Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
481
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
XALQARO SAVDO TASHKILOTLARI VA ULARNING KICHIK
DAVLATLAR IQTISODIYOTIGA TA’SIRI
Maxmud Muxammadiyev O’ktam o’g’li
Samarqand iqtisodiyot va servis inistuti
I-bosqich talabasi
Annotatsiya:
Bugungi globallashuv davrida xalqaro iqtisodiy aloqalarning
jadallashuvi milliy iqtisodiyotlarning tashqi omillarga bog‘liqligini yanada
kuchaytirmoqda. Ayniqsa, kichik va rivojlanayotgan davlatlar uchun xalqaro savdo
tashkilotlari - masalan, Jahon Savdo Tashkiloti (JST), Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi
(XVJ), Jahon banki, BMTning Savdo va taraqqiyot konferensiyasi (UNCTAD) -
nafaqat iqtisodiy integratsiya imkoniyatlari, balki iqtisodiy mustaqillikka xavf
tug‘diruvchi omil sifatida ham e’tiborga loyiqdir. Mazkur maqolada xalqaro savdo
tashkilotlarining kichik davlatlar iqtisodiyotiga ko‘rsatayotgan ta’siri chuqur tahlil
qilinadi. Jumladan, ushbu tashkilotlarning asosiy maqsadlari, vazifalari va ularning
savdo siyosatiga ta’siri o‘rganiladi. JST doirasidagi erkin savdo bitimlari kichik
davlatlarga bozorga kirish imkoniyatlarini kengaytirsa-da, ularning mahalliy ishlab
chiqaruvchilarini raqobatga dosh berolmaydigan holatga keltirishi ehtimoli ham ko‘rib
chiqiladi. Xususan, kichik iqtisodiyotlar o‘z milliy sanoatini himoya qilishda
qiyinchiliklarga duch kelmoqda, chunki erkin savdo siyosati subsidiyalar, bojlar va
import cheklovlarini kamaytirishni talab qiladi. Shu bilan birga, xalqaro tashkilotlar
texnik yordam, bilim almashinuvi va infratuzilmani rivojlantirish bo‘yicha muhim rol
o‘ynashi e’tiborga olinadi. Maqolada O‘zbekiston kabi rivojlanayotgan davlatlar
misolida xalqaro savdo tashkilotlari bilan hamkorlikning ijobiy va salbiy jihatlari
amaliy misollar bilan tahlil qilinadi. Xulosa sifatida, kichik davlatlar ushbu
tashkilotlardan samarali foydalana olishlari uchun milliy manfaatlarga moslashgan
savdo strategiyasini ishlab chiqishlari va iqtisodiy suverenitetni saqlab qolish
choralarini ko‘rishlari lozimligi ta’kidlanadi.
Kalit so‘zlar:
JST, savdo, iqtisodiyot, suverenitet, integratsiya, bojxona, subsidiya,
raqobat, kredit, import
Abstarct:
In today’s era of globalization, the acceleration of international
economic relations has further increased the dependence of national economies on
external factors. Especially for small and developing countries, international trade
organizations - such as the World Trade Organization (WTO), International Monetary
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
482
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Fund (IMF), World Bank, and the United Nations Conference on Trade and
Development (UNCTAD) - are not only significant for economic integration
opportunities but also pose risks to economic independence. This article provides an
in-depth analysis of the impact of international trade organizations on the economies
of small countries. Specifically, it examines the main goals, functions, and influence of
these organizations on trade policies. While the free trade agreements under the WTO
expand market access for small countries, they may also place local producers in a
position where they cannot compete effectively. Notably, small economies face
difficulties in protecting their national industries, as free trade policies require reducing
subsidies, tariffs, and import restrictions. At the same time, the important role of
international organizations in providing technical assistance, knowledge exchange, and
infrastructure development is acknowledged. The article analyzes both the positive and
negative aspects of cooperation with international trade organizations using practical
examples from developing countries like Uzbekistan. In conclusion, it is emphasized
that small countries need to develop trade strategies aligned with their national interests
and take measures to preserve economic sovereignty in order to effectively benefit
from these organizations.
Keywords:
WTO, trade, economy, sovereignty, integration, customs, subsidy,
competition, credit, import
Kirish
. Bugungi globallashuv asrida xalqaro iqtisodiy aloqalar tobora kuchayib,
milliy davlatlarning iqtisodiy suvereniteti va barqarorligiga ta’sir ko‘rsatmoqda.
Xususan, kichik va rivojlanayotgan davlatlar uchun xalqaro savdo tashkilotlari
iqtisodiy o‘sish va rivojlanishning muhim omiliga aylangan bo‘lsa-da, ularning ta’siri
murakkab va ko‘p qirrali hisoblanadi. Jahon Savdo Tashkiloti (JST), Xalqaro Valyuta
Jamg‘armasi (XVJ), Jahon banki kabi xalqaro institutlar kichik davlatlarning global
iqtisodiyotga integratsiyasini ta’minlash bilan birga, ularning ichki iqtisodiy siyosatiga
ham sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. JST kabi tashkilotlar tomonidan ilgari surilgan erkin
savdo tamoyillari kichik davlatlarga yangi bozorlar va investitsiyalar jalb qilish
imkonini beradi. Biroq, shu bilan birga, erkin savdo siyosati kichik davlatlarning o‘z
milliy sanoatini himoya qilish imkoniyatlarini cheklashi, ularni kuchliroq iqtisodiyotlar
bilan raqobat qilishga majbur qilishi mumkin. Masalan, bojxona tariflarining
kamaytirilishi yoki yo‘q qilinishi, subsidiyalarning qisqarishi kichik ishlab
chiqaruvchilarni bozordan siqib chiqishga olib kelishi ehtimoli mavjud. Bu esa
iqtisodiy barqarorlik va bandlikka salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Xalqaro moliyaviy
tashkilotlarning, jumladan, XVJ va Jahon bankining iqtisodiy islohotlar bo‘yicha
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
483
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
tavsiyalari va shartlari kichik davlatlar iqtisodiyotining rivojlanish yo‘nalishini
belgilaydi. Ko‘pincha bu islohotlar bozorni liberallashtirish, davlat sektorining
qisqarishi va davlat xarajatlarining optimallashtirilishini o‘z ichiga oladi. Bu
jarayonlar, agar milliy iqtisodiy sharoitlar va ijtimoiy muhit yetarlicha hisobga
olinmasa, ijtimoiy tengsizlikning oshishiga va aholi qatlami orasida qashshoqlik
darajasining ko‘tarilishiga sabab bo‘lishi mumkin. Shuningdek, kreditlarning shartlari
va hajmi kichik davlatlar uchun qiyinchiliklar tug‘dirishi, qarz yukining oshishi va
mustaqil iqtisodiy siyosat yuritishni cheklashi mumkin. Ammo, xalqaro savdo
tashkilotlari kichik davlatlar uchun nafaqat muammolar, balki imkoniyatlar ham
yaratadi. Texnik yordam, tajriba almashinuvi va infratuzilmani rivojlantirish
sohasidagi loyihalar davlatlarning iqtisodiy raqobatbardoshligini oshirishga xizmat
qiladi. Shu bilan birga, xalqaro tashkilotlar orqali kichik davlatlar o‘z manfaatlarini
xalqaro maydonda ilgari surish, qonunlarni muvofiqlashtirish va savdo shartnomalarini
imzolash imkoniga ega bo‘ladi. O‘zbekiston misolida xalqaro savdo tashkilotlari bilan
hamkorlikning ijobiy va salbiy tomonlari yaqqol namoyon bo‘ladi. Mamlakat iqtisodiy
islohotlar va tashqi savdoni rivojlantirishga katta e’tibor qaratayotgan bir paytda,
xalqaro tashkilotlarning talab va tavsiyalari mahalliy ishlab chiqaruvchilar va
sanoatning raqobatbardoshligini oshirishda muhim rol o‘ynamoqda. Shu bilan birga,
davlat mustaqilligini saqlab qolish, ijtimoiy himoyani kuchaytirish va iqtisodiy
xavfsizlikni ta’minlash muhim vazifalardan biri hisoblanadi. Umuman olganda,
xalqaro savdo tashkilotlari kichik davlatlar uchun ham imkoniyatlar, ham
muammolarni olib keladi. Ularning iqtisodiy ta’siri mamlakatning iqtisodiy siyosati,
milliy qobiliyati va tashqi muhitga moslashuvchanligiga bog‘liq. Shu bois, kichik
davlatlar uchun xalqaro tashkilotlar bilan samarali hamkorlikni yo‘lga qo‘yish va
milliy manfaatlarni himoya qiluvchi iqtisodiy strategiyalar ishlab chiqish muhimdir.
Xalqaro savdo tashkilotlari global iqtisodiyotning muhim institutlari bo‘lib, ular
davlatlar o‘rtasidagi savdo munosabatlarini tartibga solish, erkin savdoni rivojlantirish,
nizolarni hal qilish va iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashga xizmat qiladi. Jahon Savdo
Tashkiloti (JST) eng asosiy savdo tashkiloti hisoblanadi. JST a’zolari o‘rtasida savdo
cheklovlarini kamaytirish, bojxona tariflarini pasaytirish va standartlarni
muvofiqlashtirish yo‘li bilan savdoni erkinlashtirishga qaratilgan qoidalar ishlab
chiqadi. Shu bilan birga, Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi (XVJ) va Jahon banki kabi
moliyaviy institutlar iqtisodiy barqarorlikni saqlash, rivojlanayotgan davlatlarga
moliyaviy yordam ko‘rsatish va iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishda muhim rol
o‘ynaydi. Xalqaro savdo tashkilotlarining asosiy vazifalaridan biri savdo siyosatidagi
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
484
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
nizolarni muvofiqlashtirishdir. JST nizolarni hal qilish mexanizmi yordamida a’zolar
o‘rtasida yuzaga kelgan savdo kelishmovchiliklarini tartibga soladi va adolatli hal
etishga intiladi. Bu kichik davlatlar uchun juda muhim, chunki ular o‘z manfaatlarini
global maydonda himoya qilishda katta davlatlarga nisbatan zaif bo‘lishadi. Kichik
davlatlar iqtisodiyoti o‘zining chegaralangan ichki bozori, sanoat infratuzilmasining
yetishmasligi va tashqi savdoga yuqori darajada bog‘liqligi bilan ajralib turadi. Bunday
davlatlar ko‘pincha asosiy daromad manbai sifatida eksportga tayanadi va shu bilan
birga, tashqi bozorlardagi narxlar va talab o‘zgarishlaridan katta ta’sir oladi. Shuning
uchun, xalqaro savdo tashkilotlari kichik davlatlarning iqtisodiy rivojlanishida muhim
o‘rin tutadi. Biroq, kichik davlatlar uchun xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikda ba’zi
xavf-xatarlar ham mavjud. Masalan, erkin savdo tamoyillarini qabul qilish mahalliy
ishlab chiqaruvchilarni kuchliroq xorijiy raqobatchilar bilan raqobat qilishga majbur
qiladi. Natijada, kichik davlatlarning sanoat sektori zararlanishi, ish o‘rinlari qisqarishi
va iqtisodiy barqarorlikning buzilishi mumkin. Xalqaro savdo tashkilotlari kichik
davlatlarga bir qator ijobiy imkoniyatlar yaratadi. Birinchidan, JST orqali kichik
davlatlar o‘z mahsulotlarini global bozorga chiqarish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Bu esa
eksport hajmini oshirish, yangi investorlarni jalb qilish va iqtisodiy o‘sishni
rag‘batlantirish uchun muhimdir. Ikkinchidan, xalqaro moliyaviy institutlar orqali
kichik davlatlar texnik yordam, kreditlar va investitsiyalar oladi. Bu mablag‘lar
iqtisodiy infratuzilmani rivojlantirish, sanoatni modernizatsiya qilish va ijtimoiy
loyihalarni amalga oshirishda katta yordam beradi. Uchinchidan, xalqaro tashkilotlar
kichik davlatlarga iqtisodiy islohotlar, qonunchilikni yaxshilash va raqobatbardosh
siyosatni ishlab chiqishda maslahat beradi. Bu yordam davlatlarni yanada ochiq va
samarali iqtisodiyotga aylantirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga, xalqaro savdo
tashkilotlarining kichik davlatlar iqtisodiyotiga ta’siri har doim ham ijobiy emas.
JSTning erkin savdo tamoyillari kichik davlatlarning o‘z sanoatini himoya qilish
imkoniyatlarini qisqartiradi. Misol uchun, bojxona tariflari kamaytirilganda, mahalliy
ishlab chiqaruvchilar arzonroq va ko‘p ishlab chiqarilgan xorijiy mahsulotlar bilan
raqobatlashishga majbur bo‘ladi. Bu esa ko‘plab korxonalar yopilishiga, ish
o‘rinlarining qisqarishiga olib kelishi mumkin. Bundan tashqari, xalqaro moliyaviy
institutlarning talab va shartlari kichik davlatlarda ijtimoiy siyosat va davlat
aralashuvini qisqartirishga olib keladi. Ko‘pincha bunday islohotlar kambag‘allik
darajasining oshishi, sog‘liqni saqlash va ta’lim tizimining zaiflashishi bilan bog‘liq
bo‘ladi. Natijada, ijtimoiy tengsizlik oshishi va aholi hayot sifati pasayishi mumkin.
Shuningdek, xalqaro tashkilotlarning iqtisodiy shartlari kichik davlatlarning iqtisodiy
suverenitetini cheklashi mumkin. Masalan, XVJ tomonidan belgilangan siyosat
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
485
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
yo‘llarini bajarish uchun davlat o‘z mustaqil iqtisodiy qarorlarini qisman yoki to‘liq
cheklashi mumkin. O‘zbekiston - Markaziy Osiyoda joylashgan rivojlanayotgan kichik
davlat sifatida xalqaro savdo tashkilotlari bilan o‘zaro munosabatlarini faol
rivojlantirmoqda. Mamlakat JST a’zosi sifatida savdoni liberallashtirish, xorijiy
investitsiyalarni jalb qilish va eksport salohiyatini oshirish yo‘lida ko‘plab islohotlar
amalga oshirmoqda. O‘zbekistonning xalqaro savdo tashkilotlari bilan hamkorligi
iqtisodiyotining turli sohalariga ta’sir ko‘rsatmoqda. Masalan, paxta sanoatining
modernizatsiyasi va agrar sektorning diversifikatsiyasi xalqaro talab va standartlarga
moslashtirilmoqda. Shu bilan birga, milliy sanoatni himoya qilish va mahalliy ishlab
chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha chora-tadbirlar ham muhim hisoblanadi.
Shuningdek, O‘zbekiston xalqaro moliyaviy tashkilotlar bilan kreditlar, grantlar va
texnik yordam olish orqali infratuzilmani rivojlantirish, energetika va transport
sohalarini modernizatsiya qilishga katta e’tibor qaratmoqda. Biroq, bu hamkorlik
ba’zida mamlakat iqtisodiy suverenitetini cheklash xavfini tug‘diradi. Xalqaro savdo
tashkilotlari kichik davlatlar iqtisodiyotiga ko‘plab imkoniyatlar yaratadi, shu bilan
birga ularning oldida jiddiy muammolar ham mavjud. Erkin savdo tamoyillarining
kiritilishi kichik davlatlarga yangi bozorlar ochadi, investitsiyalarni jalb qiladi va
iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantiradi. Ammo, raqobat sharoitida mahalliy ishlab
chiqaruvchilar zarar ko‘rishi, ijtimoiy sohalar qisqarishi va iqtisodiy mustaqillik
yo‘qotilishi mumkin. Shu bois, kichik davlatlar xalqaro savdo tashkilotlari bilan
hamkorlikda milliy manfaatlarni birinchi o‘ringa qo‘yuvchi strategiyalar ishlab
chiqishi zarur. Milliy sanoatni himoya qilish mexanizmlari, raqobatbardoshlikni
oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar, ijtimoiy himoya va barqaror iqtisodiy siyosatni
uyg‘unlashtirish - bularning barchasi kichik davlatlarning xalqaro maydondagi
muvaffaqiyati uchun muhimdir. O‘zbekiston va boshqa kichik davlatlarning tajribasi
shuni ko‘rsatadiki, xalqaro savdo tashkilotlari bilan faol hamkorlik iqtisodiy
rivojlanish uchun muhim omil hisoblanadi, biroq milliy iqtisodiy suverenitetni saqlash
va ijtimoiy barqarorlikni ta’minlashga ham alohida e’tibor berish lozim
1
.
Xulosa.
Xalqaro savdo tashkilotlari (XST) zamonaviy global iqtisodiyotning
ajralmas qismi bo‘lib, davlatlar o‘rtasidagi iqtisodiy integratsiya va hamkorlikni
rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydi. Ayniqsa, kichik davlatlar uchun XSTlar iqtisodiy
o‘sish va barqarorlikni ta’minlashda katta imkoniyatlar yaratadi. Biroq, ushbu
tashkilotlarning ta’siri har tomonlama ijobiy emas, balki ayrim hollarda kichik
1
Tursunov B. Xalqaro iqtisodiy munosabatlar. Toshkent: Ilm ziyo. 2020. 108-b.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
486
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
davlatlarning iqtisodiy suvereniteti va ichki sanoatining zaiflashishiga olib kelishi
mumkin [4, 108-b].
Shu sababli, kichik davlatlar uchun xalqaro savdo tashkilotlari bilan samarali
hamkorlikning shakllanishi milliy manfaatlarni himoya qilish va iqtisodiy
mustaqillikni saqlashga asoslangan bo‘lishi lozim. Xalqaro savdo tashkilotlari kichik
davlatlarga global bozorlar eshiklarini ochib beradi, eksport hajmini oshirish va xorijiy
investitsiyalarni jalb qilish imkonini yaratadi. Jahon Savdo Tashkiloti (JST) doirasida
erkin savdo tamoyillarining joriy etilishi kichik davlatlar mahsulotlarini xalqaro
bozorga chiqarishda samarali vosita bo‘lib xizmat qiladi. Bu esa, o‘z navbatida,
ularning iqtisodiy o‘sish sur’atlarini tezlashtiradi va aholi farovonligini oshirishga
yordam beradi. Bundan tashqari, xalqaro moliyaviy institutlar - Xalqaro Valyuta
Jamg‘armasi (XVJ) va Jahon banki kabi tashkilotlar - kichik davlatlarga kreditlar,
grantlar va texnik yordam ko‘rsatish orqali iqtisodiy infratuzilmani rivojlantirish va
ijtimoiy loyihalarni amalga oshirish imkoniyatini taqdim etadi. Biroq, xalqaro savdo
tashkilotlari tomonidan belgilangan erkin savdo qoidalari kichik davlatlarning milliy
sanoatlarini himoya qilish imkoniyatlarini kamaytiradi. Bojxona tariflarining pasayishi
va subsidiyalarning cheklanishi natijasida mahalliy ishlab chiqaruvchilar kuchli xorijiy
raqobatga duch keladi. Bu holat kichik davlatlarda sanoat tarmoqlarining
zaiflashishiga, ish o‘rinlarining qisqarishiga va iqtisodiy barqarorlikning buzilishiga
olib kelishi mumkin. Shu sababli, kichik davlatlar erkin savdo sharoitlarida
raqobatbardoshlikni oshirish uchun milliy ishlab chiqarishni diversifikatsiya qilish,
innovatsiyalarni rivojlantirish va iqtisodiy siyosatni yanada takomillashtirish zarur.
Shuningdek, xalqaro moliyaviy tashkilotlarning talab va shartlari kichik davlatlarda
ijtimoiy soha va davlat aralashuvining qisqarishiga olib kelishi mumkin. Bu esa
kambag‘allik darajasining oshishi, sog‘liqni saqlash va ta’lim tizimining zaiflashishi
kabi ijtimoiy muammolarni yuzaga keltiradi. Natijada, aholining hayot sifati pasayishi
va ijtimoiy tengsizlik kuchayishi xavfi mavjud. Shu bois, xalqaro savdo tashkilotlari
bilan hamkorlikda ijtimoiy himoya mexanizmlarini saqlab qolish va yanada
mustahkamlash bo‘yicha samarali choralar ko‘rilishi lozim. Kichik davlatlarning
xalqaro savdo tashkilotlari bilan o‘zaro munosabatlari iqtisodiy suverenitetning
himoyasiga qaratilgan muhim aspektdir. Ko‘pincha, xalqaro moliyaviy institutlar
tomonidan qo‘yilgan iqtisodiy shartlar kichik davlatlarning mustaqil iqtisodiy siyosat
yuritish imkoniyatlarini cheklaydi. Bu esa o‘z navbatida mamlakatlarning o‘z ichki
resurslarini boshqarish va milliy iqtisodiy manfaatlarni to‘liq himoya qilish
qobiliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli, kichik davlatlar xalqaro tashkilotlar
bilan hamkorlikda milliy iqtisodiy strategiyalarni ishlab chiqishda iqtisodiy
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
487
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
suverenitetni saqlash va mustahkamlashga alohida e’tibor qaratishi zarur. O‘zbekiston
misolida xalqaro savdo tashkilotlari bilan hamkorlikning ijobiy va salbiy tomonlari
yaqqol ko‘rinib turibdi. O‘zbekiston JST a’zosi sifatida savdo liberalizatsiyasini
amalga oshirib, eksport salohiyatini oshirishga erishmoqda. Shuningdek, xalqaro
moliyaviy yordamlar orqali infratuzilmani rivojlantirish va sanoatni modernizatsiya
qilish imkoniga ega bo‘lmoqda. Biroq, ushbu jarayonda milliy sanoatni himoya qilish
va iqtisodiy suverenitetni saqlash muammolari ham yuzaga kelmoqda. Shu bois,
O‘zbekiston uchun xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikda milliy manfaatlarni birinchi
o‘ringa qo‘yuvchi muvozanatli siyosatni yuritish muhimdir. Xulosa qilib aytganda,
xalqaro savdo tashkilotlari kichik davlatlar uchun ham imkoniyatlar, ham qiyinchiliklar
manbai hisoblanadi. Ular kichik davlatlarning iqtisodiy rivojlanishiga katta hissa
qo‘shadi, global bozorlar va moliyaviy resurslarga chiqishni ta’minlaydi. Shu bilan
birga, xalqaro tashkilotlarning iqtisodiy shartlari va erkin savdo tamoyillari kichik
davlatlarning ichki sanoati va iqtisodiy suverenitetiga ta’sir qilishi mumkin. Shu bois,
kichik davlatlar xalqaro savdo tashkilotlari bilan hamkorlikda milliy iqtisodiy
manfaatlarini himoya qilish, raqobatbardoshlikni oshirish va ijtimoiy barqarorlikni
ta’minlashga qaratilgan muvozanatli strategiyalar ishlab chiqishlari kerak. Faqat shu
yo‘l bilan ular xalqaro iqtisodiy maydonda o‘z o‘rnini mustahkamlay oladi va
farovonlik darajasini oshira oladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.World Trade Organization (WTO). “Understanding the WTO: Basics” [Online].
https://www.wto.org/english/thewto_e/whatis_e/tif_e/fact1_e.htm
2.Qodirov, A., & Yo‘ldoshev, M. (2021). “O‘zbekiston Respublikasining Jahon
Savdo Tashkilotiga a’zo bo‘lishi va iqtisodiyotga ta’siri.”
Iqtisodiyot va boshqaruv
,
3(12), 45-58
.3.Krugman, P., Obstfeld, M., & Melitz, M. (2018).
International Economics:
Theory and Policy
(11th Edition). Pearson.
4. Tursunov B. Xalqaro iqtisodiy munosabatlar. Toshkent: Ilm ziyo. 2020. 108-b.
5.International Monetary Fund (IMF). (2023).
Annual Report on Global
Economic Developments
. Washington, D.C.: IMF Publications
6.Karimov, S. (2019). “O‘zbekiston va xalqaro savdo tashkilotlari: hamkorlik
istiqbollari.”
Moliya va iqtisodiyot
, 4(8), 22-35.
7.Rodrik, D. (2011).
The Globalization Paradox: Democracy and the Future of
the World Economy
. W. W. Norton & Company.
8.Raxmonov, D. (2022). “Xalqaro moliyaviy institutlar va O‘zbekiston
iqtisodiyotining rivojlanishi.”
Iqtisodiy tahlil
, 1(10), 60-72.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
488
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
9.Baldwin, R. (2016).
The Great Convergence: Information Technology and the
New Globalization
. Harvard University Press.
10.Nazarov, F. (2023). “O‘zbekiston iqtisodiyotining xalqaro savdo tizimiga
integratsiyasi.”
Toshkent iqtisodiyot instituti axboroti
, 2(5), 15-27. 11.United Nations
Conference on Trade and Development (UNCTAD). (2022).
World Investment Report
.
Geneva: UNCTAD.
1.
O‘zbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi. Aholining
bandligi va masofaviy ish bozorining rivojlanishi. – T.: BMMV, 2023. – 88 b.
2.
Каримова, Д. Э. (2024). Лингвистический Анализ Временных Отношений
В Русском И Узбекском Языках.
Miasto Przyszłości
,
53
, 919-922.
3.
Ashkabilovna, K. D. (2022). Expression of the relation of precedence in NGN
with the subordinate part of time in Russian (on the material of works of art by
Russian writers).
The Peerian Journal
,
11
, 102-106.
4.
Karimova,
D.
(2022).
ВЫРАЖЕНИЕ
ОТНОШЕНИЯ
ПРЕДШЕСТВОВАНИЯ В СПП С ПРИДАТОЧНОЙ ЧАСТЬЮ ВРЕМЕНИ
В РУССКОМ ЯЗЫКЕ (НА МАТЕРИАЛЕ ХУДОЖЕСТВЕННЫХ
ПРОИЗВЕДЕНИЙ
РУССКИХ
ПИСАТЕЛЕЙ).
Science
and
innovation
,
1
(B7), 487-493.
5.
Eshkobilovna, K. D., Soatovich, Y. A., & Ugli, Y. A. M. Formation of Written
Communicative Competences at the Initial Stage of Training of Rfl.
Academicia
Globe
,
2
(05), 325-329.
6.
Eshqobilovna, K. D., Xushbakovna, X. S., & Sitora, R. (2021). Modern Written
Communication:
Lingu-Methodological
Basis
of
Learning
and
Control.
European journal of innovation in nonformal education
,
1
(2), 169-171.
7.
Kalimbetov, B. Y., Tukhtakuziyev, A., Usmanov, A. S., Orymbetova, G. E.,
Umbataliyev, N. A., & Karimova, D. (2020). Study of the process of movement
stability of mounted cultivator working bodies on combined inter-tillage of
vegetable crops.
Eurasian Journal of BioSciences
,
14
(1).
8.
Базарнова, О. В., & Каримова, Д. Э. (2019). О СЕМАНТИЗАЦИИ
РАЗГОВОРНО-МАРКИРОВАННОЙ
ЛЕКСИКИ
В
САМОСТОЯТЕЛЬНОМ ЧТЕНИИ.
Опыт и перспективы обучения
иностранным языкам в евразийском образовательном пространстве
, (4),
78-82.
9.
Расулова, З. Х., & Каримова, Д. Э. (2019). МЕСТО И СПОСОБЫ
ВЫРАЖЕНИЯ
РУССКОГО
СКАЗУЕМОГО
В
БЕЗЛИЧНЫХ
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
489
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
ПРЕДЛОЖЕНИЯХ.
Современные исследования в области преподавания
иностранных языков в неязыковом вузе
, (8), 55-60.
10.
Каримова, Д., & Авазова, С. (2019). ОБУЧЕНИЕ КОРРЕЛЯЦИИ
ТВЕРДЫХ И МЯГКИХ СОГЛАСНЫХ В КУРСЕ ФОНЕТИКИ РУССКОГО
ЯЗЫКА.
Интернаука
, (10), 28-29.
11.
Каримова, Д. Э., Авазова, С. А., & Хужманов, С. Х. (2019).
ОСОБЕННОСТИ ОПИСАНИЯ МНОГОЗНАЧНЫХ СЛОВ В УЧЕБНОМ
СЛОВАРЕ.
Интернаука
, (45-1), 86-88.
12.
Каримова, Д. Э. (2018). РОЛЬ КОННОТАЦИИ В ПРОЦЕССЕ ОБУЧЕНИЯ
РУССКОМУ ЯЗЫКУ.
Интернаука
, (23-1), 67-68.
13.
Дустова, Д. С., & Каримова, Д. Э. Формирование у младших школьников
текстовых умений на уроках русского языка.
innovation in the modern
education system
, 69.
14.
Eshkobilovna, K. D., Soatovich, Y. A., & Ugli, Y. A. M. Formation of Written
Communicative Competences at the Initial Stage of Training of Rfl.
Academicia
Globe
,
2
(05), 325-329.
15.
Нормуротова,
А.,
&
Фаттоева,
Ў.
(2025).
ВНЕДРЕНИЕ
ЕСТЕСТВЕНСТВЕННЫХ НАУК И РОЛЬ И ЗНАЧЕНИЕ НАУКИ В
НАЧАЛЬНОМ
ОБРАЗОВАНИИ.
Предпринимательства
и
педагогика
,
4
(1), 191-196.
16.
QIZI, N. A. K., & ASHURQULOVNA, F. O. G. I. TABIIY FANLARNING
JORIY ETILISHI HAMDA BOSHLANG ‘ICH TA’LIMDA SCIENCE
FANINING O ‘RNI VA AHAMIYATI.
17.
Normurotova, A. K. (2024). TABIIY FANLARNI O ‘QITISH
MEXANIZMLARINI
TAKOMILLASHTIRISHNING
MAZMUN
MOHIYATI.
Inter education & global study
, (4 (1)), 29-36.
18.
Ulug‘bekovna, I. N., & Hosila, P. BOSHLANG ‘ICH SINFLARDA
MATEMATIKA O ‘QITISHDA INNOVATSION YONDASHUVLAR.
19.
Ulug‘bekovna, I. N. BOSHLANG ‘ICH SINFDA GEOMETRIK
TASAVVURLARNI SHAKLLANTIRISHDA KUB VA KUBOIDNING O
‘RNI.
20.
Ахмедова, У. (2023). DEVELOPMENT OF WRITTEN SPEECH IN
MEDICAL STUDENTS IN THE RUSSIAN LANGUAGE CLASSES IN A
MEDICAL UNIVERSITY.
European Journal of Interdisciplinary Research and
Development
,
16
, 308-315.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
490
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
21.
Ахмедова, У., & Суяркулова, З. (2023). Интерактивные методы обучения
русскому языку в медицине.
Образование наука и инновационные идеи в
мире
,
18
(3), 17-20.
22.
Ахмедова, У. Э. (2023). КУЛЬТУРА РЕЧИ СТУДЕНТОВ И ЕЁ
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ НА ЗАНЯТИЯХ РУССКОГО ЯЗЫКА В
МЕДИЦИНСКОМ ВУЗЕ.
INTEGRATION OF SCIENCE, EDUCATION AND
PRACTICE. SCIENTIFICMETHODICAL JOURNAL
,
4
(1), 47-51.
23.
Ахмедова,
У.
Э.
(2020).
ЭФФЕКТИВНОСТЬ
ТЕХНОЛОГИИ
НАКОПЛЕНИЯ
И
СИСТЕМАТИЗАЦИИ
ИНФОРМАЦИИ
НА
ЗАНЯТИЯХ РУССКОГО ЯЗЫКА В МЕДИЦИНСКОМ ВУЗЕ.
In
Университетская наука: взгляд в будущее
(pp. 708-710).
24.
Ахмедова, У. Э. (2018). ТЕРМИНОЛОГИЯ И ЕЁ ИСПОЛЬЗОВАНИЕ В
УЧЕБНОМ ПРОЦЕССЕ ПО РУССКОМУ ЯЗЫКУ В МЕДИЦИНСКОМ
ВУЗЕ.
Актуальные проблемы гуманитарных и естественных наук
, (8), 84-
86.
25.
Ахмедова, У. Э. (2018). ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИННОВАЦИОННЫХ
ТЕХНОЛОГИЙ В РАЗВИТИИ ВИДОВ РЕ-ЧЕВОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ НА
ЗАНЯТИЯХ РУССКОГО ЯЗЫКА В МЕДИЦИНСКОМ ВУЗЕ.
Инновации в
образовании и медицине. Материалы V Все
,
18
.
26.
Ахмедова, У. Э. (2017). Значение внеаудиторной работы в повышении
эффективности занятий русского языка в медицинских вузах.
Инновации в
образовании и медицине. Материалы IV Всероссийской на
,
46
.
27.
Ахмедова, У. Э. (2018). ЗНАКОМСТВО С ЛЕКСИЧЕСКОЙ
СИНОНИМИЕЙ НА ЗАНЯТИЯХ РУССКОГО ЯЗЫКА.
10.00. 00-
ФИЛОЛОГИЯ ФАНЛАРИ
,
13
.
28.
Ахмедова, У. Э. (2021). Сходства и различия между предлогами русского
языка и окончаниями узбекского языка (на примере употребления с
существительными).
Молодой ученый
, (10), 220-222.
29.
Inogamova,
D.,
&
Rakhmatullayeva,
F.
(2025).
TRAINING
PHARMACOLOGY
STUDENTS
IN
BOTANICAL
KNOWLEDGE.
International journal of medical sciences
,
1
(2), 118-121.
30.
Иногамова, Д. Р. (2025, March). ОРГАНИЗАЦИЯ УЧЕБНОЙ
ДЕЯТЕЛЬНОСТИ СТУДЕНТОВ НА УРОКАХ ГОСПИТАЛЬНОЙ
ПЕДАГОГИКИ
В
ВЫСШИХ
УЧЕБНЫХ
ЗАВЕДЕНИЯХ.
In
INTERNATIONAL
CONFERENCE
ON
INTERDISCIPLINARY
SCIENCE
(Vol. 2, No. 3, pp. 102-108).
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
491
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
31.
Иногамова, Д., & Баротов, М. (2024). “ФИЗИКА ВА БИОЛОГИЯ”
ДАРСЛАРИДА ЗАМОНАВИЙ ТАЪЛИМ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИДАН
ФОЙДАЛАНИШ ИСТИҚБОЛЛАРИ.
Journal of science-innovative research
in Uzbekistan
,
2
(9), 54-63.
32.
Иногамова, Д. Р., & Штырова, А. М. (2024). ПЕДАГОГИКА И
ПСИХОЛОГИЯ ДОШКОЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ ОБЕСПЕЧИВАЮТ
УСЛОВИЯ ВСЕСТОРОННЕГО РАЗВИТИЯ ДЕТЕЙ.
Multidisciplinary
Journal of Science and Technology
,
4
(6), 452-455.
33.
Иногамова, Д. Р., Шигакова, Л. А., & Умарова, З. Х. (2023). Использование
виртуальны
программ
в
преподавании
медицинской
биологии.
PEDAGOGICAL SCIENCES AND TEACHING METHODS
,
2
(23),
58-62.
34.
Иногамова, Д. (2023). Методические основы преподавания медицинской
генетики в профессиональных колледжах. Каталог авторефератов, 1(1), 1–
21. извлечено от
https://inlibrary.uz/index.php/autoabstract/article/view/42669
35.
Иногамова, Д. (2009). Методические основы преподавания медицинской
генетики в профессиональных колледжах.
Каталог авторефератов
,
1
(1),
1-21.
36.
Abulova, M. K. (2023). THE ROLE OF LEGAL EDUCATION IN
REFORMING THE EDUCATION SYSTEM.
World Bulletin of Social
Sciences
,
22
, 39-40.
37.
Mirzayeva, F. O., & Abulova, M. K. (2023). DEMOKRATIK JAMIYATDA
PEDAGOGIK HAMKORLIK MUHITI ASOSIDA MUSTAQIL FIKRLOVCHI
BARKAMOL
SHAXSNI
SHAKLLANTIRISH.
Science
and
innovation
,
2
(Special Issue 12), 302-305.
38.
Abulova, M. K. (2023). The Concept of the Family in Modern Society and its
Main Tasks in the Republic of Uzbekistan.
Journal of Pedagogical Inventions
and Practices
,
20
, 47-51.
39.
Mirzayeva, F. O., & Abulova, M. K. (2023). PREPARING FUTURE
TEACHERS FOR EDUCATIONAL ACTIVITY BASED ON INNOVATIVE
TECHNOLOGIES.
Galaxy
International
Interdisciplinary
Research
Journal
,
11
(12), 548-552.
40.
МАМАДИЁРОВ,
О.
У.
ПРИМЕНЕНИЕ
СОВРЕМЕННЫХ
ИНФОРМАЦИОННЫХ
ТЕХНОЛОГИЙ
В
СОЗДАНИИ
ИННОВАЦИОННЫХ
СТРАХОВЫХ
УСЛУГ.
НАУЧНЫЙ
ЛИДЕР
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
492
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Учредители:
Общество
с
ограниченной
ответственностью
Международный издательский дом" ВОРЛДСАЙПАБЛ"
, (3), 50-54.
41.
Mamadiyorov, O. U. (2024). INSON SALOHIYATINI OSHIRISH VA
INNOVATSIYALAR.
Academic research in educational sciences
,
5
(TSUE
Conference 1), 285-287.
42.
Mamadiyorov, O. U., Rahmatov, X. S. U., & Rahmonov, A. I. U. (2024).
REFORMS TO PROTECT AND PROMOTE PUBLIC HEALTH.
Academic
research in educational sciences
,
5
(TSUE Conference 1), 360-363.
43.
Мамадиёров, О. (2023). Ўзбекистoндa oзиқ-oвқaт хaвфсизлигини
тaъминлaшнинг ўзигa хoс хусусиятлaри.
International Journal of Finance
and Digitalization
,
2
(01), 1-11.
44.
Мамадиёров, О. У. (2020). ВЛИЯНИЕ ОТКРЫТЫХ ТРАНШЕЙ НА
РАЗВИТИЕ
СЕЛЬСКОГО
ХОЗЯЙСТВА.
Россия:
тенденции
и
перспективы развития
, (15-2), 240-240.
45.
Sh, S., & Mamadierov, O. (2019). LAST TRENDS IN DEVELOPMENT OF
COST MANAGEMENT SYSTEMS.
Экономика и социум
, (4 (59)), 65-67.
46.
Мамадиеров,
О.
(2019).
БЕЗОПАСНОСТЬ
ПИЩЕВЫХ
ПРОДУКТОВ.
Экономика и социум
, (4 (59)), 489-491.
47.
Bulut, M., Muminov, N., Korkut, C., & Rakhmonow, R. (2019). Rejuvenating
silkroad: past, present and future of Turkey-Uzbekistan relations.
48.
Мамадиёров,
О.
У.
(2019).
БЕЗОПАСНОСТЬ
ПРОДУКТОВ
ПИТАНИЯ.
Экономика и социум
, (4 (59)), 492-496.
49.
Ashurov, N. R. (2022). Umbarova NX Boshlang ‘ich sinf texnologiya darslarida
qog ‘oz va kartondan amaliy ishlarni tashkil etishda o ‘qituvchining metodik
tayyorgarligini
takomillashtirish.
Monografiya. Monografiya"
Denov-
2022, 160.
50.
Умбарова,
Н.
(2023).
МЕТОДИКА
ИСПОЛЬЗОВАНИЯ
ИНТЕРАКТИВНЫХ МЕТОДОВ НА УРОКАХ ТЕХНОЛОГИИ В
НАЧАЛЬНОМ КЛАССЕ. Предпринимательства и педагогика, 2(2), 156–
161.
извлечено
от
https://inlibrary.uz/index.php/entrepreneurship-
51.
Umbarova, Nasiba Xolboy Qizi (2023). BOSHLANG’ICH SINF
TEXNOLOGIYA
DARSLARIDA
TEXNOLOGIK
ATAMALARDAN
FOYDALANISH. Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and
social sciences, 3 (1-2), 514-518.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
493
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
52.
Maxsadovich, J. S. (2024). GREK SHAMBALASI (Trigonella foenum-graecum
L.)
NING
INTRODUKSIYASI
VA
AGROTEXNOLOGIYASI.
AGROINNOVATSIYА, 2(1), 217-227.
53.
Normaxmatov, S., & Jumayev, S. (2025). Grek shambalasi (Trigonella foenum-
graecum L.) va uning umumiy tahliliy tavsifi. AGROINNOVATSIYА, 3(1),
100-108.
54.
Normaxmatov, S., & Jumayev, S. (2025). Grek shambalasi (Trigonella foenum-
graecum L.) va uning umumiy tahliliy tavsifi. AGROINNOVATSIYА, 3(1),
100-108.
55.
Abduhamidovna, F. M. (2025). INNOVATIONS IN THE RETAIL SEGMENT
OF BANKING ACTIVITIES IN UZBEKISTAN.
Web of Discoveries: Journal
of Analysis and Inventions
,
3
(3), 88-93.
56.
Фаттахова, М. (2023). Влияние цифровизации на конкурентные
преимущества коммерческих банков.
Актуальные проблемы социально-
гуманитарных наук Актуальные проблемы гуманитарных и социальных
наук
,
3
(5), 108-117.
57.
Fattakhova, M. A. (2022). Green finance instruments and green finance in
Uzbekistan.
The Peerian Journal
,
12
, 106-110.
58.
Kurbanova, M. A. (2022). Demonstration of verbal innovation in children's
word-creation (Lingvopragmatic Approach).
Asian Journal of Research in
Social Sciences and Humanities
,
12
(1), 21-26.
59.
Kurbanova, M. A. (2021). The occurrence of metaphorical nomination in the
speech of Uzbek Children.
ASIAN JOURNAL OF MULTIDIMENSIONAL
RESEARCH
,
10
(4), 444-448.
60.
Abdujabbarovna, K. M. (2020). Expression of connotation through nonverbal
elements in children's communication.
South Asian Journal of Marketing &
Management Research
,
10
(3), 4-10.
61.
Obidova, G., & Tursunova, M. (2023). Pedagogical conditions for the
development of ecological thinking and culture in the process of learning english
by students of natural sciences. In
E3S Web of Conferences
(Vol. 452, p. 07027).
EDP Sciences.
62.
Tursunova, M. I. (2019). APPROACHES TO TEACHING WRITING IN ESL
CLASSES.
In
МОЛОДОЙ
ИССЛЕДОВАТЕЛЬ:
ВЫЗОВЫ
И
ПЕРСПЕКТИВЫ
(pp. 218-220).
63.
Tursunova, M. I. (2023). Information and Communication Technologies in the
Educational Process.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
494
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
64.
Tursunova, M. I. (2022). Specific Features Of Reading And Its Role In Teaching
A Foreign Language.
Indonesian Journal of Innovation Studies
,
18
.
65.
Durdubaeva, R., Beknazarov, K., Nomozov, A., Demir, M., Berdimurodov, E.,
Xojametova, B., ... & Berdimuradov, K. (2025). Exploring protective
mechanisms with triazine ring and hydroxyethyl groups: Experimental and
theoretical insights.
Kuwait Journal of Science
,
52
(1), 100341.
66.
Ахатов, A. A., Тураев, Х. Х., Ашуров, Ж. М., Умбаров, И. А., Тиллаев, Х.
Р., Номозов, A. K., ... & Эшдавлатов, Е. А. (2024). [Cd (OPD) 3SO4]• H2O
Synthesis, structure and Hirshfeld surface analysis of the complex compound
based on Cd (II) salt and O-phenylenediamine.
Вестник. Серия Физическая
(ВКФ)
,
91
(4), 77-85.
67.
Mukimov, A. S., Turaev, K. K., Tojiev, P. J., Nabiev, D. A., & Nomozov, A. K.
(2024). Modern approach to the addition of organomineral additives to increase
cement brand. A review.
Chemical Review and Letters
,
7
(5), 804-815.
68.
Ahatov, A. A., Kha, T. K., Toshkulov, A. K., Ashurov, J. M., Ra, T. K., &
Nomozov, A. K. (2024). Synthesis, crystal structure and properties of tris
(benzene-1.2-diamine-N, N′)-cadmium naphthalene-1, 5-disulfonate trihydrate
complex compound.
Indian Journal of Chemistry
,
63
, 1036-1043.
69.
Nomozov, A. K., Ch, E. S., Jumaeva, Z. E., Todjiev, J. N., Eshkoraev, S. S., &
Umirqulova, F. A. (2024). Experimental and Theoretical Studies of Salsola
oppositifolia Extract as a Novel Eco-Friendly Corrosion Inhibitor for Carbon
Steel in 3% NaCl.
International Journal of Engineering Trends and
Technology
,
72
(9), 312-320.
70.
Eraliyeva, S., Ganiyeva, M., Qo'ldosheva, D., & Zubtiyev, S. (2025). ONA-
YO’LDOSH KOMPLEKSI ZARARLANISHI NATIJASIDA YUZAGA
KELADIGAN HOMILA ICHI GIPOKSIYASI VA UNING HOMILA YURAK-
QON TOMIR SISTEMASI RIVOJLANISHIGA TA’SIRI (ADABIYOTLAR
TAHLILI).
Естественные науки в современном мире: теоретические и
практические исследования
,
4
(2), 81-84.
71.
Bakridin, Z., Ilnur, А., Azamat, N., Markhabo, R., Gulsara, A., Zavqiddin, R., ...
& Sardorbek, A. (2025). Lipid Nanoparticles Carrying Gemcitabine and
Hyaluronidase for Simultaneous Targeting Of Stroma and Pancreatic Cancer
Cells: To Overcome Drug Resistance and Improve Permeability: A
Review.
Journal of Nanostructures
,
15
(1), 219-228.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
495
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
72.
Nigora, K., Bakridin, Z., Gulsara, A., Shahodat, U., & Sardor, Z. (2024).
Histological Analysis of the Influence of Nicotine on the Digestive System of
Rats.
73.
Uktamovich, Z. S. (2025). PATHOMORPHOLOGICAL AND CLINICAL
PECULIARITIES OF RESPIRATORY DISTRESS SYNDROME IN
NEWBORNS BORN TO MOTHERS INFECTED WITH COVID-
19.
Medicine, pedagogy and technology: theory and practice
,
3
(4), 114-121.
74.
Uktamovich, Z. S. (2024). BIRTH TRAUMA IN NEWBORNS (ANALYTICAL
REVIEWS).
75.
Bakridin, Z., Ilnur, А., Azamat, N., Markhabo, R., Gulsara, A., Zavqiddin, R., ...
& Sardorbek, A. (2025). Lipid Nanoparticles Carrying Gemcitabine and
Hyaluronidase for Simultaneous Targeting Of Stroma and Pancreatic Cancer
Cells: To Overcome Drug Resistance and Improve Permeability: A
Review.
Journal of Nanostructures
,
15
(1), 219-228.
76.
MUKHSINOVA, M., Ortikov, U. U., Khudjaeva, F. S., Abduvokhidov, J. Z., &
Abdurazakova, Z. K. EURASIAN BULLETIN OF PEDIATRICS.
EURASIAN
BULLETIN OF PEDIATRICS Учредители: Ташкентский педиатрический
медицинский
институт,
Санкт-Петербургский
государственный
педиатрический медицинский университет
, (3), 98-105.
77.
Мухсинова, М. Х., Утепова, Г. Б., & Убайдуллаева, О. Х. (2023).
КЛИНИКО-ДИАГНОСТИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ МАЛЫХ АНОМАЛИЙ
РАЗВИТИЯ СЕРДЦА У ДЕТЕЙ.
Central Asian Journal of Medical and
Natural Science
,
4
(2), 624-631.
78.
Мухсинова, М. Х., & Убайдуллаева, О. Х. НОВЫЙ ДЕНЬ В
МЕДИЦИНЕ.
НОВЫЙ ДЕНЬ В МЕДИЦИНЕ Учредители: Бухарский
государственный медицинский институт, ООО" Новый день в
медицине",(3)
, 170-175.
79.
Kh, M. M., & Ubaydullaeva, O. H. (2021). Diagnostic and therapeutic aspects
of acute exertional bronchitis in children.
Uzbek medical journal,(6)
, 51-56.
80.
Мухсинова, М. Х., Убайдуллаева, О. Х., Арипова, Г. М., & Аташикова, Р. М.
(2021). Особенности течения острых обструктивных бронхитов и
бронхиолитов у детей раннего возраста при коррекции их
иммуномодулином.
Re-health journal
, (1 (9)), 110-116.
81.
Мухсинова, М. Х., Хужаева, Ф. С., & Абдувохидов, Ж. З. (2021). Малые
аномалии сердца у детей.
Re-health journal
, (2 (10)), 173-181.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
496
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
82.
Мухсинова, М. Х., Маматкулов, Х. М., & Лысенко, Т. Е. (2000).
Взаимосвязь
цитохимической,
метаболической
и
фагоцитарной
активности лейкоцитов при лечении дегей раннего возраста с
обструктивным синдромом.
Мед. журнал Узбекистана.-2000
,
3
, 125.
83.
Ахмедова, Д. И., Мухсинова, М. Х., Абдуразакова, З. К., & Ортиков, У. У.
(2021). Особенности течения коронавирусной инфекции у детей (обзор
литературы).
Re-health journal
, (1 (9)), 117-125.
84.
Мухсинова, М. X., Маматкулов, X. М., & Каримов, М. Ш. (2002). Значение
определения оксипролина в крови для оценки тяжести острого
обструктивного бронхита у детей раннего возраста.
Педиатрия. Журнал
им. ГН Сперанского
,
81
(6), 115-117.
85.
Жуманазарова, Д. К., Мухсинова, М. Х., & Утепова, Г. Б. (2024). ВЛИЯНИЕ
СМАРТФОНОВ, ГАДЖЕТОВ И ДРУГИХ СОВРЕМЕННЫХ ЭКРАННЫХ
ДИВАЙСОВ НА РАЗВИТИЕ РЕЧИ И КОГНИТИВНЫЕ СПОСОБНОСТИ
ДЕТЕЙ ДОШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА.
Академические исследования в
современной науке
,
3
(8), 150-152.
86.
Мухсинова, М. Х., Джалилова, Г. Р., & Рўзиев, Ш. И. (2024). БОЛАЛАРГА
КЎРСАТИЛГАН ПЕДИАТРИК ТИББИЙ ЁРДАМ НУҚСОНЛАРИНИ
БАҲОЛАШ.
Журнал гуманитарных и естественных наук
, (7), 68-71.
87.
Kholmuradovna, M. M., Bektursunovna, U. G., Tashkenbayevich, A. S., &
Khamzayevna, U. O. (2024). Relationship of Blood Oxyproline Level with the
Severity of Obstructive Bronchitis in Children.
American Journal of Pediatric
Medicine and Health Sciences (2993-2149)
,
2
(2), 143-147.
88.
Мухсинова, М. Х., Ходжиметов, Х. А., Илхомова, Х. А., & Абдувохидов, Ж.
З. (2022). CLINICAL AND DIAGNOSTIC FEATURES OF MARFAN
SYNDROME
IN
CHILDREN.
УЗБЕКСКИЙ
МЕДИЦИНСКИЙ
ЖУРНАЛ
,
3
(1).
89.
Mukhsinova, M. (2021). OXYPROLINE AS AN INDICATOR FOR
ASSESSING THE SEVERITY OF ACUTE OBSTRUCTIVE BRONCHITIS
IN CHILDREN.
InterConf
.
90.
Мухсинова, М. Х., Юнусова, Р. Т., & Ильхамова, Х. А. (2021).
ASSESSMENT OF THE SEVERITY OF ACUTE OBSTRUCTIVE
BRONCHITIS AND BRONCHIOLITIS IN EARLY CHILDREN
DEPENDING
ON
THE
LEVEL
OF
OXIPROLIN
IN
THE
BLOOD.
УЗБЕКСКИЙ МЕДИЦИНСКИЙ ЖУРНАЛ
, (SPECIAL 1).
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
497
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
91.
Mukhsinova, M. K. (2021). CONNECTIVE TISSUE HEART DYSPLASIA IN
CHILDREN (LITERATURE REVIEW).
Journal of Healthcare in Developing
Countries (JHCDC)
,
1
(2), 24-27.
92.
MUKHSINOVA, M., Ortikov, U. U., Khudjaeva, F. S., Abduvokhidov, J. Z., &
Abdurazakova, Z. K. EURASIAN BULLETIN OF PEDIATRICS.
EURASIAN
BULLETIN OF PEDIATRICS Учредители: Ташкентский педиатрический
медицинский
институт,
Санкт-Петербургский
государственный
педиатрический медицинский университет
, (3), 98-105.
93.
Собирова, Э. А., & Мухсинова, М. Х. (2020). СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ
ДИАГНОСТИКИ РЕАКТИВНОГО АРТРИТА У ДЕТЕЙ. In
НАУКА И
ТЕХНИКА. МИРОВЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ
(pp. 219-222).
94.
Meliyeva, D. O. (2025). BOSHLANGʻICH SINF OʻQUVCHILARINING
MUSTAQIL ISHLASH KOʻNIKMALARINI INNOVATSION YONDASHUV
ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH MEXANIZMI.
Inter education & global
study
, (2), 320-328.
95.
Мелиева, Д. (2024). Bоshlang ‘ich sinf о ‘quvchilarining mustaqil ishlash
qоbiliyatini rivоjlantirishning davlat miqyоsidagi ahamiyati.
Журнал
универсальных научных исследований
,
2
(5), 1106-1108.
96.
Nurmukhamedova, L. (2023). Education of Students in Need of
Help.
Telematique
,
22
(01), 2636-2641.
97.
Nurmuhamedova, L. S. (2023). Some Issues of Education of Students in Need
of Help.
European Journal of Pedagogical Initiatives and Educational
Practices
,
1
(2), 149-155.
98.
Nurmukhamedova, L. S. (2023). SPECIFIC CHARACTERISTICS OF
EDUCATION OF CHILDREN WITH DISABILITIES IN A FAMILY.
Oriental
Journal of Education
,
3
(03), 66-73.
99.
Nurmukhamedova, L. (2022). SCIENTIFIC-THEORETICAL BASIS OF
STUDYING THE SOCIO-PSYCHOLOGICAL CHARACTERISTICS OF
THE RELATIONSHIP OF CHILDREN WITH SPECIAL NEEDS TO THEIR
PARENTS.
The American Journal of Interdisciplinary Innovations and
Research
,
4
(11), 54-58.
100.
Nurmuhamedova, L. (2022). DEVELOPMENT OF SPEECH OF
MENTALLY RETARDED STUDENTS IN TECHNOLOGY LESSONS.
In
Conference Zone
(pp. 710-714).
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
498
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
101.
Nurmukhamedova, L. S. (2022). THE UNIQUENESS OF FAMILY
RELATIONS TO A CHILD WHO NEEDS SPECIAL HELP.
Oriental Journal
of Education
, 13-19.
102.
Nurmukhamedova, L. S. (2022). THE UNIQUENESS OF FAMILY
RELATIONS TO A CHILD WHO NEEDS SPECIAL HELP.
Oriental Journal
of Education
, 13-19.
103.
Salomova, R. N. (2025, May). ABDUQODIR SHAKURIYNING
JADIDCHILIK
HARAKATIDAGI
OʻRNI.
In
INTERNATIONAL
CONFERENCE ON INTERDISCIPLINARY SCIENCE
(Vol. 2, No. 5, pp. 249-
254).
104.
Muxtorqulova, R., & Salomova, R. N. (2025). Abduqodir Shakuriyning
yangi usul maktablari va o ‘qitish metodikasi.
MAKTABGACHA VA MAKTAB
TA’LIMI JURNALI
,
3
(5).
105.
Саломова, Р. (2025). ТЕХНОЛОГИИ РАЗВИТИЯ ТВОРЧЕСКИХ
СПОСОБНОСТЕЙ
УЧАЩИХСЯ
НАЧАЛЬНОГО
ОБРАЗОВАНИЯ.
Предпринимательства и педагогика
,
4
(1), 123-129.
106.
Salomova, R. N. V. (2025). The Effectiveness of Blended Education in
Educational Institutions.
ASEAN Journal of Educational Research and
Technology
,
4
(1), 33-38.
107.
Rakhimov, B., Shadmanov, A., Salomova, F., Mamatkulov, B., &
Nurmatov, B. (2024). Clinical characteristic of first COVID-19 patients
hospitalized at the multidisciplinary clinic of the Tashkent Medical Academy: A
single-center retrospective study.
Current research in Clinical Medicine and
drug discovery
,
3
(1).
108.
Salomova, R. (2023). METHODOLOGY FOR DEVELOPING
INFORMATION-TECHNOLOGICAL READINESS OF THE FUTURE
INFORMATION TECHNOLOGY (IT) TEACHER ON THE BASIS OF
CLUSTERING FORMS OF EDUCATION.
Science and innovation
,
2
(B2),
680-684.
109.
Саломова, Р. В. ИННОВАЦИОН ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИ ТАЪЛИМ
ТАЪЛИМ ЖАРАЁНИГА ЖОРИЙ ЭТИШ.
ТОШКЕНТ-2021
, 26.
110.
Хушбоқов,
Қ.
(2024).
СОДЕРЖАНИЕ
ФОРМИРОВАНИЯ
СОЦИАЛЬНО-НРАВСТВЕННЫХ
КОМПЕТЕНЦИЙ
У
УЧАЩИХСЯ.
Предпринимательства и педагогика
,
3
(1), 27-34.
111.
Shokirovich, K. K. (2023). " Linguistic study of the concept of" birth"
and" death" in the Uzbek language.
Gospodarka i Innowacje.
,
36
, 263-268.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
499
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
112.
Xushboqov, Q. S. (2022). O ‘ZBEK KIRILL VA LOTIN ALIFBOSI
BORASIDAGI TURLI QARASHLAR.
Central Asian Academic Journal of
Scientific Research
,
2
(5), 385-391.
113.
Djoraevich, E. B., Shokirovich, K. K., Shodievna, K. K., & Gayratovna,
Y. G. A Commentary on a Poem.
International Journal on Integrated
Education
,
4
(3), 122-125.
114.
Бабабекова, Г. Б. (2024). ПОВЫШЕНИЕ ФИНАНСОВОЙ
ГРАМОТНОСТИ ПУТЬ К ОБЕСПЕЧЕНИИ ПРОЧНОЙ ИНТЕГРАЦИИ
НАУКИ И ПРОИЗВОДСТВА В УПРАВЛЕНИИ КАЧЕСТВОМ
ОБРАЗОВАНИЯ.
Science and innovation
,
3
(Special Issue 18), 770-774.
115.
Бабабекова, Г. Б. (2024). РАЗВИТИЯ ПОВЕДЕНЧЕСКИХ
ФИНАНСОВ: КЛЮЧ К ФИНАНСОВОЙ УСТОЙЧИВОСТИ И
БЛАГОПОЛУЧИЮ.
Экономика и социум
, (12-1 (127)), 660-665.
116.
Бабабекова,
Г.
Б.
(2024).
РАЗВИТИЯ
ФИНАНСОВОЙ
ГРАМОТНОСТИ: КЛЮЧ К ФИНАНСОВОЙ УСТОЙЧИВОСТИ И
БЛАГОПОЛУЧИЮ.
Экономика и социум
, (2-2 (117)), 402-407.
117.
Baxtiyarovna, B. G., & Baxtiyarovna, B. N. (2024). NARX
KATEGORIYASIGA BO ‘LGAN NAZARIY QARASHLAR.
Raqamli
iqtisodiyot (Цифровая экономика)
, (6), 465-474.
118.
Baxtiyorovna, B. G. (2024). IQTISODIY ISLOHOTLARNING MILLIY
XO ‘JALIKLARDA NARXNI SHAKLLANISHIGA TASIRI.
Eurasian
Journal of Academic Research
,
4
(7S), 734-737.
119.
Бабабекова, Г. Б. (2023). ОСНОВНЫЕ АСПЕКТЫ РАЗВИТИЯ
ФИНАНСОВОЙ ГРАМОТНОСТИ ПЕДАГОГОВ.
Экономика и социум
, (11
(114)-1), 609-613.
120.
Бабабекова, Г. (2021). Налоговое администрирование в узбекистане и
в зарубежной практике.
Архив научных исследований
,
1
(1).
121.
Бабабекова, Г. Б. (2019). ИННОВАЦИОННОЕ РАЗВИТИЕ
ЭКОНОМИКИ.
Бенефициар
, (35), 15-16.
122.
Naimov, M. (2024). SURXON VOHASINING TURMUSH TARZI,
TARIXIY MADANIYATI VA O ‘ZIGA XOSLIGI.
Journal of universal science
research
,
2
(5), 1089-1094.
123.
Naimov, M. (2024). MUSIQA MASHG ‘ULOTLARIDA BOLALARGA
FOLKLOR QO ‘SHIQLARNI O ‘RGATISH.
Journal of universal science
research
,
2
(5), 1047-1051.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
500
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
124.
Naimov, M. (2024). SONG GENRE-ITS PLACE IN FOLKLORE
ART.
Journal of universal science research
,
2
(5), 1067-1072.
125.
БАХШИ-ДЕСТАНЧИ, П. В. И. (2021). Performing schools and tutorial
methods in the epic art of bagshy-dessanchy.
РЕДАКЦИОННАЯ КОЛЛЕГИЯ
,
72.
126.
Jasurbek,
F.,
&
Baxtiyor,
S.
(2024).
AXBOROT
TELEKAMUNIKATSIYA HAMDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARDAN
FOYDALANISHNI
SAMARALI
RAVISHDA
YOSH
AVLODGA
ORGATISH.
Eurasian Journal of Academic Research
,
4
(7S), 1262-1266.
127.
Jo‘Raboev, I., & Sharipov, B. (2024). INNOVATSION RIVOJLANISH
SHAROITIDA
TURIZM
SALOHIYATIDAN
FOYDALANISH
JARAYONLARINI TAKOMILLASHTIRISH.
Eurasian Journal of Academic
Research
,
4
(7S), 958-961.
128.
Normurodov,
X.,
&
Baxtiyor,
S.
(2024).
RAQAMLI
IQTISODIYOT.
Eurasian Journal of Academic Research
,
4
(7S), 1304-1306.
129.
Bobokulov, F., Fozilov, S., Baxtiyor, S., & Murodullo, K. (2023). The
content of acidic components in the technical gas and their impact on the
environment. In
E3S Web of Conferences
(Vol. 390, p. 04030). EDP Sciences.
130.
Daminova, M., & Durdona, O. (2025). Specific Features of Attention of
Mentally
Retarded
Students.
European
International
Journal
of
Pedagogics
,
5
(03), 106-108.
131.
Daminova, M., & Sug'diyana, H. (2025). Elementary Mathematical
Imagination of Mentally Retarded Students and The Specific Features of The
Skills Application in Daily Life.
European International Journal of
Pedagogics
,
5
(03), 113-116.
132.
Эшбаев, Э. А., Зуфаров, А. А., & Мухсинова, М. Х. (2025).
ЧАҚАЛОҚЛАР ҚИЗИЛЎНГАЧ АТРЕЗИЯСИНИНГ ТУРЛИ ХИЛ
КЛИНИК-МОРФОЛОГИК
ВАРИАНТЛАРИДА
ИММУНОГИСТОКИМЁВИЙ ТЕКШИРУВНИНГ АҲАМИЯТИ.
133.
Мухсинова, М. Х., Эшбаев, Э. А., & Зуфаров, А. А. (2025). ТУҒМА
ҚИЗИЛЎНГАЧ АТРЕЗИЯСИНИНГ КЛИНИК-МОРФОЛОГИК ИККИНЧИ
ВАРИАНТИДА ЮЗАГА КЕЛАДИГАН ЎЗГАРИШЛАР.
134.
Мухсинова, М. Х., Эшбаев, Э. А., & Зуфаров, А. А. (2025).
ИЗОЛЯЦИЯЛАШГАН
ТРАХЕЯ
ФИСТУЛАСИ
ВАРИАНТИДАГИ
ҚИЗИЛЎНГАЧ АТРЕЗИЯСИНИНГ МОРФОЛОГИК ЖИҲАТЛАРИ.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
501
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
135.
Abdukhamitovna, F. M. (2025). ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND
BANKING: ENHANCING MARKET ADVANTAGE.
YANGI O ‘ZBEKISTON,
YANGI TADQIQOTLAR JURNALI
,
2
(9), 318-325.
136.
Meliyeva,
D.
O.
(2025).
BOSHLANGʻICH
SINF
OʻQUVCHILARINING
MUSTAQIL
ISHLASH
KOʻNIKMALARINI
INNOVATSION
YONDASHUV
ASOSIDA
TAKOMILLASHTIRISH
MEXANIZMI.
Inter education & global study
, (2), 320-328.
137.
Мелиева, Д. (2024). Bоshlang ‘ich sinf о ‘quvchilarining mustaqil ishlash
qоbiliyatini rivоjlantirishning davlat miqyоsidagi ahamiyati.
Журнал
универсальных научных исследований
,
2
(5), 1106-1108.
138.
Ashurova, M., & Lochinbek, H. (2025). O ‘ZBEKISTONDA TURIZMNI
RIVOJLANTIRISHDA TRANSPORT VA YO ‘LLAR AHAMIYATI VA
RIVOJLANTIRISH YO ‘LLARI.
Journal of universal science research
,
3
(2),
246-251.
139.
Maftuna, A., & Sharafiddin, C. (2022). Characteristics of Seasonality and
the Role of Migration in the Supply of Tourism Products.
American Journal of
Economics and Business Management
,
5
(10), 116-120.
140.
Maftuna, A., & Sharafiddin, C. (2022). PROVISION OF HUMAN
RIGHTS IN THE FIELD OF TOURISM IN MODERN MUSLIM
COUNTRIES.
International Journal Of Management And Economics
Fundamental
,
2
(10), 1-4.
141.
Maftuna, A., Choriyev, A., & Sitora, K. ECOTOURISM OF
UZBEKISTAN AND ECOLOGIC POTENTIAL OF SURKHANDARYA
REGION IS A NEW BRANCH OF INTERNATIONAL TOURISM.
Zbiór
artykułów naukowych recenzowanych.
, 42.
142.
AMIRQULOV AZAMJON, & Z.Axrarova. (2025). BOSHLANG‘ICH
SINF
O‘QUVCHILARIDA
KREATIVLIK
QOBILIYAT ASOSIDA
IQTISODIY BILIMLARNI SHAKLLANTIRISH. ACUMEN: International
Journal of Multidisciplinary Research, 2(5), 450–457. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/104897
143.
Amirqulov Azamjon Joniqul o‘g‘li. (2025). BOSHLANG‘ICH SINF
O‘QUVCHILARIDA KREATIV QOBILIYATLARNI RIVOJLANTIRISH
METODIKASINI
TAKOMILLASHTIRISHIGA
TA’SIR
ETUVCHI
OMILLAR. ACUMEN:
International
Journal
of
Multidisciplinary
Research, 2(5),
458–463.
Retrieved
from
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 6
502
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
144.
TALABALARGA TIBBIY TA'LIM BERISHDA SIMULYATSION
TEXNOLOGIYALARDAN
FOYDALANISH
S
Boboxonov,
Z
AbsoatovaModern Science and Research 3 (6), 204-207 2024
https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=ru&user=1KI
of3AAAAAJ&citation_for_view=1KIof3AAAAAJ:2osOgNQ5qMEC
145.
SURGICAL TREATMENT OF SURGICAL DISEASES S Boboxonov
Modern
Science
and
Research
2
(10),
730-733
2023
https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=ru&user=1KI
of3AAAAAJ&citation_for_view=1KIof3AAAAAJ:9yKSN-GCB0IC
146.
XIRURGIK KASALLIKLARNI JARROHLIK YO'LI BILAN
DAVOLASH
B
Sherzod
Qo'chqor
o'g
2023
https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=ru&user=1KI
of3AAAAAJ&citation_for_view=1KIof3AAAAAJ:d1gkVwhDpl0C
147.
EFFECTIVE APPLICATION OF ADVANCED EDUCATIONAL
METHODS IN THE FIELD OF MEDICINE S Boboxonov, Z
AbsoatovaModern Science and Research 2 (10), 187-189 2023
https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=ru&user=1KI
of3AAAAAJ&citation_for_view=1KIof3AAAAAJ:u5HHmVD_uO8C
