ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
74
ARGENTINANING ENG KUCHLI UCH KOMPANIYASI
Bo’tayeva Sojida Toshqul qizi
Jahon iqtisodiyoti va Diplomatiya universiteti
Birinchi kurs talabasi
Email: sojidabutayeva6@gmail.com
+99899 146 18 25
https://doi.org/10.5281/zenodo.14233628
Annotatsiya:
Argentina iqtisodiyoti dunyodagi eng yirik 25 ta iqtisodiy
tizimlardan biri bo‘lib, Janubiy Amerikaning ikkinchi yirik iqtisodiyoti
hisoblanadi. Argentina ko‘plab tabiiy resurslarga ega bo‘lib, sanoat, qishloq
xo‘jaligi va xizmat ko‘rsatish sektorlarining nisbatan diversifikatsiyalangan
tarkibiga ega.
Kalit so’zlar:
YPF, Grupo Clarin, Mercado Libre, SWOT YPF (Yacimientos
Petrolíferos Fiscales) — bu Argentinadagi eng yirik neft va gaz kompaniyasi
bo‘lib, energiya sektorida yetakchilik qiladi. 1922-yilda tashkil etilgan va davlat
mulkida bo‘lgan YPF mamlakatning asosiy neft va gaz resurslarini qidirish, qazib
olish, qayta ishlash, hamda tarqatish bilan shug‘ullanadi. Kompaniya Argentina
energetika sohasining asosiy o‘yinchilaridan biri bo‘lib, ichki bozorni neft va gaz
bilan ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi.
1. Davlat va xususiy mulk: 2012-yilda Argentina hukumati YPF’ning
aksariyat ulushini milliylashtirdi. Hozirda kompaniya davlat va xususiy sektor
o‘rtasida taqsimlangan mulkka ega.
2. Vaca Muerta: YPF Argentinadagi yirik neft va gaz koni Vaca Muerta
loyihasini boshqaradi. Bu hudud slanets gaz va neft resurslari bilan dunyodagi
eng katta zaxiralardan biri hisoblanadi.
3. Mahsulotlar va xizmatlar: YPF neft qazib olish va qayta ishlash bilan bir
qatorda, yonilg‘i quyish stansiyalari orqali benzin va dizel yoqilg‘isini tarqatadi.
Shuningdek, kimyo sanoati mahsulotlari va energiya yechimlarini ham taqdim
etadi.
YPF nafaqat Argentina iqtisodiyotining tayanchi, balki energetik
xavfsizlikni ta'minlashda ham asosiy o‘rin egallaydi.
Grupo Clarín — bu Argentina va Lotin Amerikasidagi eng yirik ommaviy axborot
vositalari konglomeratidir. 1945-yilda Buenos-Ayresda asos solingan, Clarín
bugungi kunda mamlakatning eng nufuzli va ko‘p yo‘nalishli media
kompaniyalaridan biri hisoblanadi. U gazeta, televideniye, radio, internet va
boshqa axborot vositalarida keng ko‘lamli faoliyat yuritadi.
Grupo Clarín haqida asosiy faktlar:
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
75
1. Clarín gazetasi: Kompaniyaning asosiy faoliyati shu nomdagi gazeta bilan
bog‘liq. Clarín — Argentina va Ispan tilida so‘zlashuvchi mamlakatlardagi eng
katta gazetalardan biri bo‘lib, siyosat, iqtisodiyot, sport va madaniyat
mavzularini keng yoritadi.
2. Televideniye va radio: Grupo Clarín turli televideniye kanallariga egalik qiladi,
shu jumladan Canal 13 — Argentina televideniyesidagi eng mashhur
kanallardan biri. U shuningdek, Radio Mitre orqali radioda ham katta ulushga
ega, bu radiostansiya mamlakatdagi yetakchi radiokanal hisoblanadi.
3. Internet va telekommunikatsiya: Clarín o‘z faoliyatini raqamli media sohasiga
ham kengaytirgan. Kompaniyaga tegishli Arnet va Fibertel internet
provayderlari Argentina bozorida yetakchi hisoblanadi. Shuningdek, Clarín
internetda yangiliklar va axborot taqdim etuvchi turli platformalarni
boshqaradi.
Siyosiy ta'sirlari haqida yozadigan bo’lsak, Grupo Clarín siyosiy jihatdan katta
ta'sir kuchiga ega bo‘lib, Argentina siyosiy hayotida faol ishtirok etadi.
Kompaniyaning nashr va televideniye tarmoqlari mamlakatdagi siyosiy va
ijtimoiy muammolarni keng yoritadi, bu esa uni ba'zida turli hukumatlar bilan
qarama-qarshiliklarga olib kelgan.
Grupo Clarín o‘zining media imperiyasi orqali Argentinaning ommaviy axborot
vositalari bozorida ustunlik qiladi va Lotin Amerikada ham katta nufuzga ega.
Mercado Libre — bu Lotin Amerikasidagi eng yirik e-commerce
kompaniyalaridan biri bo‘lib, 1999-yilda Argentinada tashkil etilgan. U asosiy
faoliyatini onlayn savdo va to‘lov xizmatlari orqali amalga oshiradi. Mercado
Libre mintaqadagi eBay yoki Amazon kabi platformalarga o‘xshash bo‘lib,
asosan iste'molchilarga tovarlarni onlayn tarzda sotib olish va sotish imkonini
beradi.
Mercado Libre haqida asosiy faktlar:
1. Bozor yetakchisi: Mercado Libre Argentina, Braziliya, Meksika,
Kolumbiya va boshqa Lotin Amerikasi mamlakatlarida faoliyat yuritadi va
mintaqadagi onlayn savdo platformalarining yetakchisi hisoblanadi. U internet
orqali nafaqat tovarlar savdosini, balki xizmatlar va turli xil elektron tijorat
operatsiyalarini ham amalga oshiradi.
2. Mercado Pago: Bu kompaniyaning to‘lov platformasi bo‘lib, mijozlarga
onlayn xaridlar uchun xavfsiz to‘lov tizimini taklif qiladi. Mercado Pago
shuningdek, Lotin Amerikasidagi elektron to‘lovlar va raqamli banking sohasida
ham katta muvaffaqiyatga erishdi.
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
76
3. Mercado Envios: Tovarlarni sotuvchilardan xaridorlarga yetkazib
berishni ta’minlash uchun kompaniya logistika xizmatlarini ham rivojlantirgan.
Bu xizmat orqali kompaniya o‘z yetkazib berish tarmog‘ini kengaytirib, mijozlar
uchun qulay savdo jarayonini yaratadi.
4. Texnologik innovatsiyalar: Mercado Libre nafaqat onlayn savdo va
to‘lovlar bilan shug‘ullanadi, balki sun’iy intellekt, ma'lumotlar tahlili va logistika
optimallashtirish kabi texnologiyalarni ham faol ravishda rivojlantiradi.
5. IPO va o'sish: 2007-yilda Mercado Libre o‘z aksiyalarini AQShning NASDAQ
birjasida sotuvga qo‘ygan va bu uni xalqaro miqyosda ham mashhur
kompaniyaga aylantirgan. Keyingi yillarda kompaniya sezilarli o'sishga erishib,
Lotin Amerikasining elektron tijorat bozorida yetakchi mavqega chiqdi.
Mercado Libre bugungi kunda Lotin Amerikasidagi eng katta va muvaffaqiyatli
raqamli tijorat kompaniyalaridan biri bo‘lib, u mintaqada elektron tijorat
rivojlanishda muhim o’rin tutadi.
SWOT YPF (Yacimientos Petrolíferos Fiscales) kompaniyasi:
Strengths (Kuchli tomonlari): Katta resurslar bazasi: YPF ulkan neft va gaz
zaxiralariga, xususan, dunyodagi eng yirik slanets nefti konlaridan biri bo‘lgan
Vaca Muertaga ega.
Shu jumladan, vertikal integratsiya: Kompaniya qidiruvdan tortib qazib
olish, qayta ishlash va tarqatishgacha bo‘lgan barcha jarayonlarni boshqaradi, bu
esa samaradorlikni oshiradi. Qisman davlatga tegishli bo‘lgani sababli, YPF
hukumat tomonidan qo‘llab-quvvatlanadi, bu esa siyosiy barqarorlik va ichki
bozorda ustunlikni ta'minlaydi.
Weaknesses (Zaif tomonlari) ga birinchidan moliyaviy barqarorlik, ya’ni
neft narxlarining o‘zgarishi va valyuta devalvatsiyasi kabi iqtisodiy omillar
kompaniyaning moliyaviy barqarorligiga salbiy ta'sir ko‘rsatishi mumkin.
Ikinchidan, texnologik rivojlanishga ehtiyoj: YPF xalqaro neft kompaniyalariga
nisbatan texnologiya va innovatsiyalar sohasida ortda qolishi mumkin, ayniqsa
qazib olish samaradorligini oshirish bo‘yicha.
Opportunities (Imkoniyatlar) ga to’xtalib o’tsak Vaca Muerta konini
rivojlantirishni keltirishimiz mumkin. Vaca Muerta ulkan slanets nefti va gaz
zahiralari YPF uchun kelajakda daromadlarni sezilarli oshirish imkoniyatini
beradi. Shuningdek, xalqaro sherikliklar, masalan, YPF xalqaro neft
kompaniyalari bilan hamkorlikni kengaytirish va xorijiy investitsiyalarni jalb
qilish orqali texnologik rivojlanishni tezlashtirishi mumkin.
Threats (Xatarlar)bu -global neft narxlaridagi o‘zgarishlar kompaniyaning
daromadlariga katta ta'sir ko‘rsatadi.Keyingi o’rinda Argentina iqtisodiyoti va
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
77
siyosiy muhitidagi o‘zgarishlar kompaniyaning faoliyatiga salbiy ta'sir
ko‘rsatishi mumkin.
Atrof-muhit tartibotlari ham alohida o’rin tutadi: neft va gaz qazib olish bilan
bog‘liq atrof-muhit muammolari kuchaygan sayin, yangi ekologik me’yorlar va
qoidalar kompaniyaga qo‘shimcha xarajatlar yuklashi mumkin.
YPF kuchli tomonlari bilan bir qatorda xatar va zaif tomonlarga qarshi
rejalashtirilgan strategik imkoniyatlarni amalga oshirish orqali kompaniyaning
kelajagi barqaror o‘sishga asoslangan.
Mercado pago:
Lotin Amerikasidagi yetakchi elektron to‘lov platformalaridan biri
hisoblanadi.
Strengths (Kuchli tomonlari)ga biz uning Lotin Amerikasidagi yetakchi o‘rinini
aytishimiz mumkin. Mercado Pago Lotin Amerikasidagi eng yirik elektron to‘lov
platformalaridan biri bo‘lib, Braziliya, Argentina, Meksika va boshqa
mamlakatlarda keng tarqalgan. Ikkinchidan, keng ekotizim: Mercado Pago
Mercado Libre bilan integratsiyalangan bo‘lib, bu unga elektron tijoratning katta
foydalanuvchilar bazasiga kirish imkonini beradi. Ushbu ekotizim
foydalanuvchilarga savdo, to‘lovlar, kredit va boshqa moliyaviy xizmatlarni bitta
platformada amalga oshirishga imkon beradi.
Weaknesses (Zaif tomonlari) dan biri Lotin Amerikada elektron to‘lovlar
bo‘yicha raqobat o‘sib bormoqda, va Mercado Pago raqobatchilar (masalan,
PayPal, Nubank, va boshqa fintech kompaniyalar) bilan kurashishi kerak. Bu
bozor ulushini yo‘qotish xavfini oshiradi. Valyuta beqarorligi ham
kompaniyaning iqtisodiyotiga ta’sir qiladi. Kompaniya daromadining katta qismi
Lotin Amerika mamlakatlari valyutalariga bog‘liq bo‘lib, valyuta kurslarining
o‘zgarishi daromadlarga salbiy ta'sir ko‘rsatishi mumkin.
Opportunities (Imkoniyatlar): Lotin Amerikada moliyaviy xizmatlarga
kirish imkoniyati cheklangan aholiga to‘lov xizmatlarini taqdim etish orqali katta
o‘sish imkoniyatlari mavjud. Kichik bizneslar va mikromoliyaviy xizmatlarni
rivojlantirish bozorni kengaytirishi mumkin. Keying navbatda, qayta tiklanuvchi
texnologiyalar: Mercado Pago fintech texnologiyalarini takomillashtirish orqali
o‘z xizmatlarini diversifikatsiya qilishi va innovatsion xizmatlar, masalan, sun’iy
intellektga asoslangan moliyaviy xizmatlar va blokcheyn texnologiyalaridan
foydalanishni kengaytirishi mumkin.
Threats (Xatarlar)dan asosiysisi raqobatning kuchayishidir. Xalqaro va
mahalliy raqobatchilar (masalan, PayPal, Stripe yoki Nubank) bilan
raqobatlashish qiyinlashmoqda. Texnologiya sohasidagi o‘zgarishlar ham bozor
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
78
talablarini keskin o‘zgartirishi mumkin. Regulyatoriy xavflarni ham qo’shib
o’tishimiz mumkin. Moliyaviy texnologiyalar va to‘lov tizimlariga qarshi
kuchaytirilgan davlat tartibotlari kompaniyaning ish jarayonlariga ta’sir
ko‘rsatishi va faoliyatiga to‘sqinlik qilishi mumkin.
Mercado Pago Lotin Amerika fintech sektoridagi yirik va kuchli
kompaniyalardan biri bo‘lsa-da, u texnologik innovatsiyalar, moliyaviy
inklyuziya va global kengayish imkoniyatlaridan foydalanishda raqobatchilar
bilan to‘g‘ri kurashishi va xatarlarni oldini olish uchun mos strategiyalar ishlab
chiqishi zarur.
Grupo Clarin:
Argentinadagi
eng
yirik
ommaviy
axborot
vositalari
va
telekommunikatsiya konglomeratlaridan biri hisoblanadi.
Strengths (Kuchli tomonlari) bular ommaviy axborot vositalarida yetakchilik.
Grupo Clarín Argentina va Lotin Amerikadagi eng nufuzli media
kompaniyalardan biri. Clarín gazetasi mamlakatning eng katta gazetasidir va
Canal 13 kabi telekanallari orqali keng auditoriyaga ega. Keyingisi,
diversifikatsiyalangan portfel: Kompaniya gazeta, televideniye, radio, kabel
televideniyesi, internet xizmatlari va reklama kabi turli yo‘nalishlarda ishlaydi.
Bu diversifikatsiya kompaniyaga turli bozor segmentlarida daromad olish
imkonini beradi.
Zaif tomonlari (weaknesses). Bular raqamli transformatsiyadagi sekinligi.
an’anaviy ommaviy axborot vositalariga katta e’tibor qaratilishi sababli, Grupo
Clarín raqamli platformalarda raqobatchilaridan ortda qolishi mumkin. Raqamli
media va ijtimoiy tarmoqlarning o‘sishi bilan kompaniyaning qog‘oz gazeta va
an’anaviy televideniye kabi xizmatlaridan daromad kamayishi xavfi mavjud.
Ikkinchidan, siyosiy bosim va ziddiyatlar: Grupo Clarín siyosiy maydonda ko‘p
bor tortishuvlarga duch kelgan, ayniqsa, davlat bilan bo‘lgan munosabatlarda.
Bu kompaniya faoliyatiga qarshi noroziliklar va bozor ishonchliligiga salbiy
ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Opportunities (Imkoniyatlar)ga to’xtalsak, raqamli media va oqim
xizmatlariga o‘sish: An’anaviy ommaviy axborot vositalari o‘rnini raqamli
platformalar egallamoqda. Grupo Clarín raqamli platformalar va oqim
xizmatlarini rivojlantirish orqali yangi auditoriyalarni jalb qilishi mumkin.
Shuningdek, telekommunikatsiya sektoridagi o‘sish: Internetga kirish va keng
polosali xizmatlarga bo‘lgan talab o‘sishda davom etmoqda. Grupo Clarín
o‘zining Fibertel va Cablevisión xizmatlarini kengaytirish orqali bu sektorda
katta imkoniyatlarga ega.
ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE
International scientific-online conference
79
Threats (Xatarlar):Texnologik o‘zgarishlar: Media iste’mol qilish uslublari
tobora raqamli platformalarga o‘tmoqda. Ijtimoiy tarmoqlar va raqamli kontent
xizmatlarining o‘sishi an’anaviy media kompaniyalarini chetda qoldirishi va
daromadlarning kamayishiga olib kelishi mumkin. Shu jumladan,Siyosiy va
regulyatoriy xavflar:Argentina hukumati va siyosiy guruhlar birga bo’lgan
mojarolar, shuningdek, media sohasida regulyatoriy Argentina iqtisodiyoti og'ir
davrlarni boshdan kechirmoqda va uning kelajagi bo'yicha turli xulosalar qilish
mumkin. Ko'plab iqtisodchilar mamlakat oldidagi eng katta to'siqlar deb
quyidagilarni ko'rishadi: yuqori inflatsiya darajasi, milliy qarzning o'sishi,
valyuta qiymatining pasayishi, va xalqaro bozorlarda o'zining iqtisodiy
pozitsiyasini mustahkamlash zaruriyati turadi.
Foydalanilgan manbaalar:
1.https://www.statista.com/statistics/316750/inflation-rate-in-argentina/
2.https://www.macrotrends.net/global-
metrics/countries/ARG/argentina/unemployment-rate
3.https://images.app.goo.gl/vpMz9rguEvRKMJjx6
4.https://www.macrotrends.net/global-
metrics/countries/ARG/argentina/imports
5.https://www.statista.com/statistics/316750/inflation-rate-in-argentina/
6.Lotin Amerikasi mamlakatlari|ERKIN PARDAYEV-WordPress.com
7."The Argentine Economy: Policy, Government, and Growth" - Aldo Ferrer
8.Tango: The Art History of Love" - Robert Farris Thompson
9.“Revista de Historia Argentina" (Ispan tilida) - Argentina tarixi bo‘yicha
maxsus jurnal.
