World scientific research journal
https://scientific-jl.com/wsrj
Volume-40_Issue-1_June-2025
371
OʻZLASHTIRISHI PAST BO'LGAN BOLALARGA ZAMONAVIY
TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA TAʼLIM BERISH
Oʻzbekiston Finlandiya pedagogika institute o’qituvchisi
S.Qulmurodova
, talabasi
M.Dovronboyeva
Annotatsiya:
Oʻzlashtirishi past bo'lgan bolalarga zamonaviy texnologiyalar
asosida taʼlim berish, bugungi kunda taʼlim sohasida muhim masalalardan biridir.
Taʼlim jarayonida zamonaviy texnologiyalardan foydalanish, o‘quvchilarning
o‘zlashtirish darajasini oshirish, ularning qiziqishini va motivatsiyasini kuchaytirish
uchun samarali vosita hisoblanadi. Bu maqolada, o‘zlashtirishi past bo‘lgan bolalarga
zamonaviy texnologiyalar yordamida taʼlim berishning ahamiyati, usullari va
amaliyoti haqida batafsil maʼlumot beriladi.
Kalit so‘zlar:
o‘zlashtirishi past bo‘lgan bolalar, zamonaviy texnologiyalar,
imkoniyatlar, ta'lim, individual yondashuv, o'zlashtirish, qobiliyatlar, bilim, malaka.
Annotation:
Teaching children with low skills based on modern technologies is
one of the important issues in education today. The educational process is an effective
tool for the use of modern technologies, increasing the level of student development,
strengthening their interest and motivation. This article provides detailed information
on the importance, methods and practice of teaching with modern technologies to
children that have poor masternpray.
Keywords:
Children, modern technologies, opportunities, education, an
individual, mastery, skills, abilities, knowledge, skills.
Аннотация:
Обучение детей с низкими навыками, основанными на
современных технологиях, является одним из важных вопросов в образовании
сегодня. Образовательный процесс является эффективным инструментом для
использования современных технологий, повышения уровня развития
учащихся, укрепления их интереса и мотивации. В этой статье предоставлена
подробная информация о важности, методах и практике преподавания с
современными технологиями для детей, которые имеют плохую мастерскую.
Ключевые слова:
дети, современные технологии, возможности,
образование, человек, мастерство, навыки, навыки, навыки, навыки.
Zamonaviy texnologiyalar taʼlim jarayonida o‘quvchilarga yangi imkoniyatlar
yaratadi. Internet, kompyuterlar, planshetlar va boshqa raqamli qurilmalar yordamida
o‘quvchilar o‘z bilimlarini kengaytirish, yangi maʼlumotlarga ega bo‘lish va o‘z
qobiliyatlarini rivojlantirish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. O‘zlashtirishi past bo‘lgan
bolalar ko‘pincha anʼanaviy taʼlim usullaridan qoniqmaydilar, chunki ular uchun
standart darslar qiyin bo‘lishi mumkin. Shuning uchun, zamonaviy texnologiyalar
yordamida taʼlim berish, bu bolalarning o‘zlashtirish darajasini oshirishda muhim rol
World scientific research journal
https://scientific-jl.com/wsrj
Volume-40_Issue-1_June-2025
372
o‘ynaydi. Zamonaviy texnologiyalar yordamida taʼlim berishning birinchi
afzalliklaridan biri, o‘quvchilarga individual yondashuvni taʼminlash imkoniyatidir.
Har bir bola o‘ziga xos qobiliyat va ehtiyojlarga ega.
Bo‘sh o‘zlashtiruvchi o‘quvchilarni mustaqil ishlashga o‘rgatish yaxshi samara
beradi. Mustaqil faoliyat insonni ziyrak va hozirjavob qiladi. Bu faoliyat kichik
yoshdagi maktab o‘quvchilarida ta’limga uyg‘un holda rivojlanishi kerak. Buning
uchun, avvalo, o‘quvchilarni mustaqil faoliyatga ruhan tayyorlash, ularda biror ishni
qila olishga va shu ishni sifatli bajarishiga ishonch uyg‘otish lozim.
Mustaqil ish turlari, avvalo, o‘qituvchi tomonidan puxta o‘ylangan, ta’lim maqsadiga
yo‘naltirilgan va davomiy bo‘lishi kerak. Bunda har bir o‘quvchining imkoniyati
hisobga olinishi, yosh xususiyati, qiziqishlari ham e’tibordan chetda qolmasligi kerak.
O‘quvchilarni aqliy rivojlantirish shartlaridan biri topshiriqlarni to‘la “eslab qolib”
bajarishdir. Bunda bajariladigan ishning maqsadini tushungan(tasavvur qilgan) holda
uning rejasini belgilash va ish usulini tanlash, yo‘l qo‘yilgan xatolarni mustaqil topa
olish va uni tuzata bilishlariga alohida e’tibor beriladi. O‘quvchilarning topshiriqlarni
tez, to‘g‘ri bajarishi uchun qulay usullarni tanlash, yo‘naltiruvchi savollar berib,
tayanch so‘zlar tavsiya etish foydalidir.
ADABIYOTLAR TAHLILI VA TADQIQOT METODOLOGIYASI
Zamonaviy texnologiyalar, masalan, interaktiv dasturlar va onlayn platformalar,
o‘quvchilarga o‘z sur’atida o‘rganish imkonini beradi. Bu, o‘zlashtirishi past bo‘lgan
bolalar uchun juda muhimdir, chunki ular o‘z bilimlarini mustahkamlash va
qiyinchiliklarni bartaraf etish uchun ko‘proq vaqtga ega bo‘lishlari kerak.
O‘quvchilar o‘zlari uchun qulay bo‘lgan va tushunarli bo‘lgan materiallarni tanlash
imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Zamonaviy texnologiyalar yordamida taʼlim berishning
yana bir muhim jihati, o‘quvchilarning qiziqishini oshirishdir. O‘zlashtirishi past
bo‘lgan bolalar ko‘pincha taʼlim jarayoniga qiziqish bilan yondashmaydilar. Biroq,
zamonaviy taʼlim texnologiyalari, masalan, o‘yinlar, video darsliklar va interaktiv
mashg‘ulotlar yordamida, o‘quvchilarning qiziqishini oshirishga yordam beradi. Bu
metodlar orqali bolalar o‘rganishni qiziqarli va zavqli jarayonga aylantirishlari
mumkin. O‘yin orqali o‘rganish, bolalarga murakkab tushunchalarni osonroq qabul
qilish imkonini beradi va ularning motivatsiyasini oshiradi. Bundan tashqari,
zamonaviy texnologiyalar yordamida taʼlim berish, o‘quvchilarning ijodkorlik va
muammolarni hal qilish qobiliyatlarini rivojlantirishga yordam beradi. Interaktiv
platformalar va dasturlar, bolalarga muammolarni hal qilishda ijodiy yondashuvni
rivojlantirish imkonini beradi. Ular o‘z fikrlarini ifoda etish, yangi g‘oyalarni ishlab
chiqish va muammolarni hal qilishda mustaqil fikrlash qobiliyatini rivojlantiradilar.
Bu esa, o‘zlashtirishi past bo‘lgan bolalarning o‘ziga bo‘lgan ishonchini oshiradi va
ularni taʼlim jarayonida faol ishtirok etishga undaydi.
MUHOKAMA VA NATIJALAR .Zamonaviy texnologiyalardan foydalanish,
shuningdek, o‘qituvchilarga ham taʼlim jarayonini yanada samarali tashkil etish
World scientific research journal
https://scientific-jl.com/wsrj
Volume-40_Issue-1_June-2025
373
imkoniyatini beradi. O‘qituvchilar, zamonaviy texnologiyalar yordamida darslarni
rejalashtirish, taqdimotlar tayyorlash va o‘quvchilarning bilimlarini baholash
jarayonini osonlashtiradilar. Masalan, onlayn platformalarda o‘quvchilarni baholash
uchun testlar va viktorinalar o‘tkazish mumkin. Bu, o‘qituvchilarga o‘quvchilarning
o‘zlashtirish darajasini tez va samarali tarzda aniqlash imkonini beradi. O‘qituvchilar,
shuningdek, o‘z darslarini interaktiv va qiziqarli qilish uchun zamonaviy
texnologiyalarni qo‘llash orqali o‘quvchilarning eʼtiborini jalb qilishlari mumkin.
Zamonaviy texnologiyalar yordamida taʼlim berishning yana bir muhim jihati,
o‘quvchilarning ijtimoiy ko‘nikmalarini rivojlantirishdir. O‘zlashtirishi past bo‘lgan
bolalar ko‘pincha ijtimoiy muammolar bilan duch keladilar va bu ularning taʼlim
jarayoniga salbiy taʼsir ko‘rsatishi mumkin. Biroq, zamonaviy texnologiyalar
yordamida o‘quvchilar o‘zaro muloqot qilish, jamoaviy ish olib borish va ijtimoiy
aloqalarni o‘rnatish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Masalan, onlayn guruhlar va
forumlar orqali bolalar o‘z fikrlarini baham ko‘rish, birgalikda muammolarni hal
qilish va bir-birlarini qo‘llab-quvvatlash imkoniyatini topadilar. Bu, ularning ijtimoiy
ko‘nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi va o‘zlashtirishi past bo‘lgan
bolalarning o‘ziga bo‘lgan ishonchini oshiradi. Zamonaviy texnologiyalar yordamida
taʼlim berish jarayonida, o‘qituvchilarning roli ham muhimdir. O‘qituvchilar,
zamonaviy texnologiyalarni samarali qo‘llash uchun o‘z bilim va ko‘nikmalarini
doimiy ravishda yangilab borishlari zarur. Ular, o‘quvchilarning ehtiyojlarini hisobga
olgan holda, taʼlim jarayonini tashkil etish va zamonaviy texnologiyalarni qo‘llash
uchun yangi metodlarni ishlab chiqishlari kerak. O‘qituvchilar, shuningdek,
o‘quvchilarga zamonaviy texnologiyalarni qanday qilib to‘g‘ri va samarali ishlatishni
o‘rgatishlari muhimdir. Bu, o‘quvchilarning taʼlim jarayonida muvaffaqiyatli
bo‘lishlariga yordam beradi. Zamonaviy texnologiyalar yordamida taʼlim berish
jarayonida, o‘quvchilarning o‘zlashtirish darajasini baholash ham muhim ahamiyatga
ega. O‘qituvchilar, o‘quvchilarning bilimlarini baholash uchun turli xil metodlarni
qo‘llashlari mumkin. Masalan, onlayn testlar, interaktiv mashg‘ulotlar va
o‘quvchilarning o‘zaro baholashlari yordamida o‘quvchilarning o‘zlashtirish
darajasini aniqlash mumkin. Bu, o‘qituvchilarga o‘quvchilarning qaysi sohalarda
qiyinchiliklarga duch kelayotganini aniqlash va ularga individual yordam ko‘rsatish
imkonini beradi. Zamonaviy texnologiyalar yordamida taʼlim berish jarayonida,
o‘quvchilarning muvaffaqiyatlarini taʼminlash uchun oila va jamiyatning roli ham
muhimdir. Oila, o‘quvchilarning taʼlim jarayonida qo‘llab-quvvatlashi va motivatsiya
berishi zarur. Oila aʼzolari, bolalarning taʼlimga bo‘lgan qiziqishini oshirish va ularni
o‘rganishga undashda muhim rol o‘ynaydi. Oila va jamiyat o‘rtasidagi hamkorlik,
zamonaviy texnologiyalar yordamida taʼlim berish jarayonini yanada samarali
qilishga yordam beradi.
Tan olish kerakki, bo‘sh o‘zlashtiruvchi o‘quvchilar bilan
ishlash ancha murakkab jarayon. O‘qituvchining pedagogik mahorati, zamonaviy
World scientific research journal
https://scientific-jl.com/wsrj
Volume-40_Issue-1_June-2025
374
dars o‘tish usullaridan foydalanishi, bo‘sh o‘zlashtiruvchi o‘quvchi bilan yakka
tartibda ish olib borishi natijasida uni samarali amalga oshirish mumkin.
XULOSA
o’rnida shuni aytishimiz joizki
umuman olganda, o‘zlashtirishi past
bo‘lgan bolalarga zamonaviy texnologiyalar asosida taʼlim berish, taʼlim jarayonini
yanada samarali va qiziqarli qilish imkonini beradi. Zamonaviy texnologiyalar
yordamida o‘quvchilarga individual yondashuvni taʼminlash, ularning qiziqishini
oshirish, ijodkorlik va muammolarni hal qilish qobiliyatlarini rivojlantirish,
shuningdek, ijtimoiy ko‘nikmalarini oshirish imkoniyatlari mavjud. O‘qituvchilar,
o‘z bilim va ko‘nikmalarini doimiy ravishda yangilab borishlari, zamonaviy
texnologiyalarni samarali qo‘llashlari va o‘quvchilarga yordam berishlari zarur. Oila
va jamiyatning hamkorligi, taʼlim jarayonini yanada samarali qilishda muhim
ahamiyatga ega. Shu tarzda, o‘zlashtirishi past bo‘lgan bolalarga zamonaviy
texnologiyalar yordamida taʼlim berish, ularning kelajakdagi muvaffaqiyatlari uchun
poydevor yaratadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
“O’zlashtirishi past bolalar uchun ta’lim jarayonidagi innavatsioan yondashuvlar”
Muradov.A. Andijon davlat universiteti. “2022”
2. “Zamonaviy texnologiyalarni qullash” Qodirova N “2020” Farg’ona davlat
universiteti.
3. “Zamonaviy o’quv texnologiyalari va ularning ta’limga ta’siri” Nurmatova G.
“2029”
4. “O’zlashtirishi past bolalar uchun ta’lim metodikasi”.Nukus “Qoraqlpog’iston
davlat universiteti” 2023
