Authors

  • Самадова Наргиза Расуловна

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.wsrj.129640

Keywords:

Калит сўзлар: иқтисодий салоҳият комрлекс таҳлил мулкий салоҳият меҳнат салоҳияти ишлаб чиқариш салоҳияти.

Abstract

Аннотация: Мазкур мақолада хўжалик юритувчи субъектларнинг иқтисодий салоҳиятини комплекс таҳлил қилиш, мулкдорлар, бошқарув органлари, инвесторлар ҳамда бошқа манфаатдорларнинг қизиқишларини инобатга олган ҳолда мамлакатимизда барқарор ва мутаносиб иқтисодий ўсишни таъминлаш, иқтисодий ислоҳотлар самарадорлигини ошириш, ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг ҳозирги ҳолатини чуқур таҳлил қилган ҳолда янги ўсиш нуқталарини аниқлаш ҳамда мавжуд иқтисодий салоҳиятдан етарлича фойдаланишга алоҳида эътибор қаратилган.


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024

174

КОРХОНА ИҚТИСОДИЙ САЛОҲИЯТИНИНГ КОМПЛЕКС ТАҲЛИЛИ

COMPLEX ANALYSIS OF THE ECONOMIC COMPETENCE OF THE

ENTERPRISE

Самадова Наргиза Расуловна

ТМИ, “Иқтисодий таҳлил” кафедраси катта ўқитувчиси

G-mail:

nargizasamadova040@gmail.com

Тел: +998909785395

Аннотация:

Мазкур мақолада хўжалик юритувчи субъектларнинг иқтисодий

салоҳиятини комплекс таҳлил қилиш, мулкдорлар, бошқарув органлари,
инвесторлар ҳамда бошқа манфаатдорларнинг қизиқишларини инобатга олган
ҳолда мамлакатимизда барқарор ва мутаносиб иқтисодий ўсишни таъминлаш,
иқтисодий ислоҳотлар самарадорлигини ошириш, ҳудудларни ижтимоий-
иқтисодий ривожлантиришнинг ҳозирги ҳолатини чуқур таҳлил қилган ҳолда
янги ўсиш нуқталарини аниқлаш ҳамда мавжуд иқтисодий салоҳиятдан етарлича
фойдаланишга алоҳида эътибор қаратилган.

Abstract:

In this article, a comprehensive analysis of the economic potential of

economic entities, taking into account the interests of owners, management bodies,
investors and other interested parties, ensuring stable and proportionate economic
growth in our country, increasing the effectiveness of economic reforms, new growth
with an in-depth analysis of the current state of socio-economic development of the
regions special attention is paid to determining the points and sufficient use of the
existing economic potential.

К
а
л
и
т

с
ў
з
л
а
р

иқтисодий салоҳият, комрлекс таҳлил, мулкий салоҳият, меҳнат салоҳияти,
ишлаб чиқариш салоҳияти.

Keywords:

economic potential, complex analysis, property potential, labor

potential, production potential.

Сўнгги йилларда глобал иқтисодиётга кескин таъсир этган коронавирус

пандемияси ва геосиёсий можароларга қарамай 2022 йилдаги 3 фоизлик
пасайишдан кейин 2023 йилда 1,9 фоиз, 2024 йилда эса 2,7 фоизга ўсиши
кутилаётганлиги жаҳон иқтисодиёти салоҳиятининг мустаҳкамлигини
кўрсатмоқда.

1

Бу эса жаҳон бизнесида фаолият кўрсатаётган хўжалик юритувчи

субъектларнинг иқтисодий салоҳиятини тўғри ва самарали баҳолаш
услубиётини янада такомиллаштириш, мавжуд имкониятлар ва яширин
резервларни аниқлаш орқали янги ўсиш нуқталарини белгилаш, амалдаги
кўрсаткичлар тизимини иқтисодий ўсишнинг асосий йўналишларидан келиб
чиқиб қайта шакллантириш ҳамда инвестициявий жозибадорликни ошириш
нуқтайи назардан иқтисодий салоҳиятни таҳлил қилиш усулларини ишлаб
чиқишни тақазо этмоқда.

Жаҳонда макро, мезо ва микро даражада бизнес субъектлари иқтисодий

салоҳиятини ифодаловчи кўрсаткичлар тизимини шакллантириш, уларни
ҳисоблаш йўлларини аниқлаш, таҳлил қилиш ва баҳолаш усулларини

1

World Economic Situation and Prospects 2023 | Department of Economic and Social Affairs (un.org)


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024

175

такомиллаштиришга қаратилган илмий изланишларга алоҳида эътибор
қаратилмоқда. Хўжалик юритувчи субъектларнинг иқтисодий салоҳиятини
таҳлил қилиш ва баҳолашнинг замонавий ёндашувларини ишлаб чиқиш, таҳлил
жараёнида қўлланиладиган ахборотларнинг ишончлилигини таъминлаш,
мулкдорлар, бошқарув органлари, инвесторлар ҳамда бошқа манфаатдорларнинг
қизиқишларини инобатга олган ҳолда иқтисодий салоҳиятни таснифлаш ва
уларнинг хусусий ва умумий кўрсаткичлар тизимини шакллантиришнинг
услубий жиҳатларини такомиллаштириш, миллий иқтисодиёт хусусиятларини
инобатга олган ҳолда инвестициявий жозибадорликни яхшилашга қаратилган
иқтисодий салоҳиятни бошқариш усулларини такомиллаштириш масалалари
замонавий илмий тадқиқотларнинг устувор йўналишларидан бирига
айланмоқда.

Мамлакатимизда барқарор ва мутаносиб иқтисодий ўсишни таъминлаш,

иқтисодий ислоҳотлар самарадорлигини ошириш, ҳудудларни ижтимоий-
иқтисодий ривожлантиришнинг ҳозирги ҳолатини чуқур таҳлил қилган ҳолда
янги ўсиш нуқталарини аниқлаш ҳамда мавжуд иқтисодий салоҳиятдан етарлича
фойдаланишга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Эндиликда, «Ҳудудларни
барқарор ва жадал ривожлантириш учун уларнинг комплекс ва мутаносиб
ижтимоий-иқтисодий ривожланишини, табиий хом ашё ресурсларидан
фойдаланиш самарадорлигини, иқтисодий ва инвестициявий салоҳиятини,
шунингдек, ҳудудларнинг бошқа қиёсий устунликларини баҳолашнинг ягона
тизимини жорий этиш»

2

устувор вазифалардан бири сифатида белгиланган.

Мазкур вазифа ижросини таъминлашда хўжалик юритувчи субъектларнинг

мавжуд ресурслардан фойдаланиш самарадорлигига баҳобериш, ички
резервларни аниқлаш, стратегик бошқарув қарорларини қабул қилиш орқали
узоқ муддатли инвестициявий лойиҳаларни самарали амалга ошириш, бизнес
субъектлари ўртасида ўзаро манфаатли шартномаларни тузишда иқтисодий
салоҳиятни тўғри баҳолаш орқали юзага келиши мумкин бўлган рискларни
камайтириш мақсадида иқтисодий салоҳиятни тўғри ва аниқ таҳлил қилиш
ҳамда баҳолаш бўйича услубий асосга бўлган эҳтиёж ортиб бормоқда. Хўжалик
юритувчи субъеклар иқтисодий салоҳиятини ифодаловчи кўрсаткичларни
аниқлаш ва таҳлил қилишга оид амалдаги усул ва услубларни танқидий таҳлил
қилиш орқали уларни замонавий ёндашувлар, ривожланишнинг янги
йўналишлари талабларидан келиб чиқиб такомиллаштириш муҳим аҳамият касб
этмоқда.

Мамлакатимизда ҳам иқтисодиётнинг барқарор ўсишини таъминлаш, кичик

бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожлантириш, аҳоли даромадини ошириш
борасида қатор ислоҳотлар амалга оширилиб, бир қатор ижобий натижаларга
эришилди. Хусусан, мамлакат ялпи ички маҳсулоти 2016 йилги 255421,9 млрд
сўмдан 2022 йилда 888341,7 млрд. сўмга, саноат маҳсулотлари ҳажми эса
111869,4 млрд. сўмдан 553265,0 млрд. сўмга, асосий капиталга киритилган
инвестициялар 51232,0 млрд.сўмдан 266240,0 млрд сўмга етганлиги макро

2

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 1 майдаги ПҚ-4702-сон

«

Ҳудудларни ижтимоий-

иқтисодий ривожлантиришни рейтинг баҳолаш тизимини жорий этиш тўғрисида »ги қарори.

ПҚ-4702-сон

01.05.2020. Ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришни рейтинг баҳолаш тизимини жорий этиш
тўғрисида (lex.uz)


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024

176

даражада иқтисодий салоҳиятнинг ўсиб бораётганлигидан далолат бермоқда.

3

Бироқ, эришилган натижалар ҳалиям мамлакатимизнинг мавжуд иқтисодий
салоҳиятига мос эмаслиги, аслида юқорироқ натижаларга эришимиз мумкинлиги
ва бунинг учун барча имкониятлар етарли эканлиги эътироф этилмоқда.
Президентимиз Шавкат Мирзиёев бу борада қуйидаги фикрларни айтиб
ўтганлар: “Биз 2030 йилгача ялпи ички маҳсулотимиз ҳажмини 160 миллиард
долларга етказишдек жуда катта марра олдик. Бунга эришиш албатта осон
бўлмайди. Лекин бу йўлда аниқ ҳисоб-китобларимиз, реал имкониятларимиз бор.
Табиий бойликларимиз, меҳнат ресурсларимиз, интеллектуал ва маънавий
салоҳиятимиз, иш тажрибамиз етарли.”

4

Мамлакат иқтисодий салоҳиятини унинг қуйи бўғини ҳисобланган

тадбиркорлик субъектлар ташкил этади. Ҳар қандай макроиқтисодий кўрсаткич
хўжалик юритувчи субъектларнинг қай даражада самарали фаолият
юритаётганлиги ва уларнинг имкониятларидан келиб чиқиб шаклланади. Шу
боисдан, тадбиркорлик субъектлари сонининг ортиши, фаолият соҳаларининг
хилма-хиллиги,

турли

мулкчилик

шаклларига

тегишлилиги,

ишлаб

чиқарилаётган маҳсулот (иш ва хизматлар) тури ва ҳажмининг узлуксиз ортиб
боришига эришиш якуний натижада мамлакат иқтисодиёти ривожини таъминлаб
берувчи асосий омил сифатида талқин этиш мумкин.

Корхона иқтисодий салоҳиятини ифодаловчи кўрсаткичларнинг таҳлил

қилиниши харажатларни камайтириш, фойдани ошириш, мавжуд ишлаб
чиқариш ресурсларидан самарали фойдаланиш ҳамда аниқланмаган
имконият(резерв)ларни топиш имконини беради.

Иқтисодий салоҳият таҳлилининг назарий асосларини хорижий ва МДҲ

мамлакатлари олимларидан Р. Э Атоян, М. А Ястребинский, Г. Е. Баженов, О. А.
Кислицына, Р. А. Белоусов, В. А. Дорошенко, Б. А. Осипов, Ю. Д. Шмидт, В. П.
Красовский, А. Р. Ханов, П. П. Табурчак, М.К. Старовойтов, П.А. Фомин ва
бошқаларнинг замонавий илмий ишлари ташкил этади. Ушбу тадқиқотларда
корхона иқтисодий салоҳияти деганда унинг узоқ муддатли фаолиятини
таъминлаш ва стратегик мақсадларига мавжуд ресурслардан самарали
фойдаланган ҳамда имокниятларни ҳисобга олган ҳолда эришиш қобилияти
тушунилади. Бизнинг фикримизча, корхона фаолияти ва унинг иқтисодий
салоҳиятини комплекс таҳлил қилиш нуқтайи назардан уни қуйидаги
компонентлар асосида ўрганиш мақсадга мувофиқдир (1-расм).








3

Makroko‘rsatkichlar (stat.uz)

Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Статистика агентлиги расмий

сайти маълуотлари.

4

Халқимизнинг юксак ишончини оқлаш, эришган ютуқларимизни янги, янада улкан натижалар билан

мустаҳкамлаш – бош вазифамиз (president.uz)


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024

177

















1-расм. Корхона иқтисодий салоҳиятини комплекс таҳлил нуқтайи

назардан таркиби

5


Корхонанинг асосий молиявий кўрсаткичларини ҳар томонлама иқтисодий

таҳлил қилиш асосида бухгалтерия (молиявий) ҳисоботларида келтирилган
маълумотлардан фойдаланган ҳолда иқтисодий салоҳиятни баҳолаш мумкин.
Мулкий салоҳиятнинг ўзгаришини баланс моддаларининг динамикаси ва унинг
таркибидаги ҳар бир модданинг улуши билан баҳолаш мумкин. Баланснинг
ўсиши корхона мулкий салоҳиятининг ўсишидан далолат беради. Aгар соф
даромад, корхона қиймати, дивидендлар ва гудвилл ортиб бораётган бўлса,
ташқи (бозор) салоҳияти ўсиб бораётган деб ҳисоблашга асос бўлади. Aгар
капитал-меҳнат нисбати ва капитал унумдорлиги ошса, асосий фондлар индекси
ошса, ўз маблағлари коеффициентлари ошса, уларнинг мослашувчанлиги ошиб,
якуний фаолият кўрсаткичлари - тушум, соф фойда, рентабеллик ортиб борса,
ишлаб чиқариш салоҳияти ўсиб бораётган ҳисобланади. Таҳлил қилинаётган
молиявий коеффициентлар белгиланган стандарт қийматлардан ошса, молиявий
салоҳият ортади.

Корхона иқтисодий салоҳиятига бағишланган кўплаб адабиётлар ва илмий

нашрларда унинг қайсидир бир элементи ёки бўмаса маълум ёндашув асосида
иқтисодий салоҳиятга баҳо бериш масаласи ўрганилган. Ҳанузгача иқтисодий
салоҳиятни таҳлил қилиш ва баҳолаш борасида олимлар томонидан косенсусга
эришилган бирор метод мавжуд эмас. Чунки, иқтисодий салоҳият серқирра
йўналиш бўлиб, уни мақсаддан келиб чиқиб турлича таҳлил қилиш мумкин.


5

Махсус адабиётлар асосида тайёрланди

Меҳнат салоҳияти

Корхона иқтисодий салоҳияти

Ишлаб чиқариш салоҳияти

Молиявий салоҳият

Инновацион салоҳият

Маркетинг салоҳияти

Ташкилий-бошқарув салоҳияти


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024

178

Фойдаланилган адабиётлар рўйхати

1.

Samadova

Nargiza

Rasulovna.

(2022).

ANALYSIS

OF

INDICATORS

REPRESENTING THE ECONOMIC POTENTIAL OF ECONOMIC ENTITIES AND
ITS DISTINCTIVE FEATURES.

European Journal of Research Development and

Sustainability

,

3

(11),

108-111.

Retrieved

from

https://www.scholarzest.com/index.php/ejrds/article/view/2960

2.

Nargiza Samadova. (2023). INFORMATION SOURCES OF ECONOMIC
COMPETENCE

ANALYSIS

OF

ECONOMIC

SUBJECTS

AND

THEIR

CLASSIFICATION.

Academia

Repository

,

4

(12),

278–283.

Retrieved

from

https://academiarepo.org/index.php/1/article/view/290

3.

М.Ю.Рахимов. (2023). МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТ ТАҲЛИЛИ: МУАММО ВА
ЕЧИМЛАР. World Scientific Research Journal, 21(1), 211–220. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2879

4.

Султанов Махмуд Ахмедович. (2023). ИНВЕСТИЦИЯ ФОНДЛАРИДА
ДИВИДЕНД СИЁСАТИ ВА УНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ. World
Scientific

Research

Journal,

16(1),

163–169.

Retrieved

from

http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2714

5.

Нурманов, У. А. (2022). ИҚТИСОДИЁТНИ ГЛОБАЛЛАШУ ШАРОИТИДА
ЖОРИЙ АКТИВЛАР ТАҲЛИЛИНИНГ НАЗАРИЙ-УСЛУБИЙ АСОСЛАРИНИ
ТАКОМИЛЛАШТИРИШ.

"Экономика и туризм" международный научно-

инновационной

журнал

,

4

(6).

Retrieved

from

http://interjournal.uz/index.php/journals/article/view/82

6.

Rahimov M.Yu. (2013). An analysis of the financial condition of economic entities.
Educational manual. -T .: Finance.

7.

Нурманов, У. А. (2022). ХЎЖАЛИК СУБЪЕКТЛАРИДА ЖОРИЙ АКТИВЛАР ВА
УЛАРНИНГ

ТАҲЛИЛИЙ

КЎРСАТКИЧЛАРИ.

Журнал

Инновации

в

Экономике

,

5

(2).

Retrieved

from

https://tadqiqot.uz/index.php/economy/article/view/4757

8.

Рахимов М.Ю. Иқтисодиёт субъектлари молиявий ҳолатининг таҳлили. Ўқув
қўлланма.-Т.;“Iqtisod-Moliya”, 2013. -390 б.

9.

Қличев, Б. (2021). Хўжалик юритувчи субъектларда ишбилармонлик фаоллиги
таҳлили

.

Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби, 1 (3)-сон, 1-9. Retrieved from

https://finance.tsue.uz/wp-content/uploads/2021/06/4.-Қличев-Б.pdf

10.

Қличев, Б. (2021). Инновацион фаолиятда асосий воситалар таҳлилини ташкил
этиш масалалари. Инновацион иқтисодиёт: муаммолар, таҳлил ва ривожланиш
истиқболлари. Қарши, Ўзбекистон.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10531216

11.

Sultanov, M. (2023). Features of Dividend Allocation and Taxation in Investment Funds
of Uzbekistan.

Asian Journal of Technology & Management Research (AJTMR)

ISSN

,

2249

(0892).

12.

Қличев, Б. (2021, сентябрь 30). Меҳнат мотивациясида моддий рағбатлантириш
таҳлили.

Молия-банк

тизимида

илм-фан,таълимнинг

инновацион

инфратузилмасини шакллантириш ва ривожлантиришда тошкент молия
институтининг ўрни. Конференция материаллари тўплами, Тошкент, Ўзбекистон.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10531256

13.

Klichev, B. (2014). Бошқарув ҳисобида баҳо шакллантиришни такомиллаштириш
масалалари. Молия, 2014(5), 10–15. https://doi.org/10.5281/zenodo.10522860


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024

179

14.

Қличев, Б. (2022). Истеъмолчи манфаатлари асосида маҳсулотга баҳо
шакллантириш масалалари таҳлили. Iqtisodiyot: tahlillar va prognozlar, 4 (20)-сон,
170-175.

15.

Қличев Бахтиёр Пардаевич. (2023). ОПЕРАЦИОН ФАОЛИЯТ НАТИЖАЛАРИНИ
ИФОДАЛОВЧИ КЎРСАТКИЧЛАР ТАҲЛИЛИ. World Scientific Research
Journal, 21(1),

182–188.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2876

16.

Қличев, Б. (2021, ноябрь 19). Ички аудит хизмати фаолиятида иқтисодий таҳлилни
такомиллаштириш масалалари. Рақамли иқтисодиёт шароитида солиқ
маъмуриятчилиги ва халқаро солиққа тортиш механизмини такомиллаштириш.
Халқаро

конференция

материаллари

тўплами.

Тошкент,

Ўзбекистон.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10531234

17.

Курбонов, М. (2020). Зарубежный опыт эффективного использования финансовых
ресурсов государственных целевых фондов. Экономика И Образование, 1(5), 163–
166. извлечено от

https://inlibrary.uz/index.php/economy_education/article/view/4823

18.

Pardayevich, K. B. (2023). Analysis of the Maximum Volume of Production in Cement
Production Enterprises in Uzbekistan. International Journal on Economics, Finance and
Sustainable

Development,

5(6),

1-8.

Retrieved

from

https://journals.researchparks.org/index.php/IJEFSD/article/view/4460

19.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТДА
ЭКСПОРТ-ИМПОРТНИ СОЛИҚҚА ТОРТИШ ТАРТИБИ. World Scientific
Research

Journal,

21(1),

176–181.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2875

20.

Пардаев Файзулла Ғаффарович, & Мухиддин Абдуллаевич Қурбонов. (2023).
ИСТИҚБОЛДА ҚЎШИЛГАН ҚИЙМАТ СОЛИҒИ ХИСОБИНИ ЮРИТИШДА
АВТОМАТЛАШТИРИЛГАН

ДАШБОРДЛАРДАН

САМАРАЛИ

ФОЙДАЛАНИШ. World Scientific Research Journal, 21(1), 189–196. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2877

21.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ
ШАРОИТИДА БЮДЖЕТ НАЗОРАТИНИНГ ТИЗИМЛИ ТАҲЛИЛИ. World
Scientific

Research

Journal,

21(1),

197–210.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2878

22.

Gayratjon Ibragimov Artikovich

. (2022).

GLOBAL DIGITALIZATION AND THE

PLACE OF UZBEKISTAN

. IV ФОРУМ «ЭКОНОМИКА В МЕНЯЮЩЕМСЯ

МИРЕ»

2022

май

КАЗАНЬ-ТАШКЕНТ),

Казань-Ташкент.

https://doi.org/10.5281/zenodo.6627529

23.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ
ШАРОИТИДА

НАЗОРАТ

ОРГАНЛАРИ

ФАОЛИЯТИНИ

ЯНАДА

ТАКОМИЛЛАШТИРИШ. World Scientific Research Journal, 21(1), 221–231.
Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2880

24.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ
ШАРОИТИДА

ДАВЛАТ

МОЛИЯВИЙ

НАЗОРАТИ

ВА

УНИ

ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎНАЛИШЛАРИ. World Scientific Research Journal,
21(1),

248–259.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2882

25.

Мухиддин Абдуллаевич Қурбонов, & Эргашев Уйғун Жабборович. (2023).
КАМЕРАЛ СОЛИҚ ТЕКШИРУВИДА ИНСОН ОМИЛИНИ КАМАЙТИРИШДА
СМАРТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ ИСТИҚБОЛЛАРИ. World


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024

180

Scientific

Research

Journal,

21(1),

260–268.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2883

26.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТНИ
КАМАЙТИРИШДА

ЭКСПОРТ-ИМПОРТ

ОПЕРАЦИЯЛАРИНИ

ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 269–
275. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2884

27.

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТГА
КУРАШИШ

ЖАРАЁНИДА

БЮДЖЕТ

ИНТИЗОМИНИ

МУСТАҲКАМЛАШНИНГ ЗАРУРЛИГИ. World Scientific Research Journal, 21(1),
153–165. Retrieved from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2873

28.

Tulaev,

M.

(2020).

Учет

корпоративных

облигаций.

Архив

научных

исследований

,

1

(25).

извлечено

от

https://ejournal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/2783

29.

Sagdillayeva, Z. A. (2023). BUSINESS ANALYSIS IS A NEW DIRECTION OF
ANALYTICAL WORK.

Intent Research Scientific Journal

,

2

(6), 93-104.

30.

Asanalievna, S. Z. (2022). ASSESSMENT OF THE FINANCIAL STABILITY OF THE

ENTERPRISE.

湖南大学学

(

自然科学版

)

,

49

(10).

Retrieved

from

https://johuns.net/index.php/publishing/454.pdf

31.

Yuldasheva Umida Asanaliyevna. (2023). TAX POTENTIAL AS AN INDICATOR OF
SUSTAINABLE DEVELOPMENT OF THE REGION.

European Journal of Emerging

Technology

and

Discoveries

,

1

(8),

41–45.

Retrieved

from

https://europeanscience.org/index.php/1/article/view/305

32.

Yuldasheva Umida Asanaliyevna. (2023). THEORETICAL APPROACHES TO THE
CONCEPT

OF

"TAX

POTENTIAL"

AND

METHODS

OF

ITS

ASSESSMENT.

European Journal of Emerging Technology and Discoveries

,

1

(8), 21–

25. Retrieved from

https://europeanscience.org/index.php/1/article/view/302

33.

Tulaev, M. (2021). МҲХС БЎЙИЧА МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТ: ТАЙЁРЛАШ ВА
АВТОМАТЛАШТИРИШ.

Архив научных исследований

.

34.

Tulaev, M. (2019). Финансовая отчетность: на пути соответствия национальным и
международным стандартам.

Архив научных исследований

,

1

(1). извлечено от

https://ejournal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/723

35.

Tulayev M., Axmedov A. (2023). Balansning tarkibiy tuzilishi va unga taʼsir etuvchi
omillar. YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT, 8, 71-77

36.

Тулаев Мирзакул Саламович. (2023). КОРХОНАЛАРНИНГ МОЛИЯВИЙ
ФАОЛИЯТИНИ

ТАШҚИ

АУДИТОРЛАР

ТОМОНИДАН

ТЕКШИРИШ

МАСАЛАЛАРИ . World Scientific Research Journal, 16(1), 252–258. Retrieved from

http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2724

37.

Ибрагимов, Г. А. (2023). ЦИФРОВИЗАЦИЯ ЭКОНОМИКИ И ВОПРОСЫ
БЕЗОПАСНОСТИ.

Gospodarka i Innowacje.

, 68-73.

38.

Ibragimov, G. A. (2021). Business Analysis In The Digital Economy. Turkish Online
Journal of Qualitative Inquiry, 12(7), 4543–4549.

39.

Ibragimov G. (2022).

Introduction of digital solutions to the economy of Uzbekistan:

problems and solutions

.

International Journal of Research in IT and Management

(IJRIM)

,

12(9),

34-39.

Retrieved

from

https://euroasiapub.org/wp-

content/uploads/IJRIM2Sep22-Uzb-1.pdf

40.

Ibragimov G. (2022).

Keeping records of imported goods while improving customs

administration in Uzbekistan

.

International Journal of Research in Finance and Marketing

(IJRFM)

,

12(11),

30-34.

Retrieved

from

https://euroasiapub.org/wp-

content/uploads/IJRFM3Nov22-Uzb.pdf


background image

World scientific research journal

www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024

181

41.

Ibragimov G. (2023).

Problems of training financial analysts in the republic of

Uzbekistan

.

International Journal of Research in Economics and Social Sciences

(IJRESS)

,

13(06),

108-115.

Retrieved

from

https://euroasiapub.org/wp-

content/uploads/IJRESS11June23-Uzb.pdf

42.

Ibragimov G. (2022).

Digitalization of the economy of Uzbekistan: experience and

prospects

.

International Journal of Research in Economics and Social Sciences (IJRESS)

,

12(05), 102-109. Retrieved from

https://euroasiapub.org/wp-content/uploads/IJRESS10-

May2022.pdf

43.

Ibragimov,

G.,

&

Yakubov,

U.

(2015).

Agricultural

Development

in

Uzbekistan.

SCIENTIFIC

ENQUIRY

IN

THE

CONTEMPORARY

WORLD:

THEORETICAL BASIСS AND INNOVATIVE APPROACH

, 74.

Retrieved from

https://bmpublgroup.com/assets/l_26_4_1.pdf#page=75

ulayev M. (2023). Moliyaviy hisobotning halqaro standartlari bo‘yicha moliyaviy
hisobot: tayyorlash va avtomatlashtirish. YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT,
6, 134 -138.

45.

Yakubov U. (2021). IMPROVEMENT OF ACCOUNTING AND METHODOLOGY IN
ORGANIZATION OF JOINT VENTURES. Эконмока и бизнес: теория и практика..
4-2 (74). ISSN 2411 0450.
akubov U. (2022). MODELING THE ANALYSIS OF FOREIGN ECONOMIC
ACTIVITY. Web of scientist: Inernational scientific research journal ISSN: 2776-0979,
Volume 3, Issue 2

47.

Yakubov Ulugbek. (2023). ISSUES OF ASSESSING THE JOINT ACTIVITY OF
BUSINESS ENTITIES. American

Journal of Interdisciplinary Research and

Development

,

14

,

57–61.

Retrieved

from

https://ajird.journalspark.org/index.php/ajird/article/view/557

.

кубов, У. (2023). КОРХОНАНИНГ ТАШҚИ ИҚТИСОДИЙ ФАОЛИЯТИНИ
КОМПЛЕКС ТАҲЛИЛИ.

Евразийский журнал права, финансов и прикладных

наук

,

3

(4),

132–139.

извлечено

от

https://in-

academy.uz/index.php/EJLFAS/article/view/12603

.

49.

Файзиев, Ф. А. (2023). ЎЗБЕКИСТОНДА ЎЗИНИ ЎЗИ БАНД ҚИЛИШ:
РИВОЖЛАНИШ

ИСТИҚБОЛЛАРИ

ВА

СОЛИҚ

ТИЗИМИДАГИ

ЎРНИ. Gospodarka

i

Innowacje., 42,

426-434.

https://gospodarkainnowacje.pl/index.php/issue_view_32/article/view/2099

айзиев Фаррух Абдуллахожаевич. (2023). КЎЧМАС МУЛКНИ СОЛИҚҚА
ТОРТИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ. World Scientific Research Journal,
21(1),

232–247.

Retrieved

from

http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2881


References

Samadova Nargiza Rasulovna. (2022). ANALYSIS OF INDICATORS REPRESENTING THE ECONOMIC POTENTIAL OF ECONOMIC ENTITIES AND ITS DISTINCTIVE FEATURES. European Journal of Research Development and Sustainability, 3(11), 108-111. Retrieved from https://www.scholarzest.com/index.php/ejrds/article/view/2960

Nargiza Samadova. (2023). INFORMATION SOURCES OF ECONOMIC COMPETENCE ANALYSIS OF ECONOMIC SUBJECTS AND THEIR CLASSIFICATION. Academia Repository, 4(12), 278–283. Retrieved from https://academiarepo.org/index.php/1/article/view/290

М.Ю.Рахимов. (2023). МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТ ТАҲЛИЛИ: МУАММО ВА ЕЧИМЛАР. World Scientific Research Journal, 21(1), 211–220. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2879

Султанов Махмуд Ахмедович. (2023). ИНВЕСТИЦИЯ ФОНДЛАРИДА ДИВИДЕНД СИЁСАТИ ВА УНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ. World Scientific Research Journal, 16(1), 163–169. Retrieved from http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2714

Нурманов, У. А. (2022). ИҚТИСОДИЁТНИ ГЛОБАЛЛАШУ ШАРОИТИДА ЖОРИЙ АКТИВЛАР ТАҲЛИЛИНИНГ НАЗАРИЙ-УСЛУБИЙ АСОСЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ. "Экономика и туризм" международный научно-инновационной журнал, 4(6). Retrieved from http://interjournal.uz/index.php/journals/article/view/82

Rahimov M.Yu. (2013). An analysis of the financial condition of economic entities. Educational manual. -T .: Finance.

Нурманов, У. А. (2022). ХЎЖАЛИК СУБЪЕКТЛАРИДА ЖОРИЙ АКТИВЛАР ВА УЛАРНИНГ ТАҲЛИЛИЙ КЎРСАТКИЧЛАРИ. Журнал Инновации в Экономике, 5(2). Retrieved from https://tadqiqot.uz/index.php/economy/article/view/4757

Рахимов М.Ю. Иқтисодиёт субъектлари молиявий ҳолатининг таҳлили. Ўқув қўлланма.-Т.;“Iqtisod-Moliya”, 2013. -390 б.

Қличев, Б. (2021). Хўжалик юритувчи субъектларда ишбилармонлик фаоллиги таҳлили. Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби, 1 (3)-сон, 1-9. Retrieved from https://finance.tsue.uz/wp-content/uploads/2021/06/4.-Қличев-Б.pdf

Қличев, Б. (2021). Инновацион фаолиятда асосий воситалар таҳлилини ташкил этиш масалалари. Инновацион иқтисодиёт: муаммолар, таҳлил ва ривожланиш истиқболлари. Қарши, Ўзбекистон. https://doi.org/10.5281/zenodo.10531216

Sultanov, M. (2023). Features of Dividend Allocation and Taxation in Investment Funds of Uzbekistan. Asian Journal of Technology & Management Research (AJTMR) ISSN, 2249(0892).

Қличев, Б. (2021, сентябрь 30). Меҳнат мотивациясида моддий рағбатлантириш таҳлили. Молия-банк тизимида илм-фан,таълимнинг инновацион инфратузилмасини шакллантириш ва ривожлантиришда тошкент молия институтининг ўрни. Конференция материаллари тўплами, Тошкент, Ўзбекистон. https://doi.org/10.5281/zenodo.10531256

Klichev, B. (2014). Бошқарув ҳисобида баҳо шакллантиришни такомиллаштириш масалалари. Молия, 2014(5), 10–15. https://doi.org/10.5281/zenodo.10522860

Қличев, Б. (2022). Истеъмолчи манфаатлари асосида маҳсулотга баҳо шакллантириш масалалари таҳлили. Iqtisodiyot: tahlillar va prognozlar, 4 (20)-сон, 170-175.

Қличев Бахтиёр Пардаевич. (2023). ОПЕРАЦИОН ФАОЛИЯТ НАТИЖАЛАРИНИ ИФОДАЛОВЧИ КЎРСАТКИЧЛАР ТАҲЛИЛИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 182–188. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2876

Қличев, Б. (2021, ноябрь 19). Ички аудит хизмати фаолиятида иқтисодий таҳлилни такомиллаштириш масалалари. Рақамли иқтисодиёт шароитида солиқ маъмуриятчилиги ва халқаро солиққа тортиш механизмини такомиллаштириш. Халқаро конференция материаллари тўплами. Тошкент, Ўзбекистон. https://doi.org/10.5281/zenodo.10531234

Курбонов, М. (2020). Зарубежный опыт эффективного использования финансовых ресурсов государственных целевых фондов. Экономика И Образование, 1(5), 163–166. извлечено от https://inlibrary.uz/index.php/economy_education/article/view/4823

Pardayevich, K. B. (2023). Analysis of the Maximum Volume of Production in Cement Production Enterprises in Uzbekistan. International Journal on Economics, Finance and Sustainable Development, 5(6), 1-8. Retrieved from https://journals.researchparks.org/index.php/IJEFSD/article/view/4460

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТДА ЭКСПОРТ-ИМПОРТНИ СОЛИҚҚА ТОРТИШ ТАРТИБИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 176–181. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2875

Пардаев Файзулла Ғаффарович, & Мухиддин Абдуллаевич Қурбонов. (2023). ИСТИҚБОЛДА ҚЎШИЛГАН ҚИЙМАТ СОЛИҒИ ХИСОБИНИ ЮРИТИШДА АВТОМАТЛАШТИРИЛГАН ДАШБОРДЛАРДАН САМАРАЛИ ФОЙДАЛАНИШ. World Scientific Research Journal, 21(1), 189–196. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2877

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ ШАРОИТИДА БЮДЖЕТ НАЗОРАТИНИНГ ТИЗИМЛИ ТАҲЛИЛИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 197–210. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2878

Gayratjon Ibragimov Artikovich. (2022). GLOBAL DIGITALIZATION AND THE PLACE OF UZBEKISTAN. IV ФОРУМ «ЭКОНОМИКА В МЕНЯЮЩЕМСЯ МИРЕ» 2022 май КАЗАНЬ-ТАШКЕНТ), Казань-Ташкент. https://doi.org/10.5281/zenodo.6627529

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ ШАРОИТИДА НАЗОРАТ ОРГАНЛАРИ ФАОЛИЯТИНИ ЯНАДА ТАКОМИЛЛАШТИРИШ. World Scientific Research Journal, 21(1), 221–231. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2880

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ ШАРОИТИДА ДАВЛАТ МОЛИЯВИЙ НАЗОРАТИ ВА УНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎНАЛИШЛАРИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 248–259. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2882

Мухиддин Абдуллаевич Қурбонов, & Эргашев Уйғун Жабборович. (2023). КАМЕРАЛ СОЛИҚ ТЕКШИРУВИДА ИНСОН ОМИЛИНИ КАМАЙТИРИШДА СМАРТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ ИСТИҚБОЛЛАРИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 260–268. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2883

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТНИ КАМАЙТИРИШДА ЭКСПОРТ-ИМПОРТ ОПЕРАЦИЯЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 269–275. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2884

Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТГА КУРАШИШ ЖАРАЁНИДА БЮДЖЕТ ИНТИЗОМИНИ МУСТАҲКАМЛАШНИНГ ЗАРУРЛИГИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 153–165. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2873

Tulaev, M. (2020). Учет корпоративных облигаций. Архив научных исследований, 1(25). извлечено от https://ejournal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/2783

Sagdillayeva, Z. A. (2023). BUSINESS ANALYSIS IS A NEW DIRECTION OF ANALYTICAL WORK. Intent Research Scientific Journal, 2(6), 93-104.

Asanalievna, S. Z. (2022). ASSESSMENT OF THE FINANCIAL STABILITY OF THE ENTERPRISE. 湖南大学学报 (自然科学版), 49(10). Retrieved from https://johuns.net/index.php/publishing/454.pdf

Yuldasheva Umida Asanaliyevna. (2023). TAX POTENTIAL AS AN INDICATOR OF SUSTAINABLE DEVELOPMENT OF THE REGION. European Journal of Emerging Technology and Discoveries, 1(8), 41–45. Retrieved from https://europeanscience.org/index.php/1/article/view/305

Yuldasheva Umida Asanaliyevna. (2023). THEORETICAL APPROACHES TO THE CONCEPT OF "TAX POTENTIAL" AND METHODS OF ITS ASSESSMENT. European Journal of Emerging Technology and Discoveries, 1(8), 21–25. Retrieved from https://europeanscience.org/index.php/1/article/view/302

Tulaev, M. (2021). МҲХС БЎЙИЧА МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТ: ТАЙЁРЛАШ ВА АВТОМАТЛАШТИРИШ. Архив научных исследований.

Tulaev, M. (2019). Финансовая отчетность: на пути соответствия национальным и международным стандартам. Архив научных исследований, 1(1). извлечено от https://ejournal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/723

Tulayev M., Axmedov A. (2023). Balansning tarkibiy tuzilishi va unga taʼsir etuvchi omillar. YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT, 8, 71-77

Тулаев Мирзакул Саламович. (2023). КОРХОНАЛАРНИНГ МОЛИЯВИЙ ФАОЛИЯТИНИ ТАШҚИ АУДИТОРЛАР ТОМОНИДАН ТЕКШИРИШ МАСАЛАЛАРИ . World Scientific Research Journal, 16(1), 252–258. Retrieved from http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2724

Ибрагимов, Г. А. (2023). ЦИФРОВИЗАЦИЯ ЭКОНОМИКИ И ВОПРОСЫ БЕЗОПАСНОСТИ. Gospodarka i Innowacje., 68-73.

Ibragimov, G. A. (2021). Business Analysis In The Digital Economy. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 12(7), 4543–4549.

Ibragimov G. (2022). Introduction of digital solutions to the economy of Uzbekistan: problems and solutions. International Journal of Research in IT and Management (IJRIM), 12(9), 34-39. Retrieved from https://euroasiapub.org/wp-content/uploads/IJRIM2Sep22-Uzb-1.pdf

Ibragimov G. (2022). Keeping records of imported goods while improving customs administration in Uzbekistan. International Journal of Research in Finance and Marketing (IJRFM), 12(11), 30-34. Retrieved from https://euroasiapub.org/wp-content/uploads/IJRFM3Nov22-Uzb.pdf

Ibragimov G. (2023). Problems of training financial analysts in the republic of Uzbekistan. International Journal of Research in Economics and Social Sciences (IJRESS), 13(06), 108-115. Retrieved from https://euroasiapub.org/wp-content/uploads/IJRESS11June23-Uzb.pdf

Ibragimov G. (2022). Digitalization of the economy of Uzbekistan: experience and prospects. International Journal of Research in Economics and Social Sciences (IJRESS), 12(05), 102-109. Retrieved from https://euroasiapub.org/wp-content/uploads/IJRESS10-May2022.pdf

Ibragimov, G., & Yakubov, U. (2015). Agricultural Development in Uzbekistan. SCIENTIFIC ENQUIRY IN THE CONTEMPORARY WORLD: THEORETICAL BASIСS AND INNOVATIVE APPROACH, 74. Retrieved from https://bmpublgroup.com/assets/l_26_4_1.pdf#page=75

Tulayev M. (2023). Moliyaviy hisobotning halqaro standartlari bo‘yicha moliyaviy hisobot: tayyorlash va avtomatlashtirish. YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT, 6, 134 -138.

Yakubov U. (2021). IMPROVEMENT OF ACCOUNTING AND METHODOLOGY IN ORGANIZATION OF JOINT VENTURES. Эконмока и бизнес: теория и практика.. 4-2 (74). ISSN 2411 0450.

Yakubov U. (2022). MODELING THE ANALYSIS OF FOREIGN ECONOMIC ACTIVITY. Web of scientist: Inernational scientific research journal ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 2

Yakubov Ulugbek. (2023). ISSUES OF ASSESSING THE JOINT ACTIVITY OF BUSINESS ENTITIES. American Journal of Interdisciplinary Research and Development, 14, 57–61. Retrieved from https://ajird.journalspark.org/index.php/ajird/article/view/557.

Якубов, У. (2023). КОРХОНАНИНГ ТАШҚИ ИҚТИСОДИЙ ФАОЛИЯТИНИ КОМПЛЕКС ТАҲЛИЛИ. Евразийский журнал права, финансов и прикладных наук, 3(4), 132–139. извлечено от https://in-academy.uz/index.php/EJLFAS/article/view/12603.

Файзиев, Ф. А. (2023). ЎЗБЕКИСТОНДА ЎЗИНИ ЎЗИ БАНД ҚИЛИШ: РИВОЖЛАНИШ ИСТИҚБОЛЛАРИ ВА СОЛИҚ ТИЗИМИДАГИ ЎРНИ. Gospodarka i Innowacje., 42, 426-434. https://gospodarkainnowacje.pl/index.php/issue_view_32/article/view/2099

Файзиев Фаррух Абдуллахожаевич. (2023). КЎЧМАС МУЛКНИ СОЛИҚҚА ТОРТИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 232–247. Retrieved from http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2881