World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
174
КОРХОНА ИҚТИСОДИЙ САЛОҲИЯТИНИНГ КОМПЛЕКС ТАҲЛИЛИ
COMPLEX ANALYSIS OF THE ECONOMIC COMPETENCE OF THE
ENTERPRISE
Самадова Наргиза Расуловна
ТМИ, “Иқтисодий таҳлил” кафедраси катта ўқитувчиси
Тел: +998909785395
Аннотация:
Мазкур мақолада хўжалик юритувчи субъектларнинг иқтисодий
салоҳиятини комплекс таҳлил қилиш, мулкдорлар, бошқарув органлари,
инвесторлар ҳамда бошқа манфаатдорларнинг қизиқишларини инобатга олган
ҳолда мамлакатимизда барқарор ва мутаносиб иқтисодий ўсишни таъминлаш,
иқтисодий ислоҳотлар самарадорлигини ошириш, ҳудудларни ижтимоий-
иқтисодий ривожлантиришнинг ҳозирги ҳолатини чуқур таҳлил қилган ҳолда
янги ўсиш нуқталарини аниқлаш ҳамда мавжуд иқтисодий салоҳиятдан етарлича
фойдаланишга алоҳида эътибор қаратилган.
Abstract:
In this article, a comprehensive analysis of the economic potential of
economic entities, taking into account the interests of owners, management bodies,
investors and other interested parties, ensuring stable and proportionate economic
growth in our country, increasing the effectiveness of economic reforms, new growth
with an in-depth analysis of the current state of socio-economic development of the
regions special attention is paid to determining the points and sufficient use of the
existing economic potential.
К
а
л
и
т
с
ў
з
л
а
р
иқтисодий салоҳият, комрлекс таҳлил, мулкий салоҳият, меҳнат салоҳияти,
ишлаб чиқариш салоҳияти.
Keywords:
economic potential, complex analysis, property potential, labor
potential, production potential.
Сўнгги йилларда глобал иқтисодиётга кескин таъсир этган коронавирус
пандемияси ва геосиёсий можароларга қарамай 2022 йилдаги 3 фоизлик
пасайишдан кейин 2023 йилда 1,9 фоиз, 2024 йилда эса 2,7 фоизга ўсиши
кутилаётганлиги жаҳон иқтисодиёти салоҳиятининг мустаҳкамлигини
кўрсатмоқда.
1
Бу эса жаҳон бизнесида фаолият кўрсатаётган хўжалик юритувчи
субъектларнинг иқтисодий салоҳиятини тўғри ва самарали баҳолаш
услубиётини янада такомиллаштириш, мавжуд имкониятлар ва яширин
резервларни аниқлаш орқали янги ўсиш нуқталарини белгилаш, амалдаги
кўрсаткичлар тизимини иқтисодий ўсишнинг асосий йўналишларидан келиб
чиқиб қайта шакллантириш ҳамда инвестициявий жозибадорликни ошириш
нуқтайи назардан иқтисодий салоҳиятни таҳлил қилиш усулларини ишлаб
чиқишни тақазо этмоқда.
Жаҳонда макро, мезо ва микро даражада бизнес субъектлари иқтисодий
салоҳиятини ифодаловчи кўрсаткичлар тизимини шакллантириш, уларни
ҳисоблаш йўлларини аниқлаш, таҳлил қилиш ва баҳолаш усулларини
1
World Economic Situation and Prospects 2023 | Department of Economic and Social Affairs (un.org)
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
175
такомиллаштиришга қаратилган илмий изланишларга алоҳида эътибор
қаратилмоқда. Хўжалик юритувчи субъектларнинг иқтисодий салоҳиятини
таҳлил қилиш ва баҳолашнинг замонавий ёндашувларини ишлаб чиқиш, таҳлил
жараёнида қўлланиладиган ахборотларнинг ишончлилигини таъминлаш,
мулкдорлар, бошқарув органлари, инвесторлар ҳамда бошқа манфаатдорларнинг
қизиқишларини инобатга олган ҳолда иқтисодий салоҳиятни таснифлаш ва
уларнинг хусусий ва умумий кўрсаткичлар тизимини шакллантиришнинг
услубий жиҳатларини такомиллаштириш, миллий иқтисодиёт хусусиятларини
инобатга олган ҳолда инвестициявий жозибадорликни яхшилашга қаратилган
иқтисодий салоҳиятни бошқариш усулларини такомиллаштириш масалалари
замонавий илмий тадқиқотларнинг устувор йўналишларидан бирига
айланмоқда.
Мамлакатимизда барқарор ва мутаносиб иқтисодий ўсишни таъминлаш,
иқтисодий ислоҳотлар самарадорлигини ошириш, ҳудудларни ижтимоий-
иқтисодий ривожлантиришнинг ҳозирги ҳолатини чуқур таҳлил қилган ҳолда
янги ўсиш нуқталарини аниқлаш ҳамда мавжуд иқтисодий салоҳиятдан етарлича
фойдаланишга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Эндиликда, «Ҳудудларни
барқарор ва жадал ривожлантириш учун уларнинг комплекс ва мутаносиб
ижтимоий-иқтисодий ривожланишини, табиий хом ашё ресурсларидан
фойдаланиш самарадорлигини, иқтисодий ва инвестициявий салоҳиятини,
шунингдек, ҳудудларнинг бошқа қиёсий устунликларини баҳолашнинг ягона
тизимини жорий этиш»
2
устувор вазифалардан бири сифатида белгиланган.
Мазкур вазифа ижросини таъминлашда хўжалик юритувчи субъектларнинг
мавжуд ресурслардан фойдаланиш самарадорлигига баҳобериш, ички
резервларни аниқлаш, стратегик бошқарув қарорларини қабул қилиш орқали
узоқ муддатли инвестициявий лойиҳаларни самарали амалга ошириш, бизнес
субъектлари ўртасида ўзаро манфаатли шартномаларни тузишда иқтисодий
салоҳиятни тўғри баҳолаш орқали юзага келиши мумкин бўлган рискларни
камайтириш мақсадида иқтисодий салоҳиятни тўғри ва аниқ таҳлил қилиш
ҳамда баҳолаш бўйича услубий асосга бўлган эҳтиёж ортиб бормоқда. Хўжалик
юритувчи субъеклар иқтисодий салоҳиятини ифодаловчи кўрсаткичларни
аниқлаш ва таҳлил қилишга оид амалдаги усул ва услубларни танқидий таҳлил
қилиш орқали уларни замонавий ёндашувлар, ривожланишнинг янги
йўналишлари талабларидан келиб чиқиб такомиллаштириш муҳим аҳамият касб
этмоқда.
Мамлакатимизда ҳам иқтисодиётнинг барқарор ўсишини таъминлаш, кичик
бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожлантириш, аҳоли даромадини ошириш
борасида қатор ислоҳотлар амалга оширилиб, бир қатор ижобий натижаларга
эришилди. Хусусан, мамлакат ялпи ички маҳсулоти 2016 йилги 255421,9 млрд
сўмдан 2022 йилда 888341,7 млрд. сўмга, саноат маҳсулотлари ҳажми эса
111869,4 млрд. сўмдан 553265,0 млрд. сўмга, асосий капиталга киритилган
инвестициялар 51232,0 млрд.сўмдан 266240,0 млрд сўмга етганлиги макро
2
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 1 майдаги ПҚ-4702-сон
«
Ҳудудларни ижтимоий-
иқтисодий ривожлантиришни рейтинг баҳолаш тизимини жорий этиш тўғрисида »ги қарори.
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
176
даражада иқтисодий салоҳиятнинг ўсиб бораётганлигидан далолат бермоқда.
3
Бироқ, эришилган натижалар ҳалиям мамлакатимизнинг мавжуд иқтисодий
салоҳиятига мос эмаслиги, аслида юқорироқ натижаларга эришимиз мумкинлиги
ва бунинг учун барча имкониятлар етарли эканлиги эътироф этилмоқда.
Президентимиз Шавкат Мирзиёев бу борада қуйидаги фикрларни айтиб
ўтганлар: “Биз 2030 йилгача ялпи ички маҳсулотимиз ҳажмини 160 миллиард
долларга етказишдек жуда катта марра олдик. Бунга эришиш албатта осон
бўлмайди. Лекин бу йўлда аниқ ҳисоб-китобларимиз, реал имкониятларимиз бор.
Табиий бойликларимиз, меҳнат ресурсларимиз, интеллектуал ва маънавий
салоҳиятимиз, иш тажрибамиз етарли.”
4
Мамлакат иқтисодий салоҳиятини унинг қуйи бўғини ҳисобланган
тадбиркорлик субъектлар ташкил этади. Ҳар қандай макроиқтисодий кўрсаткич
хўжалик юритувчи субъектларнинг қай даражада самарали фаолият
юритаётганлиги ва уларнинг имкониятларидан келиб чиқиб шаклланади. Шу
боисдан, тадбиркорлик субъектлари сонининг ортиши, фаолият соҳаларининг
хилма-хиллиги,
турли
мулкчилик
шаклларига
тегишлилиги,
ишлаб
чиқарилаётган маҳсулот (иш ва хизматлар) тури ва ҳажмининг узлуксиз ортиб
боришига эришиш якуний натижада мамлакат иқтисодиёти ривожини таъминлаб
берувчи асосий омил сифатида талқин этиш мумкин.
Корхона иқтисодий салоҳиятини ифодаловчи кўрсаткичларнинг таҳлил
қилиниши харажатларни камайтириш, фойдани ошириш, мавжуд ишлаб
чиқариш ресурсларидан самарали фойдаланиш ҳамда аниқланмаган
имконият(резерв)ларни топиш имконини беради.
Иқтисодий салоҳият таҳлилининг назарий асосларини хорижий ва МДҲ
мамлакатлари олимларидан Р. Э Атоян, М. А Ястребинский, Г. Е. Баженов, О. А.
Кислицына, Р. А. Белоусов, В. А. Дорошенко, Б. А. Осипов, Ю. Д. Шмидт, В. П.
Красовский, А. Р. Ханов, П. П. Табурчак, М.К. Старовойтов, П.А. Фомин ва
бошқаларнинг замонавий илмий ишлари ташкил этади. Ушбу тадқиқотларда
корхона иқтисодий салоҳияти деганда унинг узоқ муддатли фаолиятини
таъминлаш ва стратегик мақсадларига мавжуд ресурслардан самарали
фойдаланган ҳамда имокниятларни ҳисобга олган ҳолда эришиш қобилияти
тушунилади. Бизнинг фикримизча, корхона фаолияти ва унинг иқтисодий
салоҳиятини комплекс таҳлил қилиш нуқтайи назардан уни қуйидаги
компонентлар асосида ўрганиш мақсадга мувофиқдир (1-расм).
3
Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Статистика агентлиги расмий
сайти маълуотлари.
4
Халқимизнинг юксак ишончини оқлаш, эришган ютуқларимизни янги, янада улкан натижалар билан
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
177
1-расм. Корхона иқтисодий салоҳиятини комплекс таҳлил нуқтайи
назардан таркиби
5
Корхонанинг асосий молиявий кўрсаткичларини ҳар томонлама иқтисодий
таҳлил қилиш асосида бухгалтерия (молиявий) ҳисоботларида келтирилган
маълумотлардан фойдаланган ҳолда иқтисодий салоҳиятни баҳолаш мумкин.
Мулкий салоҳиятнинг ўзгаришини баланс моддаларининг динамикаси ва унинг
таркибидаги ҳар бир модданинг улуши билан баҳолаш мумкин. Баланснинг
ўсиши корхона мулкий салоҳиятининг ўсишидан далолат беради. Aгар соф
даромад, корхона қиймати, дивидендлар ва гудвилл ортиб бораётган бўлса,
ташқи (бозор) салоҳияти ўсиб бораётган деб ҳисоблашга асос бўлади. Aгар
капитал-меҳнат нисбати ва капитал унумдорлиги ошса, асосий фондлар индекси
ошса, ўз маблағлари коеффициентлари ошса, уларнинг мослашувчанлиги ошиб,
якуний фаолият кўрсаткичлари - тушум, соф фойда, рентабеллик ортиб борса,
ишлаб чиқариш салоҳияти ўсиб бораётган ҳисобланади. Таҳлил қилинаётган
молиявий коеффициентлар белгиланган стандарт қийматлардан ошса, молиявий
салоҳият ортади.
Корхона иқтисодий салоҳиятига бағишланган кўплаб адабиётлар ва илмий
нашрларда унинг қайсидир бир элементи ёки бўмаса маълум ёндашув асосида
иқтисодий салоҳиятга баҳо бериш масаласи ўрганилган. Ҳанузгача иқтисодий
салоҳиятни таҳлил қилиш ва баҳолаш борасида олимлар томонидан косенсусга
эришилган бирор метод мавжуд эмас. Чунки, иқтисодий салоҳият серқирра
йўналиш бўлиб, уни мақсаддан келиб чиқиб турлича таҳлил қилиш мумкин.
5
Махсус адабиётлар асосида тайёрланди
Меҳнат салоҳияти
Корхона иқтисодий салоҳияти
Ишлаб чиқариш салоҳияти
Молиявий салоҳият
Инновацион салоҳият
Маркетинг салоҳияти
Ташкилий-бошқарув салоҳияти
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
178
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати
1.
Samadova
Nargiza
Rasulovna.
(2022).
ANALYSIS
OF
INDICATORS
REPRESENTING THE ECONOMIC POTENTIAL OF ECONOMIC ENTITIES AND
ITS DISTINCTIVE FEATURES.
European Journal of Research Development and
Sustainability
,
3
(11),
108-111.
Retrieved
from
https://www.scholarzest.com/index.php/ejrds/article/view/2960
2.
Nargiza Samadova. (2023). INFORMATION SOURCES OF ECONOMIC
COMPETENCE
ANALYSIS
OF
ECONOMIC
SUBJECTS
AND
THEIR
CLASSIFICATION.
Academia
Repository
,
4
(12),
278–283.
Retrieved
from
https://academiarepo.org/index.php/1/article/view/290
3.
М.Ю.Рахимов. (2023). МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТ ТАҲЛИЛИ: МУАММО ВА
ЕЧИМЛАР. World Scientific Research Journal, 21(1), 211–220. Retrieved from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2879
4.
Султанов Махмуд Ахмедович. (2023). ИНВЕСТИЦИЯ ФОНДЛАРИДА
ДИВИДЕНД СИЁСАТИ ВА УНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ. World
Scientific
Research
Journal,
16(1),
163–169.
Retrieved
from
http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2714
5.
Нурманов, У. А. (2022). ИҚТИСОДИЁТНИ ГЛОБАЛЛАШУ ШАРОИТИДА
ЖОРИЙ АКТИВЛАР ТАҲЛИЛИНИНГ НАЗАРИЙ-УСЛУБИЙ АСОСЛАРИНИ
ТАКОМИЛЛАШТИРИШ.
"Экономика и туризм" международный научно-
инновационной
журнал
,
4
(6).
Retrieved
from
http://interjournal.uz/index.php/journals/article/view/82
6.
Rahimov M.Yu. (2013). An analysis of the financial condition of economic entities.
Educational manual. -T .: Finance.
7.
Нурманов, У. А. (2022). ХЎЖАЛИК СУБЪЕКТЛАРИДА ЖОРИЙ АКТИВЛАР ВА
УЛАРНИНГ
ТАҲЛИЛИЙ
КЎРСАТКИЧЛАРИ.
Журнал
Инновации
в
Экономике
,
5
(2).
Retrieved
from
https://tadqiqot.uz/index.php/economy/article/view/4757
8.
Рахимов М.Ю. Иқтисодиёт субъектлари молиявий ҳолатининг таҳлили. Ўқув
қўлланма.-Т.;“Iqtisod-Moliya”, 2013. -390 б.
9.
Қличев, Б. (2021). Хўжалик юритувчи субъектларда ишбилармонлик фаоллиги
таҳлили
.
Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби, 1 (3)-сон, 1-9. Retrieved from
https://finance.tsue.uz/wp-content/uploads/2021/06/4.-Қличев-Б.pdf
10.
Қличев, Б. (2021). Инновацион фаолиятда асосий воситалар таҳлилини ташкил
этиш масалалари. Инновацион иқтисодиёт: муаммолар, таҳлил ва ривожланиш
истиқболлари. Қарши, Ўзбекистон.
https://doi.org/10.5281/zenodo.10531216
11.
Sultanov, M. (2023). Features of Dividend Allocation and Taxation in Investment Funds
of Uzbekistan.
Asian Journal of Technology & Management Research (AJTMR)
ISSN
,
2249
(0892).
12.
Қличев, Б. (2021, сентябрь 30). Меҳнат мотивациясида моддий рағбатлантириш
таҳлили.
Молия-банк
тизимида
илм-фан,таълимнинг
инновацион
инфратузилмасини шакллантириш ва ривожлантиришда тошкент молия
институтининг ўрни. Конференция материаллари тўплами, Тошкент, Ўзбекистон.
https://doi.org/10.5281/zenodo.10531256
13.
Klichev, B. (2014). Бошқарув ҳисобида баҳо шакллантиришни такомиллаштириш
масалалари. Молия, 2014(5), 10–15. https://doi.org/10.5281/zenodo.10522860
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
179
14.
Қличев, Б. (2022). Истеъмолчи манфаатлари асосида маҳсулотга баҳо
шакллантириш масалалари таҳлили. Iqtisodiyot: tahlillar va prognozlar, 4 (20)-сон,
170-175.
15.
Қличев Бахтиёр Пардаевич. (2023). ОПЕРАЦИОН ФАОЛИЯТ НАТИЖАЛАРИНИ
ИФОДАЛОВЧИ КЎРСАТКИЧЛАР ТАҲЛИЛИ. World Scientific Research
Journal, 21(1),
182–188.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2876
16.
Қличев, Б. (2021, ноябрь 19). Ички аудит хизмати фаолиятида иқтисодий таҳлилни
такомиллаштириш масалалари. Рақамли иқтисодиёт шароитида солиқ
маъмуриятчилиги ва халқаро солиққа тортиш механизмини такомиллаштириш.
Халқаро
конференция
материаллари
тўплами.
Тошкент,
Ўзбекистон.
https://doi.org/10.5281/zenodo.10531234
17.
Курбонов, М. (2020). Зарубежный опыт эффективного использования финансовых
ресурсов государственных целевых фондов. Экономика И Образование, 1(5), 163–
166. извлечено от
https://inlibrary.uz/index.php/economy_education/article/view/4823
18.
Pardayevich, K. B. (2023). Analysis of the Maximum Volume of Production in Cement
Production Enterprises in Uzbekistan. International Journal on Economics, Finance and
Sustainable
Development,
5(6),
1-8.
Retrieved
https://journals.researchparks.org/index.php/IJEFSD/article/view/4460
19.
Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТДА
ЭКСПОРТ-ИМПОРТНИ СОЛИҚҚА ТОРТИШ ТАРТИБИ. World Scientific
Research
Journal,
21(1),
176–181.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2875
20.
Пардаев Файзулла Ғаффарович, & Мухиддин Абдуллаевич Қурбонов. (2023).
ИСТИҚБОЛДА ҚЎШИЛГАН ҚИЙМАТ СОЛИҒИ ХИСОБИНИ ЮРИТИШДА
АВТОМАТЛАШТИРИЛГАН
ДАШБОРДЛАРДАН
САМАРАЛИ
ФОЙДАЛАНИШ. World Scientific Research Journal, 21(1), 189–196. Retrieved from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2877
21.
Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ
ШАРОИТИДА БЮДЖЕТ НАЗОРАТИНИНГ ТИЗИМЛИ ТАҲЛИЛИ. World
Scientific
Research
Journal,
21(1),
197–210.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2878
22.
Gayratjon Ibragimov Artikovich
. (2022).
GLOBAL DIGITALIZATION AND THE
PLACE OF UZBEKISTAN
. IV ФОРУМ «ЭКОНОМИКА В МЕНЯЮЩЕМСЯ
МИРЕ»
2022
май
КАЗАНЬ-ТАШКЕНТ),
Казань-Ташкент.
https://doi.org/10.5281/zenodo.6627529
23.
Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ
ШАРОИТИДА
НАЗОРАТ
ОРГАНЛАРИ
ФАОЛИЯТИНИ
ЯНАДА
ТАКОМИЛЛАШТИРИШ. World Scientific Research Journal, 21(1), 221–231.
Retrieved from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2880
24.
Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ
ШАРОИТИДА
ДАВЛАТ
МОЛИЯВИЙ
НАЗОРАТИ
ВА
УНИ
ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎНАЛИШЛАРИ. World Scientific Research Journal,
21(1),
248–259.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2882
25.
Мухиддин Абдуллаевич Қурбонов, & Эргашев Уйғун Жабборович. (2023).
КАМЕРАЛ СОЛИҚ ТЕКШИРУВИДА ИНСОН ОМИЛИНИ КАМАЙТИРИШДА
СМАРТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ ИСТИҚБОЛЛАРИ. World
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
180
Scientific
Research
Journal,
21(1),
260–268.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2883
26.
Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТНИ
КАМАЙТИРИШДА
ЭКСПОРТ-ИМПОРТ
ОПЕРАЦИЯЛАРИНИ
ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 269–
275. Retrieved from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2884
27.
Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТГА
КУРАШИШ
ЖАРАЁНИДА
БЮДЖЕТ
ИНТИЗОМИНИ
МУСТАҲКАМЛАШНИНГ ЗАРУРЛИГИ. World Scientific Research Journal, 21(1),
153–165. Retrieved from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2873
28.
Tulaev,
M.
(2020).
Учет
корпоративных
облигаций.
Архив
научных
исследований
,
1
(25).
извлечено
от
https://ejournal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/2783
29.
Sagdillayeva, Z. A. (2023). BUSINESS ANALYSIS IS A NEW DIRECTION OF
ANALYTICAL WORK.
Intent Research Scientific Journal
,
2
(6), 93-104.
30.
Asanalievna, S. Z. (2022). ASSESSMENT OF THE FINANCIAL STABILITY OF THE
ENTERPRISE.
湖南大学学
报
(
自然科学版
)
,
49
(10).
Retrieved
from
https://johuns.net/index.php/publishing/454.pdf
31.
Yuldasheva Umida Asanaliyevna. (2023). TAX POTENTIAL AS AN INDICATOR OF
SUSTAINABLE DEVELOPMENT OF THE REGION.
European Journal of Emerging
Technology
and
Discoveries
,
1
(8),
41–45.
Retrieved
from
https://europeanscience.org/index.php/1/article/view/305
32.
Yuldasheva Umida Asanaliyevna. (2023). THEORETICAL APPROACHES TO THE
CONCEPT
OF
"TAX
POTENTIAL"
AND
METHODS
OF
ITS
ASSESSMENT.
European Journal of Emerging Technology and Discoveries
,
1
(8), 21–
https://europeanscience.org/index.php/1/article/view/302
33.
Tulaev, M. (2021). МҲХС БЎЙИЧА МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТ: ТАЙЁРЛАШ ВА
АВТОМАТЛАШТИРИШ.
Архив научных исследований
.
34.
Tulaev, M. (2019). Финансовая отчетность: на пути соответствия национальным и
международным стандартам.
Архив научных исследований
,
1
(1). извлечено от
https://ejournal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/723
35.
Tulayev M., Axmedov A. (2023). Balansning tarkibiy tuzilishi va unga taʼsir etuvchi
omillar. YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT, 8, 71-77
36.
Тулаев Мирзакул Саламович. (2023). КОРХОНАЛАРНИНГ МОЛИЯВИЙ
ФАОЛИЯТИНИ
ТАШҚИ
АУДИТОРЛАР
ТОМОНИДАН
ТЕКШИРИШ
МАСАЛАЛАРИ . World Scientific Research Journal, 16(1), 252–258. Retrieved from
http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2724
37.
Ибрагимов, Г. А. (2023). ЦИФРОВИЗАЦИЯ ЭКОНОМИКИ И ВОПРОСЫ
БЕЗОПАСНОСТИ.
Gospodarka i Innowacje.
, 68-73.
38.
Ibragimov, G. A. (2021). Business Analysis In The Digital Economy. Turkish Online
Journal of Qualitative Inquiry, 12(7), 4543–4549.
39.
Ibragimov G. (2022).
Introduction of digital solutions to the economy of Uzbekistan:
problems and solutions
.
International Journal of Research in IT and Management
(IJRIM)
,
12(9),
34-39.
Retrieved
content/uploads/IJRIM2Sep22-Uzb-1.pdf
40.
Ibragimov G. (2022).
Keeping records of imported goods while improving customs
administration in Uzbekistan
.
International Journal of Research in Finance and Marketing
(IJRFM)
,
12(11),
30-34.
Retrieved
from
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
181
41.
Ibragimov G. (2023).
Problems of training financial analysts in the republic of
Uzbekistan
.
International Journal of Research in Economics and Social Sciences
(IJRESS)
,
13(06),
108-115.
Retrieved
from
content/uploads/IJRESS11June23-Uzb.pdf
42.
Ibragimov G. (2022).
Digitalization of the economy of Uzbekistan: experience and
prospects
.
International Journal of Research in Economics and Social Sciences (IJRESS)
,
12(05), 102-109. Retrieved from
https://euroasiapub.org/wp-content/uploads/IJRESS10-
43.
Ibragimov,
G.,
&
Yakubov,
U.
(2015).
Agricultural
Development
in
Uzbekistan.
SCIENTIFIC
ENQUIRY
IN
THE
CONTEMPORARY
WORLD:
THEORETICAL BASIСS AND INNOVATIVE APPROACH
, 74.
Retrieved from
https://bmpublgroup.com/assets/l_26_4_1.pdf#page=75
ulayev M. (2023). Moliyaviy hisobotning halqaro standartlari bo‘yicha moliyaviy
hisobot: tayyorlash va avtomatlashtirish. YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT,
6, 134 -138.
45.
Yakubov U. (2021). IMPROVEMENT OF ACCOUNTING AND METHODOLOGY IN
ORGANIZATION OF JOINT VENTURES. Эконмока и бизнес: теория и практика..
4-2 (74). ISSN 2411 0450.
akubov U. (2022). MODELING THE ANALYSIS OF FOREIGN ECONOMIC
ACTIVITY. Web of scientist: Inernational scientific research journal ISSN: 2776-0979,
Volume 3, Issue 2
47.
Yakubov Ulugbek. (2023). ISSUES OF ASSESSING THE JOINT ACTIVITY OF
BUSINESS ENTITIES. American
Journal of Interdisciplinary Research and
Development
,
14
,
57–61.
Retrieved
from
https://ajird.journalspark.org/index.php/ajird/article/view/557
кубов, У. (2023). КОРХОНАНИНГ ТАШҚИ ИҚТИСОДИЙ ФАОЛИЯТИНИ
КОМПЛЕКС ТАҲЛИЛИ.
Евразийский журнал права, финансов и прикладных
наук
,
3
(4),
132–139.
извлечено
от
academy.uz/index.php/EJLFAS/article/view/12603
49.
Файзиев, Ф. А. (2023). ЎЗБЕКИСТОНДА ЎЗИНИ ЎЗИ БАНД ҚИЛИШ:
РИВОЖЛАНИШ
ИСТИҚБОЛЛАРИ
ВА
СОЛИҚ
ТИЗИМИДАГИ
ЎРНИ. Gospodarka
i
Innowacje., 42,
426-434.
https://gospodarkainnowacje.pl/index.php/issue_view_32/article/view/2099
айзиев Фаррух Абдуллахожаевич. (2023). КЎЧМАС МУЛКНИ СОЛИҚҚА
ТОРТИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ. World Scientific Research Journal,
21(1),
232–247.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2881