Vol. 40 No. 2 (2025)
Articles
GLOBALLASHUV DAVRIDA NEOLOGIZMLAR FAOLLASHUVI
Annotatsiya. Ushbu maqolada globallashuv sharoitida til tizimida yuz berayotgan o‘zgarishlar, xususan, neologizmlarning faollashuvi, ularning vujudga kelish sabablari, leksik-semantik xususiyatlari va ijtimoiy-lingvistik ta’siri tahlil qilinadi. Global ijtimoiy-siyosiy, texnologik va madaniy jarayonlarning tilga ta’siri misollar asosida ko‘rib chiqilib, yangi paydo bo‘lgan so‘zlar va atamalarni tahlil qilish orqali ularning zamonaviy kommunikatsiyadagi roli yoritiladi.
ПРЕОДОЛЕНИЕ БЕДНОСТИ В УСЛОВИЯХ РЕФОРМ: АНАЛИЗ ГОСУДАРСТВЕННОЙ ПРОГРАММЫ УЗБЕКИСТАНА
Аннотация: В статье рассматриваются причины и последствия бедности в Узбекистане, а также меры, принимаемые государством для её преодоления. Особое внимание уделено президентскому указу 2021 года, направленному на снижение уровня бедности и повышение качества жизни населения. Описаны три основных направления борьбы с бедностью: реализация социальных программ, развитие инфраструктуры и поддержка малого и среднего бизнеса. Делается вывод о необходимости комплексного подхода, в котором важную роль играют взаимодействие государства и общества, а также инвестиции в человеческий капитал и инновации.
POVERTY AS A GLOBAL PROBLEM
Annotation: Poverty remains one of the most pressing global challenges of the 21st century, affecting all aspects of societal development. This article explores the root causes and manifestations of poverty, its implications for sustainable development, and the most effective international strategies for combating it. Particular attention is given to social programs, infrastructure development, and support for small and medium-sized enterprises as key pillars of a comprehensive approach. The article also highlights the role of international organizations and the importance of investment in human capital.
ПРЕОДОЛЕНИЕ БЕДНОСТИ КАК ЦЕЛЬ УСТОЙЧИВОГО РАЗВИТИЯ: ТЕОРИЯ, ПРАКТИКА, ПЕРСПЕКТИВЫ
Аннотация: Бедность остаётся одной из центральных социальных проблем XXI века, оказывающей влияние на все сферы жизни общества. В статье рассматриваются причины и формы проявления бедности, её последствия для устойчивого развития, а также наиболее эффективные международные практики борьбы с бедностью. Особое внимание уделяется социальным программам, развитию инфраструктуры и поддержке малого предпринимательства как ключевым направлениям комплексного подхода к преодолению бедности. Подчёркивается роль международных организаций и важность инвестиций в человеческий капитал.
DENSITY OF FABRIC YARN IN MULTI-LAYER FABRICS
Abstract. In the given work formation of fabrics on a weaving loom influences of linear durability of filling yarn on refueling tension and a number of other parameters is investigated.
SLOW TO THE GROUND THE TEETH OF THE WORKING UNIT IS ACROSS THE SOIL SOFTENING ZONE STUDY OF THE EFFECT OF SECTION AND ANGLE OF SHOT
Abstract. One of the most important works in the whole complex of agro-technical measures to prepare the ground for sowing of cotton is harrowing. The article examines the impact of cross-sectional shape and angle of the tooth cusp of a new joint-spike-tooth harrow made of local recycled ferrous metal by casting. Examined the teeth of various cross-sections: square, oval, round. The teeth are wedge-square work surface and different value sharpening angle. The optimal value of the cross-sectional shape and angle of taper of the tooth.
LOCALIZED OXIDE TRAPPED CHARGE'S EFFECT ON THE CAPACITANCE BETWEEN GATE-SOURCE IN FINFET DEVICES
Abstract. This study examines the effect of localized oxide trapped charge on the capacitance of the gate-to-source (drain) connection in silicon-on-insulator (SOI) based FinFET devices. The capacitance-voltage characteristics of the gate-source capacitance are analyzed using a small AC signal technique. The gate-source (gate-drain) capacitance is evaluated at various positions along the channel where the localized oxide trapped charge is present. Additionally, the distribution of charge carriers along the channel at different locations of the localized oxide trapped charge is taken into account. The results demonstrate a consistent increase in the gate-source capacitance as the distance between the source-channel boundary and the center of the localized charge increases.
XALQARO GUMANITAR HUQUQNING ASOSIY TAMOYILLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada- Xalqaro gumanitar huquq (XGH) — bu qurolli mojarolar (urushlar) vaqtida insonlarni himoya qilish va jangovar harakatlarni cheklashga qaratilgan xalqaro huquq tarmog‘idir. XGH mojaroda ishtirok etayotgan tomonlarning harbiy amaliyotlari chegaralarini belgilab, ayniqsa tinch aholini, harbiy harakatda ishtirok etmayotgan shaxslarni va asirga olinganlarni himoya qilishga yo‘naltirilgan.Ushbu huquqiy sohaga oid asosiy hujjatlar — Ceneva konvensiyalari (1949) va ularning Qo‘shimcha protokollari (1977, 2005) hisoblanadi. XGH harbiy mojarolarni qonuniylashtirish emas, balki mavjud urushlar oqibatlarini insoniyat nuqtai nazaridan iloj boricha insonparvar shaklda cheklash maqsadini ko‘zlaydi.Mazkur maqolada Xalqaro gumanitar huquqning asosiy tamoyillari, ularning mazmuni, amaliy qo‘llanilishi va zamonaviy qurolli mojarolardagi ahamiyati tahlil qilinadi.
ПЕРСПЕКТИВЫ ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ПРИМЕНЕНИЮ МЕТАЛЛОМАТРИЧНЫХ НАНОКОМПОЗИТОВ В ПРОМЫШЛЕННОСТИ
Аннотация: В статьи проанализированы научно-технической литературы трибологических металломатричных нанокомпозитов, учитывая расширенные междисциплинарные приложения нанокомпозитов с металлических матрицей в трибологии, были изучены будущие направления, потенциальные пути улучшения и возможные ожидаемые результаты трибологических металломатричных нанокомпозитов. Со всеми этими обсуждениями и исследованиями, учитывая расширенные междисциплинарные приложения металломатричных нанокомпозитов в трибологии, были изучены будущие направления, потенциальные пути улучшения и возможные ожидаемые результаты трибологических металломатричных нанокомпозитов.
INSONNING JAMIYATDA YETUK SHAXS BO‘LIB SHAKLLANISHIDA EMOTSIONAL INTELLEKTNING AHAMIYATI
Annotatsiya: Maqolada bugungi kunda psixologiya sohasida dolzarb masalalardan sanaladigan emotsional intellekt tushunchasi, uning inson o‘zini anglashi va jamiyatda yetuk shaxs bo‘lib shakllanishidagi roli tizimli tahlil etiladi. Emotsional intellektga turli olimlarning yondoshuvlari o‘zaro taqqoslanilib, o‘ziga xos xususiyatlari yoritilib beriladi. Emotsional intellektni aniqlash va o‘lchash uchun ishlab chiqilgan metodikalar ko‘rib chiqilib, yutuq va kamchiliklari muhokama etiladi.
ИНТЕНСИФИКАЦИЯ ДОБЫЧИ ИЗ ПРОДУКТИВНЫХ ПЛАСТОВ МЕТОДОМ ОБРАБОТКИ ПАВ С ПРИМЕНЕНИЕМ ПАН
Aннoтaция. В статье рассматриваются перспективы повышения эффективности добычи углеводородов путём интенсификации разработки продуктивных пластов с использованием поверхностно-активных веществ (ПАВ), модифицированных полиакрилонитрилом (ПАН). Раскрываются механизмы действия ПАВ-ПАН в пористой среде, их влияние на смачиваемость, капиллярные силы, пластовую совместимость и структурные свойства остаточной нефти.
ИЗУЧЕНИЕ УНИВЕРСАЛЬНЫХ, ОБЩИХ, НАЦИОНАЛЬНЫХ И КОНКРЕТНЫХ ЗНАЧЕНИЙ ПОСЛОВИЦЫ
Пословицы особенностями структурно-семантическими условиях со всеми их должны изучаться Принцип сравнимости (сопоставимости). «Этот принцип,- пишет М.Джусупов, Функционирования в живой речи. предполагает сравненне языковых глубоко исследованных каждом явлений, одинаково сопоставляемом языке отдельно, а также определение их. Ключивые славы: Семантика, пословиц, структура, лингвокультурологических аспектов, лексемa, лингвистика, компонент.
“Узбекского и казахского языков функциональных свойств, применение одних и тех же метолов гармоническое сочетание различных подходов в процессе coпоставления. При несоблюдении этих условий степень сравнимости языковых явлений снижается, что отрицательно сказывается на объективности результатов сопоставительного исследования” [Джусупов, 1992. С.87]. Например, при сопоставлении пословиц разноструктурных языков следует изучить их семантику, изобразительно-выразительные возможности, произвести их морфологический и синтаксический анализ.
FASHION STYLING AND VISUAL AESTHETICS: THE ART OF IMAGE CREATION IN CONTEMPORARY FASHION
Annotatsiya. O'sib borayotgan globallashuv va raqamli o'zaro bog'liqlik sharoitida zamonaviy dizayn madaniy almashinuv va duragaylash uchun muhim platforma bo'lib xizmat qiladi. Ushbu maqola zamonaviy dizayn tendentsiyalari turli xil madaniy elementlarning uyg'unligini qanday aks ettirishi va an'anaviy chegaralarga qarshi turadigan yangi estetikani yaratishini o'rganadi. Maqolada moda, grafika va interyer dizayni misollari orqali madaniy o‘zaro changlanish innovatsiyalarni qanday rag‘batlantirishi, shu bilan birga o‘ziga xoslik, haqiqiylik va o‘zlashtirish haqida muhim savollar tug‘ilishiga urg‘u berilgan.
SO‘Z MA’NOSINING KONVERSIYA NATIJASIDA SUBYEKTIV BO‘YOQ KASB ETISHI
Annotatsiya: Maqolada so‘z ma’nosining konversiya natijasida subyektiv bo‘yoq hosil qilishi masalasi haqida fikrlar berilgan.
THE COGNITIVE REVOLUTION: RECLAIMING LANGUAGE FROM MYTH TO REAWAKEN HUMAN AGENCY
This study challenges conventional narratives of linguistic origins through Odam Tili (OT) theory [1], proposing that human language emerged as an embodied biological response to environmental stimuli rather than divine instruction. Contrasting with religious traditions [2,3], we demonstrate how speech organically arose from humanity's acoustic engagement with nature. The misinterpretation of this genesis—particularly in theological accounts—has fostered cognitive dependency that now manifests in modern crises of meaning and AI's disembodied language models.
A PHONOSEMANTIC REINTERPRETATION OF STRUCTURALIST AND GENERATIVE LINGUISTICS
Abstract: This paper offers a bold reconsideration of linguistic origins through the framework of Odam Tili (OT) theory, which posits that every phoneme carries intrinsic meaning derived from sensory and environmental interactions. Focusing on the /y/ sound as a representation of flowing water, this study demonstrates how phonetic elements are not arbitrary but deeply connected to human experience. In challenging Ferdinand de Saussure’s principle of the arbitrary sign [3] and Noam Chomsky’s universal grammar [1, 2], OT presents an alternative model where language emerges from embodied, system-based semantic foundations rather than abstract structures.
A MORPHOSEMANTIC EXPLORATION OF THE PHILOSOPHICAL FOUNDATIONS OF SCIENCE
Abstract: This paper presents a groundbreaking morphosemantic analysis of the word science, rooted in the Odam Tili (OT) theory pioneered by Dr. Mahmudjon Kuchkarov [1]. Bridging insights from embodied cognition [2] and biosemiotics [3], the OT framework challenges conventional linguistics by proposing that letters—particularly "S," "C," and "I"—are not arbitrary symbols but visual and conceptual abstractions of serpentine forms. We demonstrate how these graphemes encapsulate the core principles of scientific thought: dynamic transformation, structural potential, and directed causality. By tracing their origins to the human mimicry of serpent morphology and behavior, this study reveals how the ontological and epistemological foundations of science are embedded in language itself.
THE NATURAL GENESIS OF HUMAN LANGUAGE: INSIGHTS FROM THE ODAM TILI THEORY
Abstract: The origins of human language remain one of the most debated topics in linguistics, often polarized between theories of divine intervention, cultural arbitrariness, or biological determinism. The groundbreaking Odam Tili (“Human Language”) theory challenges these paradigms, proposing that language emerged as a natural, systematic response to the environment. Using the archetypal figures of the snake, the tree, and human physiology, this theory posits that linguistic structures were encoded through repetitive patterns of sound and shape found in nature. This paper explores the triadic interplay between these elements and argues that language is a product of natural coding, shaped by environmental and cognitive necessities.
THEMATIC GROUPS OF PROVERBS WITH FLOWER COMPONENT IN ENGLISH AND UZBEK LANGUAGE
Abstract. The regulation of language-related issues has been a practical and theoretical issue for many centuries. The work on thematic grouping of proverbs from the roof of humanity is extensive and diverse. There is no aspect of society and nature that has not been reflected in the themes of proverbs. They include everything from the life experience of mankind, lifestyle, national spirit and problems, to the characteristics of the animal and plant world.
KON QUVURLARINI KORROZIYADAN HIMOYA QILISH YO‘LLARI
Neft va gaz sanoatida quvurlar kon ichidagi va tashqi muhitning agressiv ta’siriga doimiy ravishda duchor bo‘ladi. Ayniqsa, namlik, karbonat angidrid, vodorod sulfidi va sho‘r suvlar quvurlarda korroziya jarayonlarini kuchaytiradi. Bu esa texnologik jarayonlarning ishonchliligini kamaytiradi va iqtisodiy yo‘qotishlarga olib keladi1.
ANALYSIS OF THE CURRENT STATE, TYPES, AND STYLES OF MEN’S SHIRTS
Abstract: This article provides a concise analysis of the current state, types, and styles of men’s shirts, as well as an overview of the most popular cuts and design elements.
QUR’ON TILOVATI SAN’ATIDA MAQOMOTNING MA’NAVIY AHAMIYATI
Annotatsiya: maqolada Qur’on tilovati san’atida mujavvad uslubida qo‘llaniladigam maqomlarning falsafiy mazmunlari keltiriladi.
FROM THEORY TO PRACTICE: UNLOCKING COMMUNICATIVE COMPETENCE THROUGH TASK-BASED LANGUAGE TEACHING IN DIVERSE CLASSROOMS
Abstract: This article explores the implementation of Task-Based Language Teaching (TBLT) as a methodology for enhancing communicative competence in diverse classrooms. It identifies key methodological aspects that facilitate effective language acquisition and engagement among learners from various backgrounds. The study employs a qualitative approach, analyzing existing literature and classroom practices to highlight the benefits and challenges of TBLT. Results indicate that TBLT significantly improves learners' communicative skills, fosters collaboration, and promotes an inclusive learning environment. The findings suggest that while TBLT presents challenges in diverse settings, its potential to enhance language learning makes it a valuable approach in contemporary education.
OPTIMIZATION OF INTERMEDIATE GRAVITATIONAL FORCES IN THE RESTRICTED THREE-BODY PROBLEM
The restricted three-body problem is a classical and complex challenge in celestial mechanics, involving the motion of a small body under the gravitational influence of two massive primaries. This paper focuses on optimizing the intermediate gravitational forces acting within this system to enhance computational efficiency and trajectory stability. By employing advanced numerical integration techniques and modern optimization algorithms such as genetic algorithms and particle swarm optimization, we explore strategies for minimizing energy expenditure and improving predictive accuracy in orbit calculations. Applications in spacecraft trajectory planning, orbital insertion, and mission design are also discussed. The study contributes to ongoing efforts to model and control chaotic dynamical systems in astrodynamics with greater precision.
MATHEMATICAL MODELING OF MECHANICAL SYSTEMS: FUNDAMENTAL PRINCIPLES AND METHODS
Mathematical modeling of mechanical systems is an essential process in engineering that enables the analysis, simulation, and design of real-world mechanical structures. This paper presents a comprehensive overview of the foundational principles and methods used in the modeling of mechanical systems. The discussion includes Newtonian and Lagrangian mechanics, differential equations, transfer functions, and state-space representations. Various types of mechanical systems—ranging from simple single-degree-of-freedom models to complex distributed parameter systems—are examined. Additionally, practical applications in automotive, aerospace, civil, and robotic engineering are highlighted. The paper also addresses the challenges associated with nonlinear behavior, parameter uncertainty, and model validation. By understanding and applying appropriate modeling techniques, engineers can enhance system performance, reliability, and safety in modern engineering design.
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA IJODIY FAOLIYATNI RIVOJLANTIRISH METODIKASI
Annotatsiya: Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida ijodiy faoliyatni rivojlantirishning pedagogik metodlari va texnologiyalari tahlil qilinadi. Tadqiqot ijodiy faoliyatning shakllanishiga ta’sir qiluvchi xususiyatlarni faoliyatini baholash usullari, rasm va grafiklardan foydalanish orqali ijodiy yondashuvlar ko‘rsatib o‘tiladi.
OʻZBEKISTONDA MADANIY VA TARIXIY TURIZM: IMKONIYATLAR TAHLILI
Annotatsiya: Ushbu maqola O‘zbekistonning madaniy va tarixiy turizmini rivojlantirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar: qonunlar, farmonlar, hududiy forumlar va yarmarkalar tahlil qilinadi. Muallif madaniy meros ob’ektlaridan foydalanish, Turizm va Madaniy Meros Vazirligi faoliyati, “Turizm to‘g‘risida”gi qonun, Chorvoq, Buxoro va Samarqanddagi strategik tashabbuslar (PQ–2980, PF–117, PF–5273) hamda “Ipak yo‘lida turizm” yarmarkasi kabi faoliyatlar asosida mavjud imkoniyatlar va kuchli tomonlarni ko‘rsatadi. Maqola ilmiy-auditoriyalar, turizm sohasidagi mutaxassislar hamda hukumat siyosatiga qiziqqanlar uchun qimmatli ma’lumot hisoblanadi.
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA: AN‘ANAVIY IQTISODIYOTDAN RAQAMLI IQTISODIYOTGA O‘TISH
Annotatsiya: Ushbu maqolada raqamli transformatsiya jarayonining an’anaviy iqtisodiy tizimdan raqamli iqtisodiyotga o’tishdagi roli va ahamiyati tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida raqamli iqtisodiyotning asosiy tarkibiy qismlari, uning rivojlanish bosqichlari hamda mamlakatlar iqtisodiyotiga ta’siri o’rganilgan. Maqolada raqamli transformatsiya jarayonining asosiy yo’nalishlari, imkoniyatlari va muammolari kompleks tahlil qilinib, O’zbekiston iqtisodiyotini raqamlashtirish bo’yicha takliflar ishlab chiqilgan.
SUN'IY INTELLEKT VA MASHINALI O'RGANISHNING IQTISODIYOTDAGI ROLI: ZAMONAVIY IQTISODIY TIZIMLARNI TRANSFORMATSIYA QILISH OMILLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada sun'iy intellekt (SI) va mashinali o'rganish (MO) texnologiyalarining zamonaviy iqtisodiyotga ta'sirini har tomonlama tahlil qilinadi. Tadqiqot SI/MO texnologiyalarining mehnat unumdorligiga, iqtisodiy o'sishga va ijtimoiy tengsizlikka ta'sirini atroflicha o'rganiladi. Maqolada SI texnologiyalarining ulkan iqtisodiy salohiyati, ularning qo'llanilish sohalari va kelajakdagi rivojlanish istiqbollari chuqur tahlil qilingan. Ushbu tahlil SI va MO texnologiyalarining iqtisodiy landshaftni tubdan o'zgartirishdagi hal qiluvchi rolini yoritadi.
ELEKTRON HUKUMAT TEXNOLOGIYALARI VA XIZMATLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada elektron hukumat texnologiyalari va xizmatlarining shakllanishi, rivojlanishi va joriy etilish jarayonlari keng yoritilgan. Xususan, O‘zbekiston tajribasi asosida elektron davlat xizmatlarining fuqarolar hayotidagi roli, qulayliklari, xavfsizlik choralarini kuchaytirish, byurokratik to‘siqlarni kamaytirish va xizmat ko‘rsatish samaradorligini oshirishdagi ahamiyati tahlil qilingan. Shuningdek, ilg‘or xorijiy tajribalar, xususan Estoniya va Janubiy Koreya misolida innovatsion yondashuvlar ko‘rib chiqilgan. Maqolada mavjud platformalar — Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali, MyGov ilovasi va Mobile-ID tizimi orqali taqdim etilayotgan xizmatlar soni, foydalanish ko‘rsatkichlari hamda istiqboldagi raqamli transformatsiya yo‘nalishlari tahlil etilgan.
MITIGATING POTENTIAL-INDUCED DEGRADATION (PID) IN SOLAR PANELS THROUGH GROUNDING: DIAGNOSTIC AND OPTIMIZATION APPROACHES
Annotation; This paper explores diagnostic and optimization approaches to mitigate Potential-Induced Degradation (PID) in photovoltaic (PV) modules through effective grounding techniques. PID is a critical issue in solar energy systems that leads to significant power losses due to high-voltage stress and leakage currents. The study analyzes the underlying mechanisms of PID, evaluates common diagnostic tools used for early detection, and examines various grounding strategies to reduce or eliminate its effects. Experimental results and comparative assessments highlight the effectiveness of isovalent impurity doping and optimized grounding configurations. The findings offer practical insights for improving the long-term performance and reliability of solar panels in high-voltage applications.
LOW TEMPERATURE SILCORE DEPOSITION OF UNDOPED AND DOPED SILICON FILMS
The use of ultra-shallow junctions and high-k gate dielectric materials has resulted in a demand for lower thermal budget processing by device manufacturers (1-3). This requires that low temperature processes must be found to replace longstanding higher temperature process steps and enable new applications for novel integration flows. In this paper, a low temperature amorphous silicon process based on Silcore® chemistry is described. Silcore is a proprietary ASM™ version of purified trisilane Si3H8, manufactured by Voltaix. This process has been demonstrated for low pressure chemical vapor deposition (LPCVD) undoped amorphous silicon films and phosphorous-doped amorphous silicon films in a vertical furnace. Deposition of undoped, phosphorous, arsenic, and boron-doped amorphous, polycrystalline, or epitaxially deposited Si or SiGe films has also been performed in a single-wafer reactor. Silcore offers the possibility of reaching higher deposition rates than silane at lower deposition temperatures. This feature makes silcore an attractive candidate for the semiconductor device industry from the standpoint of thermal budget and cost of ownership considerations. In this paper, we will describe the results of studies performed examining silcore-based chemistry to obtain amorphous, polycrystalline, and epitaxial films. These experiments are performed for two hardware configurations: a LPCVD vertical furnace and a single wafer reactor capable of epitaxial deposition. While the silcore chemistry is the same for the two configurations discussed, the deposition is occurring in two different regimes: a thermal/kinetic regime in the vertical furnace and a mass-flow limited regime in the single wafer reactor. Initial results for dependence of the deposition results on temperature, pressure, and doping are described. Further observations regarding film properties, such as uniformity and surface roughness will also be described.
DEVELOPING INDEPENDENT LEARNING IN PHYSICS EDUCATION BASED ON THE STEM APPROACH
The integration of STEM (Science, Technology, Engineering, and Mathematics) education has become a pivotal approach in modernizing teaching methodologies, particularly in physics education. This paper investigates how the STEM approach can effectively foster independent learning skills among physics students in technical higher education institutions. Independent learning is a crucial competency that empowers students to take ownership of their educational journey, develop critical thinking, and solve complex problems autonomously. By embedding STEM principles into physics curricula, educators can promote active engagement, deeper conceptual understanding, and practical application of theoretical knowledge.
The study analyzes various pedagogical strategies, including problem-based learning, inquiry-based activities, and the use of interactive digital tools such as simulations and virtual laboratories. These methods encourage students to explore, experiment, and reflect on physical phenomena without constant instructor supervision, thereby enhancing their self-regulation and motivation. Furthermore, the research reviews case studies and practical implementations from technical universities that demonstrate positive outcomes in student performance and independent study habits.
BO‘LAJAK INGLIZ TILI O‘QTUVCHILARNING OG‘ZAKI NUTQ MALAKALARINI TAKOMILLASHTIRISHGA QO‘YILADIGAN ZAMONAVIY TALABLAR
Annotatsiya: Ushbu maqolada bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilarining og‘zaki nutq malakalarini shakllantirish va takomillashtirish masalalari yoritilgan. Xususan, zamonaviy ta’lim tizimida kommunikativ yondashuv, interaktiv metodlar, multimediaviy vositalardan foydalanish, hamda CEFR (Umumiy Yevropa tillarni o‘rganish tizimi) mezonlari asosida og‘zaki nutq ko‘nikmalarini rivojlantirish zarurati asoslab beriladi. Shuningdek, og‘zaki nutqning asosiy turlari — dialogik va monologik nutqni rivojlantirish bo‘yicha samarali strategiyalar va metodik yondashuvlar tahlil qilinadi. Maqolada kelajakdagi ingliz tili o‘qituvchilari uchun og‘zaki muloqotda erkin va aniq fikr bildirish ko‘nikmasi muhimligi ta’kidlanadi.
TAZYIQ VA ZOʻRAVONLIKKA UCHRAGAN XOTIN-QIZLAR VA ULARNING VOYAGA YETMAGAN FARZANDLARIGA PSIXOLOGIK XIZMATNING AHAMIYATI
Annotatsiya. Ushbu maqolada tazyiq va zoʻravonlikka uchragan xotin-qizlar va ularning voyaga yetmagan farzandlariga ko‘rsatiladigan psixologik yordamning dolzarbligi, mazmuni va ta’siri tahlil qilingan. Ruhiy zo‘ravonlikdan aziyat chekkan ayollar va bolalarning psixologik salomatligini tiklashda mutaxassislarning reabilitatsiya faoliyati, psixoterapiya usullarining samarasi va mavjud muammolar muhokama etilgan. Xalqaro va mahalliy tajribalar solishtirilib, O‘zbekistonda bu yo‘nalishda olib borilayotgan ishlar va takliflar berilgan.
THE ROLE OF MASS SPORTS IN PROMOTING A HEALTHY LIFESTYLE IN MODERN SOCIETY
Annotation: This article explores the crucial role of mass sports in developing a healthy lifestyle in today’s rapidly changing world. It highlights the impact of physical activity on public health, the socio-economic importance of sports participation, and examines policies and initiatives, particularly in Uzbekistan, that promote mass sports as a means to foster physical and mental well-being across all age groups.
BIOFLOK TEXNOLOGIYASI SHAROITIDA AFRIKA LAQQASI (CLARIAS GARIEPUNIS) BALIG‘I MALYOKLARINI YETISHTIRISHNING DASTLABKI NATIJALARI
Annotasiya: O‘zbekiston sharoitida Afrika laqqasi (Clarias gariepinus) baliqlari malyoklarini bioflok texnologiyasi asosida yopiq suv tizimida parvarishlash bo‘yicha olib borilgan boshlang‘ich tajriba natijalari bayon etiladi. Tajriba davomida bioflok tizimi va oddiy suv muhitida parvarishlangan baliqlar o‘sish dinamikasi, suv sifat ko‘rsatgichlari va ozuqa iste’moli jihatidan solishtirildi. Bioflok hosil bo‘lishini rag‘batlantirish uchun kraxmal qo‘shildi va nitrit (NO2) muntazam nazorat qilindi.Tajribaning muhim bosqichlarida bioflok miqdorining ortib ketishi natijasida yuzaga kelgan salbiy holatlar, jumladan baliqlar o‘limi xam tahlil qilindi. Olingan natijalar bioflok tizimining afzalliklari bilan bir qatorda, uni muvozanatda ushlab turish zarurligini ko‘rsatdi.Ushbu tajriba bioflok texnologiyasini kichik yoshdagi baliqlar uchun moslashtirishda dastlabki ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
INTEGRACIÓN DE LAS COMPETENCIAS LINGÜÍSTICAS Y PROFESIONALES EN LA PREPARACIÓN DE TRADUCTORES DE ESPAÑOL COMO LENGUA EXTRANJERA
Abstracto. Este artículo analiza la integración efectiva de las competencias lingüísticas y profesionales en la formación de traductores de español como lengua extranjera (ELE). A medida que la globalización y la movilidad académica y profesional aumentan, crece la necesidad de formar traductores que no solo dominen el idioma, sino que también comprendan los contextos culturales, técnicos y pragmáticos en los que se insertan los textos. El trabajo se basa en un enfoque integrador que contempla el desarrollo simultáneo de las competencias comunicativas, interculturales, terminológicas y tecnológicas, necesarias para enfrentar los retos del mercado de la traducción actual
BO'LAJAK ISPAN TARJIMONLARNI KOMPETENSIYAVIY YONDASHUV ASOSIDA KASBIY MALAKASINI SHAKLLANTIRISH
Annotatsiya. Ushbu maqolada bo‘lajak ispan tarjimonlarni tayyorlash jarayonida kompetensiyaviy yondashuvning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Tarjimonlik faoliyatining zamonaviy talablari, til bilimlari bilan bir qatorda, kommunikativ, madaniyatlararo, texnologik va axloqiy kompetensiyalarni egallash zaruratini keltirib chiqaradi. Mazkur maqolada aynan shu kompetensiyalarni izchil shakllantirishga qaratilgan innovatsion yondashuvlar, metodik yechimlar va kasbiy tayyorgarlik uslublari chuqur ochib beriladi.
TRANSPOZITSIYANING SOSIOLINGVISTIK BIRLIK SIFATIDA IFODALANISHI
Annotatsiya. Ushbu maqolada transpozitsiya tilshunoslikda, ayniqsa sosiolingvistika kontekstida qanday sotsial-ma'naviy va kommunikativ birlik sifatida namoyon bo‘lishi o‘rganiladi. Til birliklarining ijtimoiy qatlamlar, nutq holatlari, madaniy kontekstlar asosida funksional joy almashishi — ya’ni transpozitsiya — sosiolingvistik nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Transpozitsiyaning nutqdagi ijtimoiy roli, u orqali sotsial tabaqalashuv, kommunikativ o‘zgarishlar va lingvokultural moslashuv kabi jihatlar yoritiladi.
ISPAN TILINI O‘RGATISHDA TA’LIM PLATFORMALARINING O‘ZIGA XOSLIGI VA AFZALLIKLARI
Annotatsiya. Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim texnologiyalarining rivojlanishi bilan birga ispan tilini o‘rgatish jarayonida interaktiv, multimediya asosidagi onlayn platformalarning ahamiyati yoritiladi. Platformalarning metodik yondashuvlari, individual ta’limga moslashuvi, til kompetensiyalarini shakllantirishdagi afzalliklari va o‘ziga xos jihatlari haqida fikr yuritiladi.
NUTQIY KOMPETENSIYA TUSHUNCHASI VA UNING KOMPONENTLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada nutqiy kompetensiya va uning nutqiy komponentlari haqida so‘z borgan. Shu bilan birga boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini nutq komponentlarini shakillantirish usullari va metodikasi yoritib berilgan. Nutq komponentlari tushunchasining mazmun-mohiyati, o‘quvchilarning nutqiy imkoniyatlarini oshirishning ahamiyati haqida fikr yuritilgan.
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ СИСТЕМЫ МОТИВАЦИИ ПЕРСОНАЛА В ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ СФЕРЕ
Аннотация: "Совершенствование системы мотивации персонала в образовательной сфере" должна отражать актуальность проблемы, цели исследования и основные направления работы. Целесообразно кратко описать текущее состояние мотивации в образовании, обозначить проблемы, которые необходимо решить, а также указать ожидаемые результаты от усовершенствования системы мотивации.
TEXNOGEN TUSDAGI FAVQULODDA VAZIYATLAR: ZAMONAVIY XAVFLAR VA ULARNI OLDINI OLISH STRATEGIYALARI
Anotatsiya: Texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlar — bu inson faoliyati natijasida yuzaga keladigan xavfli holatlar bo‘lib, sanoat avariyalari, yong‘inlar, portlashlar, transport halokatlari va ekologik ifloslanishlar ko‘rinishida namoyon bo‘ladi. Ushbu tezisda texnogen ofatlarning sabablari, oqibatlari va ularni bartaraf etish yo‘llari yoritilgan. Shuningdek, O‘zbekiston sharoitida mavjud muammolar tahlil qilinib, xalqaro tajriba asosida taklif va tavsiyalar berilgan.
BOBUR BAHRIDAN BAYT TAHLILI
Annotatsiya. Maqolada Z.M.Bobur ijodining o‘ziga xosligi, baytlarining tahlili, ifoda xususiyatlari haqida fikr yuritilgan.
KOSMOSDA VAQT QANDAY O‘TADI? NISBIYLIK NAZARIYASINING REAL HAYOTDAGI KO‘RINISHLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada zamonaviy fizikaning eng muhim nazariyalaridan biri bo‘lgan nisbiylik nazariyasining asosiy tamoyillari va uning kosmosdagi vaqt oqimiga ta’siri yoritilgan. Nisbiylik nazariyasiga ko‘ra, harakat va tortishish kuchi vaqtning o‘tish tezligiga ta’sir qiladi. Maqolada vaqt kengayishi (time dilation), Gravitatsion nisbiylik, xalqaro kosmik stansiyada vaqt o‘tishi va GPS tizimidagi tuzatmalar kabi real hayotdagi holatlar tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu ilmiy nazariyaning kundalik texnologiyalardagi qo‘llanilishi ham muhokama etiladi.
TEXNOLOGIK SINGULYARLIK: AQL VA ALGORITM O‘RTASIDAGI NOANIQ CHEGARA
Annotasiya: Texnologik singulyarlik tushunchasi zamonaviy ilm-fan va texnologiya sohasida eng muhim va murakkab mavzulardan biri sifatida qaraladi. Bu hodisa inson aqli va sun’iy intellektning rivojlanishi natijasida yuzaga keladigan yangi bosqichni ifodalaydi. Texnologik singulyarlikda inson tafakkuri va algoritmik tizimlar o‘rtasidagi aniq chegara yo‘qoladi, bu esa insoniyat tarixida tub burilish nuqtasi bo‘lishi mumkin. Ushbu maqolada texnologik singulyarlikning mohiyati, aql va algoritm o‘rtasidagi noaniq chegara, uning ijtimoiy, madaniy, ilmiy va falsafiy jihatlari keng ko‘lamda tahlil qilinadi.
ABDULLA ORIPOV SHE’RIYATIDA TAQDIR MIFOLOGEMASI VA BADIIY G‘OYA UYG‘UNLIGI
Annotatsiya: Ushbu maqolada Abdulla Oripov she’riyatida taqdir mifologemasining badiiy g‘oya bilan uyg‘unlashuvi tahlil qilinadi. Shoirning lirik asarlarida taqdir timsoli orqali inson ruhi, hayot falsafasi, vatanparvarlik va ilohiy qudrat haqidagi qarashlari poetik vositalar orqali ochib berilgan. Tahlil davomida mifologik obrazlarning poetik tizimdagi funksiyasi aniqlanadi.
O‘ZBEKISTONDA IMKONIYATI CHEKLANGAN SHAXSLARGA IJTIMOIY YORDAM KO‘RSATISH BO‘YICHA OLIB BORILAYOTGAN ISHLAR XUSUSIDA
Ushbu maqolada, bugungi kunda mamlakatimizda, nogironligi bo‘lgan shaxslarga, jamiyat va davlat tomonidan ko‘mak va yordam berish, ularni ijtimoiy-siyosiy hayotga faol jalb etishga qaratilgan chora-tadbirlar tahlil qilinadi. Nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlarini ijtimoiy hayotning barcha sohalarida himoya etish, ularga ijtimoiy yordam ko‘rsatish juda muhimdir. Zero, nogironligi bor fuqarolarning huquq va manfaatlarini ta’minlash, mehnat va turmush sharoitlarini yaxshilash yurtimizda inson qadrini yanada ulug‘lashga xizmat qiladi.
MINI FUTBOL: TARIXI, QOIDALARI VA AHAMIYATI HAQIDA
Annotatsiya: Ushbu maqolada mini futbolning tarixi, asosiy qoidalari va sport tarmog‘idagi ahamiyati yoritilgan. Mini futbol XX asrning o‘rtalarida shakllanib, bugungi kunda dunyo bo‘ylab keng tarqalgan sport turi hisoblanadi. Uning asosiy qoidalari, maydon o‘lchamlari va jamoaviy tarkibi tavsiflanadi. Shuningdek, mini futbolning jismoniy faollikni oshirish, texnik mahoratni rivojlantirish va jamoaviy o‘yin ko‘nikmalarini shakllantirishdagi afzalliklari tahlil qilinadi. Maqolada FIFA va UEFA homiyligida tashkil etiladigan xalqaro musobaqalar haqida ham ma’lumot berilgan. Mini futbolning ommaviyligi va sog‘lom turmush tarzini shakllantirishdagi roli muhim ekanligi ta’kidlanadi.
MINTAQA IQTISODIYOTIDA TURIZM VA XIZMAT KO‘RSATISH SOHALARINING ROLI VA AHAMIYATI
Annotatsiya. Ushbu maqolada turizm va xizmat ko‘rsatish sohalarining mintaqaviy iqtisodiy rivojlanishdagi o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Turizm infratuzilmasining rivojlanishi, bandlik darajasiga ta’siri, eksport salohiyatini oshirishdagi roli, hamda mahalliy aholi farovonligini yaxshilashdagi hissasi ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, xizmat ko‘rsatish sektorining iqtisodiy diversifikatsiyadagi o‘rni, investitsiya jalb qilish imkoniyatlari va innovatsion yechimlar asosida mintaqaviy raqobatbardoshlikni kuchaytirish mexanizmlari yoritiladi.
O‘ZBEKISTONDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA INGLIZ TILIDA GAPIRISH KO‘NIKMALARINI O‘RGATISH
Annotatsiya: Ushbu maqolada O‘zbekistonda ingliz tilida gapirish ko‘nikmalarini o‘rgatishda sun’iy intellekt (SI) texnologiyalaridan foydalanish masalalari yoritiladi. So‘nggi yillarda ingliz tilini bilishga ehtiyoj ortib borayotgan bir paytda, zamonaviy ta’lim jarayonlariga SI asosidagi chatbotlar, talaffuzni yaxshilash uchun mobil ilovalar va avtomatlashtirilgan baholash tizimlari joriy qilinmoqda. Tadqiqotda SI texnologiyalarining afzalliklari, amaliy qo‘llanilishi, mavjud muammolar va istiqbollari tahlil qilinadi.
O‘ZBEKISTONDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA INGLIZ TILIDA GAPIRISH KO‘NIKMALARINI O‘RGATISH
Annotatsiya: Ushbu maqolada O‘zbekistonda ingliz tilida gapirish ko‘nikmalarini o‘rgatishda sun’iy intellekt (SI) texnologiyalaridan foydalanish masalalari yoritiladi. So‘nggi yillarda ingliz tilini bilishga ehtiyoj ortib borayotgan bir paytda, zamonaviy ta’lim jarayonlariga SI asosidagi chatbotlar, talaffuzni yaxshilash uchun mobil ilovalar va avtomatlashtirilgan baholash tizimlari joriy qilinmoqda. Tadqiqotda SI texnologiyalarining afzalliklari, amaliy qo‘llanilishi, mavjud muammolar va istiqbollari tahlil qilinadi
SANOAT KORXONALARINING RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDA XODIMLARNI SAMARALI BOSHQARISH USULLARINING ROLI
Annotatsiya: Mazkur maqolada sanoat korxonalarining raqobatbardoshligini oshirishda xodimlarni samarali boshqarish usullarining ahamiyati tahlil qilinadi. Xodimlarni boshqarishning zamonaviy yondashuvlari, ularning mehnat faoliyatiga ta'siri va tashkilotning umumiy samaradorligiga qo‘shgan hissasi yoritilgan. Shuningdek, ilg‘or boshqaruv amaliyotlari asosida raqobatdosh muhitda muvaffaqiyatga erishish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari sanoat korxonalari uchun amaliy tavsiyalarni taqdim etadi.
SHE’RIYATDA LIRIK “MEN”NING POETIK UYG‘UNLIGI
Annotatsiya: Ushbu maqolada lirikada muallif obrazining yoritilishi, ijodkorning “men”i qay yo‘sinda namoyon bo‘lishi haqida so‘z yuritiladi.
KORXONALARDA ENERGETIK MENEJMENTNI TASHKIL ETISH
Ushbu matnda tashkil etilayotgan effektiv energiya boshqaruvining asosiy elementlari va vazifalari mavzusida gaplashiladi. Bu, mos keluvchi joylarni aniqlash, tashkilot strukturasi tuzilishi, standartlar yaratish va energiya boshqarish tizimlarini amalga oshirish kabi asosiy vazifalarni belgilaydi. Qo‘shimcha ravishda, yuqori boshqaruvning qo‘llab-quvvati, turli bo‘limlarga integratsiya va energiya boshqaruvchi menejerlarining qaror qabul jarayonlarida o‘rnini ta’kidlaydi. Matnda shuningdek, xodimlarni ajratish, investitsiya rejalashtirish va energiya tejash bilan bog‘liq loyiha qiymatini baholash jarayonlarini ham qanday ravishda muvofiq tashkil etilishi haqida aytib o‘tildi.
O‘QUVCHILARNI MILLIY-MA’NAVIY TARBIYALASHDA UMUMIY PEDAGOGIKANING AHAMIYATI
Annotatsiya: Ushbu maqolada o‘quvchilarni milliy-ma’naviy tarbiyalashda umumiy pedagogikaning tutgan o‘rni va ahamiyati yoritiladi. Milliy qadriyatlar, urf-odatlar va an’analarni yosh avlod qalbiga singdirishda pedagogik tamoyillar asosida olib boriladigan tarbiya jarayonining nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, umumiy pedagogikaning boshqa fanlar bilan uzviy aloqasi, zamonaviy yondashuvlar va tarbiyaviy metodlar orqali o‘quvchilarda vatanparvarlik, axloqiy fazilatlar va ijtimoiy mas’uliyatni shakllantirish yo‘llari ko‘rsatib beriladi, pedagogik jarayonni samarali tashkil etishning milliy-ma’naviy tarbiyadagi o‘rni asoslab beriladi.
THE IMPORTANCE OF STUDYING ENVIRONMENTAL PROBLEMS FROM A PHILOSOPHICAL POINT OF VIEW
Annotation: The role of philosophy in solving environmental problems, which are one of the global problems, and in improving people's ecological knowledge and attitude towards nature is discussed.
USING STORYTELLING TO ENHANCE ENGLISH LANGUAGE SKILLS IN KIDS
Abstract: Storytelling is a powerful pedagogical tool that significantly enhances English language skills in children. This paper explores the multifaceted benefits of storytelling, including vocabulary acquisition, listening comprehension, and narrative skills. Through engaging narratives, children are exposed to rich language input, which fosters their linguistic development and creativity. The integration of storytelling into language learning not only captivates young learners but also promotes cultural awareness and emotional intelligence. This study reviews various methodologies for implementing storytelling in educational settings and highlights successful case studies demonstrating its effectiveness. Ultimately, the findings underscore the importance of storytelling as a dynamic approach to improving English language proficiency among children.
LINGUACULTURAL FEATURES OF GODONYMS IN TASHKENT
Abstract: This article explores the linguocultural characteristics of urban toponyms in Tashkent, Uzbekistan's capital. The naming of streets, districts, squares, and metro stations is analyzed through the lenses of semantics, etymology, and culture. The study reveals how these place names reflect the city's historical memory, national identity, ideological influences, and socio-cultural transformations. By examining selected examples, the paper underscores the importance of toponyms as more than just geographical markers but as carriers of linguistic and cultural significance.
KIMYO DARSLARIDA VIRTUAL TAJRIBALAR SIMULYATSIYASI
Annotatsiya. Ushbu maqolada zamonaviy ta’limda virtual tajribalar simulyatsiyasining o‘rni va ahamiyati tahlil qilingan. Virtual laboratoriyalar — bu real tajriba o‘rnini bosuvchi, raqamli muhitda ishlaydigan ta’lim vositalari bo‘lib, ular orqali o‘quvchilar kimyo fanidan nazariy bilimlarini mustahkamlab, amaliy ko‘nikmalarni xavfsiz va iqtisodiy jihatdan qulay shaklda egallaydilar. Maqolada virtual simulyatsiyalarning o‘quv jarayonidagi pedagogik samaradorligi, an’anaviy laboratoriyalarga nisbatan afzalliklari hamda ularni o‘quv dasturlariga integratsiya qilish imkoniyatlari yoritilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, virtual tajribalar o‘quvchilarning fanga qiziqishini oshiradi, tajriba o‘tkazish ko‘nikmalarini rivojlantiradi va ta’lim sifatini sezilarli darajada yaxshilaydi.
QUR’ON TILOVATIDA BAYOT MAQOMOTIDAN FOYDALANISH TEXNIKASI VA XUSUSIYATLARI
Annotatsiya: maqolada Qur’on tilovati san’atida mujavvad uslubida qo‘llaniladigam maqomlarning falsafiy mazmunlari keltiriladi.
MASHINA TARJIMASI VA INSON TARJIMONI:ZAMONAVIY YONDASHUVLAR SOLISHTIRUVLI TAHLIL
Annotatsiya: Mazkur maqolada zamonaviy tarjima texnologiyalari, xususan mashina tarjimasi (Machine Translation – MT) va inson tarjimonlari faoliyati tahlil qilinadi. Maqola har ikki yondashuvning afzalliklari, kamchiliklari, amaliy qo‘llanilishi va kelajakdagi istiqbollari haqida fikr yuritadi. Tadqiqot jarayonida nazariy manbalar, amaliy misollar va mavjud texnologik vositalardan foydalanilgan.
MADANIY TAFOVUTLAR VA ULARNING TA’LIM JARAYONIGA TA’SIRI
Annotatsiya: Mazkur maqolada tarjima jarayonida madaniy tafovutlarning tutgan o‘rni, ularning mazmun va shakl nuqtayi nazaridan tarjima sifatiga ko‘rsatadigan ta’siri tahlil qilinadi. Xususan, madaniy realiyalar, diniy va ijtimoiy konnotatsiyalar, frazeologik birliklar va mentalitetga xos belgilar tarjima nazariyasidagi yondashuvlar doirasida ko‘rib chiqiladi. Tarjimonning madaniy kompetensiyasi va uning strategik qarorlari madaniy tafovutlar sharoitida tarjimaning kommunikativ adekvatligini belgilovchi omil sifatida asoslanadi. Maqolada madaniyatlararo tafovutlarning tarjima semantikasi, pragmatikasi va interpretatsiyasiga bo‘lgan ta’siri haqida nazariy qarashlar va ilg‘or tadqiqotlar asosida mulohazalar ko’rib chiqiladi.
ADABIY TARJIMADA STILISTIK YONDASHUV: TARJIMON IJODI VA MATN RUHI
Annotatsiya: Ushbu maqolada adabiy tarjimada stilistik yondashuvning ahamiyati, tarjimonning ijodiy yondashuvi va asar ruhining saqlanishi muhimligi tahlil qilinadi. Matn stilistikasi, muallif uslubi va madaniy konnotatsiyalarni tarjimada ifodalash masalalari nazariy va amaliy manbalar asosida yoritib beriladi. Shuningdek, tarjima jarayonida tarjimonning ijodkorlik mahorati va uning qaday muhim ekani tahlil qilinadi.
RAQAMLI O‘YINLAR YORDAMIDA MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA TAFAKKURNI RIVOJLANTIRISHNING INNOVATSION METODLARI
Mazkur maqolada raqamli o‘yinlardan foydalanish orqali maktabgacha yoshdagi bolalarda tafakkurni rivojlantirishning innovatsion metodlari yoritilgan. Tadqiqotda bolalar psixologiyasi, kognitiv rivojlanish va raqamli texnologiyalar integratsiyasining o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilingan. Ayniqsa, vizual-motor ko‘nikmalar, mantiqiy fikrlash va ijodiy yondashuvni shakllantirishda interaktiv o‘yinlarning o‘rni alohida ko‘rsatib o‘tilgan. Shuningdek, zamonaviy metodik yondashuvlar asosida ishlab chiqilgan raqamli o‘yinlar modeli orqali bolalarning fikrlash dinamikasiga ta’siri amaliy tajribalarda sinovdan o‘tkazildi. Tajriba natijalari bolalarda analitik fikrlash, muammoni hal qilish qobiliyati va mustaqil xulosa chiqarish jarayonlarini sezilarli darajada faollashtirishini isbotladi. Maqolada raqamli o‘yinlarning didaktik afzalliklari, ularning pedagogik jarayonga integratsiyasi va o‘qituvchilar uchun tavsiyalar tizimli yondashuvda bayon etilgan. Ushbu tadqiqot natijalari kelgusida maktabgacha ta’lim tizimini modernizatsiya qilishda muhim ilmiy va amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.
STABILITY OF AN ELASTIC ROD WITH DYNAMIC ABSORBERS UNDER HARMONIC TRANSVERSE VIBRATIONS
Abstract. This paper considers the stability problem of a simply supported rod with two dynamic vibration absorbers and hysteretic energy dissipation. Linearization of dependencies describing hysteretic energy dissipation due to imperfect elasticity of the material is carried out using Pisarenko-Boginich functional in a frequency-independent form
ELIMINATING TRANSVERSE VIBRATIONS ON AN ELASTIC BEAM USING DAMPERS
Abstract. This article examines the optimization of the parameters of an elastic beam with dynamic vibration dampers during transverse vibrations. Methods for damping transverse vibrations in the elastic beam under consideration were analytically found. In particular, the change in the optimal parameters of the system under consideration is analyzed depending on the mass ratio and changes in the installation locations of dynamic vibration dampers. The article discusses the optimization of the parameters of a system of elastic beams under stationary vibrations with two dynamic vibration dampers. The solution to the problem of transverse vibrations of a beam with two parallel installed dynamic vibration dampers is considered, using the method of series expansion in vibration modes. This method is more convenient for optimizing the parameters of dynamic vibration dampers for various types of beam vibrations with boundary conditions, when it is necessary to repeatedly calculate the amplitude-frequency characteristics of the system.
ВЛИЯНИЕ НАЦИОНАЛЬНОГО ИМИДЖА И КУЛЬТУРНОГО БРЕНДИНГА НА ПОВЕДЕНИЕ ИНОСТРАННЫХ ТУРИСТОВ НА ПРИМЕРЕ УЗБЕКИСТАНА
Аннотация: Статья посвящена изучению влияния национального имиджа и культурного брендинга на поведение иностранных туристов. На основе анализа статистики и опросов показано, что позитивное восприятие страны напрямую влияет на интерес к посещению, формирует доверие и стимулирует повторные визиты. На примере Узбекистана раскрыты эффективные механизмы формирования туристического бренда, а также предложены практические рекомендации по усилению имиджевой привлекательности на международной арене.
BANK AKTIVLARIDAN SAMARALI FOYDALANISH
Annotatsiya. Ushbu maqolada Agrobankning bank aktivlaridan samarali foydalanish strategiyalari tahlil qilinadi. Bankning qishloq xo‘jaligiga yo‘naltirilgan kredit siyosati, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish, risklarni boshqarish va diversifikatsiya usullari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, qishloq aholisining iqtisodiy holatini yaxshilash uchun Agrobankning faoliyatini tahlil qilinib, bankning samaradorligini oshirish bo‘yicha tavsiyalarni taqdim etadi. Bankning moliyaviy imkoniyatlarini to‘g‘ri boshqarish, fermer xo‘jaliklari va agro sanoatning rivojlanishiga ta’sirini oshirish, shuningdek, ijtimoiy-iqtisodiy o‘sishni qo‘llab-quvvatlash uchun muhim ahamiyatga ega.
BANK AKTIVLARINING MOHIYATI, TURLARI VA BANK FAOLIYATIDAGI O‘RNI
Annotatsiya. Ushbu maqolada bank aktivlarining mohiyati, turlari va bank faoliyatidagi o‘rni batafsil tahlil qilinadi. Bank aktivlari bankning iqtisodiy faoliyatini amalga oshirish, mablag‘larni jalb qilish va rentabellikni oshirish uchun zarur vosita bo‘lib, kreditlar, qimmatli qog‘ozlar, naqd pul, debitor qarzlar va tuzilma aktivlaridan iborat. Maqolada bank aktivlaridan samarali foydalanish va ularni diversifikatsiya qilishning ahamiyati ko‘rsatiladi, shuningdek, bankning rentabelligini oshirish va risklarni boshqarish bo‘yicha tavsiyalar taqdim etiladi. Bank aktivlarini to‘g‘ri boshqarish orqali bankning moliyaviy holati yaxshilanadi va iqtisodiy barqarorlikka erishiladi.
OPPORTUNITIES TO USE ARTIFICIAL INTELLIGENCE TECHNOLOGIES IN MATHEMATICS EDUCATION
Abstract: The possibilities of using artificial intelligence technologies in mathematics education are important today in increasing the effectiveness of the educational process. Artificial intelligence (SI) technologies make it possible to introduce innovative approaches in the field of education, take into account the individual characteristics of students and personalize the teaching process. This, in turn, helps to easily and effectively master the complex concepts of mathematics. At the same time, artificial intelligence technologies serve to make the educational process more interactive and interesting.
ЎЗБЕК АДАБИЁТИДА МИТТИ ҲИКОЯ ТАРАҚҚИЁТИ ВА БАДИИЙ МАҲОРАТ
Аннотация: Ушбу мақолада митти ҳикоя жанрининг пайдо бўлиши ва ривожланиши, замонавий жаҳон адабий жараёнида унинг аҳамияти таҳлил қилинган. Айрим танқидчиларнинг салбий хулосаларига қарамасдан, митти ҳикоя жанри адабий ҳақиқатга айланди ҳамда биз бу ҳодисани чуқурроқ билмасдан ва тушунмасдан танқид қила олмаймиз. Митти ҳикояларнинг ўзига хос хусусиятлари, шаклий ва мазмуний жиҳатларини таҳлил қилишда ўзбек адабиётининг замонавий мисолларидан фойдаландик ҳамда уларнинг моҳиятини илмий асослашга уриндик.
IMPROVING THE ACCOUNTING OF CONSTRUCTION AND REPAIR EXPENSES IN BUDGETARY ORGANIZATIONS
Annotation. This article analyzes the accounting practices for funds allocated to construction and repair works in budgetary organizations, existing challenges, and ways to improve the accounting process. Effective management and accurate accounting of construction and repair expenses ensure the rational use of public funds. The article proposes recommendations for improving the current accounting policy.
O‘ZBEK TILIDA BADIIY TARJIMA MUAMMOLARI: JAHON ADABIYOTINI O‘ZLASHTIRISHDAGI DOLZARB MASALALAR VA YECHIMLAR
ЭКОНОМИЧЕСКАЯ СУЩНОСТЬ И ОСОБЕННОСТИ МЕДИЦИНСКИХ УСЛУГ
Аннотация: В данной статье исследуются ключевые аспекты экономической природы медицинских услуг, включая их сущностные характеристики, роль в обеспечении устойчивого развития системы здравоохранения, а также особенности функционирования в условиях социально-экономических реформ, реализуемых в Узбекистане в 2024–2025 годах. Особое внимание уделено внедрению государственной медицинской страховки как механизма повышения доступности и справедливости распределения ресурсов, а также цифровизации процессов оказания медицинской помощи, включая развитие телемедицины, электронных карт пациентов и автоматизированных систем управления. Анализируются современные тенденции в структуре спроса и предложения на медицинские услуги, влияние нормативно-правовой базы и институциональных преобразований на эффективность функционирования сектора. В статье также рассматриваются проблемы и перспективы повышения качества и экономической эффективности первичного звена здравоохранения, включая кадровую политику, стандартизацию услуг и внедрение инновационных моделей финансирования.
THE ROLE OF INNOVATION MANAGEMENT IN MODERN ECONOMIC DEVELOPMENT
Abstract: This paper explores the pivotal role of innovation management in driving sustainable economic development in the modern era. It examines the core components of innovation systems, including R&D, strategic leadership, education, and financial mechanisms. The study also highlights global best practices from leading innovation economies and addresses the challenges faced in managing innovation. The findings underscore the need for a comprehensive innovation ecosystem that fosters collaboration, creativity, and resilience in a rapidly changing global economy.
STEAM YONDASHUVI ASOSIDA MAKTABGACHA TAʼLIMDA KREATIV FIKRLASHNI SHAKLLANTIRISH
Ushbu maqolada maktabgacha taʼlim tizimida STEAM (fan, texnologiya, muhandislik, sanʼat va matematika) yondashuvining ahamiyati, uning asosiy pedagogik imkoniyatlari hamda bolalarda kreativ fikrlashni shakllantirishdagi roli tahlil qilingan. Tadqiqotda maktabgacha yoshdagi bolalarning tafakkurini kengaytirish, ularning ilmiy qiziqishini uyg‘otish, amaliy topshiriqlar orqali mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirishda STEAM metodologiyasining samaradorligi nazariy va amaliy jihatdan yoritilgan. STEAM yondashuvi orqali bolalar real hayotdagi muammolarga echim topish, o‘z fikrini mustaqil bayon qilish, muhandislik fikrlash elementlarini o‘rganish va sanʼat orqali estetik zavq olish kabi kompetensiyalarga ega bo‘lishi aniqlangan. Shu bilan birga, maqolada kreativ fikrlashni rivojlantirishga xizmat qiladigan mashg‘ulot turlari, o‘yinlar, tajribalar va loyiha asosidagi o‘quv faoliyatining o‘rni misollar orqali asoslab berilgan. Xulosa qismida esa maktabgacha taʼlim muassasalarida STEAM yondashuvini joriy etish bo‘yicha amaliy tavsiyalar keltirilgan.
MAKTABGACHA TAʼLIM TASHKILOTLARIDA EMOTSIONAL INTELLEKTNI RIVOJLANTIRISH: ERTAKLAR, DRAMA VA TEATR O‘YINLARINING ROLI
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida bolalarning emotsional intellektini shakllantirishda ertaklar, drama va teatr o‘yinlarining pedagogik va psixologik ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida bolalar ongida ijtimoiy-emotsional ko‘nikmalarni rivojlantirishda badiiy obrazlar, rolli sahnalashtirishlar va emotsional tajribalar asosiy vosita sifatida qo‘llanishi ilmiy asosda yoritiladi. Ayniqsa, drama va teatr elementlarining bolalarning o‘zini anglashi, boshqalarni tushunishi va ijobiy xatti-harakatlarni shakllantirishdagi roli chuqur o‘rganiladi. Shuningdek, ushbu san’at vositalarining tarbiyaviy potensiali, bolalarning hissiy so‘z boyligini boyitish, empatiya va o‘zini boshqarish kabi fazilatlarni rivojlantirishdagi imkoniyatlari amaliy misollar orqali ko‘rsatib beriladi. Ilmiy maqola tajriba asosida olib borilgan kuzatuvlarga tayanadi va drama pedagogikasining metodik imkoniyatlarini amaliyotga tadbiq etish yo‘llarini tavsiya etadi. Yakuniy natijalar esa maktabgacha ta’limda innovatsion yondashuvlarni qo‘llash orqali bolalarda emotsional intellektni har tomonlama shakllantirish imkoniyatlarini ko‘rsatadi.
O‘YIN FAOLIYATI ORQALI IJTIMOIY ADAPTATSIYA VA MAS’ULIYATNI SHAKLLANTIRISHNING SAMARALI YO‘LLARI
Annotatsiya. Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda o‘yin faoliyati orqali ijtimoiy adaptatsiya va ijtimoiy mas’uliyatni shakllantirish masalalari yoritilgan. Shuningdek, o‘yin turlari, ularning tarbiyaviy va ijtimoiy funksiyalari, bolalarning jamoaga moslashuvi hamda mas’uliyat hissini rivojlantirishda tutgan o‘rni tahlil qilingan. Muallif o‘z tajribasi asosida samarali yondashuvlar va metodik tavsiyalarni ham ilgari suradi.
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASRIDA SUN’IY INTELLEKT ORQALI TALABALARGA INGLIZ TILIDA GAPIRISHNI O’RGATISH
Annotatsiya. Zamonaviy texnologiyalar ingliz tilini o‘rganish uchun ko‘plab imkoniyatlarni ochib bermoqda. Sunʼiy intellekt (AI) o‘rganish yondashuvini tubdan o‘zgartirib, uni yanada qulayroq qiladi va shaxsiy maqsadlaringizga yo‘naltiradi. AI yordamida o‘quv jarayonini sermazmun tashkil etish shuningdek, tezkor fikr-mulohazalarni olish mumkin, bu esa taraqqiyotni tezlashtiradi. Bu maqolada biz ingliz tilini o‘rganish uchun sunʼiy intellekt vositasidagi eng samarali usullarni ko‘rib chiqamiz. Shuningdek, SI yordamida mustaqil o‘rganishning afzalliklari va ehtimoliy pedagogik cheklovlari muhokama qilinadi.
TARJIMA JARAYONIDA STILISTIK VOSITALARNING O’ZGARISHI: O’ZBEK VA INGLIZ BADIIY MATNLARI ASOSIDA CHOG’ISHTIRMA TAHLILI
Annotatsiya: Tarjima jarayonida stilistik vositalarning o‘zgarishi murakkab va ko‘p qirralik jarayon bo‘lib, u badiiy matnlarning o‘ziga xosligini saqlab qolish va yangi til muhitida o‘zining estetik ta’sirini yaratish maqsadida amalga oshiriladi. O‘zbek va ingliz badiiy matnlari asosida olib borilgan chog‘ishtirma tahlil tarjima jarayonida stilistik vositalarning qanday o‘zgarishi va bu o‘zgarishlarning tarjimaning sifatiga ta’siri haqida chuqur tushuncha beradi. Stilistik vositalar — bu tilning badiiy ifoda vositalari bo‘lib, ular matnga o‘ziga xos ohang, ruh va estetik ko‘rinish beradi. Ushbu vositalar orasida metafora, metonimiya, epitet, allegoriya, takrorlash, paradoks, ironiyadan tortib, ohang, ritm, intonatsiya kabi elementlar mavjud. Tarjima jarayonida ushbu vositalarning o‘zgarishi ko‘pincha til va madaniyat farqlari, shuningdek, tarjimonning ijodiy yondashuvi bilan bog‘liq bo‘ladi.
TRANSLATING THE INTRANSLATABLE: STYLISTIC SHIFTS IN THE UZBEK TRANSLATION OF ENGLISH LITERARY TEXTS
Abstract: In the process of translation, the translation of literary texts into Uzbek includes not only the meaning of words, but also their methodological features. In the translation of literary works in English into Uzbek, a change in stylistic means is especially important. Sometimes it becomes difficult to fully and accurately translate the methodological elements present in English into Uzbek. In this case, the translator, relying on his creative approach and knowledge of the language, refers to stylistic changes in order to preserve the meaning and tone expressed in the original text.
KADASTR ISHLARI UCHUN GEODEZIK ASOS YARATISHNING AN’ANAVIY VA ZAMONAVIY USULLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada, Davlat geodezik tarmoqlarining ahamiyati va ularni barpo etish usullari, aniqliklari va hozirgi zamonaviy usullari xaqida ma’lumotlar berilgan.
JARAYON IFODALOVCHI LEKSEMALAR PARADIGMATIKASI VA SINTAGMATIKASI
Ushbu maqolada jarayon ifodalovchi leksemalarning paradigmatik va sintagmatik xususiyatlari lingvistik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Paradigmatik munosabatlar doirasida bunday leksemalarning boshqa so‘z toifalari bilan o‘zaro bog‘liqligi, sinonimiya, antonimiya va morfologik variantlari o‘rganiladi. Sintagmatik jihatdan esa, bu leksemalarning gap ichidagi o‘rni, ularning boshqa birliklar bilan bog‘lanish qonuniyatlari, semantik yuklamasi va kontekstga moslashuvi yoritiladi. Shuningdek, zamonaviy tilshunoslikda jarayon ifodalovchi birliklar – fe’llar, harakat nomlari va iboralarning o‘rni, ularning matn yaratishdagi roli amaliy misollar asosida ko‘rsatib beriladi. Maqola ilmiy-tadqiqotchi, filolog va tilshunoslar uchun foydali bo‘lishi mumkin.
RECONSTRUCTING THE AUTHOR’S VOICE IN TRANSLATION: A STYLISTIC APPROACH TO LITERARY EQUIVALENCE
Abstract: In Translation, the issue of restoring the author's voice becomes important within the framework of literary equivalence. In the process of translation, the author's unique style, methods of expression and artistic images should be preserved, and the spirit and meaning of the original text should be fully conveyed to the reader. This requires an approach to restoring the author's voice, both artistically and aesthetically, rather than giving the translation only literal meaning. The concept of literary equivalence is considered, in principle, as one of the main criteria that determine the quality of translation. It serves to ensure that the translation matches the original text in content, style and aesthetics. And restoring the author's voice in translation is one of the main directions for ensuring this equivalence.