YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
21
ALISHER NAVOIY HIKMATLI XAZINALAR TO‘PLAMI
Ismoilova Hamaloy Shuhrat qizi
NDKTU “Axborot Resurs Markazi” 2-toifali kutubxonachi
Najmitdinova Marjona Ulug‘bek qizi
NDKTU “Agronomiya” kafedrasi 1-kurs talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.14836612
Annotatsiya:
Ushbu maqolada, Alisher Navoiy bobomizni "Hikmatli Xazinalar To‘plami"
asariga bag‘ishlangan bo‘lib, uning adabiy, falsafiy va axloqiy o‘ziga xoslik hislatlari namoyish
etilgan. Alisher Navoiy, o‘zining boy adabiy merosi bilan nafaqat O‘rta Osiyo, balki butun Turk
dunyosining mashhur shoir va mutafakkirlaridan biri bo‘lib,bir qancha asarlar to‘plamalari bir
qancha badiiy meroslari bugunki kunda ham uzi ahamiyatini saqlab kelmoqda.
Kalit so‘zlar:
Badiiy adabiyot, doston, g’azal, madrasa, yoshlar, bilim.
Alisher Navoiy 1441-yilda Hirot shahrida tug‘ilgan. Uning haqiqiy ismi Nizomiddin
Muhammad hisoblanadi. U fors, turkcha, arab va boshqa tillarda yozishni bilgan. Alisher Navoiy
o'zbek shoiri, mutafakkir, va davlat arbobi sifatida O'rta Osiyo adabiyotining buyuk
namoyandalaridan biridir.
Alisher Navoiy o'zining yoshligida shuhrat qozonmagan, lekin tez vaqt orasida davlat
xizmatiga kirib o‘z faoliyatini yuritgan. U shoir sifatida ham, davlat arbobi sifatida ham faoliyat
yuritgan. Shuningdek, Navoiy tomonidan yaratilgan asarlar turli janrlarda bo'lib, ularni fors va
turkcha she'riyatida ijod qildi. Uning asarlari quyidagilarni tashkil qiladi:
"Xamsa" Navoiyning eng yirik asari bo'lib, fors tilida yozilgan beshta dostonni o'z ichiga
oladi. Har bir doston o'zida ma'naviy, axloqiy, falsafiy g'oyalarni mujassam etgan.
"Mahbub ul-qulub": Bu asar tasavvuf va diniy falsafiy g'oyalarni o'zida mujassam etgan.
"Devon": Navoiy o‘zining she’riyatidagi eng yuqori cho‘qqilardan biri sifatida tanilgan bu
asar, turkcha she’riyatni boyitgan.
Navoiy shuningdek, o'z zamonasida ilm-fan va madaniyatni rivojlantirishga katta hissa
qo'shgan. U ko'plab madrasalar, kutubxonalar va ilmiy markazlarni tashkil etgan. Hirot
shahrida, shuningdek, u bir qancha jamoat ishlarida faol ishtirok etgan.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
22
Bugungi kunda ham Navoiyning asarlari talabalar tomonidan mutola qilinmoqda
Alisher Navoiy asarlarini mutola qilish orqali yoshlar, birinchidan, o‘zlarining axloqiy va
ma’naviy o‘sishi uchun muhim o‘rin tutadi. Navoiy asarlari orqali yoshlar insonlar bilan
hurmatli va mehribon bo‘lishga shuningdek o‘zlarianing jamoatdagi o‘rnini to‘g‘ri baholashga
yordam beradi.Alisher Navoiy asarlari bilan tanishib chiqqan har bir yoshlar o‘zining dunyo
qarashi keng ma’noda o‘zgarish kuzatiladi.
Alisher Navoiy o‘gitlari har bir talaba yoshlarni ma’naviy jihatdan kamol topishida muhim
o‘rin tutadi.
Bu dunyoda abadiy qolmoq mumkin emas, biroq yaxshi nom qoldirmoq katta saodatdir.