9
REABILITATSIYA INSTITUTINI TAKOMILLASHTIRISH
Agoyev Shukrullo Safarboyevich
O'zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi
“Tergov faoliyati” kafedrasi o'qituvchisi
Rahmatullayev Shohrux Baxrom o'g'li
O’zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi 3-bosqich 327-guruh kursanti
https://doi.org/10.5281/zenodo.15721081
Annotatsiya
Reabilitatsiya institutini takomillashtirish, zamonaviy ijtimoiy va psixologik ehtiyojlani
inobatga olgan holda, insonlarning ijtimoiy hayotga qaytish jarayonini yanada samarali tashkil
etishni talab etadi. Bu jarayon nafaqat mahkumlarni, balki ijtimoiy muammolar bilan
yuzlashayotgan barcha shaxslarni qamrab oladi. Ushbu tadqiqotda reabilitatsiya
institutlarining mavjud tizimlari, metodologiyalari va amaliyotlari tahlil qilinadi. Ayniqsa,
ijtimoiy integratsiya va reabilitatsiya jarayonlarida qiyinchiliklar yuzaga kelishi mumkin,
bularning barchasi murakkab ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy omillar bilan bog'liq.MBundan
tashqari, reabilitatsiya jarayonlarida ishtirok etuvchi mutaxassislarning malakasini oshirishga
qaratilgan ta'lim dasturlari va treninglar ishlab chiqilishi zarur. Individual yondashuvlar
asosida har bir shaxsning ehtiyojlarini hisobga olish, reabilitatsiya jarayonini yanada
muvaffaqiyatli amalga oshirishga yordam beradi. Shu bilan birga, reabilitatsiya institutlarini
rivojlantirish uchun davlat va jamoatchilik o'rtasida hamkorlikni kuchaytirish zarur.
Reabilitatsiya dasturlarining samaradorligini oshirish uchun innovatsion yondashuvlar,
masalan, psixologik maslahatlar, guruh terapiyasi va ijtimoiy tayyorgarlik dasturlarini joriy
etish zarurdir. Ushbu tadqiqot natijalari reabilitatsiya institutlarining sifatini oshirish va
ijtimoiy barqarorlikni ta'minlashga yordam berishi mumkin.
Kalit so'zlar
Reabilitatsiya, institut, takomillashtirish, ijtimoiy integratsiya, psixologik yordam,
jinoyatchilik, individual yondashuv, o'zini anglash, ta'lim dasturlari, malaka oshirish, jamiyatga
qaytish, innovatsion yondashuvlar, ijtimoiy omillar, davlat va jamoatchilik hamkorligi,
reabilitatsiya dasturlari.
Reabilitatsiya institutlari jamiyatda muhim rol o'ynaydi, chunki ular nafaqat mahkumlar,
balki ijtimoiy muammolar bilan yuzlashayotgan barcha shaxslar uchun yordam ko'rsatadi. Ular
insonlarni ijtimoiy hayotga qaytarishga, ularning o'zligini anglashlariga, va salbiy xulq-
atvordan voz kechishga ko'maklashadi. Ammo reabilitatsiya jarayonida ko'plab qiyinchiliklar
va muammolar mavjud bo'lib, bularning yechimi uchun zamonaviy va innovatsion
yondashuvlar talab etiladi. Reabilitatsiya institutlarini takomillashtirish masalasi nafaqat
ijtimoiy adolatni ta'minlash, balki jamoat xavfsizligini oshirish va jinoyatchilikni kamaytirish
uchun ham muhimdir
1
. O'zbekiston kabi rivojlanayotgan mamlakatlarda reabilitatsiya
tizimining ahamiyati yanada oshadi. Jinoyatchilikning sabablari ko'pincha iqtisodiy va ijtimoiy
omillar bilan bog'liq bo'lib, reabilitatsiya jarayonlari insonlarning ijtimoiy integratsiyasi va o'z
hayotlarini qayta qurishlariga yordam berishi lozim. Reabilitatsiya jarayonida ishlatiladigan
usullar va yondashuvlar zamonaviy ilmiy tadqiqotlarga asoslangan bo'lishi kerak. Psixologik
1
B.B.Murodov. “Jinoyatlarni tergov qilish metodikasi” fanidan o‘quv dasturi. T.: O‘zbekiston Respublikasi IIV
Akademiyasi, 2012. B.24
10
yordam, ijtimoiy tayyorgarlik va professional ko'nikmalarni rivojlantirish bo'yicha dasturlar,
shuningdek, oila va jamoatchilikning roli ham juda muhimdir. Oila muhitining qo'llab-
quvvatlashi, shuningdek, reabilitatsiya jarayonining samaradorligini oshiradi. Shu bilan birga,
jamiyatda mahkumlarga nisbatan ijobiy munosabatni rivojlantirish ham zarur. Reabilitatsiya
institutlarini takomillashtirishda shuningdek, mutaxassislar tayyorlash masalasi ham muhim
o'rin tutadi
2
.
Reabilitatsiya jarayonida ishtirok etuvchi psixologlar, sotsiologlar, va boshqa
mutaxassislar o'z malakalarini oshirishlari, zamonaviy yondashuvlar va metodlarni bilishlari
zarur. Buning uchun yangi ta'lim dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish lozim. Ushbu
dasturlar o'z ichiga amaliy treninglar, seminarlar va seminarlar kiritishi kerak. Shuningdek,
davlat va jamoatchilik o'rtasida hamkorlikni kuchaytirish zarur. Reabilitatsiya institutlarining
faoliyatini yaxshilash uchun jamoatchilik fikrini hisobga olish va muammolarni hal qilishda
aholi bilan birgalikda ishlash muhimdir. Jamiyatda mahkumlarning reabilitatsiyasiga ijobiy
munosabatni shakllantirish, ularning qayta jinoyatga yo'l qo'ymasliklariga yordam beradi.
Bundan tashqari, reabilitatsiya jarayonida innovatsion yondashuvlar va metodologiyalarni
joriy etish zarur. Psixologik maslahatlar, guruh terapiyasi, va ijtimoiy tayyorgarlik dasturlari
kabi yangi yondashuvlar, reabilitatsiya jarayonining samaradorligini oshirishga yordam beradi.
Innovatsion texnologiyalar, masalan, onlayn treninglar va masofaviy konsultatsiyalar,
reabilitatsiya jarayonida foydalanish uchun samarali vositalar bo'lishi mumkin
3
.
Ushbu kirish qismi, reabilitatsiya institutlarini takomillashtirish masalasini o'rganish
zarurligini, ijtimoiy integratsiya jarayonidagi muammolarni hal etishga qaratilgan
yondashuvlar va strategiyalarni rivojlantirish zarurligini ko'rsatadi. Mavzuni chuqur o'rganish,
reabilitatsiya jarayonining samaradorligini oshirishga va jamoat xavfsizligini ta'minlashga
yordam berishi mumkin. Natijada, reabilitatsiya institutlari nafaqat mahkumlarni, balki
jamiyatni yanada barqaror va sog'lom qilishda muhim rol o'ynaydi. Shu sababli, reabilitatsiya
jarayonlarining sifatini oshirish va ularni zamon talablariga mos ravishda takomillashtirish
zaruriyati alohida e'tiborga molikdir.
Reabilitatsiya institutlarini takomillashtirish jarayoni, bugungi kunda jamiyatda yuz
berayotgan ko'plab muammolarni hal etishda muhim o'rin tutadi. Aslida, reabilitatsiya jarayoni
nafaqat jinoyatchilarni ijtimoiy hayotga qaytarish, balki ularning sog'lig'i va psixologik holatini
yaxshilashga ham qaratilgan. Shu bilan birga, zamonaviy reabilitatsiya institutlari, individual
yondashuvlar orqali har bir mahkumning o'ziga xos ehtiyojlarini hisobga olishi zarur.
O'zbekiston Respublikasida reabilitatsiya institutlarini takomillashtirish uchun ko'plab
ijtimoiy dasturlar ishlab chiqilishi lozim. Bulaming ichida, psixologik yordam, ijtimoiy
dasmatlar va kasb-hunar ta'limi kabi dasturlar muhim ahamiyatga ega. Ular, Xiahkumlarga
ijtimoiy integratsiya jarayonida yordam beradi va ulaming yangi hayotga tayyorlanishlariga
yordam beradi
4
.
2
B.B.Murodov. Predvaritelnoe sledstvie v organax vnutrennix del. Uchebnik. T.: Akademiya MVD Respubliki
Uzbekistan, 2014. 395 B.
3
A.T.Ashirboev. Ayblanuvchining ishtirokini ta’minlash imkoni bo‘lmagan taqdirda dastlabki tergovni to‘xtatish:
Nazariya va amaliyot. O‘zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Qoraqalpog‘iston bo‘limining Axborotnomasi № 1
(2024).– 2024. 95-98 b.
4
Ш.С.Агоев., Абдухамидов А. Гувохлантириш тергов харакатини ўтказишнинг ахамияти //Общественные науки
в современном мире: теоретические и практические исследования. – 2024. – Т. 3. – №. 7. – С. 49-51.
11
Mahkumlar, reabilitatsiya jarayoni havomida, shuningdek, o'z his-tuyg'ularini ifoda etish
va o'z-o'zini anglashga yordam beruvchi psixologik yordam olishlari kerak. Reabilitatsiya
jarayonida tallim dasturlarining ahamiyati katta. Ta'lim orqali, mahkumlar kasb-hunar
ko'nikmalarini o'zlashtirishi, bu esa ularni kelajakda mustaqil hayot kechirishga tayyorlaydi.
Ularning ta'lim olish jarayonida, amaliy ko'nikmalarni o'rganish, ish o'rinlarini egallash
imkoniyatlarini oshirishga yordam beradi. Boshqa tomondan, bu jarayon, ularning o'ziga
bo'lgan ishonchini oshiradi va yangi imkoniyatlar yaratadi. Reabilitatsiya institutlarida
innovatsion yondashuvlar joriy etish ham zarur. Masalan, onlayn ta'lim platformalari orqali
ta'lim berish, zamonaviy texnologiyalardan foydalanish va ularni reabilitatsiya jarayonida
qo'llash mumkin. Bu, mahkumlar uchun yangi imkoniyatlarni ochib beradi va ular bilan
ishlashda samaradorlikni oshiradi. Shuningdek, guruh terapiyasi va ijtimoiy mashg'ulotlar
orqali, ishtirokchilar o'zaro tajriba almashishi, bir-biridan o'rganishi va o'zlarini ifoda etish
imkoniyatiga ega bo'ladi. Reabilitatsiya jarayonida jamiyatning roli ham juda muhim.
Mahkumlarni qayta jamiyatga integratsiya qilishda jamoatchilikning qo'llab-quvvatlashi, ular
bilan ishlashda muhim ahamiyatga ega. Jamiyatda reabilitatsiya jarayonlariga nisbatan ijobiy
munosabatni shakllantirish, mahkumlarning qayta jinoyat sodir etishining oldini olishga
yordam beradi
5
. Shu maqsadda, jamoatchilik bilan hamkorlikni kuchaytirish zarur. Ular,
reabilitatsiya jarayonida ishtirok etishlari, va mahkumlar bilan muloqot qilishlari, ularning
ijtimoiy hayotga qaytishlariga ko'maklashadi. Reabilitatsiya institutlarini takomillashtirish
jarayoni, shuningdek, davlat va jamoat tashkilotlari o'rtasida hamkorlikni kuchaytirish orqali
amalga oshirilishi kerak. Davlatning qo'llab-quvvatlashi, reabilitatsiya dasturlarining
samaradorligini oshirishga yordam beradi. Ijtimoiy xizmatlarni ko'rsatish, mahkumlarning
hayot sifatini yaxshilashga va ulami jamiyatga qaytishlariga yordam beradi. Shuningdek,
davlatning investitsiyalari va resurslari, reabilitatsiya jarayonida sifatli xizmatlar ko'rsatish
imkoniyatini yaratadi
6
.
Shunday qilib, reabilitatsiya institutlarini takomillashtirish masalasi, jamiyatda ijtimoiy
barqarorlikni ta'minlash, jinoyatchilikni kamaytirish va insonlaming havot sifatini
yaxshilashda muhim rol o'ynaydi. Reabilitatsiya jarayonlarining samaradorligini oshirish,
nafaqat mahkumlar, balki jamiyatning o'zi uchun ham foydali bo'ladi. Buning uchun
innovatsion yondashuvlar, ta'lim dasturlari va jamoatchilikning faol ishtirokini ta'minlash
zarur
7
.
Hozirgi kunda O'zbekistondagi reabilitatsiya institutlari, asosan, mahkumlar va ijtimoiy
muammolar bilan yuzlashayotgan shaxslarni qo'llab-quvvatlash maqsadida faoliyat
yuritmoqda. Biroq, ularning samaradorligi har doim ham yuqori emas. Ko'pincha, psixologik
yordam va ta'lim dasturlari bir-biridan ajratilgan bo'lib, bu esa mahkumlarning ijtimoiy
integratsiyasiga to'sqinlik qiladi. Reabilitatsiya jarayonida ta'lim va kasb-hunar ko'nikmalarini
5
Н.Қ.Усманалиев. “Оқилона муддат” тамоийилини жорий этиш назарий ва амалий жиҳатлари //Наука и
инновации в системе образования. – 2025. – Т. 4. – №. 3. – С. 44-50.
6
Хушвактова Н.А. Факторы, препятствующие эффективному использо-ванию общественного участия в
досудебном производстве / Н.А. Хушвактова // Теоретические аспекты юриспруденции и вопросы
правоприменения: сб. ст. по материалам LXV Международной научно-практической конференции
«Теорети¬ческие аспекты юриспруденции и вопросы правоприменения». – № 11(65). – Москва, Изд.
«Интернаука», 2022. DOI:10.32743/25419889.2022.11.65.346588
7
Sh.Sh.Suyunov. Kompyuter texnika vositalari orqali sodir etilgan firibgarlik jinoyati turlari. “Zamonaviy dunyoda
pedagogika va psixologiya” nomli Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi. 9.06.2023 yil
12
o'rgatish jarayoni zaruriyati sezilmoqda. Afsuski, ko'plab reabilitatsiya institutlari zamonaviy
texnologiyalardan foydalanmayapti, bu esa ta'lim sifatini pasaytiradi. Ijtimoiy integratsiya
jarayoni davomida mahkumlar ko'pincha oilalari bilan aloqa o'rnata olmaydi, bu esa ularning
psixologik holatini yanada yomonlashtiradi. Shuningdek, jamiyatdagi stigmatizatsiya ham
mahkumlarning qayta jinoyat sodir etish ehtimolini oshiradi. Bularning barchasi reabilitatsiya
institutlarining samaradorligini pasaytiradi va ushbu muammolarni hal etishda yangicha
yondashuvlar zarur
8
.
Reabilitatsiya jarayonida innovatsion yondashuvlar joriy etish, muammolarni hal qilishda
samaradorlikni oshiradi. Ta'lim dasturlari, zamonaviy metodlar orqali olib borilishi kerak.
Masalan, onlayn ta'lim platformalaridan foydalanish, mahkumlarga malaka oshirishda yangi
imkoniyatlar yaratadi. Ular, o'z vaqtida va joyida ta'lim olish imkoniyatiga ega bo'lisfiadi.
Psixologik yordam va guruh terapiyasi ham reabilitatsiya jarayonida muhim ahamiyatga ega.
Guruh terapiyasi orqali, ishtirokchilar bir-birlaridan o'rganish, tajribalarini baham ko'rish va
ijtimoiy ko'nikmalarini rivojlantirish imkoniyatiga ega bo'ladi. Shu bilan birga, psixologik
maslahatlar va treninglar, shaxsning o'z-o'zini anglashiga yordam beradi. Jamiyat va
reabilitatsiya institutlari o'rtasidagi hamkorlikni kuchaytirish, muhim ahamiyatga ega.
Jamiyatda mahkumlarga nisbatan ijobiy munosabatni shakllantirish, ularning qayta jinoyatga
yo'l qo'ymasligini ta'minlaydi. Jamoatchilik va reabilitatsiya institutlari o'rtasida samarali aloqa
o'rnatish, reabilitatsiya jarayonini yanada samarali qilishga yordam beradi
9
.
Reabilitatsiya institutlarini takomillashtirish jarayonida oila va jamoatchilik bilan ishlash
juda muhimdir. Oila a'zolarining qo'llab-quvvatlashi, mahkumlarning reabilitatsiya jarayoniga
ijobiy ta'sir ko'rsatadi. Oila bilan muloqot qilish dasturlari, mahkumlarga o'z-o'zini anglash va
ijtimoiy integratsiyani rivojlantirishda yordam beradi. Davlat siyosati va ijtimoiy dasturlar ham
reabilitatsiya jarayonining samaradorligini oshirishda muhim rol o'ynaydi. Davlat,
reabilitatsiya institutlariga moliyaviy qo'llab-quvvatlash berishi, ijtimoiy dasturlarni ishlab
chiqishi va amalga oshirishi zarur. Shu bilan birga, jamiyatning reabilitatsiya jarayonlariga faol
ishtiroki, ushbu jarayonni muvaffaqiyatli o'tkazishga yordam beradi. Kelajak uchun
reabilitatsiya dasturlarini rivojlantirish, yangi metod va yondashuvlarni kiritish, ta'lim
dasturlarini takomillashtirish zarur. Reabilitatsiya jarayonlarining samaradorligini oshirish
uchun davlat va jamoatchilikning birgalikda ishlashi, yangi imkoniyatlar yaratadi va
mahkumlarni jamiyatga qaytarish jarayonini osonlashtiradi. Reabilitatsiya institutlarini
takomillashtirish masalasi, faqatgina malıkumlar uchun emas, balki jamiyatning ijtimoiy
barqarorligini ta'minlashda ham muhimdir. Shu sababli, innovatsion yondashuvlar, ta'lim
dasturlari va jamoatchilikning faol ishtirokini ta'minlash zarur. Reabilitatsiya jarayonlari
nafaqat jinoyatchilikni kamaytirishga, balki insonlarning hayot sifatini yaxshilashga yordam
beradi
10
.
8
Sh.Sh.Suyunov. Hodisa sodir bo‘lgan joyni ko‘zdan kechirish tergov xarakatining jinoyat sodir etgan shaxslarni aniqlash
xamda ularning aybini isbotlashdagi axamiyati. “Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya” nomli Respublika
ilmiy-amaliy konferensiyasi.
9
Sh.Sh.Suyunov. Giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar bilan qonunga xilof ravishda muomala qilishdan iborat
jinoyatlarni kvalifikatsiya qilishning muhim jihatlari. “Talqin va tadqiqotlar” Respublika ilmiy-uslubiy jurnali 10soni.
01.10.2022 yil B. 105-109.
10
A.Y.Abdullaev. Transport vositalari harakati yoki ulardan foydalanish xavfsizligi qoidalarini buzish jinoyatining
sabablari va uni sodir etilishiga imkon bergan shart-sharoitlar (Xorazm viloyati misolida). Yevraziyskiy jurnal prava,
finansov i prikladnыx. 2023 g.
13
Reabilitatsiya institutlarini takomillashtirish jarayoni, mahkumlarning jamiyatga
qaytishini osonlashtirish uchun zaruriy choralar majmuasini o'z ichiga oladi. Ushbu
jarayonning samaradorligini oshirish uchun bir qator innovatsion yondashuvlar va
strategiyalarni amalga oshirish muhimdir. Birinchidan, reabilitatsiya jarayonida interaktiv
ta'lim usullarini qo'llash, mahkumlarning qiziqishlarini va ehtiyojlarini hisobga olish orqali
ta'limni yanada samarali qilish mumkin. O'zaro muloqot va guruhiy faoliyatlar, mahkumlar
o'rtasida ijtimoiy ko'nikmalarni rivojlantirishga yordam beradi. Bunday usullar, nafaqat bilim
va ko'nikmalarni oshiradi, balki mahkumlar orasida do'stlik va o'zaro yordamni
mustahkamlashga ham xizmat qiladi
11
.
Ikkinchidan, reabilitatsiya jarayonlarini qo'llab-quvvatlashda jamoatchilik ishtiroki
muhim ahamiyatga ega. Mahkumlarming ijtimoiy hayotga qaytishida jamoatchilikning ijobiy
munosabati va ularning faolligini rag'batlantirish, ular uchun yangi imkoniyatlar yaratadi.
Jamoat tashabbuslari orqali reabilitatsiya jarayonlari doirasida o'quv kurslari, seminarlar va
amaliy mashg'ulotlar tashkil etish, mahkumlarga yangi ko'nikmalar o'rgatish imkonini beradi.
Uchinchidan, reabilitatsiya institutlarining ichki tizimlarini modernizatsiya qilish zarur. Bu,
ulaming moliyaviy barqarorligini ta'minlash, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish va malakali
mutaxassislarni jalb qilishni o'z ichiga oladi. Shuningdek, mahkumlar uchun individual
reabilitatsiya dasturlarini ishlab chiqish, ularning shaxsiy rivojlanishiga yordam beradi.
Natijada, reabilitatsiya institutlarini takomillashtirish jarayoni, jamiyatda xavfsizlikni oshirish
va mahkumlarning qayta jinoyatchilikka yo'l qo'ymasligini ta'minlash uchun muhim
ahamiyatga ega. Ushbu jarayon, ijtimoiy, iqtisodiy va psixologik yondashuvlarni birlashtirish
orqali amalga oshirilishi kerak.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси.
2.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 25.01.2020 йилдаги
Олий Мажлисга Мурожаатномаси. // [Електрон манба].
3.
Ўзбекистон юридик энциклопедияси. –Т., 2009. – Б. 199.
4.
Ўзбекистон миллий энциклопедияси. Т.4. –Т., 2002. – Б. 47.
5.
Б.Б.Муродов.
Жиноят-протсессуал қонун нормаларини эркинлаштириш йўллари //
Олий юридик ўқув юртларида инсон ҳуқуқлари муҳофазасини таъминловчи
фанларнинг ўқитишнинг замонавий муаммолари. Тошкент. Ўзбекистон Миллий
университети ҳуқуқшунослик факултети 2009. Б. 66-69.
6.
Б.Б.Муродов.
Жиноят-протсессуал муносабатларда ҳимоячининг иштироки //
“Адвокатлик фаолияти: назария ва амалиёт масалалари” мавзусидаги илмий-амалий
конференция материаллари. ЎзР Президенти ҳузуридаги Амалдаги қонун ҳужжатлари
мониторинги институти. – Тошкент, 2010. Б. 171-175.
7.
Б.Б.Муродов.
Хусусий айблов институтини қўллаш самарадорлигини ошириш
йўллари // Хусусий айблов ва ярашув институтларини такомиллаштириш чоралари:
11
N.A. Xushvaktova. Ishni sudga qadar yuritishda ishtirok etuvchi jamoatchilikning tasnifi // Jamiyat va innovatsiyalar
№6 (2024) / ISSN 2181-1415 B. 22-28.
14
Республика илмий-амалий конференцияси материаллари. Т:Ўзбекистон Республикаси
ИИВ Академияси, 2015й.Б. 34-40.
8.
Б.Б.Муродов.
“Жиноятларни тергов қилиш методикаси” фанидан ўқув дастури. Т.:
Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси, 2012. Б.24
9.
Ш.Ш.Суюнов.
Гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддалар билан қонунга
хилоф равишда муомала қилишдан иборат жиноятларни квалификатсия қилишнинг
муҳим жиҳатлари. “Талқин ва тадқиқотлар” Республика илмий-услубий журнали
10сони. 01.10.2022 йил Б. 105-109.
10.
Ш.Ш.Суюнов.
Компютер техника воситалари орқали содир этилган фирибгарлик
жинояти турлари. “Замонавий дунёда педагогика ва психология” номли Республика
илмий-амалий конференцияси. 9.06.2023 йил
11.
Ш.Ш.Суюнов.
Ҳодиса содир бўлган жойни кўздан кечириш тергов харакатининг
жиноят содир этган шахсларни аниқлаш хамда уларнинг айбини исботлашдаги
ахамияти. “Замонавий дунёда педагогика ва психология” номли Республика илмий-
амалий конференцияси.
12.
Ш.Ш.Суюнов.
Гиёҳвандлик воситаларини, уларнинг аналогларини ёки психотроп
моддаларини сотиш мақсадисиз ноқонуний ишлаб чиқариш, олиш, сақлаш, жинояти
тушунчаси // Жамият ва инновация. – 2025. – В. 6. – Но 1/С. – Б. 267-277.
13.
А.Т.Аширбоев.
Айбланувчининг қаерда эканлиги номаълум бўлган ҳолларда
жиноят ишини тўхтатишнинг назарий ва амалий жиҳатлари. Жамият ва инновациялар
№ 1 (2024).– 2024. – 314-320 б.
14.
А.Т.Аширбоев.
Жиноят
ишини
тўхтатиш
тушунчаси
ва
аҳамияти.
Эксмерткриминалистик фаолият: истиқболлар ва инновациялар мавзусидаги халқаро
конференция материллари тўплами. Т., Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар
вазирлиги Академияси, 2023. – Б. 381-388.
15.
А.Т.Аширбоев.
Айбланувчининг иштирокини таъминлаш имкони бўлмаган
тақдирда дастлабки терговни тўхтатиш: Назария ва амалиёт. Ўзбекистон Республикаси
Фанлар Академияси Қорақалпоғистон бўлимининг Ахборотномаси № 1 (2024).– 2024.
95-98 б.
16.
А.Т.Аширбоев
. Cуриштирув ва дастлабки терговни тўхтатиш институти: халқаро
тажриба
ва
ўзбекистон
қонунчилигини
такомиллаштириш
истиқболлари
//Общественные науки в современном мире: теоретические и практические
исследования. – 2024. – Т. 3. – №. 14. – С. 37-42.
17.
Н.Қ.Усманалиев.
“Оқилона муддат” тамоийилини жорий этиш назарий ва амалий
жиҳатлари //Наука и инновации в системе образования. – 2025. – Т. 4. – №. 3. – С. 44-50.
18.
Н.Қ.Усманалиев.
Жиноят ишини юритишни тўхтатиш ва тиклаш муддатлари билан
боғлиқ айрим мулоҳазалар //Теоретические аспекты становления педагогических наук.
– 2025. – Т. 4. – №. 6. – С. 40-47.
19.
Н.Қ.Усманалиев.
Протсессуал
муддатларнинг
ҳисоблашда
қўлланилувчи
меъзонларнинг айрим жиҳатлари //проблемс анд солутионс оф сcиентифиc анд
инновативе ресеарч. – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 25-30.
20.
Н.Қ.Усманалиев. Байназов Ж
. Ўғирлик жинояти бўйича ҳодиса содир бўлган жойни
кўздан кечириш тергов ҳаракатининг янги усуллари //Наука и инновации в системе
образования. – 2024. – Т. 3. – №. 8. – С. 69-74.
15
21.
Ш.С.Агоев., Шакирова С
. Қийнаш жиноятини тергов қилиш: назария ва амалиёт
//Развитие и инновации в науке. –2024. – Т. 3. – №. 6. – С. 75-81.
22.
Ш.С.Агоев., Абдухамидов А
. Гувохлантириш тергов харакатини ўтказишнинг
ахамияти //Общественные науки в современном мире: теоретические и практические
исследования. – 2024. – Т. 3. – №. 7. – С. 49-51.
23.
Ш.С.Агоев., Асатуллаев Д
. Ахборот технологиялари соҳасидаги ўғирлик
жиноятларни тергов қилишнинг ўзига хос хусусиятлари //Общественные науки в
современном мире: теоретические и практические исследования. – 2024. – Т. 3. – №. 7. –
С. 31-35.
24.
Ш.С.Агоев., Ташев У
. Экспертиза фаолиятининг арманистон республикаси жиноят-
протсессуал қонунчилигидаги ҳуқуқий асослари //Развитие и инновации в науке. –
2024. – Т. 3. – №. 6. – С. 48-56.
25.
Хушвактова Н.А
. Факторы, препятствующие эффективному использо-ванию
общественного участия в досудебном производстве / Н.А. Хушвактова // Теоретические
аспекты юриспруденции и вопросы правоприменения: сб. ст. по материалам LXV
Международной научно-практической конференции «Теорети¬ческие аспекты
юриспруденции и вопросы правоприменения». – № 11(65). – Москва, Изд. «Интернаука»,
2022. DOI:10.32743/25419889.2022.11.65.346588
26.
Хушвактова Н.А
. Коррупцияга оид жиноятларни фош қилиш ва тергов қилишда
жамоатчилик ёрдамидан фойдаланиш // «Давлат бошқаруви соҳасида коррупциявий
хавф-хатарларни бартараф этиш механизмларини такомиллаштириш масалалари»:
республика илмий-амалий конференцияси тўплами – Тошкент давлат юридик
университетининг ихтисослаштирилган филиали, Т: 2022. Б.78-83.
