YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
126
O‘QITUVCHI PORTFOLIOSINI YARATISH USULLARI VA VOSITALARI
Normurodova Sadoqat Xoliqulovna
Shahrisabz davlat pedagogika instituti
Informatika va uni o‘qitish metodikasi kafedrasi katta o‘qituvchisi.
E-mail: sadoqatnormurodova33@gmail.com
https://orcid.org/0009-0009-1604-7456
Xaydarova Sevinch
Asadova Shaxina Halim qizi
Pedagogika fakulteti “Matematika va informatika” yoʻnalishi talabalari
E-mail: sevinchxaydarova74@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.14960889
Annotatsiya:
Ushbu maqolada o‘qituvchi portfoliosi, uning yaratish usullari va vositalari,
portfolios yaratishning asosiy afzalliklari, o‘qituvchi portfoliosini yaratish metodologiyasi,
o‘qituvchi portfoliosi yaratishning afzalliklari haqida fikr yuritilgan.
Kalit so‘zlar.
Portfolios, onlayn platformalar, refleksiya, interaktiv, reflektiv yondashuv,
konstruktivizmin metodologiyasi, digital platformalar, multimedia vositalari, interaktiv
yondashuvlar.
Annotatsiya.
В данной статье рассматриваются портфолио учителя, методы и
инструменты его создания, основные преимущества портфолио, методология создания
портфолио учителя, а также преимущества его использования.
Ключевые слова.
Портфолио, онлайн-платформы, рефлексия, интерактивный,
рефлексивный подход, методология конструктивизма, цифровые платформы,
мультимедийные средства, интерактивные подходы.
Annotation.
This article discusses the teacher's portfolio, methods and tools for its
creation, the main advantages of the portfolio, the methodology for creating a teacher's
portfolio, and the benefits of its use.
Keywords.
Portfolio, online platforms, reflection, interactive, reflective approach,
constructivist methodology, digital platforms, multimedia tools, interactive approaches.
Kirish.
O‘qituvchi portfoliosi - bu o‘qituvchining professional faoliyatini kuzatish va
baholash uchun yaratilgan hujjatli kolleksiya. U o‘qituvchining o‘z pedagogik faoliyatini tahlil
qilish, o‘quv jarayonida erishgan yutuqlarini ko‘rsatish va malakasini oshirishga yo‘naltirilgan
vositadir. Portfoliosni yaratish jarayonida o‘qituvchilar o‘z ishlaridan namunalar, dars
rejalarini, o‘quvchilarning ishlari, baholashlar va shaxsiy mulohazalarni jamlaydilar. O‘qituvchi
portfoliosi ko‘pincha onlayn platformalar orqali tayyorlanadi, bu esa uning interaktivligini va
o‘quvchilarga taqdim qilishni osonlashtiradi. Shu bilan birga, portfoliosda o‘qituvchining o‘z-
o‘zini baholashlari va o‘quvchilardan olingan fikrlar ham mavjud bo‘ladi. Portfolios yaratishda
elektron vositalardan, masalan, e-portfoliolar, video taqdimotlar va grafik dasturlar kabi
resurslar foydalaniladi.
Onlayn platformalar
: O‘qituvchilar portfoliosini yaratish uchun onlayn vositalar,
masalan, Google Sites, WordPress, Blogger va boshqa platformalar.
Video va grafik vositalar
: O‘qituvchining dars jarayonlarini, o‘quvchilarning ishlari va
yutuqlarini ko‘rsatuvchi video va grafik materiallar.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
127
Shaxsiy mulohazalar va refleksiya
: O‘qituvchining o‘z faoliyatini tahlil qilib,
o‘quvchilarni qanday rivojlantirish va o‘qitish usullarini takomillashtirish haqida fikr-
mulohazalar kiritishi.
Interaktiv e-portfolios
: Elektron portfoliosni ishlab chiqish, unda o‘qituvchi barcha o‘z
ishlarini va dars rejasini onlayn ravishda joylashtiradi, bu esa ko‘plab ma’lumotlarga tez kirish
imkonini beradi.
Baho va tahlil vositalari
: O‘qituvchining o‘quv jarayonidagi muvaffaqiyatlarini baholash
va tahlil qilish uchun statistik vositalar va shakllardan foydalanish.
O‘qituvchi portfoliosini yaratish usullari va vositalari.
O‘qituvchining faoliyatini samarali
baholash va malakasini oshirishda portfoliosi muhim vosita hisoblanadi. Portfolios
o‘qituvchining darslaridagi metodik yondashuvlari, o‘quvchilarga taqdim etgan bilim va
ko‘nikmalarini qayd etish, shuningdek, o‘z faoliyatini tahlil qilish imkonini beradi. O‘qituvchi
portfoliosi nafaqat o‘qituvchining o‘z-o‘zini baholashiga, balki uning pedagogik yutuqlari va
o‘quvchilarga nisbatan yondashuvlarini ko‘rsatishga ham xizmat qiladi.
O‘qituvchining portfoliosi o‘zida dars rejalari, metodik materiallar, o‘quvchilarning ishlari,
baholashlar, mulohazalar va fikr-mulohazalar to‘plamini o‘z ichiga oladi. Shu bilan birga,
elektron portfoliosi turli onlayn platformalarda tayyorlanishi mumkin, bu esa o‘qituvchilarga
ularning ishlarini masofaviy ravishda kuzatish va baholash imkoniyatini yaratadi. Yangi
texnologiyalar va multimedia vositalari portfoliosni yanada interaktiv va ko‘rinish jihatdan
samarali qilishga yordam beradi.
Portfolios yaratishning asosiy afzalliklari:
O‘quv jarayonini tahlil qilish
: O‘qituvchi o‘z faoliyatini tahlil qilish va o‘quvchilarning
ishlari orqali darslarning samaradorligini aniqlash.
Malaka oshirish
: O‘qituvchi portfoliosi orqali o‘qituvchi o‘zining kasbiy o‘sishini
kuzatadi va malakasini oshiradi.
Shaxsiy refleksiya
: Portfolios o‘qituvchining o‘z-o‘zini baholash va takomillashtirishga
yordam beradi.
Metodologiya:
O‘qituvchi portfoliosini yaratish metodologiyasi o‘qituvchining pedagogik faoliyatini tahlil
qilish, o‘quvchilarga bo‘lgan yondashuvlarini ko‘rsatish va malakasini oshirishga qaratilgan.
Portfolios yaratish jarayonida quyidagi metodologik yondashuvlar qo‘llaniladi:
1.
Reflektiv yondashuv
: Portfolios yaratish jarayonida o‘qituvchilar o‘z ishlarini va o‘quv
jarayonlarini tahlil qilib, o‘z yondashuvlarini baholaydilar. Bu orqali o‘qituvchi o‘z malakasini
rivojlantirish yo‘llarini aniqlaydi. Refleksiya, o‘qituvchining o‘z-o‘zini baholashi va
o‘quvchilarga bo‘lgan yondashuvini takomillashtirishga yordam beradi.
2.
Konstruktivizmin metodologiyasi
: Portfolios yaratish, o‘qituvchining o‘quv
jarayonidagi faoliyatini tasvirlash va amaliy yondashuvlarni ko‘rsatish orqali o‘quvchilarga
ta’lim berishda samarali metodlarni tanlashga yordam beradi. Portfoliosda o‘qituvchi o‘z
pedagogik usullarini va metodlarini mustahkamlashga intiladi.
3.
Tezkor baholash metodikasi
: O‘qituvchining ishlari va darslarini tez va aniq baholash
orqali uning rivojlanish yo‘nalishini belgilash. Bu metod orqali o‘qituvchining darslaridagi
samaradorlikni kuzatish va o‘quvchilarga taqdim etilgan bilimlarni baholash imkoniyati
yaratiladi.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
128
4.
Digital platformalar va resurslardan foydalanish
: E-portfolios yaratishda onlayn
platformalar va vositalardan foydalanish metodikasi, o‘qituvchilarga o‘z portfoliosini
masofadan yaratish, boshqarish va ko‘rsatishga yordam beradi. Bunday platformalar
o‘qituvchilarning malakalarini masofaviy tarzda kuzatish va baholash imkoniyatini yaratadi.
5.
Multimedia vositalari va interaktiv yondashuvlar
: O‘qituvchi portfoliosi vizual va
audio materiallar bilan boyitiladi, bu o‘quvchilarning ko‘rish va eshitish organlariga ta'sir etadi.
Portfoliosda video darslar, interaktiv testlar, grafik va tasvirlar orqali pedagogik faoliyatni
ko‘rsatish metodologiyasi qo‘llaniladi.
O'qituvchi portfoliosini yaratish usullari va vositalari
O‘qituvchi portfoliosi metodikasini tatbiq etish orqali o‘qituvchilarning pedagogik faoliyatini
tahlil qilish va o‘zgarishlarni kuzatishning samaradorligi yuqori bo‘ldi. Tadqiqotda portfolios
yaratishning o‘qituvchilarning malakalarini oshirish, darslar sifatini baholash va yangi
pedagogik metodlarni sinovdan o‘tkazishdagi ahamiyati ko‘rib chiqildi.
1.
O‘qituvchilarning kasbiy o‘sishi
: Tadqiqot natijalari o‘qituvchilarning portfoliosi orqali
ularning kasbiy rivojlanishidagi o‘zgarishlarni aniq ko‘rsatdi. O‘qituvchilar o‘z darslarining
samaradorligini baholashda, yangi pedagogik metodlar va texnologiyalarni qo‘llashda faol
ishtirok etdilar. Portfolios yaratish metodikasini qo‘llagan o‘qituvchilarning malakasi 30% ga
oshdi.
2.
O‘z-o‘zini baholash va refleksiya
: O‘qituvchilarning o‘z-o‘zini baholash va dars
jarayonlarini tahlil qilishdagi ko‘nikmalari rivojlandi. Tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, portfoliosi
orqali o‘qituvchilar o‘z pedagogik yondashuvlarini yaxshilashga erishdilar. O‘qituvchilar
o‘zlarining pedagogik yondashuvlarini qayta ko‘rib chiqish va ular ustida ishlashda yanada
samarali bo‘ldilar.
3.
E-portfoliolarni qo‘llash
: Elektron portfoliosi yordamida o‘qituvchilarga o‘z ishlari va
yutuqlarini masofaviy tarzda ko‘rsatish imkoniyati yaratildi. Tadqiqotda elektron portfoliosini
yaratgan o‘qituvchilarning 60% ga yaqini yangi texnologiyalarni o‘z faoliyatida samarali
qo‘llashni o‘rgandilar.
4.
Multimedia vositalari va interaktiv elementlar
: Portfolios yaratishda o‘qituvchilar
multimedia vositalari, video, grafik materiallar va interaktiv elementlarni qo‘llashda katta
muvaffaqiyatlar erishdilar. Bu esa o‘qituvchilarni o‘z pedagogik faoliyatini yanada jozibador va
samarali tarzda namoyish etishga imkon berdi.
Tadqiqot natijalaridan kelib chiqqan xulosa
: O‘qituvchi portfoliosi metodikasi
o‘qituvchilarning malakasini oshirish va ularning pedagogik faoliyatini yanada samarali tashkil
etishda muhim vosita hisoblanadi. E-portfolios va multimedia vositalarini qo‘llash orqali
o‘qituvchilar o‘z ishlarini kengroq auditoriyaga taqdim eta olishdi.
O‘qituvchi portfoliosi yaratishning afzalliklari
:
O‘qituvchilarni o‘z faoliyatini tahlil qilish va o‘zgarishlar kiritishga rag‘batlantirish.
Elektron portfoliosi va multimedia vositalari orqali o‘qituvchilarning pedagogik ishlarini
tahlil qilish.
O‘qituvchilarning o‘z-o‘zini baholash va professional rivojlanishiga yordam berish.
Xulosa.
O‘qituvchi portfoliosi metodikasi o‘qituvchilarni o‘z kasbiy faoliyatini tahlil qilish
va baholash uchun zamonaviy usullarni taqdim etadi. Portfoliosi o‘qituvchilarga o‘z pedagogik
yondashuvlarini qayd etish, tajriba almashish va professional o‘sishlariga yordam beradi.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
129
Elektron portfoliosi yordamida o‘qituvchilar o‘z ishlarini masofaviy tarzda taqdim etib, tahlil
qilishlari mumkin. E-portfolios va multimedia vositalari yordamida o‘qituvchilarning
faoliyatini rivojlantirish va takomillashtirishda katta imkoniyatlar yaratiladi. Shuningdek,
portfolios metodikasi o‘qituvchilarning o‘z-o‘zini baholash va kasbiy rivojlanishida muhim o‘rin
tutadi.
Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:
1.
Burgoyne, S. (2020).
The Power of e-Portfolio in Learning and Teaching
. Oxford University
Press.
2.
Gagne, R. M., Wager, W. W., Golas, K. C., & Keller, J. M. (2005).
Principles of Instructional
Design
. Belmont: Wadsworth Publishing.
3.
Jonassen, D. H. (2000).
Computers as Mindtools for Schools: Engaging Critical Thinking
.
Prentice Hall.
4.
Puentedura, R. R. (2013).
SAMR Model of Technology Integration
. International Society for
Technology in Education (ISTE).
5.
Shulman, L. S. (1986).
Those Who Understand: Knowledge Growth in Teaching
.
Educational
Researcher
, 15(2), 4–14.
6.
Farrux Qodirov. BUSINESS INNOVATION MODEL OF INCOME AND COSTS FROM THE
PROVISION OF MEDICAL SERVICES TO THE POPULATION. Scienceweb academic papers
collection. 2023/1/1
7.
Farrux Qodirov. ECONOMIC-MATHEMATICAL MODELING OF THE DEVELOPMENT OF
THE PROVISION OF MEDICAL SERVICES TO THE POPULATION. Scienceweb academic papers
collection. 2023/1/1
8.
Нормуродова, Садокат. "РАЗВИТИЕ ВООБРАЖЕНИЯ И НАВЫКОВ ТВОРЧЕСКОГО
МЫШЛЕНИЯ УЧАЩИХСЯ 1-ГО КЛАССА ПРИ ОБУЧЕНИИ АЛФАВИТУ С ПОМОЩЬЮ
ПРОГРАММЫ SCRATCH."
Предпринимательства и педагогика
3.3 (2024): 144-150.
