YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
45
HAQORAT QILISH JINOYATINI TERGOV QILISHDA YUZAGA KELAYOTGAN
MUAMMOLAR VA ULARNING YECHIMLARI
Agoyev Shukrullo Safarboyevich
O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi
“Tergov faoliyati” kafedrasi o'qituvchisi
Mirzaolimov Orifjon Mirzarahim o’g’li
O’zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi 3-bosqich 326-guruh kursanti
https://doi.org/10.5281/zenodo.15718695
Annotatsiya
Mazkur maqola haqorat qilish jinoyatining tergov jarayonida yuzaga keladigan
muammolarni tahlil qilishga bag'ishlangan. Haqorat qilish jinoyati shaxsning sharafiga,
dunyoqarashiga va jamiyatdagi o'rniga nisbatan salbiy ta'sir ko'rsatadi, bu esa tergovchi
uchun murakkab holatlar yuzaga keltiradi. Ushbu maqolada haqorat qilish jinoyatini tergov
qilishda paydo bo'ladigan asosiy muammolar — dalil to'plash, guvohlarning so'zlariga
ishonchli yondashish, psixologik zararlarni baholash, jinoyatning ijtimoiy oqibatlarini
aniqlash va sud qarorlarida adolatni ta'minlash masalalari keltiriladi. Shuningdek, bu
muammolarga qarshi yechimlar, tergovning samarali o'tishini ta'minlash uchun zarur bo'lgan
normativ-huquqiy chora-tadbirlar ham ko'rib chiqiladi.
Kalit so’zlar
Tergovga qadar tekshiruv, tushuntirish berish, tushuntirish xati, yolg’on guvohlik berish,
jinoyat protsessi ishtirokchilari, huquq, erkinliklari.
Haqorat qilish jinoyati — bu shaxsning sha'niga, qadriga, dunyoqarashiga va shaxsiy
huquqlariga tajovuz qiluvchi harakatlar bo'lib, jinoiy javobgarlikka tortilishi mumkin. Ushbu
jinoyat ko'pincha so'zlar yoki xatti-harakatlar orqali amalga oshiriladi va shaxsiy va ijtimoiy
jihatdan salbiy oqibatlarga olib keladi. Haqorat qilish jinoyatining tergov jarayonida esa bir
qator murakkab masalalar va muammolar yuzaga keladi
1
. Mazkur maqolada, haqorat qilish
jinoyatining tergov jarayonida uchraydigan asosiy muammolarni va ularga nisbatan taklif
etiladigan yechimlarni tahlil qilamiz. Haqorat qilish jinoyatida, ko'pincha aniq dalillarni
to'plash juda qiyin bo'ladi. Dalil sifatida so'zlar, xatti-harakatlar yoki yozma materiallar
(masalan, ijtimoiy tarmoqlardagi postlar, elektron pochta orqali yuborilgan xabarlar)
keltirilishi mumkin. Biroq, ko'plab holatlarda bu dalillarni tasdiqlashda qiyinchiliklar yuzaga
keladi. Shuningdek, guvohlarning ishonchliligi va ularning so'zlariga nisbatan skeptik
yondashish ham muammolarni keltirib chiqaradi. Dalil to'plashning samarali usullarini ishlab
chiqish, masalan, jinoyat sodir bo'lgan joydan tezda video yoki audio yozuvlar olish,
guvohlarning so'zlarini batafsil qayd etish va ekspertiza orqali ta'sirchanlikni tasdiqlash
kerak. Bundan tashqari, huquqiy yondashuvni kengaytirish zarur — ijtimoiy tarmoqlardagi
materiallar ham sudda dalil sifatida qabul qilinishi kerak
2
.
1
B.B.Murodov. Jinoyat-protsessual munosabatlarda himoyachining ishtiroki // “Advokatlik faoliyati: nazariya va
amaliyot masalalari” mavzusidagi ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. O‘zR Prezidenti huzuridagi Amaldagi qonun
hujjatlari monitoringi instituti. – Toshkent, 2010. B. 171-175.
2
B.B.Murodov. Jinoyat-protsessual qonun normalarini erkinlashtirish yo‘llari // Oliy yuridik o‘quv yurtlarida inson
huquqlari muhofazasini ta’minlovchi fanlarning o‘qitishning zamonaviy muammolari. Toshkent. O‘zbekiston Milliy
universiteti huquqshunoslik fakulteti 2009. B. 66-69.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
46
Haqorat qilish jinoyati ko'pincha biror shaxsning shaxsiy tajribasi va his-tuyg'ulariga
asoslanadi. Bu esa tergovchiga qiyinchilik tug'diradi, chunki bu holat sub'ektiv bo'lib, har bir
shaxs bu haqoratni qanday qabul qilganini farqli ravishda baholashi mumkin. Haqorat qilish
jinoyati ko'pincha biror shaxsning shaxsiy tajribasi va his-tuyg'ulariga asoslanadi. Bu esa
tergovchiga qiyinchilik tug'diradi, chunki bu holat sub'ektiv bo'lib, har bir shaxs bu haqoratni
qanday qabul qilganini farqli ravishda baholashi mumkin. Buning yechimi guvohlarning
so'zlarini baholashda adolatli yondashuvni amalga oshirish, har bir guvohning og'zaki va
yozma bayonotlarini solishtirib, qarorlar chiqarishda psixologik ekspertizani jalb etish zarur.
Sud-psixologik ekspertiza yordamida zararlangan shaxsning ruhiy holati va haqoratdan
ko'rgan zararini aniqlash mumkin. Haqorat qilish jinoyatini tergov qilishda guvohlar va
zararlangan shaxsning so‘zlariga ishonch, tergov va sud jarayonlarida muhim ahamiyatga ega.
Ushbu ishda, guvohlar va zararlangan shaxsning so‘zlarining ishonchliligi va isbotlari quyidagi
omillarga bog‘liq
3
.
Zararlangan shaxs (ya'ni, haqoratga uchragan shaxs) o‘zi guvohlik berayotgan holatda,
uning so‘zlari haqiqatni aks ettirishi kerak. Zararlangan shaxsning ko‘rsatmalari, agar ular o‘z
vaqtida, aniqlik bilan va noaniqlikdan holi bo‘lsa, tergovda katta ahamiyatga ega. Biroq,
zararlangan shaxsning o‘zining psixologik holati, shuningdek, avvalgi munosabatlar (agar ular
mojarolarga olib kelgan bo‘lsa) bu so‘zlarning ishonchliligini ta'sir qilishi mumkin.
Haqorat qilish jinoyatida guvohlarning ko‘rsatmalari, agar ular haqoratni bevosita
kuzatgan bo‘lsa, tergovda asosiy rol o‘ynashi mumkin. Guvohlar, o‘z ko‘zlari bilan voqea yuz
berishini ko‘rgan yoki uni eshitgan shaxslar sifatida, zararlangan shaxsning guvohligiga tasdiq
berish yoki unga qarshi gapirishlari mumkin. Shuning uchun guvohlarning ishonchli va o‘zaro
mos tushadigan ko‘rsatmalari, voqeani tergov qilishda foydalidir
4
.
Guvohlarning ishonchliligini aniqlashda, ularning shahodatiga nisbatan qarshi
guvohlarning ko‘rsatmalari ham ko‘rib chiqiladi. Agar guvohlar bir-biriga zid keladigan
ma'lumotlar berishsa, tergovchi bu holatni tekshirishga majbur bo‘ladi. Guvohlarning ijobiy va
salbiy xulq-atvori, ularning avvalgi jinoyat bilan aloqasi yoki motivlari ham tekshiriladi.
Video yoki audio yozuvlar: Haqoratning yuz berishiga oid audio yoki video yozuvlar
mavjud bo‘lsa, bu shaxslarning so‘zlarini tasdiqlovchi muhim dalil hisoblanadi.
Yozma hujjatlar: Agar zararlangan shaxs yoki guvohlar voqea haqida oldin yozma
ravishda hujjatlar qoldirgan bo‘lsa (masalan, xat yozish, ijtimoiy tarmoqlarda fikr bildirish),
bu dalillar ham tergovda yordam berishi mumkin.
Tibbiy ekspertiza: Agar haqoratning holati shikoyatlarni va ruhiy holatni yengillatish
uchun tibbiy ekspertiza talab qilsa, tibbiy xulosalar ham zararlangan shaxsning guvohligiga
ishonchlilik qo‘shishi mumkin.
Tergovchi yoki sud, guvohlar va zararlangan shaxsning so‘zlariga ishonch hosil qilishda,
bu so‘zlarning mosligini, to‘g‘riligini, va dalillarga asoslanganligini tekshirishi kerak. Bunda
guvohlarning yashirin manfaatlari yoki o‘zgarishlarni yashirish maqsadlari ham hisobga
olinadi.
3
Sh.Sh.Suyunov. Giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar bilan qonunga xilof ravishda muomala qilishdan
iborat jinoyatlarni kvalifikatsiya qilishning muhim jihatlari. “Talqin va tadqiqotlar” Respublika ilmiy-uslubiy jurnali
10soni. 01.10.2022 yil B. 105-109.
4
Sh.Sh.Suyunov. Kompyuter texnika vositalari orqali sodir etilgan firibgarlik jinoyati turlari. “Zamonaviy dunyoda
pedagogika va psixologiya” nomli Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi. 9.06.2023 yil
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
47
Haqorat qilishning ta'siri faqat tashqi ko'rinishda emas, balki shaxsning psixologik
holatiga ham zarar yetkazishi mumkin. Psixologik zararni aniqlashda asosan ekspertiza va
tibbiy tasdiqlar muhim ahamiyatga ega bo'ladi.
Psixologik zararlarni aniqlashda psixologik ekspertiza o‘tkazish eng muhim va zaruriy
jarayonlardan biridir. Psixologik ekspertiza jarayonida mutaxassis (psixolog yoki psixiatriya
bo‘yicha ekspert) zararlangan shaxsning ruhiy holatini, stress darajasini, hissiy va kognitiv
holatini baholaydi. Bu ekspertiza quyidagi jihatlarni o‘z ichiga oladi:
Ruhiy holatni baholash: Shaxsning xavotir, bezovtalik, depressiya yoki boshqa ruhiy
holatlari mavjudligini aniqlash.
Emotsional holatni baholash: Haqoratdan keyin shaxsning hissiy iztirobi, qo‘rquv, xijolat
yoki aybdorlik his-tuyg‘ulari borligini tahlil qilish.
Ruhiy salomatlikning pasayishi: Haqorat qilinishi natijasida shaxsning o‘z-o‘zini hurmat
qilish darajasining pasayishi, o‘zini izolyatsiya qilish yoki boshqa salbiy o‘zgarishlar
kuzatilishi mumkin.
Tibbiy va psixiatrik tekshiruvlar:
Agar haqorat qilinishi jismoniy yoki ruhiy salomatlikka zarar yetkazgan bo‘lsa, tibbiy va
psixiatrik ekspertiza talab qilinishi mumkin. Tibbiy mutaxassislar shaxsning psixologik
holatini baholash bilan birga, jismoniy zararning mavjudligini (agar mavjud bo‘lsa)
aniqlashadi. Psixiatriya bo‘yicha ekspertlar ruhiy kasalliklarni va ularning xavfini aniqlashda
yordam beradi.
Psixologik ekspertiza davomida shaxsga maxsus psixologik testlar va so‘rovnomalar
topshirilishi mumkin. Bu testlar shaxsning psixologik holatini, emotsional reaksiyalarini va
stressga nisbatan javoblarini aniqlashda yordam beradi. Testlar orqali quyidagi holatlar
aniqlanishi mumkin:
- depressiya va xavotir darajasi;
- post-travmatik stress (PTSD) alomatlari;
- o‘z-o‘zini baholash va o‘ziga bo‘lgan hurmat darajasi;
- emotsional barqarorlik
Haqoratning turini va uning shaxsga qanday ta'sir qilishini aniqlash zarur. Haqoratning
og‘irligi, shaxsiy xususiyatlar va unga qanday ruhiy ta'sir qilgani ko‘rib chiqiladi. Masalan:
Verbal haqorat: Ruhiy travma keltirib chiqarishi mumkin, chunki bu turdagi haqoratlar
o‘z-o‘zini hurmat qilishga va psixologik farovonlikka salbiy ta'sir qiladi.
Ijodiy haqorat: Ijtimoiy media orqali yoki boshqalarga qarshi qilinadigan haqoratlar
jamoat orasida e'tiborni oshirishi, shaxsni izolyatsiya qilishga olib kelishi mumkin
5
.
Xavotir va psixologik izolyatsiya: Haqorat qilgan shaxs tomonidan tizimli va
takrorlanadigan psixologik ta'mirning mavjudligi.
Zararlangan shaxsning psixologik holatiga ta'sir qiluvchi shaxsiy va ijtimoiy omillarni
baholash zarur. Bu, masalan, shaxsning avvalgi psixologik salomatligi, ijtimoiy doirasi,
ishonchni oshirish yoki qisqartirishga yordam beruvchi faktorlarga bog‘liq. Ijtimoiy
izolyatsiya, oilaviy yoki ish muhitidagi psixologik bosimlar ham psixologik zararni
kuchaytirishi mumkin.
5
Sh.Sh.Suyunov. Hodisa sodir bo‘lgan joyni ko‘zdan kechirish tergov xarakatining jinoyat sodir etgan shaxslarni
aniqlash xamda ularning aybini isbotlashdagi axamiyati. “Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya” nomli
Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
48
Zararlangan shaxsning o‘z so‘zlari va guvohlarning ko‘rsatmalari, haqoratning qanday
ruhiy ta'sir qilganligini aniqlashda muhim ahamiyatga ega. Zararlangan shaxsning voqea
yuzasidan aytganlarini, ularning hissiy reaktsiyalarini va ular bilan bog‘liq har qanday
o‘zgarishlarni o‘rganish kerak.
Psixologik zararning darajasi, jinoyatning og‘irligi va jinoyatchining javobgarligiga ta'sir
qilishi mumkin. Agar psixologik zararlanish shaxsning normal hayot faoliyatini davom
ettirishiga to‘sqinlik qilsa (masalan, doimiy xavotir yoki depressiya tufayli ishlash yoki o‘qish
qiyinlashsa), bu zarar jinoyat sifatida huquqiy baholanishi mumkin
6
.
Haqoratning jinoiy javobgarligini tushuntirishga alohida e'tibor qaratish zarur.
Jamiyatga bu turdagi jinoyatlarning salbiy oqibatlari haqida keng tushuntirish ishlari olib
borish, huquqiy savodxonlikni oshirish kerak. Bu bilan jinoyatni sodir etgan shaxslar va
ularning qurbonlari o'rtasida to'g'ri huquqiy munosabatlar o'rnatiladi
7
.
Haqorat qilish jinoiy harakat sifatida jamiyatda jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin,
shuning uchun bu turdagi jinoyatni tergov qilishda muhim yuridik va amaliy masalalar
mavjud. Tergov jarayonida ko'plab qiyinchiliklar yuzaga keladi, jumladan, haqiqatni
aniqlashdagi murakkabliklar, guvohlarning xotirasi yoki boshqa holatlarning noaniqligi,
shuningdek, huquqiy me'yorlar va ularni amalda qo'llashdagi xatoliklar. SHuningdek haqorat
qilish jinoiy harakati jamiyatda etika, adolat va inson huquqlarini ta'minlashga qaratilgan
qonunlarga zid keladi, shuning uchun bu turdagi jinoyatlarni tergov qilishda yuzaga keladigan
muammolarni tahlil qilish, jamiyatning huquqiy rivojlanishi uchun muhimdir
8
. Tergov
jarayonida huquqiy va amaliy jihatlarni inobatga olgan holda, ko'plab qiyinchiliklar yuzaga
keladi. Bu qiyinchiliklar, asosan, haqoratning mavjudligini aniqlash, uning ta'sirini baholash
va dalillarni to'plashdagi murakkabliklarga bog'liqdir. Shuningdek, tergovda ko'pincha
guvohlarning ko'rinishi yoki xotirasi, haqiqatni to'liq ochib berishdagi qiyinchiliklar, va jinoiy
harakatning motivlarini aniqlashda muammolar uchraydi. Bu muammolarni yechish uchun
bir nechta chora-tadbirlarni amalga oshirish zarur. Birinchidan, haqoratning jinoiy
xususiyatini aniqlashda yuridik me'yorlarni yanada takomillashtirish, ularning zamonaviy
sharoitlarga moslashtirilishi lozim. Ikkinchidan, haqoratning virtual va og'zaki shakllarini
aniqlashda zamonaviy texnologiyalarni qo'llash, shu jumladan internetdagi xabarlar va
postlar ustidan monitoring olib borish muhim. Tergovchilarning malakasini oshirish va
huquqiy ta'limni kuchaytirish, ularni psixologik va ijtimoiy nuqtai nazardan muammoni to'g'ri
baholashga tayyorlash zarur
9
.
Shuningdek, tergov jarayonida dalillarni to'plashda yangi usullarni, masalan,
ekspertizalar va psixologik tekshiruvlarni joriy etish kerak. Guvohlarning ishonchliligini
ta'minlash uchun, xotira va ko'rsatmalarni to'g'ri qayd etish usullarini ishlab chiqish muhim
10
.
6
A.T.Ashirboev. Ayblanuvchining qaerda ekanligi noma’lum bo‘lgan hollarda jinoyat ishini to‘xtatishning nazariy va
amaliy jihatlari. Jamiyat va innovatsiyalar № 1 (2024).– 2024. – 314-320 b.
7
N.Q.Usmanaliyev. Jinoyat ishini yuritishni to‘xtatish va tiklash muddatlari bilan bog‘liq ayrim mulohazalar
//Teoreticheskie aspektы stanovleniya pedagogicheskix nauk. – 2025. – T. 4. – №. 6. – S. 40-47.
8
A.Y.Abdullaev. Transport vositalari harakati yoki ulardan foydalanish xavfsizligi qoidalarini buzish jinoyatining
sabablari va uni sodir etilishiga imkon bergan shart-sharoitlar (Xorazm viloyati misolida). Yevraziyskiy jurnal prava,
finansov i prikladnыx. 2023 g.
9
N.A. Xushvaktova. Prospects for the use of public opportunities in pre-trial proceedings // World Bulletin of
Management and Law (WBML) Available Online at: https://www.scholarexpress.net Volume-36, July -2024 ISSN:
2749-3601 Impact Faktor:10.25 SJIF:7.8 B. 8-11.
10
Sh.S.Agoyev., Shakirova S. Qiynash jinoyatini tergov qilish: nazariya va amaliyot //Razvitie i innovatsii v nauke. –
2024. – T. 3. – №. 6. – S. 75-81.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
49
Tergovchilarga yuridik va psixologik qo'llab-quvvatlashni ta'minlash, shuningdek,
jamoatchilikni huquqiy madaniyat bo'yicha targ'ibot ishlari bilan xabardor qilish orqali
jamiyatda haqoratni jinoyat sifatida qabul qilish va unga qarshi kurashishda faol ishtirok
etishni rag'batlantirish zarur.Shunday qilib, haqiqatni aniqlash va jinoiy javobgarlikni
belgilashda muammoni yechish uchun barcha sohalarda keng qamrovli yondoshuv va yangi
yuridik uslublarni ishlab chiqish zarur.
Xulosa qilib aytganda, haqorat qilish jinoyatini tergov qilishda yuzaga keladigan
muammolarni hal qilish uchun har tomonlama kompleks yondoshuv va ilg'or texnologiyalarni
qo'llash zarur. Bu orqali haqorat qilish jinoyatini samarali tergov qilish va jinoiy javobgarlikni
belgilashda yuzaga keladigan to'siqlarni bartaraf etish mumkin bo'ladi
11
.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi.
2.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning 25.01.2020 yildagi Oliy
Majlisga Murojaatnomasi. // [Elektron manba].
3.
O‘zbekiston yuridik ensiklopediyasi. –T., 2009. – B. 199.
4.
O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi. T.4. –T., 2002. – B. 47.
5.
B.B.Murodov.
Jinoyat-protsessual qonun normalarini erkinlashtirish yo‘llari // Oliy
yuridik o‘quv yurtlarida inson huquqlari muhofazasini ta’minlovchi fanlarning o‘qitishning
zamonaviy muammolari. Toshkent. O‘zbekiston Milliy universiteti huquqshunoslik fakulteti
2009. B. 66-69.
6.
B.B.Murodov.
Jinoyat-protsessual munosabatlarda himoyachining ishtiroki //
“Advokatlik faoliyati: nazariya va amaliyot masalalari” mavzusidagi ilmiy-amaliy konferensiya
materiallari. O‘zR Prezidenti huzuridagi Amaldagi qonun hujjatlari monitoringi instituti. –
Toshkent, 2010. B. 171-175.
7.
B.B.Murodov.
Xususiy ayblov institutini qo‘llash samaradorligini oshirish yo‘llari //
Xususiy ayblov va yarashuv institutlarini takomillashtirish choralari: Respublika ilmiy-amaliy
konferensiyasi materiallari. T:O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2015y.B. 34-40.
8.
B.B.Murodov.
“Jinoyatlarni tergov qilish metodikasi” fanidan o‘quv dasturi. T.:
O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2012. B.24
9.
Sh.Sh.Suyunov.
Giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar bilan qonunga xilof
ravishda muomala qilishdan iborat jinoyatlarni kvalifikatsiya qilishning muhim jihatlari.
“Talqin va tadqiqotlar” Respublika ilmiy-uslubiy jurnali 10soni. 01.10.2022 yil B. 105-109.
10.
Sh.Sh.Suyunov.
Kompyuter texnika vositalari orqali sodir etilgan firibgarlik jinoyati
turlari. “Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya” nomli Respublika ilmiy-amaliy
konferensiyasi. 9.06.2023 yil
11.
Sh.Sh.Suyunov.
Hodisa sodir bo‘lgan joyni ko‘zdan kechirish tergov xarakatining jinoyat
sodir etgan shaxslarni aniqlash xamda ularning aybini isbotlashdagi axamiyati. “Zamonaviy
dunyoda pedagogika va psixologiya” nomli Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi.
11
Sh.S.Agoyev., Asatullaev D. Axborot texnologiyalari sohasidagi o‘g‘irlik jinoyatlarni tergov qilishning o‘ziga xos
xususiyatlari //Obщestvennыe nauki v sovremennom mire: teoreticheskie i prakticheskie issledovaniya. – 2024. – T. 3.
– №. 7. – S. 31-35.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
50
12.
Sh.Sh.Suyunov.
Giyohvandlik vositalarini, ularning analoglarini yoki psixotrop
moddalarini sotish maqsadisiz noqonuniy ishlab chiqarish, olish, saqlash, jinoyati tushunchasi
// Jamiyat va innovatsiya. – 2025. – V. 6. – No 1/S. – B. 267-277.
13.
A.T.Ashirboyev.
Ayblanuvchining qaerda ekanligi noma’lum bo‘lgan hollarda jinoyat
ishini to‘xtatishning nazariy va amaliy jihatlari. Jamiyat va innovatsiyalar № 1 (2024).– 2024.
– 314-320 b.
14.
A.T.Ashirboyev.
Jinoyat ishini to‘xtatish tushunchasi va ahamiyati. Eksmertkriminalistik
faoliyat: istiqbollar va innovatsiyalar mavzusidagi xalqaro konferensiya materillari to‘plami.
T., O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi, 2023. – B. 381-388.
15.
A.T.Ashirboyev.
Ayblanuvchining ishtirokini ta’minlash imkoni bo‘lmagan taqdirda
dastlabki tergovni to‘xtatish: Nazariya va amaliyot. O‘zbekiston Respublikasi Fanlar
Akademiyasi Qoraqalpog‘iston bo‘limining Axborotnomasi № 1 (2024).– 2024. 95-98 b.
16.
A.T.Ashirboyev
. Curishtiruv va dastlabki tergovni to‘xtatish instituti: xalqaro tajriba va
o‘zbekiston qonunchiligini takomillashtirish istiqbollari //Obщestvennыe nauki v
sovremennom mire: teoreticheskie i prakticheskie issledovaniya. – 2024. – T. 3. – №. 14. – S.
37-42.
17.
N.Q.Usmanaliyev.
“Oqilona muddat” tamoiyilini joriy etish nazariy va amaliy jihatlari
//Nauka i innovatsii v sisteme obrazovaniya. – 2025. – T. 4. – №. 3. – S. 44-50.
18.
N.Q.Usmanaliyev.
Jinoyat ishini yuritishni to‘xtatish va tiklash muddatlari bilan bog‘liq
ayrim mulohazalar //Teoreticheskie aspektы stanovleniya pedagogicheskix nauk. – 2025. – T.
4. – №. 6. – S. 40-47.
19.
N.Q.Usmanaliyev.
Protsessual muddatlarning hisoblashda qo‘llaniluvchi me’zonlarning
ayrim jihatlari //problems and solutions of scientific and innovative research. – 2024. – T. 1. –
№. 3. – S. 25-30.
20.
N.Q.Usmanaliyev. Baynazov J
. O‘g‘irlik jinoyati bo‘yicha hodisa sodir bo‘lgan joyni ko‘zdan
kechirish tergov harakatining yangi usullari //Nauka i innovatsii v sisteme obrazovaniya. –
2024. – T. 3. – №. 8. – S. 69-74.
21.
Sh.S.Agoyev., Shakirova S
. Qiynash jinoyatini tergov qilish: nazariya va amaliyot
//Razvitie i innovatsii v nauke. –2024. – T. 3. – №. 6. – S. 75-81.
22.
Sh.S.Agoyev., Abduxamidov A
. Guvoxlantirish tergov xarakatini o‘tkazishning axamiyati
//Obщestvennыe nauki v sovremennom mire: teoreticheskie i prakticheskie issledovaniya. –
2024. – T. 3. – №. 7. – S. 49-51.
23.
Sh.S.Agoyev., Asatullaev D
. Axborot texnologiyalari sohasidagi o‘g‘irlik jinoyatlarni tergov
qilishning o‘ziga xos xususiyatlari //Obщestvennыe nauki v sovremennom mire:
teoreticheskie i prakticheskie issledovaniya. – 2024. – T. 3. – №. 7. – S. 31-35.
24.
Sh.S.Agoyev., Tashev U
. Ekspertiza faoliyatining armaniston respublikasi jinoyat-
protsessual qonunchiligidagi huquqiy asoslari //Razvitie i innovatsii v nauke. – 2024. – T. 3. –
№. 6. – S. 48-56.
25.
N.A. Xushvaktova
. Ishni sudga qadar yuritishda ishtirok etuvchi jamoatchilikning tasnifi
// Jamiyat va innovatsiyalar №6 (2024) / ISSN 2181-1415 B. 22-28.
26.
N.A. Xushvaktova
. Oilada sodir etiladigan tazyiq va zo‘ravonlikka uchragan xotin-qizlarni
himoya qilish chora-tadbirlari // Zamonaviy fan va ta’lim ilmiy yangiliklari Vol. 2 №2 (2024)
ISSN 3030-3044 Researchbib Impact Faktor:7.9 B. 81-86.
