Роль художественных стилистических средств в шедеврах мировой литературы

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

–

Зарубежная

лингвистика

и

лингводидактика

–

Foreign

Linguistics and Linguodidactics

Journal home page:

https://inscience.uz/index.php/foreign-linguistics

The role of artistic stylistic means in masterpieces of
world literature

Dilshod NASRIDDINOV

1

, Maftuna RUZMETOVA

2

Nordik International University

Alisher Navoi University of Uzbek Language and Literature

ARTICLE INFO

ABSTRACT

Article history:

Received August 2023

Received in revised form

10 August 2023

Accepted 25 September 2023

Available online

15 November 2023

This article analyzes the unique contribution of literary

stylistic devices to the content and form of works in the

masterpieces of world literature. Literary stylistic devices

present in several works of famous writers of world literature
are given as examples, and their translations are also given. As a

result of the research, the article was introduced to the writing

style and literary stylistic tools used in the works of most

famous representatives of world literature, and the functions
they performed in the work were analyzed. Finally, literary

stylistic tools such as metaphor, simile, metonymy, hyperbole,

irony, alliteration, anaphora, synecdoche, etc. effectively help

the author fully reveal the content of the work, illuminate the
inner state of the characters and convey their feelings and inner

experiences to the reader in a more effective way.

2181-3701

/©

2023 in Science LLC.

DOI:

https://doi.org/10.47689/2181-3701-vol1-iss5-pp60-66

This is an open-access article under the Attribution 4.0 International
(CC BY 4.0) license (

https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru

)

Keywords:

alliteration,

simile,

anaphor,

irony,

metaphor,

metonymy,

synecdoche.

Badiiy stilistik vositalarning jahon adabiyoti durdona

asarlaridagi o‘rni

ANNOTATSIYA

Kalit so‘zlar

:

alliteratsiya,

simili,

anafora,

ironiya,

metafora,

metonimiya,

sinekdoha.

Ushbu maqolada badiiy stilistik vositalarning jahon

adabiyoti durdona asarlaridagi asar mazmuni va shakliga

qo’shgan o’ziga xos hissasi tahlil qilingan.

Jahon adabiyotining

mashhur yozuvchilarining bir nechta badiiy asarlarida mavjud

badiiy stilistik vositalar misol sifatida keltirilib, ularning
tarjimalari ham berilgan. Maqolada izlanishlar natijasida jahon

1

PhD, Associate Professor, Nordik International University. E-mail: dilshodnasr@gmail.com

2

Master’s student, Department of Theory and Practice of Translation, Alisher Navoi University of Uzbek Language

and Literature. E-mail: maftunaruzmetova99@gmail.com

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

–

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

–

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue

–

1

№

5 (2023) / ISSN 2181-3701

61

adabiyotining aksariyat mashhur namoyondalarining yozish

uslubi va asarlarida qo’llanilgan badiiy stilistik vositalar bilan

tanishib, ularning asarda bajargan vazifalari tahlil qilindi.
Yakunda, metafora, simili, metonimiya, giperbola, ironiya,

alliteratsiya, anafora, sinekdoxa kabi badiiy stilistik

vositalarning asar mazmunini to’la ochib berishda,

qahramonlarning ichki holatini yoritishda va his-

tuyg’u, ichki

kechinmalarini kitobxonga yanada ta’sirli tarzda yetkazib

berishda muallifga samarali yordam berishi xulosa qilindi.

Роль

художественных

стилистических

средств

в шедеврах мировой литературы

АННОТАЦИЯ

Ключевые слова:

аллитерация,

сравнение,

анафора,

ирония,

метафора,

метонимия,

синекдоха.

В данной статье анализируется уникальный вклад

литературно

-

стилистических приемов в содержание и

форму произведений шедевров мировой литературы. В

качестве

примеров

приведены

литературно

-

стилистические

приемы,

присутствующие

в

ряде

произведений известных писателей мировой литературы,
а также приведены их переводы. В результате

исследования в статье были представлены стиль письма и

литературно

-

стилистические средства, используемые в

творчестве наиболее известных представителей мировой
литературы, а также проанализированы функции, которые

они выполняли в произведении. Наконец, такие

литературно

-

стилистические средства, как метафора,

сравнение, метонимия, гипербола, ирония, аллитерация,

анафора, синекдоха и др., эффективно помогают автору
полностью раскрыть содержание произведения, осветить

внутреннее состояние героев, передать их чувства и

внутренний мир. опыт для читателя более эффективным

способом.

Badiiy

stilistik vositalar muallifga chuqurroq ma’noni yetkazishga yordam

beruvchi maxsus vositalar bo‘lib, asar syujetiga yanada joziba bag‘ishlaydi. Badiiy stilistik
vositalarning ko‘plab turlari mavjud bo‘lib, har biri turli maqsadlarga xizmat qiladi. Jahon

adabiyotida yozilgan eng sara asarlarning barchasida ushbu badiiy stilistik vositalarni
uchratish mumkin. Kitobxonga asar qahramonining vaziyati, ichki kechinmalari va his-

tuyg‘ularini yetkazib berishda ularning o‘rni beqiyos. Shu kabi jihatlarni jahon adabiyoti
vakili Uilyam Shekspir ijodida ko‘rishimiz mumkin. Uilyam Shekspir shu davrgacha
yashab o‘tgan eng buyuk shoirlardan biri hisoblanadi. Uning shuhrati u yaratgan kichik
she’rlar yoki uning 154 sonetlari bilan chegaralanib qolmay, balki uning pyesalari bilan
ham ahamiyatlidir. Shekspir o‘z asarlarida ko‘plab klassik badiiy stilistik vositalardan
foydalangan. Hech bir yozuvchi mutlaqo yangi narsani o‘ylab topmaydi:

she’riyat adabiy

janrning bir bo‘lagi sifatida yaratiladi. Bu borada barcha shoirlar qaysidir ma’noda
o‘tmishdagi buyuk shoirlarining ijodkor merosxo‘rlari sanaladi. Ularning asosiy vazifasi

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

–

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

–

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue

–

1

№

5 (2023) / ISSN 2181-3701

62

ajdodlardan uslub va vositalarni o‘rganib, zamonga hamnafas bo‘lgan ijodiy mahsullarni

yaratishdan iborat. Bunga misol sifatida,

Shekspir o‘zining she’riyatida Gomerning

“Iliada” va “Odisseya” dostonidagi

badiiy stilistik vositalardan mahorat bilan

foydalanganini ko‘rishimiz mumkin.

Shekspir she’riyatining asosini tashkil etgan badiiy stilistik vositalardan biri bu

alliteratsiyadir.

Ushbu badiiy stilistik vositani adibning mashhur va durdona asari bo‘lgan

“Romeo va Julietta”ning dastlabki satrlaridanoq ko‘rishimiz mumkin: “From forth the

fatal loins of these two foes; A pair of star-

cross’d lovers take their life”

[1] (Va lekin bu

dushman oilalardan tug‘ilgan farzandlar sevishib qoldi. Bu ikki baxtsizning o‘limi bilan,
Adovat o‘zi ham go‘rda yo‘qoldi) [2]. Adib ijodidagi alliteratsiyaning sezilarli ta’sirini

uning yana bir asari 12-

sonetda ham ko‘rishimiz mumkin: “Borne on the bier with white

and bristly beard” [3] (G‘aramlar janoza aravasidan soqolin silkitib o‘tarkan bizga) [4].
Shoir ijodidagi alliteratsiyaning ta’sirchanlik kuchini uning misralaridagi undoshlar
takroridan anglashimiz mumkin: “When wasteful war shall statues overturn”

[5]

(Haykallarni yiqsin urush shiddati) [6]. Shunday ekan, ingliz adabiy muhitida alliteratsiya

stilistik vositasining Shekspir ijodida muhim o‘rin tutganligiga guvoh bo‘lamiz.

Shekspir ijodida keng qo‘llangan yana bir stilistik vosita simili bo‘lib, u

nasrga

nisbatan she’rning xarakter xususiyatiga ko‘proq mos keladi, ushbu holat esa similini
chuqurroq o‘rganish imkonini beradi. Ushbu badiiy stilistik vositani o‘rganish
jarayonimizda biz yana Shekspir ijodi bilan ro‘baro‘ keldik. Shekspirning “Romeo va
Julietta” asarida Juliettaning quyoshga o‘xshab badiiy tasvirlanishi

asar qahramoni

Romeo tomonidan ushbu misrada keltirilib o‘tiladi:

But soft! What light through the yonder window breaks?
It is the East, and Juliet is the sun!
Arise, fair sun, and kill the envious moon,
Who is already sick and pale with grief. [7]

(Derazada lipillagan o‘sha nur nima?

U yerdadir oltinrang qiz, Julietta-quyosh!

Ey oftob, rashk qiluvchi oyni o‘ldirgin,

Oy rashkidan so‘lib qolgan o‘zi xastahol) [8]

Yunon shoirlarining Shekspirga ta’siri rad etib bo‘lmas hodisa, lekin Shekspir

badiiy stilistik vositalardan foydalanish mahorati bilan ulardan ajralib turadi.

Simili vositasini qo‘llashda yana bir mohir ijodkor, ingliz adabiyotining yorqin

namoyondasi Sharlotta Bronte o‘zining yozgan asarlarida qahramon istak

-xohishi va

ijtimoiy sinfi o‘rtasidagi ziddiyatlarni muhokama qiluvchi ayol haqida hikoya qiladi. Adib
asarlarida yozish uslubi rasmiy va tasviriy, murakkab so‘zlardan tashkil topgan
jumlalarni uchratamiz. Gaplarning tuzilishi murakkab bo‘lsa

-

da, oddiy o‘quvchilar uchun

tushunarli, ayni paytda kitobxon uchun romanni o‘qishni qiyinlashtirmaydi.

Metafora va

o‘xshatish hamda real dialoglar kabi umumiy xususiyatlardan foydalanish romanni

yanada boyitadi. Simili vositasi orqali quyidagi parchada tasviriylik kuchaytiriladi:

“Jane, be still; don’t struggle so, like a wild frantic bird that is rending its own

plumage in its desperation”

‘I am no bird; and no net ensnares me; I am a free human being with an

independent will, which I now exert to leave you.’ [9] (Jeyn, jim bo‘l; noilojlikdan o‘z

patlarini yirtayotgan yovvoyi qush kabi tipirchilama.

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

–

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

–

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue

–

1

№

5 (2023) / ISSN 2181-3701

63

Men qush emasman; va hech qanday to‘r meni tuzoqqa tushirmaydi; Men mustaqil

irodaga ega bo‘lgan erkin insonman, endi men sizni tark etishga harakat qilaman) [10].
Bunda “yovvoyi qush kabi” iborasida “like” so‘zi orqali simili hodisasi hosil etilgan.
Bizningcha, simili ingliz asarlarida o‘ziga xos bo‘lib, o‘zbek tiliga tarjima qilinganda
o‘xshatish, sifatlash kabi hodisalarni yuzaga keltiradi.

Badiiy stilistik vositalar ichida o‘xshatish jihati bilan metafora ham muhim vazifani

bajaradi: “True, generous feeling is made small account of by some; but here were two

natures rendered, the one intolerably acrid, the other despicably savourless for the want
of it. Feeling without judgment is a washy draught; indeed, but judgment untempered by

feeling is too bitter and husky a morsel for human deglutition.” [11]

Ushbu ingliz tilidagi

parchadan o‘zbek tiliga tarjima qilganimizda metaforik hodisaning bo‘yoqdorligi ancha

seziladi.

(To‘g‘ri, saxovat tuyg‘usini ba’zilar arzimas hisoblaydilar; lekin bu yerda ikkita

tabiat mavjud: biri chidab bo‘lmas darajada o‘tkir, ikkinchisi esa buning yetishmasligi
sabab o‘ta darajada ta’msiz edi. Hukmsiz tuyg‘u, haqiqatan ham, zerikarli qoralama; Ammo

his-

tuyg‘ularsiz hukm –

bu juda achchiq va bo‘g‘iq bo‘lib, insonning holsizlantiradi)

*

. Ushbu

misolda Sharlotte Brontening asar qahramoni Jeyn tomonidan inson tabiatini suv va

yegulikka o‘xshatishi metaforik hodisani vujudga keltiradi.

Shu kabi metafora tasviriy vositasidan mohirona foydalangan yana bir

yozuvchilardan biri Charls Dikkensdir. U qolgan adiblarga nisbatan o‘zgacha badiiy
uslubni tanlagan va o‘zining intellektual g‘oyalari bilan avlodlarni ilhomlantirgan. U

adabiy faoliyatini jurnal va gazetalar uchun maqola va insholar yozishdan boshlaganligi

sababli, u ko‘pgina hikoyalarida xuddi shu uslubni muvaffaqiyatli sinab ko‘rdi. Ideal
xarakteristikasi va satirik ohangi bilan ajralib turadigan “Oliver Tvist”da u o‘zining ijodiy
mahoratini namoyish etadi. U jamiyat haqidagi zohiriy haqiqatlarni ko‘rsatish uchun
ko‘pchilik romanlarida realizm, din va tabaqalanishni ochib bergan. Xarakter
xususiyatlarini ko‘rsatish uchun u personifikatsiya, metonimiya, simili va metafora kabi

stilistik vositalardan foydalangan.

“Mashaqqatli zamon” asarining ilk bobida adib maktab

o‘quvchilarini M’Choakumchildning saboqlari bilan “to‘ldirilishi lozim bo‘lgan idishlar”ga
qiyoslab metaforik stilistik uslubda mohirona foydalanadi: “The speaker, and the
schoolmaster…all backed a little and swept with their eyes the inclined plane of little

vessels then and there arranged in order, ready to have imperial gallons of facts poured

into them until they were full to the brim.” [12] (Ma’ruzachi ham, maktab o‘qituvchisi
ham... hammasi bir oz orqasiga o‘girilib, ko‘zlari bilan qiyshaygan mayda idishlarni
ko‘zdan kechirishdi, ular to‘g‘ridan to‘g‘ri to‘lguncha ularga bir necha gallon faktlarni
quyishga tayyor turishdi) [13] . Mashhur “Oliver Tvist” asarida ham personifikatsiyaga
yaqqol misolni ko‘rishimiz mumkin: “We have none of us long to wait for Death.

Patience,

patience! he’ll be here soon enough for us all.” [14]

(Hech birimizning o‘limni kutishga

vaqtimiz qolmadi. Sabr, sabr qiling! U tezda keladi). Bu misolda o‘lim, sabr kabi mavhum
narsalar jonlantirilib, asarning ta’sirchanligining oshishiga sabab bo‘lgan.

Jonli tasvirlash qobiliyatiga ega yana bir adib bu Ernest Heminguey bo‘lib,

u ko‘plab buyuk amerikalik yozuvchilar orasida o‘zining ob’yektiv va ravon nasriy uslubi
bilan mashhur. U yozgan romanlar ichida “Chol va dengiz” muallifning o‘ziga xos yozish
uslubini o‘zida aks ettiradi. Asar tili oddiy va kitobxonga tushunarli bo‘lib, bu adibning
jurnalist sifatidagi tajribasi bilan bog‘liq. Adib uslubining butun dunyo yozuvchilari

*

Parcha muallif tomonidan tarjima qilingan

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

–

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

–

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue

–

1

№

5 (2023) / ISSN 2181-3701

64

ijodiga ta’siri katta. “Chol va dengiz”, shubhasiz, Hemingueyning shoh asaridir. Chunki
aynan ushbu asar barcha asarlari orasida Hemingueyning o‘ziga xos til uslubini yaqqol
namoyon etadi. Uning tili sodda va tushunarli bo‘lib, o‘zida aniqlik xususiyatlarini aks

ettiradi.

Buning sababi shuki, yozuvchi oddiy va kundalik hayotda ishlatiladigan so‘zlarni

mahorat bilan qo‘llagan. Adib sifatlar va mavhum otlarni kam ishlatadi, murakkab

sintaksisdan qochadi. Hemingueyning ijodiy jozibasi uning qisqa jumlalari va juda aniq

tafsilotlarida namoyon bo‘ladi.

Adib asarlarida personifikatsiyaga juda ko‘plab misollar mavjud. Uning “Chol va

dengiz” asarida quyidagi parcha mavjud: “the wind is our friend, anyway, he thought.”

[15] (Shamol

–

bu, so‘zsiz, bizga birodar) )[16]. Personifikatsiyaga misolni muallif

shamolni birodar deya ta’riflashida ko‘rishimiz mumkin.

Shamol tirik narsa emasligi

sababli, u do‘st bo‘la olmaydi. Biroq, bu misolda baliqchining shamol haqida qanday hisga

ega ekanligini anglashimizga personifikatsiya bizga yordam beradi. Baliqchi shamol
ularga yordam berishiga ishonadi va buni hayoti va sayohatining ijobiy tomoni deb

hisoblaydi. Hikoyachi shamolni “yaxshi” deb aytishi mumkin edi, lekin uni “do‘st” deb
atash, hikoyadagi qahramonlar shamolni qadrlashi va undan xursand bo‘lishlarini aniq
ko‘rsatadi.

Personifikatsiyaning yana bir misoli, bola chol bilan birinchi marta baliq oviga

borganini eslayotganida keltirilgan: “feeling the whole boat shiver and the noise of you
clubbing him like chopping a tree down and the sweet blood smell all over me”

. [17].

(Qayiq zirillab qaltirovdi, xuddi o‘tin chopganday to‘qmog‘ingni to‘q

-

to‘q ovozi eshitilib

turuvdi.

Hamma yoqni chuchmal qon hidi bosib ketgan edi) [18] ya’ni “shivering boat” –

“qaltiragan qayiq” tushunchasi personifikatsiyaning yaqqol namunasi hisoblanadi.

Bularning barchasi, albatta, asarning badiiyligini oshirgan. Biz yuqorida guvohi

bo‘lganimiz bu Ernest Heminguey ijodi bo‘yicha dengizdan tomchidir. Uning yana ko‘plab
roman va hikoyalarida biz juda ko‘plab badiiy stilistik vositalarga duch kelishimiz

mumkin.

Sarguzasht janrida yozilgan “Robinzon Kruzo” romani bilan mashhur bo‘lgan

Daniel Defo Angliyalik jurnalist, risola muallifi, savdogar va yozuvchi edi. U ingliz

romanining asoschilaridan biri sanaladi. Daniel Defo ko‘p qirrali bo‘lib, samarali ijod
qilgan, besh yuzdan ortiq jurnallar, risolalar va kitoblar yozgan. Daniel Defo o‘zining jonli
va jo‘shqin uslubi bilan mashhur bo‘lib, u aniq tafsilotlar va illyustratsiyalar bilan to‘la.
Daniel Defoning uslubini boshqalardan ko‘ra ko‘proq ajratib turadigan narsa shundaki,
uning so‘zlari orqali kitobxon hayolida aniq tasvirlar gavdalanadi, uslubi esa sodda va
kamtar. U o‘z ishini murakkab iboralar va so‘zlar bilan ortiqcha bezatmasdan, o‘zi
aytmoqchi bo‘lgan fikrni samarali tarzda yetkaza olgan. Daniel Defoning mashhur asari
“Robinzon Kruzo”da ko‘plab badiiy stilistik vositalardan foydalanilgan.

Masalan, asar

bosh qahramoni Robinzonning kema halokatidagi holatini tasvirlash maqsadida

giperboladan ancha samarali foydalanilgan: “I expected every wave would have

swallowed us up, and that every time the ship fell down, as I thought, in the trough or

hollow of the sea, we should never rise more”

. [19].

(Katta to‘lqinlar kemaga har gal kelib

urilganda, men hozir dengizga g‘arq bo‘lamiz deb o‘ylar edim. Kema har gal baland
ko‘tarilgan to‘lqin ustidan pastga sho‘ng‘iganda, men u endi qaytib ko‘tarila olmasa kerak,

der edim) [20]. Yuqoridagi parchada nafaqat giperbola, balki personifikatsiya ham

qo‘llanilgan. Ya’ni “to‘lqin bizni yutib yuborishi mumkin edi” birikmasida to‘lqinlarni

jonlantirib, ularga insonga xos xususiyatlar baxsh etilgan. Muallif butun roman davomida
okeanni tasvirlash uchun bir qancha metaforalardan foydalanadi. Dengizdagi

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

–

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

–

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue

–

1

№

5 (2023) / ISSN 2181-3701

65

to‘lqinlarning tasvirini metaforik usulda tasvirlash, shuningdek, ulkan okeanni
qamoqxonaga qiyoslanishi bunga namuna bo‘la oladi: “[...] and my very heart would die

within me, to think of the woods, the mountains, the desarts I was in; and how I was a
prisoner lock'd up with the eternal bars and bolts of the ocean, in an uninhabited
wilderness, without redemption: In the midst of the greatest composures of my mind,
this would break out upon me like a storm, and make me wring my hands, and weep like

a child”

. [21].

(…yuragim esa o‘rmonlar, tog‘lar, cho‘llar haqida o‘ylasam, orqaga tortib

ketardi; Qanday qilib men okeanning abadiy panjaralari va murvatlari bilan qamalgan,
hech kim yashamaydigan sahroda, qutqarilmasdan qamalgan mahbus edim: ongimning

eng katta xotirjamligi o‘rtasida bu mening boshimga bo‘ron kabi urardi va boladek
yig‘lardim) [22].

Orolda bir necha yil bo‘lganidan so‘ng, Robinzon o‘z hayotidan tobora ko‘proq

mamnun bo‘la boshlaydi. U o‘z hayvonlari bilan jamoa bo‘lib, Xudodan tasalli topadi va
o‘zi ega bo‘lgan oziq

-ovqat, asbob-uskunalar va boshqa narsalar uchun shukronalik his

qiladi. U hatto o‘ziga bu hayotni afzal ko‘ra boshlaydi. Bu mamnuniyatni yozuvchi orolni
stolga qiyoslab, metafora orqali ifodalaydi: “How mercifully can our great Creator treat

his creatures, even in those conditions in which they seem'd to be overwhelm'd in
destruction. How can he sweeten the bitterest Providences, and give us cause to praise
him for dungeons and prisons. What a table was here spread for me in a wilderness,

where I saw nothing at first but to perish for hunger!” [23] (Buyuk Yaratguvchimiz o‘z

jonzotlariga, hatto ular halokatga uchragan sharoitda ham qanchalik mehribon. Qanday
qilib u eng achchiq narsalarni shirin qiladi va azoblar uchun Uni maqtashimizga sabab

bo‘ladi. Cho‘lda men uchun dasturxon yoyilgan edi, ammo avvalida men u yerda
ochlikdan o‘lishdan boshqa hech narsani ko‘rmagandim!).

Qisqa qilib aytganda, “Robinzon Kruzo” sarguzasht janrida yozilganligi tufayli

ko‘plab g‘ayrioddiy va kutilmagan voqealarga boy, shu tufayli ham bu hodisalarni

jonlantirishda muallifga badiiy stilistik vositalar katta yordam bergan.

Jahon adabiyoti durdona asarlari minglab kitobxonlar ko‘nglidan joy olishiga

ko‘plab sabablarni keltirishimiz mumkin. Jumladan, yozuvchining mahorati, asar
mavzusining hayotiy va dolzarbligi, vaqt sinovidan o‘tganligi, bir necha avlod tomonidan
sevib o‘qilishi va, albatta, badiiy stilistik vositalardan samarali foydalanish mahorati ham

bunda katta ahamiyat kasb etadi. Biz yuqorida jahon adabiyotining aksariyat mashhur

namoyondalarining yozish uslubi va asarlarida qo‘llanilgan badiiy stilistik vositalar bilan
tanishib, ularni tahlil qilishga harakat qildik. Bundan ko‘rinib turibdiki, durdona
asarlarda badiiy stilistik vositalarni qo‘llash barcha yozuvchilarga xos. Bunday vositalar

asar mazmunini ochib berishda, qahramonlarning holatini yoritishda va his-

tuyg‘u,

kechinmalarini kitobxonga yanada ta’sirli tarzda yetkazishda muallifga qo‘l keladi.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

:

1.

William Shakepeare. The tragedy of Romeo and Juliet. D.C. Health&Company

–

1913. -P.3

2.

Romeo va Julietta. Maqsud Shayxzoda tarjimasi. G‘afur G‘ulom nomidagi

adabiyot va san’at nashriyoti, Toshkent

-1981. -B.24

3.

William Shakepeare “Sonet XII” https://shakespeares

-sonnets.com/sonnet/12

4.

Uilyam Shekspir. 12-

sonet. Yusuf Shomansur tarjimasi. G‘afur G‘ulom nomidagi

adabiyot va san’at nashriyoti, Toshkent

-1978. -B.16

Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika

–

Зарубежная лингвистика

и лингводидактика

–

Foreign Linguistics and Linguodidactics

Issue

–

1

№

5 (2023) / ISSN 2181-3701

66

5.

William Shakepeare Sonet LV https://shakespeares-sonnets.com/sonnet/55

6.

Uilyam Shekspir. 55-

sonet. Yusuf Shomansur tarjimasi. G‘afur G‘ulom nomidagi

adabiyot va san’at nashriyoti, Toshkent

-1978. -B.67

7.

William Shakepeare. The tragedy of Romeo and Juliet. D.C. Health&Company

–

1913. -P.34

8.

Romeo va Julietta. Maqsud Shayxzoda tarjimasi. G‘afur G‘ulom nomidagi

adabiyot va san’at nashriyoti, Toshkent

-1981. -B.67

9.

Charlotte Bronte. Jane Eyre. CreateSpace Independent Publishing Platform-

2009. -P.268

10.

Charlotte Bronte. Jane Eyre. CreateSpace Independent Publishing Platform-

2009. -P.218

11.

Charles Dickens “Hard times”. Huge Print Press

-1858. -P.206

12.

Charles Dickens “Oliver Twist”. Sterling

-2008. -P.187

13.

Ernest Hemingway. The old man and the sea. Vintage-1999, -P.48

14.

Chol va dengiz. Ibrohim G’ofurov tarjimasi. “Yosh gvardiya” nashriyoti

-1986.- B.41

15.

Ernest Hemingway. The old man and the sea. Vintage-1999. -P.176

16.

Chol va dengiz. Ibrohim G’ofurov tarjimasi. “Yosh gvardiya” nashriyoti

-1986.- B.3

17.

Daniel Defoe. Robinson Crusoe. MACMILLAN AND CO. London 1868. -P.6

18.

Robinzon Kruzo. Yo’ldosh Shamsharov tarjimasi. Cho’lpon nashriyoti

-1994. -B.5

19.

Daniel Defoe. Robinson Crusoe. MACMILLAN AND CO. London 1868. -P.110

20.

Robinzon Kruzo. Yo’ldosh Shamsharov tarjimasi. Cho’lpon nashriyoti

-1994. -B.128

21.

Daniel Defoe. Robinson Crusoe. MACMILLAN AND CO. London 1868. -P.143

22.

Robinzon Kruzo. Yo’ldosh Shamsharov tarjimasi. Cho’lpon nashriyoti

-1994. -B.203

23.

Robinzon Kruzo. Yo’ldosh Shamsharov tarjimasi. Cho’lpon nashriyoti

-1994. -B.168