World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
277
ЖОРИЙ АКТИВЛАРНИ БОШҚАРИШДА ТИЗИМЛИ ЁНДАШИШНИ
ТАКОМИЛЛАШТИРИШНИНГ МУҲИМЛИГИ
У.А. Нурманов
– ТМИ “Иқтисодий таҳлил”
кафедраси профессори в.б., и.ф.д.
Аннотация.
жорий активларни самарали бошқариш бошқарув ходимлари
учун мураккаб ва масъулиятли вазифадир. Ушбу тезисда корхонанинг жорий
активларини таҳлил қилиш воситалари ўрганиб чиқилган ва жорий активларни
бошқаришда тизимли ёндашиш алгоритми тақдим этилган. Ушбу алгоритмдан
фойдаланиш орқали жорий активлар айланишини тезлаштиришга, кассадаги
фарқни камайтиришга ва корхонанинг тўлов қобилиятини оширишга ёрдам
беради.
Аннотация.
Эффективное управление оборотными средствами является
сложной и ответственной задачей для управленческого персонала. В данной
дипломной работе изучены инструменты анализа оборотных средств
предприятия и представлен алгоритм системного подхода к управлению
оборотными средствами. Использование данного алгоритма способствует
ускорению текущей оборачиваемости активов, сокращению кассового разрыва и
повышению платежеспособности предприятия.
Annotation.
effective management of current assets is a complex and responsible
task for management staff. In this thesis, the tools for analyzing the current assets of
the enterprise are studied and the algorithm of a systematic approach to the
management of current assets is presented. Using this algorithm helps to speed up the
current asset turnover, reduce the cash gap and increase the solvency of the enterprise.
Калит сўзлар:
жорий активлар, жорий активларни бошқаришда
тизимили ёндашиш алгоритми, жорий активлар ҳажми, жорий активларнинг
таркибий қисмларидан самарали фойдаланиш, жорий активларнинг айланиши.
Ключевые слова:
оборотные активы, алгоритм системного подхода к
управлению текущими активами, объем оборотных активов, эффективное
использование компонентов оборотных средств, оборачиваемость оборотных
средств.
Keywords:
current assets, algorithm of systematic approach to current asset
management, current asset volume, efficient use of current asset components, current
asset turnover.
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
278
Бугунги кунда Республикамизда қурилиш соҳасини ва қурилиш
материалларини ишлаб чиқариш комплексини янада ривожлантириш,
ҳудудларда аҳоли учун арзон уй-жойлар қурилишини таъминлаш, уй-жой
қурилиши бозорида талаб ва таклиф номутаносиблигини қисқартириш
мақсадида кўплаб ижобий ишлар олиб борилмоқда.
Бу борада Президентимиз Ш.Мирзиёев томонидан
2022 йил
21 февралдаги “Уй-жойлар қурилишини ва қурилиш материаллари саноатини
қўллаб-қувватлашнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-139-сон
Қарори
тасдиқланди.
Ушбу
қарорга
кўра
республикамизнинг
туманларида хом ашёни қазиб олишдан уни қайта ишлаш, лаборатория
текширувидан ўтказиш, тайёр қурилиш ва пардозбоп материаллар ишлаб
чиқаришгача қўшилган қиймат занжирини яратувчи қурилиш материаллари
кластерларини ташкил этиш; республиканинг туман ва шаҳарларида бошқа
ҳудудлар билан саноат кооперациясини ташкил қилиш орқали қурилиш
материаллари ишлаб чиқарилишини йўлга қўйиш; ҳар бир ҳудудда камида
биттадан қурилиш материалларини ишлаб чиқаришдан қурилиш объектларини
лойиҳалаштириш ва тайёр кўп қаватли уй-жойлар қуришгача қўшилган қиймат
занжирини яратувчи уй-жой қурилиши кластерларини ташкил этиш; шунингдек
2022 йилда янги ташкил этиладиган қурилиш материаллари ва уй-жой қурилиши
кластерларини
ташқи
муҳандислик-коммуникация
тармоқлари
билан
таъминлаш тўғрисида вазифалар белгиланган.
1
Шу сабабли қурилиш материаллари ишлаб чиқариш хўжалик субъектлари
иш фаолиятида, жумладан жорий активларини бошқаришда янгича
ёндашувлардан фойдаланишни тақозо этади, яъни замонавий бошқарув
назарияси ютуқлари ва уни амалий қўллаш тажрибаларига асосланади. Бундан
кўринадики, қурилиш материаллари ишлаб чиқариш хўжалик субъектларида
жорий активларни бошқариш жараёнларини такомиллаштирмасдан самарали
бошқарув қарорларини қабул қилиш мумкин эмас. Маълумки, хўжалик
юритувчи субъектларида жорий активлар ҳажмини шакллантириш ва тартибга
солишда уларнинг зарур даражадаги қисмини сақлаб қолишга, харажатларни
оптималлаштиришга ва хўжалик субъектининг даромадини оширишга ёрдам
беради.
Мoлиявий ҳиcoбoтнинг xaлқapo cтaндapтлapигa acocaн «Жopий aктивлap
oдaтий oпepaциoн цикл дaвoмидa coтилaдигaн, иcтeъмoл қилинaдигaн ёки пyлгa
aйлaнтиpилaдигaн (тoвap-мoддий зaxиpaлap вa caвдo бўйичa дeбитopлик
қapзлapи кaби) aктивлapни ўз ичигa oлaди, бyндa ҳaттoки yлapнинг ҳиcoбoт
дaвpидaн cўнг ўн икки oй мoбaйнидa пyлгa aйлaнтиpилиши кyтилмaca ҳaм.
1
Ўзбекистон Республикаси
Президентининг 2022 йил 21 февралдаги “Уй-жойлар қурилишини ва
қурилиш материаллари саноатини қўллаб-қувватлашнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-
139-сон Қарори
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
279
Жopий aктивлap acocaн caвдo yчyн мўлжaллaнгaн aктивлapни (мacaлaн, 9-coн
МҲXCдaги coтиш yчyн мўлжaллaнгaн aктивлap тaъpифигa жaвoб бepaдигaн
aйpим мoлиявий 73 aктивлap) вa yзoқ мyддaтли мoлиявий aктивлapнинг жopий
қиcмини ҳaм ўз ичигa oлaди».
2
Ўзбeкиcтoн Pecпyбликacи БҲМCнинг «Мoлиявий ҳиcoбoтни тaйёpлaш вa
тaқдим этиш yчyн кoнцeптyaл acoc»
3
нoмли cтaндapтигa acocaн «Aктивлap –
cyбъeкт нaзopaт қилaдигaн, кeлгycидa yлapдaн дapoмaд oлиш мaқcaдидa aввaлги
фaoлият нaтижacидa oлингaн иқтиcoдий pecypcлapдиp»
4
.
Пpoфeccop A.Coтивoлдиeв, Д.Coтивoлдиeвa, Д.Шoдибeкoвaлapнинг
фикpлapигa кўpa «Aктив – мaълyм биp caнaгa пyл кўpcaткичидa кopxoнaнинг
мaблaғлapи, yлapнинг тapкиби вa жoйлaнишини aкc эттиpyвчи бyxгaлтepия
бaлaнcининг қиcми»
5
ҳиcoблaнaди.
И.Иcмaнoвнинг фикpичa, «Xўжaлик юpитyвчи cyбъeктнинг фaoлиятидa
иштиpoк этaдигaн pecypcлap бyгyнги бyxгaлтepия ҳиcoби aмaлиётидa aктивлap
дeб эътиpoф этилиб, yлapни шapтли paвишдa yзoқ мyддaтли (acocий кaпитaл) вa
жopий aктивлap (aйлaнмa кaпитaл) кaби гypyҳлapгa aжpaтилaди»
6
.
Шунингдек, жорий активларни бошқаришда тизимли ёндашувни ишлаб
чиқиш орқали жорий активлардан унумли фойдаланиш ҳисобига корхонанинг
молиявий-иқтисодий ҳолатини яхшилашга қаратилади. Мазкур ишлаб чиқилган
тизимли ёндашув хўжалик юритувчи субъектнинг жорий активларини самарали
бошқариш воситаси бўлиши зарур.
Хўжалик юритувчи субъектнинг мол етказиб берувчи ва пудратчилар билан
ўзаро муносабатларини асосий шартларидан бири жорий активларни
бошқаришда пухта ўйланган тизимли ёндашувига боғлиқлиги, мол етказиб
берувчилар, суғурта захиралар миқдори, кредиторлик қарзларни тўлаш
қобилияти ва бошқалар ҳисобланади. Хўжалик фаолиятининг статистик
маълумотлари асосида молиявий таҳлилда хўжалик субъектининг хусусиятлари
келиб чиққан ҳолда аниқланган омиллар, уларни жорий активлар таркибига
таъсири, хўжалик субъектининг ҳар бир турдаги активларга бўлган эҳтиёжи
таҳлил қилинади ва жорий активларнинг мавжуд ҳажмига нисбатан
самарадорлиги бўйича дастлабки баҳо берилади. Шу билан бирга жорий
активларни самарали бошқариш стратегиясини ишлаб чиқишда янгича
2
Кapимoв A.A., Ибpaгимoв A.К., Pизaeв Н.К., Имaмoвa Н.М. Xaлқapo мoлиявий ҳиcoбoт cтaндapтлapи.
/ Дapcлик – Т.: «MOLIYA», 2021. – Б. 72.
3
Ўзбeкиcтoн Pecпyбликacи бyxгaлтepия ҳиcoбининг миллий cтaндapтлapи тўплaми. Тoшкeнт.:
«NORMA», 2010. – Б. 13.
4
Coтивoлдиeв A. вa бoшқaлap. Бyxгaлтepнинг изoҳли лyғaти. Тoшкeнт.: «NORMA», 2010. – Б. 9.
4
Иcмaнoв И.Н. Узoқ мyддaтли aктивлapнинг бyxгaлтepия ҳиcoби вa ayдити мeтoдoлoгияcини
тaкoмиллaштиpиш мacaлaлapи.и.ф.д.илмий дapaжacини oлиш yчyн ёзилгaн aвтopeфepaти. Т.: 2008. –
Б. 19.
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
280
замонавий тажрибаларни ҳисобга олиш, яъни бугунги иқтисодий шароитда
пайдо бўлган замонавий буюртмалар бўйича оммавий ишлаб чиқаришдан
мослашувчан саноат ишлаб чиқаришига ўтишни белгилаш ҳамда маҳсулотлар
ассортиментини кенгайтириш ва бошқалар ҳисобланади.
Унга кўра хўжалик субъекти жорий активларини бошқаришда тизимли
ёндашиш алгоритмини ишлаб чиқиш ва қуйидаги кетма-кетликда таҳлил қилиш
мақсадга мувофиқ, яъни:
жорий активларнинг ҳажмини ва уларнинг таркибий қисмларини, шу
жумладан улардан фойдаланиш самарадорлигини тавсифловчи асосий
кўрсаткичларни таҳлил қилиш;
хўжалик юритувчи субъект фаолиятини узлуксизлиги ва қарзларни ўз
вақтида тўлаш учун зарур бўлган жорий активлар ҳажмини, уларнинг таркибий
қисмларидан самарали фойдаланишни ҳамда унинг умумий миқдори ва алоҳида
турлари бўйича аниқлаш;
жорий активлардан самарали фойдаланишни таъминлаш; жорий активларни
шакллантиришга йўналтирилган ресурслардан фойдаланиш ҳолати ва
самарадорлигининг мониторинг қилиш тизимини шакллантиришдир.
Юқорида кўрсатиб ўтилган илк босқичда жорий активлар ҳажми, унинг
таркибий қисмларини тузилиши ва улардан фойдаланиш самарадорлигини
тавсифловчи асосий кўрсаткичларни ҳисоблаш орқали таҳлил қилинади. Бу
босқичда товар-моддий захиралар ва дебиторлик қарзлари ҳажмига катта
эътибор берилади. Товар-моддий захиралар ва дебиторлик қарзларини
бошқариш самарадорлиги жорий активлар таркибини таҳлил қилиш ва айланма
коэффициентларини аниқлаш орқали аниқланади. Товар-моддий захираларнинг
ҳолатини таҳлил қилишда уларнинг динамикасини ва ҳақиқий қолдиқларини
режалаштирилган эҳтиёжларга мувофиқлигини текширишдан бошлаш зарур.
Бунинг учун товар-моддий захиралар айланиш кўрсаткичларини ҳисоблаш ва
захиралар таркибини таҳлил қилиш лозим. Дебиторлик қарзларини таҳлил
қилиш, амалдаги тартибга кўра қуйидаги кетма-кетликда амалга оширилади:
дебиторлик қарзларининг ҳолати, тузилиши ва ҳаракатининг мутлақ
кўрсаткичларини таҳлил қилиш; айланиш кўрсаткичларини ҳисоблаш;
дебиторлик ва кредиторлик қарзларининг нисбатини таҳлил қилиш. Хўжалик
субъектларда одатда қисқа муддатли кредиторлик қарзлари қисқа муддатли
дебиторлик қарзларини тўлиқ қопласа ижобий ҳолат ҳисобланади. Бу эса
хўжалик субъекти раҳбариятига қўшимча молиялаштириш манбаларини жалб
қилмасдан ўз кредиторларини тўлаш имконини беради. Бошқарув жараёнида энг
асосий эътибор дебиторлик қарзлари бўлганлиги учун унинг таркибидаги
муддати ўтган дебиторлик қарзларини таҳлил қилиш муҳимдир. Шу сабабли
дебиторлик қарзлари таркибидаги шубҳали дебиторлик қарзларининг улуши
таҳлил қилинади. Шубҳали қарзлар бўйича товар-моддий захирани ҳисоблаш ва
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
281
пул оқимлари прогноз кўрсаткичи дебиторлик қарзларини башоратли таҳлил
қилиш жараёнида қўлланилади.
Тизимли ёндашувнинг навбатдаги босқичида корхонанинг узлуксиз
ишлаши, қарзларни ўз вақтида тўлаш учун зарур бўлган уларнинг таркибий
қисмларини умумий миқдори, индивидуал турлари бўйича оптимал ҳажми ва
жорий активларнинг мақсадли зарурий ҳажми аниқланади.
Навбатдаги босқичда жорий активлардан самарали фойдаланиш
таъминланади. Яъни уларнинг айланишини тезлаштириш, активларнинг
рентабеллигини ошириш бўйича комплекс чора-тадбирлар шакллантирилиши,
шунингдек, корхонанинг тўлов қобилияти, ликвидлиги ва молиявий
барқарорлигини таъминлаш ҳисобланади. Ушбу босқичда тўлов вақти
(календарь)ни яратиш ва захираларни бошқариш алгоритмини ишлаб чиқиш
мақсадга мувофиқдир. Тўлов вақти маълум бир календарь даври учун пул
оқимлари жадвалини шакллантиришга ёрдам бериб, барча зарур тўловларни
тўлашни
кафолатлаш,
ҳисоб
рақамидаги
ортиқча
нақд
пулларни
минималлаштириш ва нақд пул бўшлиқларини олдини олади. Шу билан бирга
товар-моддий захираларни бошқариш алгоритми захиралар ҳажмини
оптималлаштиришга ёрдам беради, захираларни шакллантириш билан боғлиқ
харажатларни
минималлаштириш
ва
ишлаб
чиқариш
жараёнининг
узлуксизлигини
таъминлайди.
Демак,
жорий
активлардан
самарали
фойдаланишни таъминлашда: тўлов календарь вақти яратилади, муайян
календарь даври учун пул оқимлари жадвали шакллантирилади, барча зарур
тўловлар тўланилишини кафолатлайди, ҳисоб рақамидаги ортиқча нақд
пулларни минималлаштиради, нақд пул бўшлиқларини олди олинади, хом ашё
ва материалларнинг меъёрлаштирилган захираси шакллантирилади.
Энг сўнгги босқичда эса жорий активларни шакллантиришга йўналтирилган
ресурслардан фойдаланиш самарадорлиги ҳолатининг мониторинг қилиш
тизими режалаштирилади.
Бундан ташқари хўжалик юритувчи субъектларда жорий активлардан
самарали фойдаланишни таъминлаш алгоритмини ҳам ишлаб чиқиш зарур
бўлиб, унда эса қуйидагилар ўз ичига қамраб олинади:
жорий активларни тўлов даври учун тақвимини яратиш;
муайян давр учун пул оқимлари жадвалини шакллантириш;
барча зарур тўловларни тўлашни кафолатлаш;
ҳисоб рақамидаги ортиқча нақд пулларни минималлаштириш;
нақд пул бўшлиқларини олдини олиш;
хом ашё ва материалларни меъёрлаштирилган захирасини шакллантириш;
турли прогнозлар асосида маблағларнинг тушумлари ва харажатларини,
маълум бир вақт ичида (масалан, бир ой) компаниянинг пул оқимлари учун энг
тўғри ва ягона режани шакллантириш;
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
282
корхона даромадлари ва харажатларининг энг мақбул нисбатига эришиш,
яъни ижобий ва салбий пул оқимлари натижасини синхронлаштириш;
молиявий ресурсларни сарфлашда уларнинг устуворлигини таъминлаш
учун молиявий натижаларга ва юқори кўрсаткичларга эришишда ижобий таъсир
кўрсатадиган тўловларни аниқлаш;
компаниянинг пул маблағлари оқимининг ликвидлигига эришиш, яъни
тўлов қобилиятининг зарур даражасини таъминлаш;
молиявий фаолиятнинг оператив жорий мониторингини амалга ошириш,
молиявий фаолиятни мониторинг қилишнинг умумий тизимига пул оқимларини
бошқаришни киритиш ва бошқалар.
Хулоса қилиб айтишимиз мумкинки, хўжалик субъектининг жорий
активларини бошқаришга тизимли ёндашувнинг ишлаб чиқилган алгоритми
мантиқий ҳаракат йўналиши ҳисобланиб, хўжалик субъектининг жорий
активлар айланишини тезлаштиришга, шу билан бирга тўлов қобилиятини
оширишга ва корхонада нақд пул танқислигини камайтириш қаратилган восита
бўлиб хизмат қилади.
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати:
1.
Нурманов, У. А. (2022). ИҚТИСОДИЁТНИ ГЛОБАЛЛАШУ ШАРОИТИДА
ЖОРИЙ
АКТИВЛАР
ТАҲЛИЛИНИНГ
НАЗАРИЙ-УСЛУБИЙ
АСОСЛАРИНИ
ТАКОМИЛЛАШТИРИШ.
"Экономика
и
туризм"
международный научно-инновационной журнал
,
4
(6). Retrieved from
http://interjournal.uz/index.php/journals/article/view/82
2.
Нурманов, У. А. (2022). ХЎЖАЛИК СУБЪЕКТЛАРИДА ЖОРИЙ
АКТИВЛАР ВА УЛАРНИНГ ТАҲЛИЛИЙ КЎРСАТКИЧЛАРИ.
Журнал
Инновации
в
Экономике
,
5
(2).
Retrieved
from
https://tadqiqot.uz/index.php/economy/article/view/4757
3.
Рахимов М.Ю. Иқтисодиёт субъектлари молиявий ҳолатининг таҳлили. Ўқув
қўлланма.-Т.;“Iqtisod-Moliya”, 2013. -390 б.
4.
Асаналиевна,
С.
З.
(2022).
Факторы
Устойчивого
Развития
Предприятий.
Central Asian Journal of Innovations on Tourism Management and
Finance
,
3
https://doi.org/10.17605/OSF.IO/QSMX8
5.
Ибрагимов, Г. А. (2023). ЦИФРОВИЗАЦИЯ ЭКОНОМИКИ И ВОПРОСЫ
БЕЗОПАСНОСТИ.
Gospodarka i Innowacje.
, 68-73.
6.
Ibragimov, G. A. (2021). Business Analysis In The Digital Economy. Turkish
Online Journal of Qualitative Inquiry, 12(7), 4543–4549.
7.
Қличев, Б. (2021). Хўжалик юритувчи субъектларда ишбилармонлик
фаоллиги таҳлили
.
Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби, 1 (3)-сон, 1-9.
Retrieved from
https://finance.tsue.uz/wp-content/uploads/2021/06/4.-Қличев-
8.
Ibragimov G. (2022).
Introduction of digital solutions to the economy of
Uzbekistan: problems and solutions
.
International Journal of Research in IT and
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
283
Management (IJRIM)
, 12(9), 34-39. Retrieved from
content/uploads/IJRIM2Sep22-Uzb-1.pdf
9.
Ibragimov G. (2022).
Keeping records of imported goods while improving customs
administration in Uzbekistan
.
International Journal of Research in Finance and
Marketing (IJRFM)
, 12(11), 30-34. Retrieved from
content/uploads/IJRFM3Nov22-Uzb.pdf
10.
Ibragimov G. (2023).
Problems of training financial analysts in the republic of
Uzbekistan
.
International Journal of Research in Economics and Social Sciences
(IJRESS)
, 13(06), 108-115. Retrieved from
content/uploads/IJRESS11June23-Uzb.pdf
11.
Қличев, Б. (2021, ноябрь 19). Ички аудит хизмати фаолиятида иқтисодий
таҳлилни такомиллаштириш масалалари. Рақамли иқтисодиёт шароитида
солиқ маъмуриятчилиги ва халқаро солиққа тортиш механизмини
такомиллаштириш. Халқаро конференция материаллари тўплами. Тошкент,
Ўзбекистон.
https://doi.org/10.5281/zenodo.10531234
12.
Ibragimov G. (2022).
Digitalization of the economy of Uzbekistan: experience and
prospects
.
International Journal of Research in Economics and Social Sciences
(IJRESS)
, 12(05), 102-109. Retrieved from
content/uploads/IJRESS10-May2022.pdf
13.
Ibragimov, G., & Yakubov, U. (2015). Agricultural Development in
Uzbekistan.
SCIENTIFIC ENQUIRY IN THE CONTEMPORARY WORLD:
THEORETICAL BASIСS AND INNOVATIVE APPROACH
, 74.
Retrieved from
https://bmpublgroup.com/assets/l_26_4_1.pdf#page=75
14.
Gayratjon Ibragimov Artikovich
. (2022).
GLOBAL DIGITALIZATION AND
THE PLACE OF UZBEKISTAN
. IV ФОРУМ «ЭКОНОМИКА В
МЕНЯЮЩЕМСЯ МИРЕ» 2022 май КАЗАНЬ-ТАШКЕНТ), Казань-Ташкент.
https://doi.org/10.5281/zenodo.6627529
15.
Султанов Махмуд Ахмедович. (2023). ИНВЕСТИЦИЯ ФОНДЛАРИДА
ДИВИДЕНД СИЁСАТИ ВА УНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ.
World Scientific Research Journal, 16(1), 163–169. Retrieved from
http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2714
16.
Қличев, Б. (2021). Инновацион фаолиятда асосий воситалар таҳлилини
ташкил этиш масалалари. Инновацион иқтисодиёт: муаммолар, таҳлил ва
ривожланиш
истиқболлари.
Қарши,
Ўзбекистон.
https://doi.org/10.5281/zenodo.10531216
17.
Sultanov, M. (2023). Features of Dividend Allocation and Taxation in Investment
Funds of Uzbekistan.
Asian Journal of Technology & Management Research
(AJTMR) ISSN
,
2249
(0892).
18.
Қличев, Б. (2021, сентябрь 30). Меҳнат мотивациясида моддий
рағбатлантириш таҳлили. Молия-банк тизимида илм-фан,таълимнинг
инновацион инфратузилмасини шакллантириш ва ривожлантиришда
тошкент молия институтининг ўрни. Конференция материаллари тўплами,
Тошкент, Ўзбекистон.
https://doi.org/10.5281/zenodo.10531256
19.
Yakubov
U.
(2021).
IMPROVEMENT
OF
ACCOUNTING
AND
METHODOLOGY IN ORGANIZATION OF JOINT VENTURES. Эконмока и
бизнес: теория и практика.. 4-2 (74). ISSN 2411 0450.
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
284
20.
Yakubov U. (2022). MODELING THE ANALYSIS OF FOREIGN ECONOMIC
ACTIVITY. Web of scientist: Inernational scientific research journal ISSN: 2776-
0979, Volume 3, Issue 2
21.
Yakubov Ulugbek. (2023). ISSUES OF ASSESSING THE JOINT ACTIVITY OF
BUSINESS ENTITIES.
American Journal of Interdisciplinary Research and
Development
,
14
,
57–61.
Retrieved
from
https://ajird.journalspark.org/index.php/ajird/article/view/557
22.
Якубов,
У.
(2023).
КОРХОНАНИНГ
ТАШҚИ
ИҚТИСОДИЙ
ФАОЛИЯТИНИ КОМПЛЕКС ТАҲЛИЛИ.
Евразийский журнал права,
финансов и прикладных наук
,
3
(4), 132–139. извлечено от
academy.uz/index.php/EJLFAS/article/view/12603
23.
Klichev, B. (2014). Бошқарув ҳисобида баҳо шакллантиришни
такомиллаштириш
масалалари.
Молия,
2014(5),
10–15.
https://doi.org/10.5281/zenodo.10522860
24.
Қличев, Б. (2022). Истеъмолчи манфаатлари асосида маҳсулотга баҳо
шакллантириш масалалари таҳлили
.
Iqtisodiyot: tahlillar va prognozlar, 4 (20)-
сон, 170-175.
25.
Қличев
Бахтиёр
Пардаевич.
(2023).
ОПЕРАЦИОН
ФАОЛИЯТ
НАТИЖАЛАРИНИ ИФОДАЛОВЧИ КЎРСАТКИЧЛАР ТАҲЛИЛИ. World
Scientific
Research
Journal, 21(1),
182–188.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2876
26.
Файзиев, Ф. А. (2023). ЎЗБЕКИСТОНДА ЎЗИНИ ЎЗИ БАНД ҚИЛИШ:
РИВОЖЛАНИШ
ИСТИҚБОЛЛАРИ
ВА
СОЛИҚ
ТИЗИМИДАГИ
ЎРНИ. Gospodarka
i
Innowacje., 42,
426-434.
https://gospodarkainnowacje.pl/index.php/issue_view_32/article/view/2099
27.
Файзиев Фаррух Абдуллахожаевич. (2023). КЎЧМАС МУЛКНИ СОЛИҚҚА
ТОРТИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ. World Scientific Research
Journal,
21(1),
232–247.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2881
28.
Курбонов, М. (2020). Зарубежный опыт эффективного использования
финансовых ресурсов государственных целевых фондов. Экономика И
Образование,
1(5),
163–166.
извлечено
от
https://inlibrary.uz/index.php/economy_education/article/view/4823
29.
Pardayevich, K. B. (2023). Analysis of the Maximum Volume of Production in
Cement Production Enterprises in Uzbekistan. International Journal on Economics,
Finance
and
Sustainable
Development,
5(6),
1-8.
Retrieved
https://journals.researchparks.org/index.php/IJEFSD/article/view/4460
30.
Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТДА
ЭКСПОРТ-ИМПОРТНИ СОЛИҚҚА ТОРТИШ ТАРТИБИ. World Scientific
Research
Journal,
21(1),
176–181.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2875
31.
Пардаев Файзулла Ғаффарович, & Мухиддин Абдуллаевич Қурбонов. (2023).
ИСТИҚБОЛДА
ҚЎШИЛГАН
ҚИЙМАТ
СОЛИҒИ
ХИСОБИНИ
ЮРИТИШДА
АВТОМАТЛАШТИРИЛГАН
ДАШБОРДЛАРДАН
САМАРАЛИ ФОЙДАЛАНИШ. World Scientific Research Journal, 21(1), 189–
196. Retrieved from
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
285
32.
Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ
ШАРОИТИДА БЮДЖЕТ НАЗОРАТИНИНГ ТИЗИМЛИ ТАҲЛИЛИ. World
Scientific
Research
Journal,
21(1),
197–210.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2878
33.
Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ
ШАРОИТИДА НАЗОРАТ ОРГАНЛАРИ ФАОЛИЯТИНИ ЯНАДА
ТАКОМИЛЛАШТИРИШ. World Scientific Research Journal, 21(1), 221–231.
Retrieved from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2880
34.
Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТ
ШАРОИТИДА
ДАВЛАТ
МОЛИЯВИЙ
НАЗОРАТИ
ВА
УНИ
ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎНАЛИШЛАРИ. World Scientific Research
Journal,
21(1),
248–259.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2882
35.
Мухиддин Абдуллаевич Қурбонов, & Эргашев Уйғун Жабборович. (2023).
КАМЕРАЛ
СОЛИҚ
ТЕКШИРУВИДА
ИНСОН
ОМИЛИНИ
КАМАЙТИРИШДА СМАРТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ
ИСТИҚБОЛЛАРИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 260–268. Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2883
36.
Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТНИ
КАМАЙТИРИШДА
ЭКСПОРТ-ИМПОРТ
ОПЕРАЦИЯЛАРИНИ
ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ. World Scientific Research Journal, 21(1),
269–275.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2884
37.
Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). ХУФИЁНА ИҚТИСОДИЁТГА
КУРАШИШ
ЖАРАЁНИДА
БЮДЖЕТ
ИНТИЗОМИНИ
МУСТАҲКАМЛАШНИНГ
ЗАРУРЛИГИ. World
Scientific
Research
Journal, 21(1),
153–165.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2873
38.
Nargiza Samadova. (2023). INFORMATION SOURCES OF ECONOMIC
COMPETENCE ANALYSIS OF ECONOMIC SUBJECTS AND THEIR
CLASSIFICATION.
Academia Repository
,
4
(12), 278–283. Retrieved from
https://academiarepo.org/index.php/1/article/view/290
39.
Tulaev, M. (2020). Учет корпоративных облигаций.
Архив научных
исследований
,
1
(25).
извлечено
от
https://ejournal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/2783
40.
Samadova Nargiza Rasulovna. (2022). ANALYSIS OF INDICATORS
REPRESENTING THE ECONOMIC POTENTIAL OF ECONOMIC ENTITIES
AND ITS DISTINCTIVE FEATURES.
European Journal of Research
Development
and
Sustainability
,
3
(11),
108-111.
Retrieved
from
https://www.scholarzest.com/index.php/ejrds/article/view/2960
41.
Sagdillayeva, Z. A. (2023). BUSINESS ANALYSIS IS A NEW DIRECTION OF
ANALYTICAL WORK.
Intent Research Scientific Journal
,
2
(6), 93-104.
42.
Asanalievna, S. Z. (2022). ASSESSMENT OF THE FINANCIAL STABILITY
OF THE ENTERPRISE.
湖南大学学
报
(
自然科学版
)
,
49
(10).
Retrieved from
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
286
43.
Yuldasheva Umida Asanaliyevna. (2023). TAX POTENTIAL AS AN
INDICATOR
OF
SUSTAINABLE
DEVELOPMENT
OF
THE
REGION.
European Journal of Emerging Technology and Discoveries
,
1
(8), 41–
https://europeanscience.org/index.php/1/article/view/305
44.
Yuldasheva Umida Asanaliyevna. (2023). THEORETICAL APPROACHES TO
THE CONCEPT OF "TAX POTENTIAL" AND METHODS OF ITS
ASSESSMENT.
European
Journal
of
Emerging
Technology
and
Discoveries
,
1
(8),
21–25.
Retrieved
from
https://europeanscience.org/index.php/1/article/view/302
45.
Tulaev, M. (2021). МҲХС БЎЙИЧА МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТ: ТАЙЁРЛАШ
ВА АВТОМАТЛАШТИРИШ.
Архив научных исследований
.
46.
Tulaev, M. (2019). Финансовая отчетность: на пути соответствия
национальным
и
международным
стандартам.
Архив
научных
исследований
,
1
(1).
извлечено
от
https://ejournal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/723
47.
Tulayev M., Axmedov A. (2023). Balansning tarkibiy tuzilishi va unga taʼsir
etuvchi omillar. YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT, 8, 71-77
48.
Тулаев Мирзакул Саламович. (2023). КОРХОНАЛАРНИНГ МОЛИЯВИЙ
ФАОЛИЯТИНИ ТАШҚИ АУДИТОРЛАР ТОМОНИДАН ТЕКШИРИШ
МАСАЛАЛАРИ . World Scientific Research Journal, 16(1), 252–258. Retrieved
from
http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2724
49.
Tulayev M. (2023). Moliyaviy hisobotning halqaro standartlari bo‘yicha moliyaviy
hisobot: tayyorlash va avtomatlashtirish. YASHIL IQTISODIYOT VA
TARAQQIYOT, 6, 134 -138.
