80
INFORMATIKA VA AXBOROT TEXNALOGIYALARI FANINI O‘QITISHDA
AXBOROT SAVODXONLIGINING O‘RNI
Normurodova Sadoqat Xoliqulovna
Shahrisabz davlat pedagogika instituti
Informatika va uni o‘qitish metodikasi kafedrasi katta o‘qituvchisi.
E-mail: sadoqatnormurodova33@gmail.com
https://orcid.org/0009-0009-1604-7456
Raxmatova Maxfuza Abdusattorovna
Asadova Shaxina Halim qizi
Matematika va informatika yo‘nalishi talabalari
https://doi.org/10.5281/zenodo.14960847
Annotatsiya.
"Informatika va axborot texnologiyalari fanini o‘qitishda axborot
savodxonligining o‘rni" mavzusidagi maqola axborot texnologiyalari sohasida talabalar va keng
jamoatchilikning axborot savodxonligini oshirishning ahamiyatini tahlil qiladi. Maqolada
axborot savodxonligi tushunchasi, uning ta’lim jarayonidagi roli va informatikani o‘rgatishda
ahamiyati haqida batafsil ma’lumot beriladi. O‘quvchilarga zamonaviy axborot
texnologiyalaridan samarali foydalanish, internet resurslarini to‘g‘ri tahlil qilish va xavfsiz
ishlatish ko‘nikmalarini rivojlantirish, shuningdek, axborotlarni saqlash va uzatishda etika va
huquqiy masalalar haqida ma’lumotlar taqdim etiladi. Maqola, informatika fanining samarali
o‘qitilishi uchun axborot savodxonligini targ‘ib qilishning zarurligini ko‘rsatadi va shu orqali
ta’limda yangi avlodning raqamli texnologiyalarni ongli va to‘g‘ri ishlatish malakalarini
rivojlantirishga xizmat qiladi. Maqola, axborot texnologiyalarining o‘quv jarayoniga
integratsiyasining nafaqat texnik bilimlar, balki axborot xavfsizligi va axborotlarni to‘g‘ri
ishlatishning ahamiyatini anglatishini ko‘rsatadi. Bu savodxonlikni oshirish orqali nafaqat
talabalarning raqamli dunyoda muvaffaqiyatli bo‘lishiga yordam berish, balki jamiyatning
axborot texnologiyalari bilan ishlash ko‘nikmalarini umumiy ravishda rivojlantirishga xizmat
qiladi.
Аннотация
: Статья на тему «Роль информационной грамотности в обучении
информатике и информационным технологиям» анализирует важность повышения
информационной грамотности среди студентов и широкой общественности в сфере
информационных технологий. В статье подробно рассматриваются понятие
информационной грамотности, ее роль в образовательном процессе и значение в
преподавании информатики. Студентам предоставляется информация о том, как
эффективно использовать современные информационные технологии, правильно
анализировать интернет-ресурсы и безопасно ими пользоваться, а также о вопросах
этики и правовых аспектов при хранении и передаче информации. Статья показывает
необходимость продвижения информационной грамотности для эффективного
преподавания информатики, что в свою очередь способствует развитию навыков
осознанного и правильного использования цифровых технологий в образовательном
процессе. Также статья подчеркивает, что интеграция информационных технологий в
учебный процесс включает не только технические знания, но и осознание важности
информационной безопасности и правильного использования информации.
Повышение информационной грамотности помогает не только студентам добиться
успеха в цифровом мире, но и способствует развитию навыков работы с
информационными технологиями в обществе в целом.
81
Annotation
: The article titled "The Role of Information Literacy in Teaching Informatics
and Information Technologies" analyzes the importance of increasing information literacy
among students and the general public in the field of information technologies. The article
provides detailed information on the concept of information literacy, its role in the educational
process, and its significance in teaching informatics. It offers students insights into effectively
using modern information technologies, properly analyzing internet resources, safely using
them, as well as issues of ethics and legal aspects in storing and transmitting information. The
article highlights the necessity of promoting information literacy for effective teaching of
informatics, which in turn contributes to the development of skills in the conscious and correct
use of digital technologies in the educational process. It also emphasizes that the integration of
information technologies into the educational process involves not only technical knowledge
but also an understanding of the importance of information security and the proper use of
information. Increasing information literacy helps not only students succeed in the digital
world but also contributes to the overall development of skills in working with information
technologies in society.
Kalit so‘zlar:
Informatika, axborot texnologiyalari, axborot savodxonligi, ta’lim jarayoni,
raqamli ko‘nikmalar, axborot xavfsizligi, kompyuter texnologiyalari, internet xavfsizligi,
pedagogik yondoshuvlar, raqamli etika, ta’lim metodikasi, interaktiv ta’lim, axborot resurslari,
axborot tahlili, dasturiy ta'minot, axborot va kommunikatsiya texnologiyalari, ta’limda
innovatsiyalar, zamonaviy o‘qitish texnologiyalari, etik me’yorlar, o‘qitish samaradorligi.
Ключевые слова
: информатика, информационные технологии, информационная
грамотность, образовательный процесс, цифровые навыки, информационная
безопасность, компьютерные технологии, безопасность в интернете, педагогические
подходы, цифровая этика, методика обучения, интерактивное обучение,
информационные ресурсы, информационный анализ, программное обеспечение,
информационно-коммуникационные
технологии,
инновации
в
образовании,
современные технологии обучения, этические нормы, эффективность обучения.
Keywords
: Informatics, information technologies, information literacy, educational
process, digital skills, information security, computer technologies, internet security,
pedagogical approaches, digital ethics, teaching methodology, interactive learning, information
resources, information analysis, software, information and communication technologies,
innovations in education, modern teaching technologies, ethical standards, teaching
effectiveness.
Kirish.
Zamonaviy davrda axborot texnologiyalari (AT) va informatika sohalari butun
dunyo bo‘ylab barcha sohalarda muhim o‘rin tutmoqda. Kompyuterlar, internet, mobil
qurilmalar, sun'iy intellekt va boshqa yangi texnologiyalar nafaqat iqtisodiyot va sanoatda,
balki ta’lim, tibbiyot, madaniyat va kundalik hayotda ham keng qo‘llanilmoqda. Shu bilan birga,
axborotlarni tezda olish, saqlash, tarqatish va ulardan samarali foydalanish uchun yuqori
darajadagi axborot savodxonligi zarur. Axborot savodxonligi – bu ma’lumotlarni to‘g‘ri topish,
baholash, tahlil qilish va xavfsiz ishlatish ko‘nikmalarini o‘z ichiga oladi.
Informatika va axborot texnologiyalari fani o‘qitilishi, talabalarni nafaqat kompyuter
texnikasi va dasturlarni o‘rganishga, balki axborotlarni to‘g‘ri va xavfsiz ishlatishga,
axborotlarni tahlil qilish va baholashga ham o‘rgatish maqsadida olib boriladi. Raqamli
texnologiyalar va internetning tez rivojlanishi, bu texnologiyalar bilan ishlash ko‘nikmalarini
82
yuqori darajada egallashni talab etadi. Buning uchun esa axborot savodxonligi katta ahamiyat
kasb etadi.
O‘quvchilar va talabalar, axborot texnologiyalarini samarali va xavfsiz ishlatishni
bilishlari, internetda ma’lumotlarni tanqidiy tahlil qilish, xatoliklar va yolg‘on ma’lumotlarni
ajratish ko‘nikmalariga ega bo‘lishlari kerak. Bunday ko‘nikmalarni rivojlantirish, axborot
texnologiyalari fani o‘quvchilari uchun muhim vazifa bo‘lib, ularning nafaqat ilmiy yutuqlariga,
balki kelajakda jamiyatda faol va muvaffaqiyatli bo‘lishlariga ham xizmat qiladi.
Informatika fanini o‘qitishda axborot savodxonligining o‘rni nihoyatda katta, chunki bu,
o‘quvchilarning raqamli ko‘nikmalarini shakllantirishga, axborot texnologiyalari va internetni
to‘g‘ri ishlatish malakalarini rivojlantirishga yordam beradi. Axborot savodxonligi nafaqat
ta’lim sohasida, balki jamiyatning raqamli rivojlanishida ham katta rol o‘ynaydi. Shunday qilib,
informatika va axborot texnologiyalari fanini o‘rgatishda axborot savodxonligini oshirish,
talabalar uchun muvaffaqiyatli va xavfsiz raqamli dunyoda faoliyat yuritish uchun zarur bo‘lgan
ko‘nikmalarni taqdim etadi.
Tadqiqot metodologiyasi
. Tadqiqot metodologiyasi informatika va axborot
texnologiyalari fani bo‘yicha axborot savodxonligini oshirishning ta’lim jarayonidagi o‘rnini
o‘rganish uchun bir qator turli metod va usullardan foydalanadi. So‘rovnomalar,
eksperimentlar, intervyular, statistik tahlil va sifatli tadqiqotlar yordamida o‘quvchilarning
axborot savodxonligi darajasi, ta’lim samaradorligi va axborot texnologiyalari fanini
o‘qitishning eng samarali usullari aniqlanadi. Bu metodologiya yordamida, o‘quvchilarga
axborot texnologiyalaridan to‘g‘ri va samarali foydalanish bo‘yicha bilim va ko‘nikmalarni
rivojlantirishga imkon yaratiladi.
Axborot savodxonligi (AS) – bu axborotlarni to‘g‘ri qabul qilish, tahlil qilish, baholash va
ulardan samarali foydalanish qobiliyatini anglatadi. S. S. Ahmetov (2010) o‘zining "Axborot
texnologiyalari va axborot savodxonligi" asarida axborot savodxonligining o‘qitish jarayonidagi
o‘rnini keng yoritadi. U axborot savodxonligini nafaqat axborotlarni to‘g‘ri qabul qilish va
ishlatish, balki axborotlarning ma’lumotlar xavfsizligini ta'minlashni ham o‘z ichiga oladi.
Axborot savodxonligi, ayniqsa raqamli dunyoda, o‘quvchilarga internetdan samarali va xavfsiz
foydalanish, yolg‘on ma’lumotlarni ajratish va ularni to‘g‘ri ishlatish uchun zarur bo‘lgan
muhim ko‘nikmalarni beradi.
Informatika va axborot texnologiyalari fanining o‘qitilishi bugungi kunda butun dunyo
miqyosida yangilanish jarayonlarini boshdan kechirmoqda. P.J.Miroshnichenko (2015) o‘zining
"Informatika ta’limi: metodik yondoshuvlar va strategiyalar" nomli ishida informatika fanining
ta’limda qo‘llaniladigan yondoshuvlari, zamonaviy pedagogik texnologiyalarni tatbiq etish
muhimligini ta'kidlaydi. U o‘z asarida interaktiv ta’lim, guruh bo‘lib ishlash, onlayn platformalar
orqali axborot texnologiyalari fanini o‘qitishning samarali usullarini muhokama qiladi. Uning
fikriga ko‘ra, o‘quvchilarga informatika fanini o‘rgatishda interaktiv yondoshuvlarning
qo‘llanilishi axborot savodxonligini rivojlantirishda samarali natijalar beradi.
Axborot xavfsizligi masalalari informatika fanini o‘qitishda alohida ahamiyatga ega.
D.S.Kuznetsov (2014) "Axborot xavfsizligi va axborot texnologiyalari" nomli asarida axborot
xavfsizligini o‘rgatishning muhimligini ta'kidlaydi. Axborot xavfsizligi, axborot texnologiyalari
fanini o‘rganishda o‘quvchilarni zararli dasturlar va internet xatarlaridan himoya qilish,
shuningdek, axborotlarni himoya qilish va ulardan to‘g‘ri foydalanishni o‘rgatishni anglatadi.
Bu borada, axborot xavfsizligini ta’limda o‘rgatish, o‘quvchilarga internetda to‘g‘ri va xavfsiz
83
harakat qilishni, ma’lumotlarni himoya qilishni va xavf-xatarlardan saqlanishni o‘rgatish uchun
muhimdir.
Axborot texnologiyalari fanining samarali o‘qitilishi o‘quvchilarning raqamli
ko‘nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi. R.I.Boyko (2017) "Zamonaviy informatika
ta’limi: metodologiya va samaradorlik" asarida informatika fanining o‘qitilishining
samaradorligini o‘lchash usullarini ko‘rib chiqadi. U o‘quvchilarning informatika va axborot
texnologiyalariga oid bilimlarini va ko‘nikmalarini baholashda test sinovlari va amaliy
mashg‘ulotlardan foydalanishni tavsiya etadi. Boyko fikriga ko‘ra, informatika va axborot
texnologiyalari bo‘yicha o‘quvchilarga zamonaviy texnik vositalar yordamida samarali ta’lim
berish, ularning raqamli ko‘nikmalarini oshirishda muhim rol o‘ynaydi.
Pedagogik yondoshuvlar va interaktiv metodlarning qo‘llanilishi axborot savodxonligini
rivojlantirishda samarali usul sifatida qaraladi. A.A.Salikhov (2019) “Ta’lim metodikasi va
interaktiv texnologiyalar” asarida, informatika fanini o‘rgatishda interaktiv metodlar, masalan,
onlayn o‘qitish, multimediya materiallari, video darslar va masalalar orqali o‘quvchilarning
axborot savodxonligini oshirishning muhimligini ta’kidlaydi. U interaktiv metodlar yordamida
o‘quvchilarning faolligini oshirish va o‘quv jarayonida o‘quvchilarga mustaqil fikrlash va tahlil
qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish mumkinligini ko‘rsatadi.
Axborot savodxonligi va raqamli etikasi masalalari ham o‘quvchilarga ta’lim berishda
muhim o‘rin tutadi. T.F.Sergeeva (2016) "Raqamli etikasi va axborot savodxonligi" asarida
axborotlarni ishlatishda etik me’yorlarning ahamiyatini ko‘rib chiqadi. Axborotlarning to‘g‘ri
va xavfsiz ishlatilishi, axborotlarni muhofaza qilish va raqamli etikani tushunish, ta’lim
jarayonida axborot savodxonligining eng muhim tarkibiy qismlaridir. Sergeeva axborot etikasi,
shuningdek, o‘quvchilarga axborotlarni ularga zarar etkazmasdan ishlatishning muhimligini
o‘rgatishni zarur deb hisoblaydi.
Tadqiqot natijalari informatika va axborot texnologiyalari fanini o‘qitishda axborot
savodxonligining o‘rnini va ta’lim jarayoniga qanday ta'sir ko‘rsatishini ko‘rsatdi. Olingan
natijalar o‘quvchilarning axborot texnologiyalaridan to‘g‘ri foydalanish malakalarini oshirish,
o‘qitish usullarini takomillashtirish va umumiy ta’lim samaradorligini yaxshilash bo‘yicha
quyidagi muhim xulosalarga olib keldi.
Informatika va axborot texnologiyalari fanini o‘qitishda interaktiv metodlarning
qo‘llanilishi o‘quvchilarning bilim olish jarayonini sezilarli darajada samarali qiladi.
O‘quvchilarga axborotlarni mustaqil va guruh bo‘lib ishlash orqali o‘zlashtirish imkoniyati
yaratildi. Masalan, onlayn kurslar, masalalar yechish, guruh ishlari va muammoli vazifalar
yordamida o‘quvchilarning axborot savodxonligi va kreativ fikrlash ko‘nikmalari rivojlantirildi.
Bu metodlar o‘quvchilarning o‘z bilimlarini mustahkamlashda va real hayotda axborot
texnologiyalarini samarali qo‘llashda yordam beradi.
Axborot xavfsizligi bo‘yicha o‘quvchilarga maxsus o‘qitishning ahamiyati aniqlandi.
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, axborot xavfsizligi bo‘yicha ma’lumotlar berilgan
o‘quvchilar, internetda to‘g‘ri harakat qilish, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish, va
kiberxavflardan saqlanishda yuqori ko‘nikmalarga ega bo‘lishdi. Axborot xavfsizligini o‘rgatish
o‘quvchilarning internetda xavfsiz va mas'uliyatli harakat qilishlariga yordam beradi,
shuningdek, onlayn xatoliklardan saqlanish va zararli dasturlardan himoyalanishni o‘rgatadi.
Tadqiqotda o‘quvchilarning axborot savodxonligi darajasining oshishi ta’lim
samaradorligini sezilarli darajada yaxshilaganligi aniqlangan. Axborot savodxonligi darajasi
84
yuqori bo‘lgan o‘quvchilar informatika fanidan yaxshiroq natijalar ko‘rsatgan va umumiy o‘qish
samaradorligi oshgan. Axborot texnologiyalaridan foydalanishni o‘rganish o‘quvchilarning
o‘qishdagi muvaffaqiyatlariga ijobiy ta'sir ko‘rsatdi, bu esa ta’lim jarayonini yanada samarali
qildi.
Natijalar, informatika va axborot texnologiyalari fanini o‘qitishda axborot savodxonligi
bo‘yicha maxsus mashg‘ulotlar, interaktiv metodlar va axborot xavfsizligi bo‘yicha
o‘rgatishning ta’lim samaradorligini oshirishdagi muhim rolini ko‘rsatdi. O‘quvchilarning
axborot texnologiyalari va internetdan samarali foydalanishlari, shuningdek, ularga axborot
xavfsizligini ta'minlash va axborotlarni xavfsiz ishlatish bo‘yicha ko‘nikmalarni o‘rgatish ta’lim
jarayonini yanada samarali qilishga yordam berdi. Bu o‘quvchilarga zamonaviy axborot
texnologiyalaridan xavfsiz va samarali foydalanish uchun zarur bo‘lgan bilim va ko‘nikmalarni
berish muhimligini ko‘rsatadi.
Tadqiqotda ko‘rsatilgan natijalar informatika va axborot texnologiyalari fanini o‘qitishda
axborot savodxonligining o‘rni va uning ta’lim jarayonidagi ta'sirini ko‘rsatadi. Axborot
savodxonligining o‘quvchilarning bilim olish jarayonida, ayniqsa, zamonaviy texnologiyalarni
amaliyotda qo‘llashda qanday katta ahamiyatga ega ekanligi aniqlandi. Shu bilan birga,
o‘quvchilarning axborot texnologiyalaridan samarali foydalanishini oshirishga qaratilgan
pedagogik metodlarning samaradorligi, interaktiv yondoshuvlar va axborot xavfsizligi bo‘yicha
o‘qitishning zarurati haqida xulosalar chiqdi.
Axborot savodxonligini rivojlantirish o‘quvchilarning o‘qish samaradorligini oshiradi va
ularni real hayotda axborot texnologiyalaridan samarali foydalanishga tayyorlaydi. Bu
o‘quvchilarga faqatgina raqamli asboblar bilan ishlashni o‘rgatish bilan cheklanmaydi, balki
axborotni tahlil qilish, baholash va tanlash kabi ko‘nikmalarni ham rivojlantiradi. Shu nuqtai
nazardan, axborot savodxonligining ta’lim jarayoniga qo‘shgan hissasi juda katta.
O‘quvchilarning bu ko‘nikmalarni o‘zlashtirishi, nafaqat akademik muvaffaqiyatlarni, balki
kelajakdagi kasbiy faoliyatlarida ham yordam beradi.
Shu bilan birga, ba'zi holatlarda, o‘quvchilarning axborot texnologiyalaridan
foydalanishdagi yondoshuvlari farq qiladi. Ba'zilar bu texnologiyalarni tez va samarali
o‘rganish imkoniyatiga ega bo‘lsa, boshqalari yanada ko‘proq vaqt va qo‘llab-quvvatlashga
muhtoj. Bu o‘zgarishlar, o‘qituvchilarga axborot texnologiyalari bo‘yicha individual
yondashuvni talab qiladi. Axborot savodxonligini oshirishdagi muvaffaqiyat, ko‘pincha
o‘quvchining axborot texnologiyalari va internet bilan o‘zaro munosabatlarini qanday tashkil
etganiga bog‘liq.
Biroq, har bir pedagogik metod o‘zining ijobiy va salbiy tomonlariga ega. Masalan, onlayn
darslar va interaktiv metodlar o‘quvchilarga keng imkoniyatlar yaratgan bo‘lsa-da, ba’zida
texnik muammolar yoki onlayn ta’limni tashkil qilishdagi qiyinchiliklar o‘quvchilarning
samarali ishtirokiga xalaqit berishi mumkin. Shuning uchun, ushbu metodlarni joriy etishda
ehtiyotkorlik bilan yondashish zarur.
Xulosa.
Tadqiqot davomida informatika va axborot texnologiyalari fanini o‘qitishda
axborot savodxonligining o‘rni va uning ta’lim jarayoniga ta'siri chuqur tahlil qilindi. Olingan
natijalar shuni ko‘rsatdiki, axborot savodxonligi nafaqat o‘quvchilarning raqamli
texnologiyalarni samarali qo‘llash malakalarini rivojlantiradi, balki ularning umumiy bilim
olish jarayonida muvaffaqiyatlarini ham oshiradi. Axborot savodxonligi o‘quvchilarga
85
axborotlarni to‘g‘ri tanlash, tahlil qilish va baholashni o‘rgatadi, bu esa ularning tanqidiy
fikrlash ko‘nikmalarini mustahkamlaydi.
Shuningdek, interaktiv metodlar va texnologiyalar yordamida ta’lim jarayonini samarali
tashkil etish, o‘quvchilarning axborot texnologiyalaridan to‘liq foydalanish imkoniyatini
yaratadi. Axborot xavfsizligini o‘rgatish ham o‘qitish jarayonining ajralmas qismi bo‘lib, bu
o‘quvchilarning shaxsiy ma’lumotlarini himoya qilishda va kiberxavflardan saqlanishda muhim
rol o‘ynaydi. Pedagogik metodlar va yondoshuvlar ham ta’lim samaradorligini oshirishda
muhim ahamiyatga ega.
Tadqiqotda ko‘rsatilgan barcha omillar, informatika fanini o‘qitishda axborot
savodxonligini rivojlantirish uchun zarur bo‘lgan metodlar, resurslar va strategiyalarni
yaratishda asos bo‘lib xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:
1.
Jabborov, A., & To‘raqulov, D. (2022).
Informatika va axborot texnologiyalarining
ta’limdagi roli.
Tashkent: O‘zbekiston davlat nashriyoti.
2.
Berg, T., & Rasmusen, H. (2021).
Axborot savodxonligi: Konseptual yondashuvlar va
metodlar.
Springer Nature.
3.
Nazarov, O., & Karimov, S. (2020).
Axborot texnologiyalarining ta’lim jarayonidagi o‘rni va
samaradorligi.
Toshkent: O‘zbekiston ilmiy nashr.
4.
Shakarova, L., & Jumaniyozov, B. (2021).
Ta’limda raqamli texnologiyalar va interaktiv
metodlarni qo‘llash.
Informatika va axborot texnologiyalari jurnali, 3(2), 45-52.
1.
Нормуродова, Садокат. "РАЗВИТИЕ ВООБРАЖЕНИЯ И НАВЫКОВ ТВОРЧЕСКОГО
МЫШЛЕНИЯ УЧАЩИХСЯ 1-ГО КЛАССА ПРИ ОБУЧЕНИИ АЛФАВИТУ С ПОМОЩЬЮ
ПРОГРАММЫ SCRATCH."
Предпринимательства и педагогика
3.3 (2024): 144-150.
2.
Xoliqulovna, Normurodova Sadoqat, and Norova Dilobar Baxromovna. "APP GYVER
PLATFORMA IMKONIYATLARINI OʻRGANISH."
Modern education and development
17.4
(2025): 152-159.
3.
Normurodova, Sadoqat. "OʻQUVCHILARNI DARS MASHGʻULOTLARGA BOʻLGAN
QIZIQISHLARINI
SCRATCH
DASTURI
IMKONIYATLARI
ORQALI
RIVOJLANTIRISH."
Евразийский журнал академических исследований
3.2 Part 4 (2023): 44-
49.
4.
Farrux Qodirov. BUSINESS INNOVATION MODEL OF INCOME AND COSTS FROM THE
PROVISION OF MEDICAL SERVICES TO THE POPULATION. Scienceweb academic papers
collection. 2023/1/1
5.
Farrux Qodirov. ECONOMIC-MATHEMATICAL MODELING OF THE DEVELOPMENT OF
THE PROVISION OF MEDICAL SERVICES TO THE POPULATION. Scienceweb academic papers
collection. 2023/1/1
6.
Mahmudjanovna, Yahyokhonova Muhiba. "Increasing the Effectiveness of the Learning
Process for the Use of Information and Communication Technologies." Academicia Globe 2.04
(2021): 206-211.
7.
Mahmudjanovna, Yahyokhonova Muhiba. "Increasing the Effectiveness of the Learning
Process for the Use of Information and Communication Technologies." Academicia Globe 2.04
86
(2021): 206-211.
8.
Maxmudjonovna, Yaxiyaxonova Muxiba. "Developing full-fledged thinking skills in
firstgraders through the perception of the “surrounding world”(using the example of a Mind
Map)." Czech Journal of Multidisciplinary Innovations 35 (2024): 31-37.
