ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–8_ июня–2025
39
2181-
3187
ZUXUROV MAXMUD MAQSETOVICH ÓMIRI HÁM DÓRETIWSHILIGI
Xalniyazova Ra’no Quvonichboy qizi
O‘zbekiston mámleketlik konservatoriyası
Nókis fılialı Ulıwma kásiplik hám
social gumanitar pánler kafedrası
muzıkatanıw qániygeliginıń 2-kurs studenti
Ilimiy basshı: Kamalova Gulmayram.
Anataciya:
Bul maqalada qaraqalpaqstandaǵi kamer orkestriniń dirijorı,
atqarıwshı, pedagog, docent Zuxurov Maxmud Maqsetovichtıń ómiri hám
dóretiwshiligi haqqında sóz etiledi. Onıń muzıkalıq iskerligi, pedagogikalıq isleri,
orkestr menen birge islegen jumıslari hámde kórkem-óner
tarawına qosqan úlesi
haqqında maǵluwmat beriledi.
Gilt sózler:
Muzıka, ustaz, Konservatoriya, kórkem-óner, simfoniyalıq orkestr,
violonchel, girjek qobız, dirijor.
Аннотация:
В этой статье рассказывается о жизни и творчестве дирижера,
исполнителя, педагога и доцента, руководителя камерного оркестра в
Каракалпакстане, Зухурова Махмуда Макасетовича. В статье представлены его
музыкальная деятельность, педагогическая работа, а также исполнения с
оркестром и его вклад в искусство.
Ключевые слова:
музыка, учитель, искусство, симфонический оркестр,
виолончель, кирджек кобыз, дирижёр.
Annotation:
The article discusses the life and work of Zukhurov Maxmud
Maqsetovich, the conductor, performer, educator, and docent of the chamber orchestra
in Karakalpakstan. It provides information about his musical activities, pedagogical
work, as well as his performances with the orchestra and his contributions to the arts.
Keywords:
music, teacher, art, symphonic orchestra, cello, kyzl qobyz,
conductor.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–8_ июня–2025
40
2181-
3187
Zuxurov Maxmud Maqsetovich 1982-jılı 13-noyabr sánesinde Nókis qalasında
dúnyaǵa kelgen. Onıń ákesi Zuxurov Maqset 1954-2018-jıllar aralıǵında Nókis
qalasında jasaǵan. Ol Japaq Shamuratov atındaǵı kórkem óner bilim jurtında 1882-
jıllarda “Xalıq óyını” bóliminde konsertmeystr hám tariyx paninen sabaq bergen.
Zuxurov Maxmuddıń anası Sherniyazova Umitxan 1957-jılı Taxtakopir
rayonında dúnyaǵa kelgen. Ol stomotologiyada miyirbekesi bolıp islegen. Házirgi
kunde napaqada bolıp, ahliqlar tárbiyasi menen shuǵıllanadi. Zuxurovlar shańaraǵında
tórt perzent bólip, olardan ulken perzenti Mahmud Zuxurov, Zuxurova Dilafruz 1985-
jılı tuwılǵan, házirgi kunde ingliz tili panınnen muǵallım. Zuxurov Baxtiyar 1986- jılı
tuwılǵan, házirgi kunde Xudojnik bolıp jumıs islep kelmekte. Sonǵi perzenti Zuxurova
Svetlana 1989-jılı tuwılǵan házirgi waqıtta Arxitektur bolıp isleydi. Búnday darejege
jetuwıne ata-anasınıń órnı úlken álbette.
M.Zuxurov 1989-jılı N.V.Gogol atındaǵı orta arnawlı bilim beriw jurtında 1995-
jılǵa shekem oqıp, usı jıldan baslap 100 jılıq orta arnawlı bilim beriw jurtında tálim
alıp basladı. Usı jıllar qatarında Ámet Shamuratov atındaǵı balalar muzıka mektebine
(házirgi 12-sanlı balalar muzıka hám kórkem óner mektebi) akkardeon ásbabı boyınsha
dógerekke qatnap basladı. M.Zuxurov 1997-jılı Japaq Shamuratov atındaǵı kórkem
óner bilim jurtında “Xalıq sazları” bóliminde girjek qobız bas hám dirijyorlıq
qánigeliginde ustazı Q.Alimovtıń klassında tálim alıp basladı. Sabaqlardı óz waqtında
ózlestırıp, óz ustinde shúǵıllanıp jetiskenliklerge erise baslaydi. Sólardan 2001-jılı
“Ózbekstan orta arnawlı muzıka hám kórkem óner oqıw jurtları jas
atqarıwshılarınıń on altınshı respublika”
kórik tańlawında sıylı III- dárejeli orındı
iyelegen. M.Zuxurov usı jılları tek tálim alıp qoymastan, Nókis qalasında jaylasqan
Mádeniyat sarayında “Arıwlar” ansamblinde koncertmeyster, akkompaniyator hám
sázende bolıp jumıs isley basladı. Sonnan, 2001-2002 jıllar aralıǵında J.Shamuratov
atındaǵı kórkem óner bilim jurtında Xalıq sazları orkestrınde konceretmeyster
lawazımında isledi.
Óz bilimin jetilistiriw maqsetinde 2002-jılı Ózbekstan Mámleketlik
Konservatoriyasınıń “Xalıq sazları” bólimi girjek qobız bas ásbabı qánigelik boyinsha
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–8_ июня–2025
41
2181-
3187
professor J.A.Ibragimo klasında tálim alǵan. Ekinshi qánigeligi dirijyorlıq sabaǵınan
professor F.Abdurahimovadan, ásbablastırıw sabaǵınan bolsa professor F.Alimovtan
bilim alǵan. 2004-jılı Ózbek milliy sazları atqarıwshılıǵınıń ekinshi respublika kórik
tańlawında belsendi qatnasqanlıǵı ushın
“Húrmet jarlıǵı”
menen sıylıqlandı. 2006-
jılı Ózbekstan Mámleketlik Konservatoriyası bakalavr basqıshın tabıslı tamamlap.
Usı jıldıń ózinde Ózbekstan Mámleketlik Konservatoriyası magistr basqıshında “Tarlı
ásbablar” bólimi “Violonchel” qánigeliginde ustazı professor U.Z.Imamov
basshılıǵında tálim alıp basladı. Sol dáwir ishinde M.Zuxurov oqıp júrip, óz
qánigeligin jetilistiriw maqsetinde jumıs isley basladı. Bulardan, 2003-jılı Tashkent
qalasındaǵı OPERETTA teatrıda orkestr sázendesi bolıp 2007-jılǵa shekem isleydi
hám usı jılı Alisher Navoiy opera balet teatrı orkestr sázendesi lawazımında is alıp
barǵan. Sonnan keyin, 2008-jılı Ózbekstan Mámleketlik Konservatoriyası magistr
basqıshın tabıslı tamamlap, Nókis qalasına qaytqan. Usı jıldan baslap, Nókis
qánigelestirilgen mádeniyat mektebiniń úlken oqıtıwshı lawazımında jumıs alıp barıp,
bir qansha shágirtler tayarlap, jetilistirip barǵan. Bul shágirtler arasında qábiletli,
talantlı shágirtleriniń biri Soliboyev Nadir bolıp, ol 2019-jılı “Ózbekstan orta arnawlı
muzıka hám kórkem óner oqıw jurtları jas atqarıwshılarınıń respublika” kórik
tańlawında qatnasıp “Húrmet jarlıǵı” menen sıylıqlanǵan.
2019-jılı prizdentimiz tárepinen shólkemlestirilgen bes baslama boyınsha Berdaq
atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universitetinde bes jónelis ashıldı. Usı universitetke
jumıs isıewge shaqırtırıldı. Olardıń ishinde xalıq sazları bólimi de qosıldı. Sol xalıq
sazlar orkestrın M.Zuxurov shólkemlestirip dúzip, kórkemlik jaqtan basshısı, dirijyor
hám assistent oqıtıwshı bolıp is alıp bardı. Ol jerde de qánigelik, dirijyorlıq, túrles saz
ásbaplar, ásbaptanıw, ansambl, ásbaplastırıw sabaqlarınan da bir neshe shágirtler
tayarladı. Shágirtleri Reymov Aziz, Soliboyev Nadir, Djetkergenova Dilnaz.
2023-jıldan baslap, Ózbekstan Mámleketlik Konservatoriyası Nókis filialınıń
“Saz atqarıwshılıǵı” kafedrasında docent oqıtıwshı bolıp islep kelmekte. Bul jerde óz
qánigeligi boyınsha shágirtler tayarlap kelmekte. Bulardan atap aytqanda
Sherimbetov.X Kenjaev.K Reypnazarov.F Orinbaev.Quwanıshlarǵa dirijyorlıq
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–8_ июня–2025
42
2181-
3187
sabaǵınan tálim berip kelmekte. Jánede, M.Zuxurov tek ǵana tarlı ásbaplar
qánigeliginde is alıp barıwdan sheklenip qalmastan, Xalıq sazları qánigeli boyınshada
bar bilimin student jaslarǵa úyretip hám sol qánigelikti jetilistiriwde óz úlesin qosıp
atır. Qobız bas saz ásbabı shágirtleri P.Kılıshbaeva, A.Baltabaeva. M.Zuxurov
Ózbekstan Mámleketlik Konservatoriyası Nókis filialınıń “Saz atqarıwshılıǵı”
kafedrasında docent oqıtıwshı bolıp islep baslawdan-aq, óziniń iskerligin jaqsı
nátiyjeler menen kórsetip basladı. Sonnan, bir qansha koncertler shólkemlestirip,
baǵdarlamalar dúzip, jánede basqa aymaqlardıń balalar muzıka mekteplerinde
sheberlik sabaqların ótkerip, bir qansha klass koncertler shólkemlestirip kelmekte.
Atap aytqanda, kvartet klass, qánigelik klass, kamer ansambli, kamer orkestrı hám xor
jámááti menen birgelikte koncertler ótkerdi. Hám ónıń ilmiy jumıslarındada birqansha
miynet ettip kelmekte. Maxmud Zuxurovtıń "Dirijyorlıq" atamasındaǵı oqıw
qollanbası jarıq kórdi. Bul oqıw qollanba Ózbekstan mámleketlik konservatoriyası
Nókis filialınıń “Saz atqarıwshılıǵı” fakultetiniń student-jasları ushın arnalǵan bolıp,
Nókis “Qaraqalpaqstan” baspasında 100 nusqada basıp shıǵarıldı. Oqıw
qollanbaǵa Ózbekstan mámleketlik konservatoriyası Nókis filialınıń “Saz
atqarıwshılıǵı” kafedrasınıń professorı I.R. Jumaniyazov hám Ózbekstan mámleketlik
kórkem-óner hám mádeniyat institutı Nókis filialı “Kórkem ónertanıw” fakulteti
dekanı, tarıyx ilimleriniń kandidatı, professor S.I. Xodjametovalar pikirlerin
bildirgen. Filialımızdıń student- jasları ushın arnalǵan bul oqıw qollanba álbette,
olardıń teoriyalıq bilimlerin elede jetilistiriwde paydası tiyedi sózsiz deb ayta
alamiz. Biz, ustazımız M.Zuxurovqa aldaǵı dóretiwshilik jumıslarında tasqın tabıslar
tileymiz.
Ilimiy jumısları: maqalaları
1.Особенноси штриховой техники на струнно-смычковых инструментах.
Образование и наука в ХХI веке. А3-20210413-35
ISSN – 2658-
7998 2021-04-13
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–8_ июня–2025
43
2181-
3187
2. DIRIJORLIK SAN’ATINING TURLARI VA EVOLYUSIYASI (ЭВОЛЮЦИЯ
И ВИДЫ РАЗВИТИЯ ДИРИЖЁРСКОГО ИСКУССТВА) «ИНТЕРНАУКА»
Научный журнал
№ 3(179)
ISSN – 2687-0142
.Январь 2021 г
3. Orkestr va ansanibl partituralari bilan ishlash
(Work with orchestra and ensemble parts)
SCIENCE AND EDUCATION
SCIENTIFIC JOURNAL
ISSN
2181-0842
VOLUME
3, ISSUE 1
Январь 2022
4. Qaraqalpaq saz áspabları tariyxınan БЕРДАҚ атындағы
ҚАРАҚАЛПАҚ МӘМЛЕКЕТЛИК
УНИВЕРСИТЕТИНИҢ
ХАБАРШЫСЫ №2 (60)
ISSN 2010-9075
2023
5. XX ásirdiń birinshi yarımında Qaraqalpaq muzıkası.
“Modern since and research” xalqaro ilmiy jurnali. VOLUME 3, ISSUE 6
UIF:8.2
ISSN 2181-3906
2023-06-23
6. Dirijyorlıq kórkem óneri tariyxı “Modern since and research” xalqaro ilmiy
jurnali. VOLUME 2, ISSUE 10
UIF:8.2
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–8_ июня–2025
44
2181-
3187
ISSN 2181-3906
2023-10-25
7. Muzıkanıń tárbiyalıq áhmiyeti hám xalqımızdıń
folklor janrı “Baqsı, jıraw hám dástan atqarıwshılıq mektepleriniń rawajlanıwınıń
tariyxıy-teoriyalıq hám ámeliy máseleleri” atamasındaǵı respublikalıq ilimiy-ámeliy
konferenciya.
2022-04-26
Paydalanılǵan ádebiyatlar:
1. Charshemov J. Problems of Using Karakalpak Folklore in Composers //Vital Annex:
International Journal of Novel Research in Advanced Sciences. – 2023. – Т. 2. – №. 3.
– С. 270-273.
2. Charshemov J. A REVIEW OF MARKABAY JIEMURATOV'S WORK //Modern
Science and Research. – 2023. – Т. 2. – №. 10. – С. 818-821.
3. Niyazbaeva A., Kamalova G. ÓZBEKISTON XALQ BAXSHISI QALLIEV
TEŃELBAY GENJEBAEVICH IJODI //Общественные науки в современном
мире: теоретические и практические исследования. – 2023. – Т. 2. – №. 7. – С. 22-
24.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–8_ июня–2025
45
2181-
3187
4. Begis P., Kamalova G. М. SÓNBES JULDIZ //ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ. – 2023. – Т. 32. – №. 2. – С. 55-59.
5. Aysawle J., Kamalova G. M. SAHRA BÚLBÚLI ROZA QUTEKEEVA
//ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ. – 2023. – Т.
32. – №. 2. – С. 60-66.
6. Dauletbaeva G., Kamalova G. A SHINING STAR //Modern Science and Research.
– 2023. – Т. 2. – №. 10. – С. 880-884.
7. Segizbaeva G., Kamalova G. M. DEVELOPMENT OF THE ORCHESTRA OF
MUSICAL INSTRUMENTS IN KARAKALPAKSTAN //Modern Science and
Research. – 2023. – Т. 2. – №. 10. – С. 875-879.
8. Niyazbaeva A. J., Kamalova G. M. CHANQOVUZ MUSIQA ASBOBI VA UNING
TURLARI //Journal of Integrated Education and Research. – 2023. – Т. 2. – №. 1. –
С. 26-30.
9. Kamalova G. M. et al. QARAQALPAQTIŃ BAY MIYRASI //ОБРАЗОВАНИЕ
НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ. – 2023. – Т. 32. – №. 2. – С. 52-
54.
10. Kamalova G. M., Axmetovna M. A. QOBIZ HÁM JIRAWSHILIQ
DÁSTÚRLERIN SAQLAW //Лучшие интеллектуальные исследования. – 2023. –
Т. 9. – №. 1. – С. 123-126.
11. Kamalova G., Akhmetovna M. A. THE LEGACY THAT HAS COME DOWN TO
US AS “JETI ASIRIM” //Лучшие интеллектуальные исследования. – 2023. – Т. 9.
– №. 1. – С. 117-122.
12. Kamalova G. M. et al. ÓZBEKSTAN XALIQ BAQSISI ǴAYRATDIN
ÓTEMURATOV //TADQIQOTLAR. – 2023. – Т. 25. – №. 1. – С. 40-42.
13. Kamalova G. M. et al. ÓZBEK MUZIKASINDA BALALAR FOLKLORI
//Journal of new century innovations. – 2023. – Т. 39. – №. 2. – С. 85-87.
