Authors

  • Самадова Наргизза Расуловна

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.wsrj.129578

Keywords:

Калит сўзлар: иқтисодий салоҳият ахборот таъминоти мулкий салоҳият меҳнат салоҳияти ишлаб чиқариш салоҳияти.

Abstract

Аннотация: Мазкур мақолада хўжалик юритувчи субъектларнинг иқтисодий салоҳиятини таҳлил ва унинг натижадорлигини таъминлаш, иқтисодий таҳлил ишларини ташкил этиш, ўтказиш ва унинг ахборот таъминоти масалалари умумий жиҳатдан баён қилинган ахборот манбасидан фойдаланиншнинг аҳамияти очиб берилган. 


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-26_Issue-3_April -2024

95

ХЎЖАЛИК ЮРИТУВЧИ СУБЪЕКТЛАР ИҚТИСОДИЙ

САЛОҲИЯТИНИ ТАҲЛИЛ ҚИЛИШ ВА БАҲОЛАШ

Самадова Наргизза Расуловна

ТДИУ, “Молиявий таҳлил”

кафедраси доценти

nargizasamadova040@gmail.coм

Аннотация:

Мазкур мақолада хўжалик юритувчи субъектларнинг

иқтисодий салоҳиятини таҳлил ва унинг натижадорлигини таъминлаш,
иқтисодий таҳлил ишларини ташкил этиш, ўтказиш ва унинг ахборот таъминоти
масалалари умумий жиҳатдан баён қилинган ахборот манбасидан
фойдаланиншнинг аҳамияти очиб берилган.

Abstract:

In this article, the importance of using the information source, where

the issues of economic potential analysis of economic entities and ensuring its
effectiveness, organization and conduct of economic analysis and its information
supply are explained in general.

К

а
л
и
т

с
ў
з
л
а
р

иқтисодий салоҳият, ахборот таъминоти, мулкий салоҳият, меҳнат салоҳияти,
ишлаб чиқариш салоҳияти.

Keywords:

economic potential,

information supply

, property potential, labor

potential, production potential.


Бугунги кун шароитида ҳар қандай иқтисодий субъектнинг якуний

мақсадга эришишида унинг иқтисодий салоҳиятига бевосита боғлиқдир.
Салоҳият тушунчаси жуда кўплаб жабҳаларда қўлланилиши мумкин. Хусусан,
Президентимиз томонидан ўтказилган йиғилишларда интеллектуал салоҳият,
туризм салоҳити, саноат салоҳияти, инновацион салоҳият, мудофаа салоҳияти
каби кўплаб соҳаларга оид “салоҳият” атамаси ишлатилган. Чунки, ушбу сўзнинг
луғавий маъносидан келиб чиқиб, мавжуд ҳолат ва келгусидаги имкониятларни
баҳолаш учун салоҳият сўзи қўлланилади.

Шу боисдан, корхона иқтисодий салоҳиятини таҳлил қилиш асосида уни

баҳолаш жараёнида қўлланиладиган усуллар, илмий манбаларда келтириб
ўтилган услуб ва услубиётлар, уларнинг мазмуни ва қиёсий таҳлилини илмий
тадқиқ этиш тадқиқот вазифаларидан бири сифатида белгиланган.

Ҳар қандай таҳлил турининг натижадорлиги унинг ташкилий ва ахборий

жиҳатларига тўғридан-тўғри боғлиқдир. Шу боисдан ҳам иқтисодий таҳлил ва
унинг назариясига бағишланган аксарият адабиётларда иқтисодий таҳлил
ишларини ташкил этиш, ўтказиш ва унинг ахборот таъминоти масалалари
умумий жиҳатдан баён қилинган. Мазкур манбаларда иқтисодий таҳлилни
ташкил этиш, ўтказиш ва натижаларини расмийлаштириш иқтисодий таҳлил


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-26_Issue-3_April -2024

96

фанининг умумий назарий-методологик нуқтайи назардан очиб берилган. Бироқ,
тематик таҳлил нуқтайи назардан алоҳида таҳлил объектлари бўйича таҳлилни
ўтказиш кетма-кетлиги келтириб ўтилмаган.

Корхона иқтисодий салоҳияти комплекс тушунча сифатида қаралса ҳам

иқтисодий таҳлилнинг муҳим таркибий элементи ҳисобланади. Шу боисдан,
унга тематик таҳлил сифатида ёндашган ҳолда ташкилий асосларини ёритиш
лозим деб ҳисоблаймиз.

Олиб борилган тадқиқотлар натижасида корхона иқтисодий салоҳияти

таҳлилини ўтказиш методикасини қуйидагича ифодаладик.
























1-расм. Корхона иқтисодий салоҳияти таҳлилини ташкил этиш ва

ўтказиш босқичлари

1

Корхона иқтисодий салоҳияти таҳлилининг ҳар бир босқичида унинг

натижадорлигини таъминловчи кўплаб жиҳатлар мавжуд. Хусусан, тайёргарлик

1

Тадқиқотлар асосида муаллиф томонидан тайёрланди.

1. Корхона иқтисодий салоҳияти ва унинг таркибий элементларини
ифодаловчи кўрсаткичларни белгилаш ва ҳисоблаш.

2. Корхона иқтисодий салоҳиятига таъсир этувчи ички ва ташқи
омилларни аниқлаш ҳамда таъсирини баҳолаш

Корхона иқтисодий салоҳияти таҳлили ташкил этиш босқичлари

БОСҚИЧЛАР

АМАЛЛАР

Тайёргарлик

1. Таҳлил мақсадини аниқлаш ва режасини тузиш.

2. Олдинги ўтказилган таҳлил натижалари билан танишиш.

3. Иқтисодий салоҳиятни таҳлил қилиш ёндашувини аниқлаш.

4. Таҳлил ўтказиш даври ва йўналишини аниқлаш

Таҳлил қилиш

Якуний

1. Таҳлил натижаларини умумлаштириш ва хулосаларни тайёрлаш.

2. Таҳлил натижаларини расмийлаштириш.

3. Таҳлиллар асосида қарорлар қабул қилиш.


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-26_Issue-3_April -2024

97

босқичида иқтисодий салоҳият таҳлилининг режа ва дастурини тузиш унинг
кейинги босқичларда муваффақиятли амалга оширишнинг муҳим мезонларидан
ҳисобланади. Бу борада шуни эътироф этиш керакки, иқтисодий таҳлилнинг
режа ва дастурини тузиш бўйича қонунчиликда белгиланган тартиб мавжуд
бўлмаганлиги боис, манбаларда унинг намунавий шакли эмас балки таркибига
тўғрисида қисқа маълумот берилган, холос. Бироқ, иқтисодчи олим О.Очилов
илмий тадқиқот ишида корхона инвестициялар таҳлили режаси ва дастурининг
намунавий шаклларини таклиф этган. Ушбу тадқиқот ишида келтирилган
тематик таҳлил тури бўйича режа ва дастур тузиш муҳим аҳамиятга молик деб
ҳисоблаймиз. Чунки, пухта тузилган режа ва дастур мақсадга осон ва юқори
самарадорлик билан эришишга замин яратади.

Корхона иқтисодий салоҳияти таҳлили юқорида таклиф этилган босқичлар,

ҳар бир босқич бўйича бажариладиган таҳлилий амаллар, ўрганиладиган
масалалар, кўрсаткичлар ва усулларни қамраб олувчи режа ва дастур асосида
ташкил этилса таҳлилнинг натижадорлиги ошади ва самарали бошқарув
қарорлари қабул қилинишига эришилади деб ҳисоблаймиз.

Корхона иқтисодий салоҳияти таҳлилининг асосий қисми, яъни таҳлил

қилиш босқичи жараённинг марказий қисми ҳисобланади. Ушбу босқичда
кўрсаткичлар тизими иқтисодий салоҳиятни баҳолаш бўйича услубий
ёндашувлар орқали ишлаб чиқилиб, уларни таҳлил қилишда эса жуда кўплаб
усуллардан фойдаланиш мумкин.

Корхона фаолиятида бошқарувнинг муҳим вазифаларидан бири унинг

иқтисодий салоҳиятини таҳлил қилиш ва баҳолашдир. Эркин иқтисодиёт
шароитида бизнес субъектлари учун иқтисодий ресурсларни шакллантириш ва
улардан фойдаланиш самарадорлиги ҳолатини мониторинг қилиш ва
баҳолашнинг илмий асосланган иқтисодий механизмлари мавжуд эмаслиги
тадбиркорлик субъектларининг инвестиция фаоллиги ва рақобатбардошлигини
пасайишига олиб келади. Бу эса корхона иқтисодий салоҳиятини таҳлил қилиш
ва баҳолашнинг янги усуллари ва моделларини ишлаб чиқиш орқали унинг
иқтисодий ҳолати ва ривожланишишида бошқарув қарорлари таъсирини
оширишни тақазо этади.

Олиб борилган тадқиқотлар натижасида корхона иқтисодий салоҳиятини

баҳолаш методлари икки гуруҳга бўлиб ўрганилди. Биринчи гуруҳ, иқтисодий
салоҳиятни баҳолашнинг анъанавий методлари бўлиб, уларнинг барчасида
корхона иқтисодий салоҳияти хўжалик фаолияти натижаларини ифодаловчи
ҳақиқий кўрсаткичлар қийматида келиб чиқиб амалга оширилади. Бунда бозор
қийматининг даромадлар ва қиёсий таҳлил методлари, шунингдек, комплекс
рейтинг баҳолаш методи иқтисодий салоҳиятни натижавийликка, мулкий
(харажатлар) методи эса ресурсларга асосланган ёндашувини намоён қилади.
Бироқ, корхона ресурслари ва улардан фойдаланиш натижадорлиги бўйича


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-26_Issue-3_April -2024

98

иқтисодий салоҳиятга баҳо берувчи методларда қуйидаги камчиликлар мавжуд:
ресурслар ва натижадорликни баҳолашда омилларнинг ўзаро таъсири ҳисобга
олинмасдан алоҳида таҳлил қилинади; фақатгина эришилган натижа ўрганилиб,
истиқболли кўрсаткичларга эътибор қаратилмайди.

Фикримизча, иқтисодий салоҳиятни баҳолашда натижасида унга яхлит

тизим сифатида қараган ҳолда мавжуд ресурслар билан чекланиб қолмай,
келажддаги имкониятларни ҳам аниқлай олиш лозим. Корхона иқтисодий
салоҳиятини маълум қисми бўйича комплекс таҳлил ўтказиб, тўғри ва умумий
хулоса шакллантириш имконини бермайди. Анаъанвий методлар корхона
иқтисодий салоҳиятини тўлалигича, мантиқий узвийликда таҳлил қилиш ва
баҳолаш учун етарли имкониятларга эга эмас деган илмий хулосага келинган.
Шу боисдан, замонавий тадқиқотларда корхона иқтисодий салоҳиятининг
олдинги ва жорий даврлар бўйича таҳлил қилиш асосида унинг истиқболли
даражасини баҳолашга кенг эътибор берилмоқда. Тадқиқотлар натижасида
корхона иқтисодий салоҳиятини таҳлил қилиш ва баҳолаш бўйича ишлаб
чиқилган методларнинг иккинчи гуруҳи замонавий методлар деб номланиб,
уларда асосий урғу иқтисодий салоҳиятнинг таркибий қисмларини баҳолашга
қаратилган. Иқтисодий салоҳият элементларини молия-хўжалик фаолиятининг
натижаларини ифодаловчи кўрсаткичлар асосида балли, эксперт, экспресс ва
молиявий кўрсаткичлар ёрдамида баҳолаш методлари қўлланилган. Бироқ,
манбаларда иқтисодий салоҳият таркиби бўйича ягона ёндашув мавжуд эмас.
Шундай экан, корхона иқтисодий салоҳиятини баҳолаш бўйича унинг таркибий
қисмларининг ўзаро алоқадорлиги ва боғлиқлигидан келиб чиқиб, уларнинг
хусусий ва умумий таъсирларини ҳисобга олган ҳолда корхонанинг жорий ва
истиқболдаги салоҳиятини баҳолаш имконини берувчи услубиёт илаб чиқиш
ҳанузгача устувор вазифалардан бири бўлиб қолмоқда.

Корхона иқтисодий салоҳиятини баҳолаш бўйича анъанавий ва замонавий

методларнинг моҳиятини тадқиқ этиш асносида маълум бўлдики, корхонанинг
иқтисодий салоҳиятини таҳлили ва баҳолашнинг асоси иқтисодий
ресурсларнинг шаклланиши, ишлатилиши ва иқтисодий натижалар билан боғлиқ
кўрсаткичлар ҳамда улар ўртасидаги самарали ўзаро таъсир мезонига
асосланиши керак. Бу эса иқтисодий салоҳиятнинг корхонани барқарор,
самарали фаолият юритиши учун учун ўзини ўзи ривожлантиришнинг ички
манбаларини шакллантириш ва амалга ошириш ролини мужассам этган ҳолда
ички ва ташқи муҳитнинг ўзгаришига мутаносиблиги билан белгиланади.

Корхона иқтисодий салоҳияти таҳлилининг асосий босқичида зарур бўлган

яна бир муҳим элементлардан бири бу мазкур жараёнда қўлланиладиган
усуллардир. Мазкур усуллар таҳлил натижаларининг самарадорлигига бевосита
таъсир кўрсатиб, масалага таҳлилчининг қандай ёндашаётганлигидан келиб
чиқиб танланади.


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-26_Issue-3_April -2024

99

Адабиётлар:

1.

Самадова, Н. Р. (2024). КОРХОНА ИҚТИСОДИЙ САЛОҲИЯТИНИНГ

КОМПЛЕКС ТАҲЛИЛИ COMPLEX ANALYSIS OF THE ECONOMIC
COMPETENCE OF THE ENTERPRISE.

World scientific research journal

,

23

(2),

174-181.

2.

Samadova Nargiza Rasulovna. (2023). Ways to Analyze Financial Potential

Based on the Balance Sheet.

Central Asian Journal of Innovations on Tourism

Management

and

Finance

,

4

(12),

65-67.

Retrieved

from

https://cajitmf.centralasianstudies.org/index.php/CAJITMF/article/view/661

3.

Мамат

қулов, А. Х. (2023). Пахтани қайта ишлаш корхоналарида ишлаб чиқариш
харажатлари

бўйича

таннархни

ҳисоблаш

усулларини

такомиллаштириш.

Gospodarka i Innowacje.

,

41

, 142-145.

4.

Маматкулов, А. (2017). Совершенствование учета затрат в

производственном учете на хлопкоперерабатывающем предприятии. Экономика
и

инновационные

технологии,

(3),

111–117.

извлечено

от

https://inlibrary.uz/index.php/economics_and_innovative/article/view/9264

5.

Rozmatovna, Y. U. (2022). Improvement of Intangible Assets Accounting

and Auditing.

Texas Journal of Multidisciplinary Studies

,

9

, 102-104.

6.

Rozmatova

Umida

Yuldashevna.

(2023).

IQTISODIYOTNI

TARTIBLASHDA

BОZОR

MЕХANIZMI

.

Journal

of

New

Century

Innovations

,

30

(3),

12–13.

Retrieved

from

https://newjournal.org/index.php/new/article/view/7342

7.

Nurmanov, U. A. (2022). Budgeting in the management of current

assets.

Berlin Studies Transnational Journal of Science and Humanities

,

2

(1.1

Economical sciences).

8.

У.А. Нурманов. (2024). Жорий активларни бошқаришда тизимли

ёндашишни такомиллаштиришнинг муҳимлиги. World Scientific Research
Journal,

23(2),

277–286.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3041

9.

Yuldasheva, U. A. (2022). THE IMPACT OF THE TAX BURDEN ON

THE FINANCIAL ACTIVITIES OF BUSINESS ENTITIES.

ILMIY TADQIQOT VA

INNOVATSIYA

,

1

(1), 55-63.

10.

Yuldasheva Umida Asanaliyevna. (2024). WAYS TO OPTIMIZE THE

TAX

BURDEN

ON

ORGANIZATIONS

IN

THE

REPUBLIC

OF

UZBEKISTAN.

American Journal of Business Management, Economics and

Banking

,

20

,

248–253.

Retrieved

from

https://www.americanjournal.org/index.php/ajbmeb/article/view/1782

11.

Yuldasheva,

U.

(2022).

IQTISODIYOTNING

XALQARO

INTEGRATSIYASIDA

INVESTITSIYALARNING

O’RNI

VA


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-26_Issue-3_April -2024

100

AXAMIYATI. INTERNATIONAL СONFERENCE ON LEARNING AND
TEACHING, 1(4),

336–345.

Retrieved

from

https://researchedu.org/index.php/iclt/article/view/2742

12.

Юлдашева, Д. A. (2024). ИНФОРМАЦИОННАЯ ОСНОВА

ОЦЕНКИ

СОБСТВЕННОГО

КАПИТАЛА

ХОЗЯЙСТВУЮЩИХ

СУБЪЕКТОВ.

World scientific research journal

,

23

(2), 57-66.

13.

Yuldasheva D.A. (2023). INFORMATION AND ANALYTICAL

BUSINESS ENVIRONMENT AND ITS INTERACTION WITH ACCOUNTING IN
THE DIGITAL ECONOMY.

European Journal of Research Development and

Sustainability

,

4

(1),

9-12.

Retrieved

from

https://scholarzest.com/index.php/ejrds/article/view/3106

14.

Сагдиллаева, З. А. (2024). ФИНАНСОВЫЙ АНАЛИЗ НА

СОВРЕМЕННОМ ЭТАПЕ РАЗВИТИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА.

World scientific

research journal

,

23

(2), 191-198.

15.

Сагдиллаева, З. А. (2024). СОДЕРЖАНИЕ И ПОРЯДОК

ПРОВЕДЕНИЯ

АНАЛИЗА

ФИНАНСОВОЙ

ОТЧЁТНОСТИ,

СФОРМИРОВАННЫЙ НА ОСНОВЕ МСФО.

World scientific research

journal

,

23

(2), 437-442.

16.

Sardor

Umarovich

Kholdorov

(2022).

Investitsion

loyihalarini

moliyalashtirishda xavflarni baholash va boshqaruv masalalari. "

The processes of

digital transformation in the economy, finance and management in the context of a
pandemic"

, 6, 916-927 pp.

17.

Сардор Умарович Холдоров (2022).

Рақамли иқтисодиёт шароитида

инвестицион фаолиятини молиялаштириш истиқболлари.

“Ўзбекистоннинг

тараққиёт стратегияси: мақсад, тамойиллар ва ривожланиш истиқболлари”

,

3, 326-329 б.

18.

Абдуллаев Аброр Бозарбоевич. (2023). Корхона солиқ

мажбуриятларини самарали бошқаришни таъминлашда солиқ аудитининг роли.
World Scientific Research Journal, 21(1), 134–142. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2871

19.

Абдуллаев, А. Б. (2019). Совершенствование учета и анализа

налогов improvement of accounting and analysis of taxes. ББК 65.052 Б 94, 10.

20.

Абдуллаев Аброр Бозарбоевич. (2023). Солиқ таваккалчилигини

бошқаришда солиқ аудитининг роли ва вазифалари. World Scientific Research
Journal, 21(1), 166–175. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2874

21.

Abdullayev, A. B., & Ochilov, O. I. (2021). A new approach to the

methodology of tax analysis. Asian Journal of Research in Business Economics and
Management, 11(9), 19-25.


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-26_Issue-3_April -2024

101

22.

Якубов Улугбек Касимович. (2024). Хўжалик юритувчи

субъектларнинг молиявий- иқтисодий ҳолатини таҳлилида ташқи иқтисодий
фаолият кўрсаткичларидан фойдаланиш масалалари. World Scientific Research
Journal, 23(2), 428–436. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3055

23.

U.Yakubov, Q.Altiyev, Sh.Maxmudova. (2022). Biznes tahlilda raqamli

texnologiyalar. (Darslik). –T.: “Nihol print”, 236 b.

24.

Klichev, B. (2024, февраль 23). Inson kapitalini rivojlantirishda

ishchilar harakati tahlili. Ilm-fan taraqqiyotida mintaqaviy iqtisodiyotni rivojlantirish
va kambag'allikni qisqartirish, Farg'ona, O'zbekiston.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10901976

25.

Қличев, Б. (2021, май 21). Маҳсулот (иш, хизматлар) га баҳо

шакллантириш масалалари. Бухгалтерия ҳисоби ва аудиторлик фаолиятини
халқаро стандартлар асосида ташкил этишнинг долзарб масалалари.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10647005

26.

Қличев, Б. (2021, май 21). Ўзбекистонда ишбилармонлик фаоллиги

таҳлилини ташкил этиш. Бухгалтерия ҳисоби ва аудиторлик фаолиятини
халқаро стандартлар асосида ташкил этишнинг долзарб масалалари.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10646960

27.

Қличев, Б. (2021, май 5). Ишбилармонлик фаоллиги индекси

таҳлили. Biznes-tahlilni rivojlantirishning zamonaviy tendensiyalari va istiqbollari.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10647021

28.

Қличев, Б. (2022, сентябрь 16). Операцион фаолият таҳлилида

харидор танлови асосида маҳсулотга баҳо шакллантириш масалалари.
Инновацион ёндашув асосида молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартларини
жорий этиш.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10647059

29.

Қличев Бахтиёр Пардаевич. (2024). Ишчилар қўнимсизлиги

таҳлили.

World Scientific Research Journal

,

23

(2), 287–294. Retrieved from

http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3042

30.

Adurahimov, A. Z., & Ergashov, I. O. (2023). Ta’limda texnalogiyalarni

qo‘llash hamda xorijiy tillarni o‘rgatish orqali mutaxassislarni malakali kadr sifatida
chiqarish islohatlari. Scientific approach to the modern education system, 2(18), 62-
64.

31.

Adurahimov, A. Z., & Ergashov, I. O. (2023). Kichik biznesga qanday

yengilliklar beriladi, kimlar 20 mln yoki 30 mln to‘lasa soliq hisobotini yuritishi shart
emas, 2023 yilgi soliq o‘zgarishlari. ijodkor o'qituvchi, 3(32), 30-32.

32.

Қиличев Ботир Пардаевич. (2024). COVID-19 пандемиясидан кейин

туризмни ривожлантириш йўналишлари. Образование наука и инновационные
идеи

в

мире,

39(2),

130–134.

Retrieved

from

https://newjournal.org/index.php/01/article/view/11578/11219


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-26_Issue-3_April -2024

102

33.

Abdullaevich, K. M. (2020). Issues to enhance financial literacy on

extrabudgetary targeted funds.

International Journal of Research in Social

Sciences

,

10

(8), 129-135.

34.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2024). Яширин иқтисодиётга

қарши курашишда фискаль сиёсат, хорижий тажриба, муаммо ва ечимлар. World
Scientific

Research

Journal,

23(2),

257–265.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3039

35.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2024). Солиқ маъмурчилигида

молиявий технологиялар – хуфиёна иқтисодиётни қисқартириш омили сифатида.
World

Scientific

Research

Journal,

23(2),

266–276.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3040

36.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2024). Қўшилган қиймат

солиғини қўллашнинг халқаро амалиётдаги моделлари. World Scientific Research
Journal,

23(2),

295–302.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3043

37.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2024). Хуфиёна иқтисодиёт

шароитида фискал сиёсати ва унинг назарий асослари. World Scientific Research
Journal,

23(2),

303–313.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3044

38.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2024). Божхона тўловларини

ундиришда молиявий технологияларини қўллаш амалиётини такомиллаштириш.
World

Scientific

Research

Journal,

23(2),

314–324.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3045

39.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2024). Erkin iqtisodiy zonalar

faoliyatini takomillashtirish va normativ-huquqiy asoslari. World Scientific research
Journal,

23(2),

344–351.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3048

40.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2024). Fiskal siyosat boʻyicha xorijiy

mamlakatlar tajribasi va uni qoʻllash muammolari. World Scientific Research Journal,
23(2),

352–361.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3049

41.

Dusiyarov, S. K. (2021). Issues Of Supporting Activities Of Business

Entities Through Improving Tax Administration In Uzbekistan.

Academicia

Globe

,

2

(11), 51-59.

42.

Dusiyarov, S. X. (2023). Stages of entrepreneurship development in

uzbekistan and its role in the national economy.

Modern Science and Research

,

2

(6),

16-25.

43.

Дусиярoв Ш. (2021). Кичик тадбиркорлик субъектлари молиявий

фаолиятига солиқларнинг таъсири таҳлили, Iqtisodiyot va taʼlim, 2021, 6, 105-109.
https://cedr.tsue.uz/index.php/journal/article/view/289


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-26_Issue-3_April -2024

103

44.

Тулаев, М. С., & Кличев, Б. П. (2022). ВОПРОСЫ

СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ УЧЕТА КОРПОРАТИВНЫХ ОБЛИГАЦИИ:
ОБЯЗАТЕЛЬСТВО ИЛИ КАПИТАЛ. Учет, анализ и аудит: их возможности и
направления эволюции, 146-154.

45.

Дусияров, Ш., Чоршанбаев, У., & Муратжанова, Л. (2024). Саноатни

модернизациялашда

самарали

солиқ

механизмларидан

фойдаланиш

йўллари.

Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil

,

2

(2), 367-376.

46.

Fayziev, F. (2021). Маҳаллий бюджет даромадларини оширишда

мулкий солиқларнинг аҳамияти. Архив научных исследований, 2(1). извлечено
от https://journal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/305

47.

Файзиев Фаррух Абдуллахожаевич. (2024). Ўзбекистонда ўзини ўзи

банд қилиш: ривожланиш истиқболлари ва солиқ тизимидаги ўрни. World
Scientific

Research

Journal,

23(2),

387–402.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3052

48.

Abdullakhojaevich, F. F. (2020). Peculiarities of assessing real estate by

market value for the taxation purpose.

International Journal of Research in Social

Sciences

,

10

(7), 92-100.

49.

Файзиев, Ф. (2020). Солиқ солиш мақсадида кўчмас мулкни бозор

қийматида баҳолашнинг ўзига хос хусусиятлари.

Экономика и инновационные

технологии

, (1 (2)), 218-227.

50.

Хамидова Сулув Янгибоевна. (2023). Халқаро амалиётда ички

аудиторлик текширувларини ўтказиш услубиётини ва ички аудитнинг халқаро
стандартларини такомиллаштириш асослари.

"XXI ASRDA INNOVATSION

TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB
MUAMMOLAR" nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi

,

1

(8), 8–22.

51.

Хамидова С.Я. (2023). Молиявий ҳисоботларни трансформация қилиш

ва параллел усулларда тузишнинг ташқилий жиҳатлари.

"Conference on Universal

Science Research 2023"

,

1

(8), 18–23.

52.

Yuldashev, J. A. (2023). Marketing Principles of Formation of Reserve Funds

in the Practice of Commercial Banks.

EUROPEAN JOURNAL OF BUSINESS

STARTUPS

AND

OPEN

SOCIETY

,

3

(5),

1–6.

Retrieved

from

https://inovatus.es/index.php/ejbsos/article/view/1650

53.

Юлдашев, Ж. А. (2023). Изучение современного состояния банковских

поступлений,

формы

развития

внутрибанковских

и

межбанковских

расчетов.

World scientific research journal

,

12

(2), 186-196.

54.

Юлдашев, Ж. А. ТИЖОРАТ БАНКЛАРИДА МИЖОЗЛАР БИЛАН

МУНОСАБАТЛАР

ҲОЛАТИНИ

БАҲОЛАШ

УСУЛИНИ

ТАКОМИЛАШТИРИШ.

55.

Yuldashev, J. A. (2022). Mechanisms of Customer Attraction Based on

Marketing Strategies in Commercial Banks.

EUROPEAN JOURNAL OF BUSINESS


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-26_Issue-3_April -2024

104

STARTUPS

AND

OPEN

SOCIETY

,

2

(10),

25–32.

Retrieved

from

https://inovatus.es/index.php/ejbsos/article/view/1313

56.

Pardayevich, K. B. (2022). ANALYSIS OF PRODUCT PRICING BASED

ON PRODUCT PARAMETERS AND CUSTOMER CHOICE.

Journal of new

century innovations

,

6

(1), 67-79

57.

САГДИЛЛАЕВА, З. А., & ЧОРИЕВ, И. Х. (2016). Проблемы аудита

оплаты труда. In

СОВРЕМЕННЫЕ ПРОБЛЕМЫ УПРАВЛЕНИЯ И

РЕГУЛИРОВАНИЯ: ПОИСК ОПТИМАЛЬНЫХ РЕШЕНИЙ

(pp. 113-119).

58.

Choriev, I., & Mamatqulov, A. (2018). THE EFFECT OF

DEVELOPMENT OF SMALL BUSINESS ON SEGMENTAL SEPARATION OF
POPULATION.

International Finance and Accounting

,

2018

(5), 12.

59.

Тулаев Мирзакул Саламович. (2024). РАСЧЕТ РЕНТАБЕЛЬНОСТЬ

СОБСТВЕННОГО КАПИТАЛА (ROE) В УЗБЕКИСТАНЕ . World Scientific
Research Journal, 23(2), 182–190. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3031

60.

Тулаев Мирзакул Саламович. (2024). МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТЛАРНИ

КОЭФФИЦЕНТЛАР ЁРДАМИДА ТАҲЛИЛ ҚИЛИШ МАСАЛАЛАРИ . World
Scientific

Research

Journal,

23(2),

149–162.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3028




References

Самадова, Н. Р. (2024). КОРХОНА ИҚТИСОДИЙ САЛОҲИЯТИНИНГ КОМПЛЕКС ТАҲЛИЛИ COMPLEX ANALYSIS OF THE ECONOMIC COMPETENCE OF THE ENTERPRISE. World scientific research journal, 23(2), 174-181.

Samadova Nargiza Rasulovna. (2023). Ways to Analyze Financial Potential Based on the Balance Sheet. Central Asian Journal of Innovations on Tourism Management and Finance, 4(12), 65-67. Retrieved from https://cajitmf.centralasianstudies.org/index.php/CAJITMF/article/view/661

Маматқулов, А. Х. (2023). Пахтани қайта ишлаш корхоналарида ишлаб чиқариш харажатлари бўйича таннархни ҳисоблаш усулларини такомиллаштириш. Gospodarka i Innowacje., 41, 142-145.

Маматкулов, А. (2017). Совершенствование учета затрат в производственном учете на хлопкоперерабатывающем предприятии. Экономика и инновационные технологии, (3), 111–117. извлечено от https://inlibrary.uz/index.php/economics_and_innovative/article/view/9264

Rozmatovna, Y. U. (2022). Improvement of Intangible Assets Accounting and Auditing. Texas Journal of Multidisciplinary Studies, 9, 102-104.

Rozmatova Umida Yuldashevna. (2023). IQTISODIYOTNI TARTIBLASHDA BОZОR MЕХANIZMI . Journal of New Century Innovations, 30(3), 12–13. Retrieved from https://newjournal.org/index.php/new/article/view/7342

Nurmanov, U. A. (2022). Budgeting in the management of current assets. Berlin Studies Transnational Journal of Science and Humanities, 2(1.1 Economical sciences).

У.А. Нурманов. (2024). Жорий активларни бошқаришда тизимли ёндашишни такомиллаштиришнинг муҳимлиги. World Scientific Research Journal, 23(2), 277–286. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3041

Yuldasheva, U. A. (2022). THE IMPACT OF THE TAX BURDEN ON THE FINANCIAL ACTIVITIES OF BUSINESS ENTITIES. ILMIY TADQIQOT VA INNOVATSIYA, 1(1), 55-63.

Yuldasheva Umida Asanaliyevna. (2024). WAYS TO OPTIMIZE THE TAX BURDEN ON ORGANIZATIONS IN THE REPUBLIC OF UZBEKISTAN. American Journal of Business Management, Economics and Banking, 20, 248–253. Retrieved from https://www.americanjournal.org/index.php/ajbmeb/article/view/1782

Yuldasheva, U. (2022). IQTISODIYOTNING XALQARO INTEGRATSIYASIDA INVESTITSIYALARNING O’RNI VA AXAMIYATI. INTERNATIONAL СONFERENCE ON LEARNING AND TEACHING, 1(4), 336–345. Retrieved from https://researchedu.org/index.php/iclt/article/view/2742

Юлдашева, Д. A. (2024). ИНФОРМАЦИОННАЯ ОСНОВА ОЦЕНКИ СОБСТВЕННОГО КАПИТАЛА ХОЗЯЙСТВУЮЩИХ СУБЪЕКТОВ. World scientific research journal, 23(2), 57-66.

Yuldasheva D.A. (2023). INFORMATION AND ANALYTICAL BUSINESS ENVIRONMENT AND ITS INTERACTION WITH ACCOUNTING IN THE DIGITAL ECONOMY. European Journal of Research Development and Sustainability, 4(1), 9-12. Retrieved from https://scholarzest.com/index.php/ejrds/article/view/3106

Сагдиллаева, З. А. (2024). ФИНАНСОВЫЙ АНАЛИЗ НА СОВРЕМЕННОМ ЭТАПЕ РАЗВИТИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА. World scientific research journal, 23(2), 191-198.

Сагдиллаева, З. А. (2024). СОДЕРЖАНИЕ И ПОРЯДОК ПРОВЕДЕНИЯ АНАЛИЗА ФИНАНСОВОЙ ОТЧЁТНОСТИ, СФОРМИРОВАННЫЙ НА ОСНОВЕ МСФО. World scientific research journal, 23(2), 437-442.

Sardor Umarovich Kholdorov (2022). Investitsion loyihalarini moliyalashtirishda xavflarni baholash va boshqaruv masalalari. "The processes of digital transformation in the economy, finance and management in the context of a pandemic", 6, 916-927 pp.

Сардор Умарович Холдоров (2022). Рақамли иқтисодиёт шароитида инвестицион фаолиятини молиялаштириш истиқболлари. “Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегияси: мақсад, тамойиллар ва ривожланиш истиқболлари”, 3, 326-329 б.

Абдуллаев Аброр Бозарбоевич. (2023). Корхона солиқ мажбуриятларини самарали бошқаришни таъминлашда солиқ аудитининг роли. World Scientific Research Journal, 21(1), 134–142. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2871

Абдуллаев, А. Б. (2019). Совершенствование учета и анализа налогов improvement of accounting and analysis of taxes. ББК 65.052 Б 94, 10.

Абдуллаев Аброр Бозарбоевич. (2023). Солиқ таваккалчилигини бошқаришда солиқ аудитининг роли ва вазифалари. World Scientific Research Journal, 21(1), 166–175. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2874

Abdullayev, A. B., & Ochilov, O. I. (2021). A new approach to the methodology of tax analysis. Asian Journal of Research in Business Economics and Management, 11(9), 19-25.

Якубов Улугбек Касимович. (2024). Хўжалик юритувчи субъектларнинг молиявий- иқтисодий ҳолатини таҳлилида ташқи иқтисодий фаолият кўрсаткичларидан фойдаланиш масалалари. World Scientific Research Journal, 23(2), 428–436. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3055

U.Yakubov, Q.Altiyev, Sh.Maxmudova. (2022). Biznes tahlilda raqamli texnologiyalar. (Darslik). –T.: “Nihol print”, 236 b.

Adurahimov, A. Z., & Ergashov, I. O. (2023). Ta’limda texnalogiyalarni qo‘llash hamda xorijiy tillarni o‘rgatish orqali mutaxassislarni malakali kadr sifatida chiqarish islohatlari. Scientific approach to the modern education system, 2(18), 62-64.

Adurahimov, A. Z., & Ergashov, I. O. (2023). Kichik biznesga qanday yengilliklar beriladi, kimlar 20 mln yoki 30 mln to‘lasa soliq hisobotini yuritishi shart emas, 2023 yilgi soliq o‘zgarishlari. ijodkor o'qituvchi, 3(32), 30-32.

Қиличев Ботир Пардаевич. (2024). COVID-19 пандемиясидан кейин туризмни ривожлантириш йўналишлари. Образование наука и инновационные идеи в мире, 39(2), 130–134. Retrieved from https://newjournal.org/index.php/01/article/view/11578/11219

Abdullaevich, K. M. (2020). Issues to enhance financial literacy on extrabudgetary targeted funds. International Journal of Research in Social Sciences, 10(8), 129-135.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2024). Яширин иқтисодиётга қарши курашишда фискаль сиёсат, хорижий тажриба, муаммо ва ечимлар. World Scientific Research Journal, 23(2), 257–265. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3039

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2024). Солиқ маъмурчилигида молиявий технологиялар – хуфиёна иқтисодиётни қисқартириш омили сифатида. World Scientific Research Journal, 23(2), 266–276. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3040

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2024). Қўшилган қиймат солиғини қўллашнинг халқаро амалиётдаги моделлари. World Scientific Research Journal, 23(2), 295–302. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3043

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2024). Хуфиёна иқтисодиёт шароитида фискал сиёсати ва унинг назарий асослари. World Scientific Research Journal, 23(2), 303–313. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3044

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2024). Божхона тўловларини ундиришда молиявий технологияларини қўллаш амалиётини такомиллаштириш. World Scientific Research Journal, 23(2), 314–324. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3045

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2024). Erkin iqtisodiy zonalar faoliyatini takomillashtirish va normativ-huquqiy asoslari. World Scientific research Journal, 23(2), 344–351. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3048

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2024). Fiskal siyosat boʻyicha xorijiy mamlakatlar tajribasi va uni qoʻllash muammolari. World Scientific Research Journal, 23(2), 352–361. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3049

Dusiyarov, S. K. (2021). Issues Of Supporting Activities Of Business Entities Through Improving Tax Administration In Uzbekistan. Academicia Globe, 2(11), 51-59.

Dusiyarov, S. X. (2023). Stages of entrepreneurship development in uzbekistan and its role in the national economy. Modern Science and Research, 2(6), 16-25.

Дусиярoв Ш. (2021). Кичик тадбиркорлик субъектлари молиявий фаолиятига солиқларнинг таъсири таҳлили, Iqtisodiyot va taʼlim, 2021, 6, 105-109. https://cedr.tsue.uz/index.php/journal/article/view/289

Тулаев, М. С., & Кличев, Б. П. (2022). ВОПРОСЫ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ УЧЕТА КОРПОРАТИВНЫХ ОБЛИГАЦИИ: ОБЯЗАТЕЛЬСТВО ИЛИ КАПИТАЛ. Учет, анализ и аудит: их возможности и направления эволюции, 146-154.

Дусияров, Ш., Чоршанбаев, У., & Муратжанова, Л. (2024). Саноатни модернизациялашда самарали солиқ механизмларидан фойдаланиш йўллари. Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 2(2), 367-376.

Fayziev, F. (2021). Маҳаллий бюджет даромадларини оширишда мулкий солиқларнинг аҳамияти. Архив научных исследований, 2(1). извлечено от https://journal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/305

Файзиев Фаррух Абдуллахожаевич. (2024). Ўзбекистонда ўзини ўзи банд қилиш: ривожланиш истиқболлари ва солиқ тизимидаги ўрни. World Scientific Research Journal, 23(2), 387–402. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3052

Abdullakhojaevich, F. F. (2020). Peculiarities of assessing real estate by market value for the taxation purpose. International Journal of Research in Social Sciences, 10(7), 92-100.

Файзиев, Ф. (2020). Солиқ солиш мақсадида кўчмас мулкни бозор қийматида баҳолашнинг ўзига хос хусусиятлари. Экономика и инновационные технологии, (1 (2)), 218-227.

Хамидова Сулув Янгибоевна. (2023). Халқаро амалиётда ички аудиторлик текширувларини ўтказиш услубиётини ва ички аудитнинг халқаро стандартларини такомиллаштириш асослари. "XXI ASRDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR, FAN VA TAʼLIM TARAQQIYOTIDAGI DOLZARB MUAMMOLAR" nomli respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi, 1(8), 8–22.

Хамидова С.Я. (2023). Молиявий ҳисоботларни трансформация қилиш ва параллел усулларда тузишнинг ташқилий жиҳатлари. "Conference on Universal Science Research 2023", 1(8), 18–23.

Yuldashev, J. A. (2023). Marketing Principles of Formation of Reserve Funds in the Practice of Commercial Banks. EUROPEAN JOURNAL OF BUSINESS STARTUPS AND OPEN SOCIETY, 3(5), 1–6. Retrieved from https://inovatus.es/index.php/ejbsos/article/view/1650

Юлдашев, Ж. А. (2023). Изучение современного состояния банковских поступлений, формы развития внутрибанковских и межбанковских расчетов. World scientific research journal, 12(2), 186-196.

Юлдашев, Ж. А. ТИЖОРАТ БАНКЛАРИДА МИЖОЗЛАР БИЛАН МУНОСАБАТЛАР ҲОЛАТИНИ БАҲОЛАШ УСУЛИНИ ТАКОМИЛАШТИРИШ.

Yuldashev, J. A. (2022). Mechanisms of Customer Attraction Based on Marketing Strategies in Commercial Banks. EUROPEAN JOURNAL OF BUSINESS STARTUPS AND OPEN SOCIETY, 2(10), 25–32. Retrieved from https://inovatus.es/index.php/ejbsos/article/view/1313

САГДИЛЛАЕВА, З. А., & ЧОРИЕВ, И. Х. (2016). Проблемы аудита оплаты труда. In СОВРЕМЕННЫЕ ПРОБЛЕМЫ УПРАВЛЕНИЯ И РЕГУЛИРОВАНИЯ: ПОИСК ОПТИМАЛЬНЫХ РЕШЕНИЙ (pp. 113-119).

Choriev, I., & Mamatqulov, A. (2018). THE EFFECT OF DEVELOPMENT OF SMALL BUSINESS ON SEGMENTAL SEPARATION OF POPULATION. International Finance and Accounting, 2018(5), 12.

Тулаев Мирзакул Саламович. (2024). РАСЧЕТ РЕНТАБЕЛЬНОСТЬ СОБСТВЕННОГО КАПИТАЛА (ROE) В УЗБЕКИСТАНЕ . World Scientific Research Journal, 23(2), 182–190. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3031

Тулаев Мирзакул Саламович. (2024). МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТЛАРНИ КОЭФФИЦЕНТЛАР ЁРДАМИДА ТАҲЛИЛ ҚИЛИШ МАСАЛАЛАРИ . World Scientific Research Journal, 23(2), 149–162. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/3028