114
YANGI OʻZBEKISTON TALABALARI
AXBOROTNOMASI SJIF: 5.209
www.in-academy.uz
3-JILD, 6-SON YO’TA
ZAMONAVIY O‘ZLASHMA LEKSEMALARNING RASMIY
USLUBDAGI ROLI: SHAVKAT MIRZIYOYEVNING
“XALQIMIZNING ROZILIGI – BIZNING FAOLIYATIMIZGA
BERILGAN ENG OLIY BAHODIR” ASARI ASOSIDA
Farhodova Malika
Urganch davlat universiteti Filologiya va san’at
fakulteti o’zbek tili ta’lim yo’nalishi 3-kurs talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15811351
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Qabul qilindi: 25-Iyun 2025 yil
Ma’qullandi: 28-Iyun 2025 yil
Nashr qilindi: 30-Iyun 2025 yil
Maqolada Prezident Shavkat Mirziyoyevning rasmiy
uslubda yozilgan asari asosida zamonaviy o‘zlashma
leksemalarning tildagi funksional va ijtimoiy roli tahlil
qilingan.
Asarda
innovatsiya,
startap,
raqamli
iqtisodiyot, brend kabi zamonaviy leksik birliklarning
qo‘llanishi tilning ochiqligi, ijtimoiy hayot bilan uzviy
bog‘liqligini ifodalaydi. Maqolada ushbu leksemalarning
semantik xususiyatlari, rasmiy uslubga ta’siri va nutq
madaniyatidagi o‘rni ilmiy asosda tahlil etilgan
KEY WORDS
zamonaviy leksemalar, rasmiy
uslub,
innovatsiya,
o‘zlashma
so‘zlar, siyosiy nutq, tilshunoslik
Globallashuv sharoitida o‘zbek adabiy tilining leksik tizimi yangi so‘zlar, atamalar va
zamonaviy ifodalar bilan boyib bormoqda. Xususan, siyosiy-nutq uslubida boshqa tillardan
kirib kelgan zamonaviy leksemalarning qo‘llanishi rasmiy matnlarning zamon ruhiga
moslashayotganini ko‘rsatadi. Prezident Shavkat Mirziyoyevning “Xalqimizning roziligi –
bizning faoliyatimizga berilgan eng oliy bahodir” nomli asari ushbu jarayonning yorqin
ifodasidir. Mazkur maqolada asarda ishlatilgan zamonaviy o‘zlashma so‘zlar tahlil qilinib,
ularning tilshunoslikdagi o‘rni baholanadi.
Asarda ishlatilgan zamonaviy o‘zlashma leksemalar
Innovatsiya: Ingliz tilidan o‘zlashgan bo‘lib, iqtisodiy va texnologik yangilanishlar
kontekstida ishlatiladi. “Innovatsion g‘oyalarni qo‘llab-quvvatlash – taraqqiyotimizning asosiy
omilidir.”
Startap: Ingliz tilidan kirib kelgan, yoshlarning tadbirkorlik faoliyatini ifodalovchi
leksema.
Monitoring: Rus va ingliz tillaridan kirib kelgan bo‘lib, tahlil va kuzatuv jarayonlarini
bildiradi. “Har bir sohadagi islohotlar bo‘yicha doimiy monitoring o‘rnatiladi.”
Platforma: Texnologik va ijtimoiy kontekstda qo‘llaniladi. Masalan, “Yagona elektron
platforma”.
Servis: Xizmat ko‘rsatish tizimlariga doir, masalan: “Davlat xizmatlari yagona servis
orqali ko‘rsatilmoqda.”
Brend: Mahsulotlarning bozordagi tanilishi bilan bog‘liq. “Mahsulotlarimiz o‘z brendiga
ega bo‘lishi kerak.”
Digital, raqamli iqtisodiyot: Texnologik taraqqiyot va elektron boshqaruv kontekstida
qo‘llanadi.
Menejment, strategiya, risk, investitsiya: Iqtisodiyot, boshqaruv va moliya tilidan kirib
kelgan atamalar.
115
YANGI OʻZBEKISTON TALABALARI
AXBOROTNOMASI SJIF: 5.209
www.in-academy.uz
3-JILD, 6-SON YO’TA
Tilshunoslik xulosasi
Asarda ishlatilgan zamonaviy o‘zlashma leksemalar O‘zbek adabiy tilining dinamik
rivojlanayotgan, ochiq va o‘zgaruvchan tizimga aylanganini ko‘rsatadi. Ushbu leksik birliklar
rasmiy uslubning yangilanishiga, terminologik qatlamning kengayishiga va nutq
madaniyatining zamonaviylashuviga xizmat qilmoqda. Bular tilning ijtimoiy funksiyalarini
kengaytiradi va global axborot maydoniga moslashuvini ta’minlaydi.
Xulosa
Prezident Shavkat Mirziyoyevning asarida uchraydigan zamonaviy o‘zlashma so‘zlar
siyosiy-nutq uslubining global tus olayotganidan dalolat beradi. Ularning faol ishlatilishi
tilning zamonaviy axborot oqimlariga, iqtisodiy va ijtimoiy o‘zgarishlarga moslashayotganini
ko‘rsatadi. Bu holat tilshunoslik nuqtai nazaridan tilning ochiqligi, yangilanishga moyilligi va
xalqaro terminologiya bilan uyg‘unlashuvini anglatadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Mirziyoyev Sh. M. “Xalqimizning roziligi – bizning faoliyatimizga berilgan eng oliy bahodir”.
– T.: Uzbekistan, 2024.
2. Normurodov A. Rasmiy uslub va siyosiy nutq. – T.: Fan va texnologiya, 2020.
3. Hojiyev A. Tilshunoslikka kirish. – T.: O‘qituvchi, 2015.
4. Qodirov N. O‘zbek tilining zamonaviy leksikasi. – Samarqand: SamDU nashriyoti, 2021.
5. Crystal D. The Cambridge Encyclopedia of the English Language. – Cambridge University
Press, 2010.
