104
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD 4-SON , 2-QISM (YOʻITJ)
MARKAZIY BANKNING RAQAMLI INFRATUZILMASI
ASOSIDA VALYUTA NAZORATINI AVTOMATLASHTIRISH:
INTEGRATSIYALASHGAN YONDASHUVLAR VA REAL
VAQT MONITORING TIZIMLARI
Azimov Feruz Ikromovich
Valyutani tartibga solish va to‘lov balansi departamenti direktori
o‘rinbosari-Valyuta oqimlari va amaliyotlarini tahlil qilish
boshqarmasi boshlig‘i
https://doi.org/10.5281/zenodo.15308751
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Qabul qilindi: 16-aprel 2025 yil
Ma’qullandi:20-aprel 2025 yil
Nashr qilindi: 30-aprel 2025 yil
Ushbu maqola markaziy banklarning raqamli
infratuzilmasi
asosida
valyuta
nazoratini
avtomatlashtirishning
asosiy
yo‘nalishlari
va
imkoniyatlarini tahlil qiladi. Maqolada, zamonaviy
texnologiyalar — sun’iy intellekt, mashinaviy
o‘rganish, blokcheyn, bulutli texnologiyalar va IoT
(Internet of Things) ning markaziy banklar tomonidan
valyuta siyosatini amalga oshirishda qanday
qo‘llanilishi
haqida
ma'lumotlar
keltiriladi.
Shuningdek, raqamli tizimlar yordamida valyuta
kurslarini nazorat qilishning samaradorligi, iqtisodiy
barqarorlikni ta'minlashda uning o‘rni, hamda
markaziy banklar uchun xavfsizlik va kiberxavfsizlik
masalalari ko‘rib chiqiladi.
KEY WORDS
Markaziy bank, raqamli
infratuzilma, valyuta nazorati,
avtomatlashtirish, sun’iy intellekt,
mashinaviy o‘rganish, blokcheyn,
bulutli texnologiyalar, internet of
Things (IoT), raqamli valyutalar
(CBDC), moliyaviy barqarorlik,
inflyatsiya, tashqi savdo balansini
boshqarish,
kiberxavfsizlik,
kriptografiya,
biometrik
autentifikatsiya,
real
vaqt
monitoring,
texnologik
integratsiya, iqtisodiy xavf, pul-
kredit siyosati, xavfsizlik choralari.
Kirish:
Global iqtisodiyotning tez o‘sishi va raqamli texnologiyalarni joriy etish markaziy banklar va
moliya institutlariga yangi imkoniyatlar yaratmoqda. Markaziy banklarning valyuta nazoratini
samarali amalga oshirish uchun zamonaviy texnologiyalar, ayniqsa raqamli infratuzilma va
real vaqt monitoring tizimlari, katta ahamiyatga ega. Ushbu maqolada Markaziy bankning
raqamli infratuzilmasi asosida valyuta nazoratini avtomatlashtirishning ahamiyati,
integratsiyalashgan yondashuvlar va real vaqt monitoring tizimlarining roli ko‘rib chiqiladi.
Raqamli Infratuzilmaning Ahmiyati: Markaziy banklar uchun raqamli infratuzilma nafaqat
tizimlar o‘rtasida integratsiyani ta’minlash, balki valyuta bozorlarini kuzatish va nazorat
qilishni soddalashtirish imkonini ham yaratadi. Raqamli infratuzilma markaziy bankning
faoliyatini yanada samarali va aniq qilish uchun zarur bo‘lgan barcha texnologiyalarni o‘z
ichiga oladi. Bunga quyidagilar kiradi. Blokcheyn texnologiyasi – valyuta almashinuvi va
tranzaktsiyalari bo‘yicha aniq, ishonchli va tezkor ma’lumotlar taqdim etadi. Big data va
analitika – katta hajmdagi ma’lumotlarni to‘plash va tahlil qilish orqali bozorning real vaqtda
o‘zgarishlarini kuzatish imkoniyatini beradi. Sun’iy intellekt va mashinaviy o‘rganish – valyuta
nazoratining avtomatik tarzda amalga oshirilishini ta’minlaydi, xususan, xatoliklar va
anomaliyalarga tezkor javob berishga yordam beradi. Valyuta Nazoratini Avtomatlashtirish:
Valyuta nazorati, asosan, markaziy banklarning pul-kredit siyosatiga muvofiq ravishda
valyuta bozoridagi o‘zgarishlarni kuzatish va boshqarishni anglatadi. Avtomatlashtirilgan
105
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD 4-SON , 2-QISM (YOʻITJ)
tizimlar orqali bu jarayonni yanada samarali qilish mumkin.
Integratsiyalashgan
Yondashuvlar: Integratsiyalashgan yondashuvlar valyuta nazoratini samarali amalga
oshirishda muhim ahamiyatga ega. Bular quyidagilarni o‘z ichiga oladi. Ma’lumotlar
almashinuvi tizimlari – banklar va boshqa moliya institutlari o‘rtasida integratsiyalashgan
tizimlar orqali valyuta operatsiyalarini kuzatish, tahlil qilish va nazorat qilish. Raqamli
identifikatsiya va autentifikatsiya tizimlari – mijozlarni va operatsiyalarni xavfsiz ravishda
tekshirish, shuningdek, maxfiylikni ta’minlash. Korruptsiyaga qarshi kurash tizimlari –
avtomatik xulosa chiqarish va anomaliyalarga tezkor javob berish uchun sun’iy intellekt
yordamida o‘rnatilgan tizimlar. Real Vaqt Monitoring: Real vaqt monitoring tizimlari markaziy
banklarga valyuta bozoridagi o‘zgarishlarni darhol aniqlash imkonini beradi. Bular
quyidagilarga asoslanadi. Real vaqt ma’lumotlar oqimi – valyuta kurslari va bozordagi
harakatlar haqida aniq va tezkor ma’lumot taqdim etish. Tezkor tahlil – iqtisodiy sharoitlar
o‘zgarishiga qarab, tizim tezkor ravishda tahlil qilib, natijalarni markaziy banklarga yetkazadi.
Xavf va xatoliklarni aniqlash – tizim anomaliyalarga qarshi avtomatik tarzda signal beradi va
kerakli choralarni ko‘rishni ta’minlaydi.
Raqamli Tizimlarning Foydalari: Raqamli
infratuzilmaning valyuta nazoratiga kiritilishi quyidagi afzalliklarni taqdim etadi. Tezkorlik va
samaradorlik – operatsiyalarni real vaqtda kuzatish va tahlil qilish, xatoliklarni tezda aniqlash
imkoniyatini yaratadi. Xavfsizlik – ma’lumotlarning ishonchli va xavfsiz bo‘lishi, korruptsiyaga
qarshi kurashda tizimning samaradorligini oshiradi. Moslashuvchanlik – bozordagi
o‘zgarishlarga tez moslashish va vaqtni tejash imkoniyatini beradi. Prognozlash imkoniyatlari
– valyuta bozorida kelajakdagi o‘zgarishlarni prognoz qilishda tahlil tizimlarining o‘rni katta.
Raqamli Infratuzilmaning Tavsifi va Asosiy Tarkibiy Qismalari:
Markaziy banklarning
raqamli infratuzilmasi zamonaviy iqtisodiy tizimni boshqarishda muhim rol o‘ynaydi. Raqamli
texnologiyalarni joriy etish orqali banklar o‘zining valyuta nazorati va boshqa iqtisodiy
funktsiyalarini yanada samarali va aniq boshqarish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Bulutli
texnologiyalar: Bulutli platformalar ma’lumotlarni saqlash, qayta ishlash va ularga kirishni
tezlashtiradi. Bu tizimlar valyuta nazoratining tezkor va samarali amalga oshirilishini
ta’minlash uchun zarur. Ma'lumotlar bazalari: Markaziy banklar yirik ma’lumotlar bazalarini
yaratib, ulardan iqtisodiy ma'lumotlarni tahlil qilish va prognoz qilishda foydalanadilar. Katta
ma'lumotlar (big data) texnologiyalari orqali bozorda yuzaga kelgan o‘zgarishlarni tezkor
aniqlash mumkin. Mobil ilovalar va onlayn platformalar: Yangi mobil ilovalar va onlayn
tizimlar foydalanuvchilarga real vaqtda valyuta kurslari va iqtisodiy yangiliklarni kuzatib
borish imkoniyatini beradi. Bular banklar va moliya institutlarining samaradorligini oshiradi.
Valyuta Nazorati: Global Tajriba va Trendlari: Dunyo bo‘yicha markaziy banklar va moliya
boshqaruv organlari o‘zlarining valyuta nazoratini amalga oshirishda yangi texnologiyalarga
keng o‘tishni boshladilar. Ba’zi mamlakatlarda, masalan, Singapur, Yaponiyada va Evropada
valyuta bozori nazoratini yanada samarali qilish uchun yangi tizimlar va metodologiyalar
joriy qilinmoqda. Singapurda Markaziy banking (Monetary Authority of Singapore) valyuta
bozorlarini real vaqtda monitoring qilish uchun ilg‘or analitik tizimlar ishlatilmoqda. Bu
tizimlar yordamida banklar o‘z mablag‘larini yanada samarali boshqarishadi va valyuta
kurslarini aniqlashda yanada tezkor qarorlar qabul qilinadi. Yaponiyada, Bank of Japan, sun’iy
intellekt va mashinaviy o‘rganish yordamida o‘zining valyuta siyosatini amalga oshiradi, bu
esa valyuta bozorida o‘zgarishlarni tezda aniqlash va reaksiya berishni ta’minlaydi.
Integratsiyalashgan Yondashuvlar: Texnologiyalar va Ularning Ijtimoiy-Iqtisodiy Ta'siri:
Valyuta nazoratini avtomatlashtirishda integratsiyalashgan yondashuvlar nafaqat texnologik
imkoniyatlarni kengaytiradi, balki ijtimoiy va iqtisodiy ta’sirlarni ham o‘zgartiradi. Texnologik
Integratsiya: Real vaqt ma’lumotlar tahlili: Markaziy banklar valyuta bozorida yuzaga kelgan
kichik o‘zgarishlarni va tendentsiyalarni darhol aniqlash imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Bu
tizimlar banklarga aniq vaqtda bozorni kuzatish va shu asosda tezkor qarorlar qabul qilish
imkonini beradi. Blokcheyn texnologiyasi: Valyuta bozorlarida yuzaga kelgan
tranzaktsiyalarni blokcheyn texnologiyasi yordamida tasdiqlash va xavfsiz saqlash mumkin.
106
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD 4-SON , 2-QISM (YOʻITJ)
Bu tizimning shaffofligi va ishonchliligi hamda xatoliklarni kamaytirish imkoniyati yuqori.
Ijtimoiy va Iqtisodiy Ta'sir: Foydalanuvchi va investorlar uchun shaffoflik: Yangi tizimlar
orqali foydalanuvchilar va investorlar bozor haqidagi yangiliklarni tezkor olishadi, bu esa
bozorda ishonchni oshiradi. Kichik va o‘rta bizneslarni qo‘llab-quvvatlash: Raqamli tizimlar
orqali valyuta almashinuvi jarayonlari soddalashadi va kichik bizneslar o‘z mablag‘larini
osonroq boshqarish imkoniga ega bo‘ladi.
Real Vaqt Monitoring Tizimlarining Rivojlanishi:
Real vaqt monitoring tizimlari orqali
markaziy banklar nafaqat valyuta kurslarini, balki boshqa iqtisodiy ko‘rsatkichlarni ham
kuzatib borishadi. Bular orasida inflyatsiya, iqtisodiy o‘sish darajasi, tashqi savdo balansi va
boshqa ko‘rsatkichlar mavjud. Anomaliyalarni aniqlash: Real vaqt monitoring tizimlari,
xususan, sun’iy intellekt va mashinaviy o‘rganish orqali anomaliyalarni tezda aniqlash va ular
bo‘yicha choralar ko‘rish imkoniyatini ta’minlaydi. Bu, ayniqsa, global moliya krizislari yoki
valyuta kursining keskin o‘zgarishi kabi holatlarda muhimdir. Kredit va investitsiya risklarini
boshqarish: Markaziy banklar tizimlari real vaqtda iqtisodiy ko‘rsatkichlarni tahlil qilib,
valyuta risklarini boshqarishda yordam beradi, bu esa investorlar uchun xavfsizlikni oshiradi.
Raqamli Tizimlar Yordamida Xavfsizlikni Ta’minlash: Raqamli tizimlarning xavfsizlik jihatlari
valyuta nazoratini amalga oshirishda muhim ahamiyatga ega. Ma’lumotlarni himoya qilish va
shaxsiy ma’lumotlarni saqlash bo‘yicha yangi usullar ishlab chiqilmoqda. Kriptografiya va
ma’lumotlarni shifrlash: Raqamli tizimlar orqali amalga oshiriladigan barcha tranzaktsiyalarni
kriptografik usullar bilan himoya qilish, ma’lumotlarni shifrlash va saqlash xavfsizligini
oshirish zarur. Biometrik autentifikatsiya: Xavfsizlikni yanada kuchaytirish uchun biometrik
texnologiyalar, ya'ni barmoq izlari, yuzni tanish tizimlari va boshqa autentifikatsiya
usullaridan foydalanish mumkin. Bu, valyuta operatsiyalarining xavfsizligini ta’minlashga
yordam beradi. Raqamli Infratuzilmaning Texnologik Asoslari: Raqamli infratuzilma
zamonaviy texnologiyalarni integratsiya qilish orqali markaziy banklarga yanada samarali
valyuta nazorati va boshqaruv tizimlarini yaratish imkoniyatini taqdim etadi. Ushbu
infratuzilma qator texnologik komponentlardan tashkil topgan bo‘lib, ularning barchasi
banklarning valyuta siyosatining muvaffaqiyatli amalga oshirilishini ta’minlashga yordam
beradi. Bulutli Texnologiyalar: Bulutli texnologiyalar orqali markaziy banklar o‘zining
ma’lumotlarini saqlash, qayta ishlash va tahlil qilish imkoniyatiga ega. Bu texnologiya nafaqat
serverlar va ma'lumotlar markazlarini markazlashtirishni osonlashtiradi, balki tizimlarning
tezkor va oson yangilanishini ta’minlaydi. Shu bilan birga, bulutli platformalar orqali
ma’lumotlarga dunyoning istalgan nuqtasidan kirish imkoni yaratiladi. Sun’iy Intellekt va
Mashinaviy O‘rganish: Valyuta bozorlarining o‘zgarishlarini prognozlash va nazorat qilishda
sun’iy intellekt va mashinaviy o‘rganishning o‘rni katta. Ushbu texnologiyalar orqali tizim
o‘zini o‘rgatadi va valyuta kurslaridagi o‘zgarishlarni, tahlil qilishda kutilmagan holatlar yoki
anomaliyalarni tezda aniqlash imkoniyatiga ega bo‘ladi. Masalan, valyuta bozoridagi tezkor
o‘zgarishlarni aniqlash, korrupsiya yoki noqonuniy faoliyatni kuzatish uchun AI tizimlari
o‘rnatilishi mumkin. Internet of Things (IoT):IoT texnologiyasi yordamida real vaqt
monitoringi yanada kuchaytiriladi. Misol uchun, IoT qurilmalari orqali valyuta bozoridagi har
qanday o‘zgarishlarni va iqtisodiy sharoitdagi o‘zgarishlarni tezda tahlil qilish va natijalarga
javob berish mumkin. IoT qurilmalari, valyuta kurslari yoki boshqa ko‘rsatkichlar o‘zgarishini
avtomatik ravishda kuzatish va markaziy bankka uzatish imkonini beradi. Blokcheyn
Texnologiyasi: Valyuta almashinuvi va tranzaktsiyalarni blokcheyn texnologiyasi yordamida
nazorat qilish orqali tizimning shaffofligini oshirish mumkin. Blokcheyn ma'lumotlarni qayta
ishlashda markazlashtirilgan boshqaruvni olib tashlab, barcha tranzaktsiyalarni o‘zgarmas va
xavfsiz tarzda saqlaydi. Bu nafaqat valyuta kurslari o‘zgarishlarini nazorat qilishda, balki ular
bo‘yicha amalga oshirilgan harakatlarni tekshirishda ham yordam beradi. Valyuta Nazorati va
Iqtisodiy Barqarorlik: Markaziy banklar uchun valyuta nazorati faqat valyuta kurslarini
boshqarish emas, balki iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashga ham qaratilgan. Raqamli
infratuzilma orqali valyuta nazoratining avtomatlashtirilishi, quyidagi asosiy ijtimoiy-
107
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD 4-SON , 2-QISM (YOʻITJ)
iqtisodiy foydalarni keltiradi. Iqtisodiy Xavfning Oldini Olish: Global moliya bozorlari
o‘zgaruvchan bo‘lgani uchun, tezda qarorlar qabul qilish va aniqlik ta’minlash markaziy
banklar uchun juda muhim. Raqamli tizimlar orqali bozordagi risklarni tezda aniqlash,
o‘zgarishlarga real vaqt davomida javob berish va kerakli choralarni ko‘rish imkoniyatlari
mavjud. Bu orqali, xususan, valyuta risklarini boshqarishda katta yutuqlarga erishiladi. Tashqi
Savdo Balansini Barqarorlashtirish: Valyuta kursining o‘zgarishi tashqi savdo balansiga katta
ta’sir ko‘rsatadi. Markaziy banklar, valyuta nazoratini avtomatlashtirish orqali eksport-import
operatsiyalarini va tashqi savdo balansi o‘zgarishlarini tez va samarali kuzatib borishlari
mumkin. Bu esa iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashga yordam beradi. Inflyatsiya Boshqaruvi:
Inflyatsiya darajasi va valyuta kursi o‘rtasida bevosita bog‘liqlik mavjud. Raqamli monitoring
tizimlari inflyatsiya darajasidagi o‘zgarishlarni kuzatib borishga imkon beradi, bu esa
markaziy banklarga pul-kredit siyosatini o‘zgartirishda tezkor javob berish imkonini yaratadi.
Raqamli Tizimlar va Ularning Xavfsizligi
: Raqamli infratuzilma va avtomatlashtirilgan
tizimlarning xavfsizligi nafaqat markaziy banklarning o‘z faoliyatini ta’minlash, balki umumiy
iqtisodiy barqarorlikni saqlash uchun ham muhimdir. Yangi texnologiyalarni joriy etish bilan
birga, xavfsizlik masalalariga alohida e’tibor qaratilishi kerak. Kriptografiya: Raqamli tizimlar
orqali amalga oshiriladigan barcha tranzaktsiyalarni himoya qilishda kriptografiya katta rol
o‘ynaydi. Kriptografik usullar orqali ma’lumotlarning shifrlanishi, maxfiylik va xavfsizlikni
ta’minlashda asosiy vosita sifatida ishlatiladi. Biometrik Texnologiyalar: Markaziy
banklarning valyuta almashinuvi operatsiyalarida biometrik autentifikatsiya tizimlarining
qo‘llanilishi xavfsizlikni kuchaytiradi. Barmoq izi, yuzni tanish tizimlari yoki ovozli
autentifikatsiya kabi texnologiyalar yordamida operatsiyalarni faqat tegishli shaxslar amalga
oshirishi ta’minlanadi. Sun’iy Intellekt yordamida Kiberxavfga qarshi kurash: Sun’iy intellekt
yordamida amalga oshiriladigan xavf tahlili tizimlari, kiberhujumlar va boshqa xavf-xatarlarni
aniqlashda ishlatiladi. AI tizimlari orqali real vaqt monitoringi yordamida markaziy banklar
kiberxavfsizlikka oid tahdidlarni tezda aniqlay oladi.
Kelajakdagi Tendensiyalar va Yuzaga Kelishi Mumkin Bo‘lgan Muammolar
. Raqamli
Valyutalar: Markaziy banklarning raqamli valyutalarini (CBDC – Central Bank Digital Currency)
joriy etish, valyuta nazoratini avtomatlashtirishda yangi bosqichni boshlaydi. CBDC lar orqali
markaziy banklar valyuta bozorlarini yanada aniq va tezkor boshqarish imkoniyatiga ega
bo‘ladi. Bu valyuta almashinuvi va boshqa iqtisodiy ko‘rsatkichlarning boshqaruvini yanada
samarali va xavfsiz qiladi. Global Xavf: Global iqtisodiy va siyosiy o‘zgarishlar, shuningdek,
pandemiyalar kabi jahon miqyosidagi hodisalar, valyuta bozorlariga tahdid solishi mumkin.
Shu sababli, valyuta nazoratini avtomatlashtirishda yuzaga keladigan texnologik va xavfsizlik
masalalariga doimo tayyor bo‘lish zarur. O‘zgaruvchan Regulyatorlar va Qonunchilik: Yangi
texnologiyalarni joriy etishda regulyatorlar va qonunchilikni tezda moslashtirish zarur.
Shunday qilib, markaziy banklar valyuta nazoratini amalga oshirishda yuzaga keladigan
qonunchilik bo‘yicha noaniqliklarni bartaraf etishlari kerak.
Xulosa
:
Markaziy banklarning valyuta nazoratini avtomatlashtirish uchun raqamli infratuzilma va
integratsiyalashgan tizimlarning ahamiyati tobora ortib bormoqda. Ushbu texnologiyalar
yordamida valyuta bozoridagi o‘zgarishlarni tezkor ravishda aniqlash, boshqarish va tahlil
qilish imkoniyatlari yaratilmoqda. Real vaqt monitoring tizimlari, ma’lumotlar almashinuvi va
sun’iy intellektning integratsiyasi valyuta nazoratini samarali va xavfsiz amalga oshirishda
muhim ahamiyatga ega. Kelajakda bu tizimlarning yanada rivojlanishi va modernizatsiyasi
global moliya bozori va iqtisodiyotining barqarorligini ta’minlashga xizmat qilishi kutilmoqda.
Markaziy banklar uchun raqamli infratuzilma va avtomatlashtirilgan valyuta nazorati
tizimlari global iqtisodiyotda samarali va shaffof boshqaruvni ta’minlashga yordam beradi.
Ushbu tizimlar valyuta bozorlarida yuzaga kelgan o‘zgarishlarni tezda aniqlash va tezkor
javob berish imkonini yaratadi. Raqamli texnologiyalar va integratsiyalashgan yondashuvlar
yordamida markaziy banklar o‘zlarining nazorat faoliyatini yanada samarali amalga
108
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD 4-SON , 2-QISM (YOʻITJ)
oshirishlari mumkin. Kelajakda ushbu tizimlarning yanada rivojlanishi va global moliya
tizimlarida yuzaga keladigan xavflarga qarshi choralar ko‘rishga yordam beradi. Markaziy
banklarning valyuta nazoratini avtomatlashtirish uchun raqamli infratuzilmaning joriy etilishi
iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash va global moliya tizimlarini yanada shaffof qilishda katta
ahamiyatga ega. Ushbu texnologiyalar va integratsiyalashgan tizimlar orqali valyuta
bozorlarida yuzaga kelgan o‘zgarishlarni tezda aniqlash va ularga javob berish imkoniyatlari
oshadi. Shu bilan birga, xavfsizlik, kiberxavf va global iqtisodiy xatarlar kabi muammolarni hal
qilish uchun tizimlar doimo yangilanib borishi zarur.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
1.
Qodirov, Farrux, and Husniya Ergasheva. "INVESTITSIYALARNI JALB QILISH VA UNING
SAMARADORLIGI."
Общественные науки в современном мире: теоретические и
практические исследования
3.11 (2024): 64-69.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
“Innovatsion rivojlanish strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. 2022.
2.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki statistik axborotnomasi, 2023.
3.
Schumpeter J. A. (1934).
The Theory of Economic Development
.
4.
OECD. (2021).
Fostering Innovation through Financial Instruments
5.
World Bank. (2023).
Financing Innovation: Global Trends
6.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki hisobotlari –
7.
Kodirov, Akbar Shuxratovich, and Muborak To‘Lqin Qizi Nomozova. "MASOFAVIY
TALIMDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARINING ISTIQBOLLI ASOSLARI."
Academic research in
educational sciences
4.CSPU Conference 1 (2023): 753-756.
8.
Kodirov, Akbar, Gulasal Ruziyeva, and Marjona Yusupova. "ELEKTRON QO
‘LLANMALAR YARATISHDA AUTOPLAY DASTURIDAN FOYDALANISH VA IMKONIYATLARINI
TA’LIM TIZIMDA TALQIN ETISH."
Наука и технология в современном мире
3 (2024): 51-55.
9.
Shuxratovich, Kodirov Akbar. "KATTA MA’LUMOT BAZALARINI PARALLEL ISHLOV
BERISH USULLARINI VA MODELLARINI O’RGANISH."
Journal of new century innovations
43
(2023): 93-95.
10.
Shuxratovich, Kodirov Akbar. "VATANIMIZDA VENDING NUSXALASH MASHINASINI
AMALDA QO’LLASHNING SAMARADORLIGI."
Journal of new century innovations
43 (2023):
90-92.
11.
Shuxratovich, A. K. "The importance and advantages of using information technologies
in education."
Galaxy International Interdisciplinary Research Journal
10.1 (2022): 46-50.
12.
Usmon o‘g‘li, Musirmanov Shohboz. "AKTUAR MOLIYA VA BUXGALTERIYA HISOBI
ILMIY JURNALI."
13.
Qodirov, F. E., et al. "PROBLEMS AND SOLUTIONS FOR EFFECTIVE PROTECTION
AGAINST NETWORK ATTACKS."
НАУКОЕМКИЕ ИССЛЕДОВАНИЯ КАК ОСНОВА
ИННОВАЦИОННОГО РАЗВИТИЯ
(2019): 93.
14.
Jo‘rayeva, Feruza, and Sarvinoz Xurramova. "MA’LUMOTLAR BAZASINI BOSHQARISH
TIZIMLARI TAHLILI."
Прикладные науки в современном мире: проблемы и решения
3.11
(2024): 8-12.
15.
Турсунова,
Луиза
Шамсиддинов
Гиесжон.
"ОБРАЗ
ПЕДАГОГА
В
ИНФОРМАЦИОННОМ МИРЕ."
Uz-conferences
. No. 1. 2024.
16.
Абдувалиева, Зебинисо Абдулхамидовна, and Луиза Комиловна Турсунова.
"МАТЕМАТИЧЕСКИЙ АППАРАТ МЕТОДОВ ПРИНЯТИЯ РЕШЕНИЯ ДОКУМЕНТООБОРОТА
В ВЫСШИХ УЧЕБНЫХ."
International Journal of Contemporary Scientific and Technical
Research
(2022): 296-299.
17.
Israilovich, Djumanov Olimjon, and Tursunova Luiza Komilovna. "MECHANISMS FOR
OPTIMIZATION OF DETECTION AND CORRECTION OF ERRORS IN COMPUTER TEXT
PROCESSING SYSTEMS."
Journal of Engineering And Technology Research
10.1 (2022): 1-7.
109
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD 4-SON , 2-QISM (YOʻITJ)
18.
Qodirov, F. E., O. D. Doniyorov, and H. Shokirov Sh. "Basic concepts of information
security in information systems. Wide threats and their consequences."
концепции
устойчивого развития науки в современных условиях
(2021): 153-155.
19.
Bozorova, Irina Jumanazarovna, and Dilfuzaxon Mamasharipovna Karayeva. "Modern
programming technologies and their role."
интеллектуальный капитал xxi века
. 2020.
20.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux. "Hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishda har bir
hududning о ‘ziga xos xususiyatlari."
Scientific Journal of Actuarial Finance and
Accounting
4.09 (2024): 178-183.
21.
Qodirov, Farrux, and Sabrina Turayeva. "IOT (INTERNET OF THINGS) ORQALI SANOAT
ENERGIYA SAMARADORLIGINI OSHIRISH."
Общественные науки в современном мире:
теоретические и практические исследования
4.7 (2025): 75-83.
22.
Qodirov, F. E. "Methodological aspects and importance of development of medical
services through econometric modeling and forecasting options."
academy. uz/index. php/yo
.
