World scientific research journal
https://scientific-jl.com/wsrj
Volume-40_Issue-2_June-2025
290
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASRIDA SUN’IY INTELLEKT ORQALI
TALABALARGA INGLIZ TILIDA GAPIRISHNI O’RGATISH
Abdusamadova Ma’rufa Xayrullo qizi
Andijon davlat universiteti tayanch doktoranti
Annotatsiya.
Zamonaviy texnologiyalar ingliz tilini o‘rganish uchun ko‘plab
imkoniyatlarni ochib bermoqda. Sunʼiy intellekt (AI) o‘rganish yondashuvini tubdan
o‘zgartirib, uni yanada qulayroq qiladi va shaxsiy maqsadlaringizga yo‘naltiradi. AI
yordamida o‘quv jarayonini sermazmun tashkil etish shuningdek, tezkor fikr-
mulohazalarni olish mumkin, bu esa taraqqiyotni tezlashtiradi. Bu maqolada biz
ingliz tilini o‘rganish uchun sunʼiy intellekt vositasidagi eng samarali usullarni ko‘rib
chiqamiz.
Shuningdek, SI yordamida mustaqil o‘rganishning afzalliklari va ehtimoliy
pedagogik cheklovlari muhokama qilinadi
.
Kalit so‘zlar:
sun’iy intellekt, ingliz tili, muloqot, raqamli texnologiyalar,
talaffuz, chatbot, til kompetensiyasi, interaktiv ta’lim, ovozli texnologiyalar, mustaqil
o‘rganish.
Abstract.
Modern technologies creat new opportunities to learn communicate
fluently in English . Artificial intelligence (AI) radically transforms the learning
approach, making it more convenient and personalized to individual goals. With the
help of AI , it is possible to organize the learning process efficiently and receive rapid
feedback. Thia article examines the most effective methods of learning English
through AI tools. It also discusses the advanmtages and possible pedagogical
limitations of independent learning using AI.
Keywords:
artificial intelligence, English, communication, digital technologies,
pronunciation, chatbot, language competence, interactive education, voice
technologies, independent learning.
KIRISH
Bugungi kunda sun’iy intellekt texnologiyalari ingliz tilini o‘rganish jarayonini
yanada qulay va samarali qiladi. AI vositalari individual o‘quv dasturlarini yaratish,
grammatik xatolarni tuzatish, yangi so‘zlarni eslab qolishni osonlashtirish hamda real
suhbatlarda mashq qilish imkonini beradi. Babbel, Duolingo, Grammarly, Quizlet va
ChatGPT kabi ilovalar til o‘rganish jarayonini individuallashtiradi va uni qiziqarli
hamda interaktiv holga keltiradi. Sun’iy intellektdan foydalanish o‘quvchilarga
mustaqil va ishonchli ravishda ingliz tilini o‘zlashtirishda katta yordam beradi.
Shu nuqtai nazardan, sun’iy intellekt vositalari orqali ingliz tilida erkin
so‘zlashishni o‘rgatish bugungi kundagi dolzarb vazifalardan biri bo‘lib qolmoqda.
Maqolaning maqsadi — SI texnologiyalarining aynan muloqot ko‘nikmalarini
World scientific research journal
https://scientific-jl.com/wsrj
Volume-40_Issue-2_June-2025
291
shakllantirishdagi rolini aniqlash va uni amaliy ta’lim jarayoniga samarali integratsiya
qilish yo‘llarini ko‘rsatishdir [2].
Sun’iy intellektning ta’lim sohasidagi o’rni:
U ta’lim sifatini oshirishga, o’qituvchi va talabalar orasidagi muloqotni
yaxshilashga yordam beradi. Bundan tashqari sun’iy intellekt o’rganish jarayonini
yanada qulayroq hamda qiziqarliroq bo’lishini ta’minlaydi. Har bir talaba sun’iy
intellekt orqali mavzuni mustaqil o’rganish imkonoyatiga ega. Sun’iy intellekt (
keyingi o’rinlarda AI) ta'limda bir nechta rol o'ynaydi:
Shaxsiylashtirilgan ta'lim: AI o'quv materiallari va tezligini individual talabalar
ehtiyojlarivao'rganish uslublariga moslashtirib, moslashtirilgan o'rganish tajribasini
taqdimetishi mumkin.
Intellektual repetitorlik tizimlari: Sun'iy intellektga asoslangan repetitorlik
tizimlari o'quvchilargazudlik bilan fikr-mulohaza va yo'l-yo'riq berib, ularga qiyin
tushunchalarni tushunish va malakalarinioshirishga yordam beradi.
Virtual yordamchilar: Sun'iy intellekt yordamida ishlaydigan virtual
yordamchilar savollargajavob berish, eslatmalarni taqdim etish hamda kurs va
topshiriqlar bo'yicha ko'rsatmalar berishorqalitalabalarga ham, o'qituvchilarga ham
yordam berishi mumkin.
Ma'muriy vazifalarni avtomatlashtirish: AI baholash, rejalashtirish va hisobni
yuritishkabima'muriy vazifalarni soddalashtirishi mumkin, bu esa o'qituvchilarning
o'quvchilarni o'qitishvaulargamaslahat berishga e'tibor qaratish uchun vaqtini
bo'shatish imkonini beradi.
Foydalanish imkoniyati: AI texnologiyalari matndan nutqqa, nutqni
aniqlashvaboshqajoylashtirish vositalarini taqdim etish orqali nogiron o‘quvchilar
uchun ta’limni yanada qulayroq qilishi mumkin.
Til oʻrganish Sunʼiy intellekt asosidagi til oʻrganish platformalari individual
oʻquvchilarningehtiyojlariga moslashtirilgan interfaol darslar, talaffuz boʻyicha fikr-
mulohazalar va til amaliyotimashqlarini taqdim etishi mumkin.
Umuman olganda, sun'iy intellekt o'rganishni shaxsiylashtirilgan, qulay va
samarali qilishorqalita'limni rivojlantirish imkoniyatiga ega. Shuningdek, ingliz tilini
o’rgatishda hamda mustqail o’rganishdasun’iy intellektning o’rni beqiyos. Turli xil
ingliz tilini o’rgatishga qaratilgan platformalar Duolingo,Englishclass, Memrise,
BBC Learning English, Lingoda kabilar sun’iy Intellekt asosigaqurilganhisboblanadi.
Bu orqali o’rganish soddaroq hamda qiziqarrliroq kechadi. Misol uchun,
hozirgakundaDuolingo platmorfmasi ko’plab til o’rganuvchilarni qamrab oladi
hamda ular bu platforma orqali tilnisodda tarzda o’rganishyapti. Duolingo (duolingo)
-mustaqil til oʻrganish uchun onlayn loyiha (2012-yil iyunoyidaboshlangan). Uni
rivojlantirish va yaratish g'oyasi amerikalik professor Lui fon Andan
tomonidankelibchiqqan.Bu loyihaning asl mohiyati odamlarga bepul til o’rgatish va
World scientific research journal
https://scientific-jl.com/wsrj
Volume-40_Issue-2_June-2025
292
ularning tarjima ishlarini olibborishga yordam berishdir. Hozirgi paytda, internet
ma’lumotlarining 70 foizi ingliz tilida. Bu loyihaning til o’rgatishdan asl mazmuni
o’z ona tilida topolmagan ma’lumotlarni boshqa tillardatopishuchun imkon
Bugungi kunda sun’iy intellekt texnologiyalari ingliz tilini o‘rganish jarayonini
yanada qulay va samarali qiladi. AI vositalari individual o‘quv dasturlarini yaratish,
grammatik xatolarni tuzatish, yangi so‘zlarni eslab qolishni osonlashtirish hamda real
suhbatlarda mashq qilish imkonini beradi. Babbel, Duolingo, Grammarly, Quizlet va
ChatGPT kabi ilovalar til o‘rganish jarayonini individuallashtiradi va uni qiziqarli
hamda interaktiv holga keltiradi. Sun’iy intellektdan foydalanish o‘quvchilarga
mustaqil va ishonchli ravishda ingliz tilini o‘zlashtirishda katta yordam beradi.
XULOSA VA MUNOZARA
Xulosa o’rnida shuni aytish mumkinki, bugungi kunda xorijiy tillarni
o’rganishda sun’iy intellektning o’rni juda katta va shu bilan birga o’sishda davom
etmoqda. AI. Ta’lim va chet tillarini o’rgatish sohasida katta imkoniyatlarga ega.
Raqamli tehnologiyalar asrida voyaga yetayotgan avlod vakillari uchun bu uslub ham
til o’rganishda dasturi amal xizmat qiladi . 2021-yilning 17 fevral kuni “Sunʼiy
intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish uchun shart-sharoitlar yaratish chora-
tadbirlari to’g’risida”gi O’zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori qabul
qilindi,ko’zlangan maqsad – “Raqamli O’zbekiston – 2030” strategiyasiga muvofiq
sunʼiy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish va ularni mamlakatimizda keng
qo’llash, raqamli maʼlumotlarlarning yuqori sifatini taʼminlash, malakali kadrlar
tayyorlash.sunʼiy intellektning chet tillarini o’qitish sohasidagi yutug’i xorijiy tilni
o’rgana olmaslik muammosiga yechim bo’ladi. Ingliz tili o’rganishda inson
tomonidan ko’p vaqt sarflash orqali bajariladigan vazifalarni sunʼiy intellekt bir necha
soniya ichida bajaradi hamda ushbu til o’rganish jarayonini yanada mazmunli tashkil
etadi.
Adabiyotlar ro’yxati:
1. Mamadieva Bakhtiyor qizi, F., Mukhiddinova Sharofiddin qizi, O., & Abduraimov Anvar ogli,
S. (2020). Digital pedagogy and online assessment in ESL. International Journal of Research in
Economics and Social Sciences(IJRESS), 10(10), 201-204.
2. National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (2018). How People Learn II:
Learners,
Contexts,
and
Cultures.
National
Academies
Press.
Retrieved
from
https://www.nap.edu/catalog/24783/how-people-learn-ii-learnerscontexts-and-cultures
3. Pearson. (2019). Artificial Intelligence in Education: Promises and Implications. Retrieved from
https://www.pearson.com/content/dam/one-dotcom/one-dot-com/global/Files/news/news-
announcements/2019
4. Semantris от Google: как ИИ помогает учить английский играючи [Электронный ресурс].
Сообщество IT-специалистов Хабр [официальный сайт].
5. Almalki, M. (2022). Using Artificial Intelligence Tools to Improve EFL Learners’
Speaking Skills: A Case Study of ELSA Speak Application. International Journal of English
Language and Literature Studies, 11(3), 116–126. https://doi.org/10.18488/11.v11i3.3101.
