ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–4_ июня–2025
188
2181-
3187
WATANǴA SADIQ MUZIKASHI - KARLIBAEV KLICHBAY
KDIRBAEVICH
Xalniyazova Ra’no Quvonichboy qizi
O‘zbekiston mámleketlik konservatoriyası
Nókis fılialı Ulıwma kásiplik hám
social gumanitar pánler kafedrası muzıkatanıw
qániygeliginıń 2-kurs studenti
Ilimiy basshı: Kamalova Gulmayram.
Annotaciya:
Usı maqalada Ózbekstan hám Qaraqalpaqstan mádeniyat tarawınıń
pidayı wákili, tájiriybeli muzıkant hám bilimlendiriw shólkemlestiriwshisi Karlıbaev
Klichbay Kdırbaevichtiń ómiri, dóretiwshiligi hám pedagogikalıq jumısı
sáwlelendirilgen. Avtordıń balalıqtan baslanǵan kórkem ónerge muhabbatı, oqıw hám
miynet procesindegi jetiskenlikleri, házirgi kúnde alıp barıp atırǵan basshılıq jumısları
tiykarında jas áwladqa tásirsheń ibrat kartinası sızılǵan. Maqala dawamında muzıkalıq
miyrastı dawam ettiriw, kórkem óner mekteplerin rawajlandırıw, jas talantlılardı
tárbiyalawdaǵı xızmetler ayrıqsha atap ótiledi.
Gilt sózler:
goboy, muzika tálimi, balalar, dirijyorlıq, kórkem óner mektepleri,
simfoniyalıq orkestr, pedagog, basshi, kórkem óner.
Аннотация:
В данной статье освещается жизнь, творчество и
педагогическая деятельность Карлыбаева Кличбая Кдырбаевича, преданного
представителя сферы культуры Узбекистана и Каракалпакстана, опытного
музыканта и организатора образования. На основе любви автора к искусству,
начавшейся с детства, его достижений в учебе и трудовом процессе, а также его
текущей руководящей работы изображена впечатляющая образцовая картина
для молодого поколения. В статье особо подчеркиваются заслуги в продолжении
музыкального наследия, развитии художественных школ и воспитании молодых
талантов.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–4_ июня–2025
189
2181-
3187
Ключевые слова:
гобой, музыкальное образование, дети, дирижирование,
художественные школы, симфонический оркестр, педагог, руководитель,
искусство.
Annotation:
This article covers the life, work, and pedagogical activities of
Karlibayev Klichbay Kdirbaevich, a dedicated representative of the cultural sphere of
Uzbekistan and Karakalpakstan, an experienced musician and educational organizer.
Based on the author's love for art that began in childhood, his achievements in the
process of studying and work, and his current leadership work, an impressive example
for the younger generation is drawn. The article highlights services in continuing
musical heritage, developing art schools, and nurturing young talents.
Keywords:
oboe, music education, children, conducting, art schools, symphony
orchestra, teacher, leader, art.
Kórkem ónerge, ásirese, muzıka dúnyasına balalıqtan tanıs bolǵan insanlardıń
ómiri bárqulla ayrıqsha itibar hám húrmetke múnásip. Karlıbaev Klichbay
Kdırbaevich. Usınday ullı dóretiwshilerden biri bolıp, tek ǵana ózbek hám qaraqalpaq
muzıka mádeniyatına emes, al jas áwladtı estetikalıq ruwxta tárbiyalawǵa da múnásip
úles qosıp kelmekte. Ol 1971-jıl 17-oktyabrde Qaraqalpaqstan Respublikasınıń
Taqıyatas rayonında tuwılǵan. Ata-anası menen akesinıń jumısı sebebli 1968-jılları
Xojeli rayonına kóship kelgen. Ákesi Karlibaev Kdırbay Karlibaevich Ishki isler
ministrliginde jumıs islegen. Anası Xojanova Zaxira Xojanovna orta bilim beriw
mektebinde muǵallim bolıp jumıs alıp barǵan. Ásirese anasınıń muzıkaǵa
qızıǵıwshılıǵın qollap-quwatlawı Karlıbaevtıń ómir jolın anıqlap berdi. Ákesi 1944-jılı
tuwılǵan 1995-jılı 51 jasında qaytıs bolǵan.
Anası 1946-jılı tuwılǵan 1992-jılı 46 jasında qaytıs bolǵan.
Inisi 1974-jılı tuwılǵan 1995-jılı 21 jasında qaytıs bolǵan.
Ol dáslepki muzıka sabaqların Xojeli qalasındaǵı 1-sanlı muzıka mektebinde
dombıradan baslaǵan, keyin ala duwtar klasında bilim alǵan. Bul bolsa onıń muzıkaǵa
bolǵan muhabbatın jáne de kúsheytti. 1986-jılı Nókistegi J. Shamuratov atındaǵı
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–4_ июня–2025
190
2181-
3187
Mámleketlik kórkem óner bilim jurtınıń goboy bólimine oqıwǵa kirgen. Karlıbaev ol
jerde ustaz Semen Filipovich Yaganovtan tálim alıp, goboy ásbabınıń sırların iyelegen.
Studentlik jıllarında ol tek ǵana oqıp emes, al hár qıylı orkestrlerdiń quramında belsene
qatnasıp, muzıkalıq sheberligin keńnen kórsetti. Kórkem-óner bilim jurtında student
jaslardan duzilgen Demli hám Xalıq sazları orkestrları jaqsı jolǵa qoyılǵan bolıp, sol
orkestrlarda sázende sıpatında kóplegen tádbirlerde qatnasqan. Sol waqtları kórkem-
óner bilim jurtında demli orkestrdi Murmancov Nikolay Vladimirovich sońınan
Maksimov Vladimir Nikolaevich basqarıp kelgen. Usı dárgayda oqıp júrip
Respublikalıq hám qalalıq konkurs festivallarda qatnasıp kelgen. Atap aytqanda
Maksimov Vladimir Nikolaevich basqarǵan orkestr 1989-jılı Tashkent qalasında
demli orkestrleri arasında ótkerilgen konkursta 2-orındı jáne 1990-jılı kórkem-óner
bilim jurtı jeke atqarıwshı studentleri arasında Tashkent qalasında ótkerilgen úplep
shertiw áspabları konkursında diplomant bolıw baxtına miyassar bolǵan. 1990-jılı
Tashkent Mámleketlik Konsevatoriyasına oqıwǵa tapsırıp qánigelik hám solfedjio
sabaqlarınan joqarı baha alıp úshinshi imtixan garmoniyadan óte almay kire almaǵan
son sol jılı Tashkent Mámleketlik Mádeniyat institutına demli fakultetine oqıwǵa
túsedi. Institutta oqıp júrip bari-bir Konsevatoriyada oqıw ármanı tárk etpey qosımsha,
konservatoriya professorı goboy klassı ustazı Melkamini Vitali Lvovichten jáne
basqada ustazlardan garmoniya sabaqlarınan konsultaciya alıp baradı. Professor
sabaqların meńgergennen soń oqıw jılı juwmaǵında Tashkent Mámleketlik
Konsevatoriyasında komissiya quramı dúzilip K.Karlibaevtan kerekli panlerden
imtixan alınıp komissiya quramı qararına tiykar Tashkent Mámleketlik
Konsevatoriyasınıń orkestr fakulteti demli bólimi goboy klassına tuwrıdan-tuwrı 2-
kurs studenti qatarına okıwǵa qabıllanadı. Oqıp júrgen waqıtları konservatoriya
studentlerinen dúzilgen simfonik hám demli orkestrine belsende qatnasadı. 1992-1995-
jıllarda M.Kori-Yakubov atındaǵı Ózbekstan Mámleketlik Filarmoniyasınıń milliy
sazlar orkestrinde 0,5 stavkada sázende sıpatında jumıs isleydi. Oqıp hám islep júrip
dirijyor Farux Sodikov basqarǵan Filarmoniyanıń xalıq sazları orkestri menen
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–4_ июня–2025
191
2181-
3187
Tashkent qalası hám derlik barlıq wálayatlarında koncert baǵdarlamaları menen gostrol
saparında boldı.
1995-jılı Tashkent Mámlektlik Konservatoriyasın tabıslı tamamlap ózi oqıǵan
Nokis kórkem-óner bilim jurtına demli bólimi oqıtıwshısı hám qosımsha Berdaq
atındaǵı akademik sazlı teatrında simfonik orkestr sázendesi sıpatında jumıs basladı.
Bilim jurtında bir qatar studentlerge ustazlıq qılıp shákirtler tayarladı.
Belgili kompozitor, dirijyor Kurbanbay Záretdinov basqarǵan simfonik
orkestrinde opera,balet hám spektakllerde hsázende sıpatında qatnasıp keldi.
2006-jıl 4-yanvar sánesinen Mádeniyat hám sport ministri J.Turdımuratov buyrıǵı
menen Xojeli rayonlıq 2-sanlı balalar muzıka mektebine (házirgi 5-sanlı BMKOM)
direktor lawazımına tayınlanadı. Sol jılları mektepte 5 ǵana bólim bolıp, onda 100 den
aslam oqıwshılardı qamtıp kelgen. Ol basshılıq etken jıllarda mektep zamanagóy
imaratqa kóshiriledi, jańa usılda úskenelenedi hám kóplegen jańa bólimler ashıladı.
2012-jılǵa kelip Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 910-sanlı pármanı menen
zamanagóy II - tiptegi jańa mektep salınıp xalqımız jáne ustazlar ushın bárshe
imkaniyatlarǵa iye mektep boy tikledi. Sol imkaniyatlardan únemli paydalanıp házirgi
kúnde 14 jóneliste 60 tan aslam muǵallim hám koncertmeysterler 370 oqıwshı jaslarǵa
tálim tárbiya berip atır. Mektepte oqıwshıları toparınan « Xoja bala » baqsı
duwtarshılar ansambli,« Gúlpariy » xoreografiya ansambli,« Deti solnce » hám «
Doslık » estradalıq ansamblleri dúzildi. Okıwshılar toparınan dúzilgen bul ansambller
balalar muzıka hám kórkem-óner mektepleri arasında Xalıq aralıq hám Respublikalıq
kórik-tańlawlarda aldaǵı orınlardı alıp kelmekte. Bunnan basqada oqıwshılar jeke
atkarıwshılıgı menen muzıka mektepleri arasında hár jılı ótkerilip kelinetuǵın kórik-
tańlawlarda belsene qatnasıp joqarı orınlardı iyelep kelmekte. Mektepte joqarı hám orta
arnawlı qániygeler tańlap alınǵan bolıp, olar joqarı hám birinshi, ekinshi kategoriyalı
kásip mamanlarınan dúzilgen pedagoglar sostavı jámlesken.
1992-jılı Japaqova Ayımxan Sársenbaevna menen turmıs quradı, kásibi tiginshi
sheber. Házirgi kúnde Xojeli rayonlıq 5-sanlı balalar muzıka hám kórkem-óner
mektebiniń kesteshilik bóliminde muǵallim lawazımında is júritip atır.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–4_ июня–2025
192
2181-
3187
Qızı Qarlıbaeva Bekzada Klıchbaevna 1993-jılı tuwılǵan. Olda ata kásibin dawam
ettirip dáslep muzıka mektebinde fortepiano bóliminde soń Nókis mádeniyat hám
kórkem-óner kolledjinde oqıp tálim aldı. Bekzada 2012-jılı Ózbekstan Mámleketlik
Konsevatoriyası kompozitorlık hám sazlastırıw « Bastakorlik va cholǵulashtirish
»fakultetine okıwǵa kiredi. 1-kursında fakulteti arasında ótkerilgen avtorlıq
shıǵarmaları menen qatnasıp student jasları arasında II-orın keyingi jılı 2-kursında III-
orındı iyelegen.
2015-2016-jılları Tashkent qalasındaǵı respublikalıq qániygelestirilgen muzıka
hám kórkem-óner akademik liceyinde oqıtıwshı lawazımında jumıs islegen.
Konsevatoriyanı tabıslı jumaqlap 2016-2021-jıllar dawamında Xojeli rayonı 5-
sanlı balalar muzıka xam korkem-oner mektebinin muzıka sauatı pani mugallimi
sıpatında juumıs isledi. Xazirgi kunde uy biykesi. Muslima, Safina hám Xadija atlı ush
perzenttin anası.
Kiyew balası Sharapov Allayar Rustemovich ol da mádeniyat tarawında oqıp
jumıs alıp barǵan. Ózbekstan Mámleketlik Konservatoriyasınıń akadem vokal
fakultetinde magistr dárejesin tamamlaǵan.
Karlibaev Klıchbay Kdırbaevich 2006-jıldan házirgi kúnge shekem Xojeli
rayonındaǵı 5-sanlı balalar muzıka hám kórkem-óner mektebinde direktor
lawazımında islep kelmekte. Karlıbaev Klichbay Kdirbaevich - bul insan ómiri menen
dálillegen miynet súygishlik, watansúyiwshilik hám kórkem ónerge sadıqlıq tımsalı.
Onıń hár bir qádemi - jas áwladqa jol, hár bir sabaǵı - bolajaq muzıkashılar qálbine
ashılǵan esik. Ol jetistirgen shákirtler, shólkemlestirgen ansambller hám basshılıq etip
atırǵan mektep - bul búginniń emes, al erteńniń gúltajı.
Paydalanılǵan ádebiyatlar:
1.
Kamalova.G. Kompozitor Dariko Jańabaeva. – Nókis, Ilimpaz. 2023. – 109 bet
2.ЛУЧШИЕ ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ международный
научный электронный журнал. Ч.19 Т.5 2024 год .
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
https://scientific-jl.org/obr
Выпуск журнала №-71
Часть–4_ июня–2025
193
2181-
3187
3.Kamalova G. QÁLEMI ÓTKIR KOMPOZITOR (D. Djańabaeva dóretiwshilik jolı)
//Вестник музыки и искусства. – 2023. – Т. 1. – №. 2. – С. 37-39.
4. Kamalova. G., & Dauletbaeva , G. (2024). DUWTAR SAZ ÁSBABÍN
ZAMANAGÓYLESTIRIWDIŃ ÁHMIYETI. Вестник музыки и искусства, 1(4),
https://science.uzdknf.uz/index.php/science/article/view/231
5. Kamalova G. JAMIL CHARSHEMOVTÍŃ “POPURRI” SHÍǴARMASÍNÍŃ
ÓZGESHELIGI //Вестник музыки и искусства. – 2024. – Т. 1. – №. 4. – С. 52-57.
