiga asosan

respublikamizning alohida hududlarida istiqomat qiluvchi qarz oluvchilarga mazkur

Nizomda belgilangan foiz stavkasidan kamaytirilgan foiz stavkalarda mikrokreditlar

ajratishi mumkin deb belgilangan. Hamkorbank ATB (2025) tomonidan olayn kreditlar


background image

Ustozlar uchun

pedagoglar.org

71-son 3 –to’plam May 2025

Sahifa: 307

berilmoqda. Onliyne kreditlar berish tartibi quyidagi bosqichlardan iborat 1 rasmda

keltrilgan.

1 rasm

Imtiyozli kreditlar bosqichlari

Imtiyozli kredit ajratiladigan sohalar quyidagilardir:

oilaviy tadbirkorlik, daromad topishga qaratilgan muayyan mehnat faoliyati

bilan shug‘ullanish va faoliyat turini kengaytirish istagini bildirgan aholi hamda

tadbirkorlik subyektlariga — 3 oydan 6 oygacha bo‘lgan imtiyozli davr bilan 3 yilgacha

muddatga;

chorvachilik (qoramol, qo‘y, echki), baliqchilik va parrandachilik (tuxum

yo‘nalishi) uchun — 1 yilgacha imtiyozli davr bilan 3 yilgacha muddatga;

bog‘dorchilik, uzumchilik va limonchilikni tashkil etish, issiqxona, qishloq

xo‘jaligi texnikasi va asbob-uskunalarni xarid qilish uchun — 3 yilgacha imtiyozli davr

bilan 7 yilgacha muddatga;

Xoʻjalik subyekti kredit olish uchun tahliliy va xomchoʻt ma'lumotlardan kelib


background image

Ustozlar uchun

pedagoglar.org

71-son 3 –to’plam May 2025

Sahifa: 308

chiqqan holda kredit olish uchun iltimosnomani tuzadi. Kredit olish uchun arizada kredit

olish zaruriyati, uning samaradorligi, qaytarilishi, toʻlovligi va ta'minlanishi, shuningdek,

o'z kapitali tarkibi va uning kreditlanayotgan tadbirdagi ishtiroki batafsil bayon qilinadi.

Arizaga quyidagilar ilova qilinadi:

1. Pul oqimi tahlili koʻrsatilgan biznes-reja.

2. Oxirgi hisobot davri uchun buxgalterlik balansi, debitorlik va kreditorlik qarzlari

va toʻlov muddati 60 kundan oshgan qarzlarni qiyoslash dalolatnomalari talqini.

3. Foyda va zararlar to'g'risidagi hisobot.

4. Aylanma mablagʻlarning aylanishi hisob-kitobi.

5. Boshqa kreditlar, qarz mablag'lari mavjudligi va boshqa banklarda saqlanadigan

bo'sh mablag'larning mavjudligi toʻg'risidagi ma'lumotnoma.

6. Kapitali bilan ishtirok etganligi toʻg'risidagi ma'lumotnoma.

Kredit xodimi yoki kredit paketini oʻrganuvchi shaxs yuqorida qayd etilgan

hujjatlarni olgach, uch kunlik muddatda quyidagilarni aniqlaydi: - subyektlarning kreditga

va toʻlovga qobiliyati, uning reyting bahosini, shuningdek, kredit maqsadlarining ustav

faoliyatiga muvofiqligi, kreditning turini aniqlaydi, bunda u majburiy tartibda likvidlilik,

qoplash, muxtoriyat, qarz mablagʻlarini jalb qilish, foyda va aylanma mablag'lari aylanishi

koeffitsiyentilarini o'rganib chiqishi lozim. Kredit paketini tahlil qilishda nafaqat kredit

bitimlarining turli sohalariga, balki rahbarning shaxsiy sifatlariga ham baho beriladi.

Taqdim etilgan hujjatlarni batafsil oʻrganib chiqqach, bank xodimi kredit bitimini tuzish

uchun xulosani rasmiylashtiradi. Bunda quyidagilar ko'rsatiladi:

- kreditning maqsadi, muddati va miqdori;

- kredit qaytarilishining ta'minlanishi;

- foiz miqdori v.b.

Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

1.Prezidenti Sh.M.Mirziyoyev tashabbusi bilan qabul qilingan 2017-2021 yillarda

O'zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo'nalishi bo'yicha Harakatlar

strategiyasi.


background image

Ustozlar uchun

pedagoglar.org

71-son 3 –to’plam May 2025

Sahifa: 309

2.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 3-dekabrdagi “Mahallada

tadbirkorlikni rivojlantirish, aholi bandligini ta’minlash va kambag‘allikni qisqartirish

bo‘yicha davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlari to‘g‘risida”gi PF-29-son Farmoniga

3. . O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 21-

fevraldagi 6/1-son

qaroriga

Aholi bandligini ta’minlash uchun tijorat banklari tomonidan

mikrokreditlar ajratish tartibi to‘g‘risidagi”

nizomda

4. Kun.uz

4.Daryo.uz

5. Hamkorbank uz .

6. Yodgorov M. Qurbonov R (2019) Bank auditi darslik.

7. Ochilov Muhriddin Toshpulat o’g’li Bank kreditlarini berish orqali aholi

bandligini ta’minlash yo‘llari (“hamkorbank” atb misolidа) magistr akademik darajasini

olish uchun yozilgan dissertatsiya 2025 yil 29-36 bet.

8..

https://cbu.uz/uz/statistics/bankstats/1649288

(2024)

9

O‘zbekistonda muammoli kreditlar ulushi rekord darajada o‘sdi

(2024)

— Daryo

Yangiliklari

10.Muammoli kredit (NPL)

(2024)

Муаллифнинг (муаллифоарнинг) энг кўп ўқилган мақолалари