II конгресс детских врачей РУз с международным участием
«Актуальные вопросы практической
педиатрии»
247
TOSHKENT SHAHRIDAGI O‘SMIR QIZLARNING REPRODUKTIV
SALOMATLIGINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Axmedova F.M.
Toshkent pediatriya tibbiyot instituti
Xasanova G.M.
Toshkent pediatriya tibbiyot instituti
Oʻzbekiston, Toshkent
O‘
smirlarning reproduktiv salomatligi k
o‘
p jihatdan davlatdagi demografik
vaziyatni va jamiyatning reproduktiv salohiyatini belgilaydi [1]. Reproduktiv
salomatlik sohasida
o‘
smirlarning fertilligi muammolari alohida ahamiyatga ega [2].
S
o‘
nggi yillarda qizlar
o‘
rtasida ginekologik kasalliklar tarqalishining doimiy
tendentsiyasi kuzatilmoqda, bu yoshga qarab
o‘
rtacha 12-15% ni tashkil qiladi [3, 4].
Shunday qilib, mamlakatimizning turli hududlarida zamonaviy
o‘
smirlarning
reproduktiv salomatlik holatini monitoring qilish va uning buzilishlarining xavf
omillaridan xabardor b
o‘
lishga qaratilgan tadqiqotlar dolzarbligicha qolmoqda [5, 6].
Tadqiqotning maqsadi s
o‘
nggi besh yil davomida Toshkent shahridagi
o‘
smir qizlarning reproduktiv tizim organlari bilan kasallanish darajasini qiyosiy
tahlil qilishdan iborat.
Materiallar va usullar
Toshkent shahridagi
o‘
smirlar dispanseri negizida 2019
–
2023-yillarda
15
–
17 yoshli
o‘
smir qizlarni profilaktik k
o‘
rikdan
o‘
tkazish natijalari b
o‘
yicha
Qizlar so
g‘
lomlashtirish markazining statistik hisoboti materiallari tahlil qilindi.
K
o‘
krak kasalliklari b
o‘
yicha statistika 2600 balo
g‘
at yoshidagi qizlarning
tasodifiy epidemiologik tadqiqotlari natijalari bilan taqqoslandi.
Natijalar
2023-yilda belgilangan yosh toifasidagi qizlarni profilaktika k
o‘
rikdan
o‘
tkazish bilan qamrab olish 76,2 foizni tashkil etdi, reproduktiv tizim kasalliklari
birinchi marta
o‘
smir qizlarning 11,4 foizida aniqlandi. 15-17 yoshli qizlarning
umumiy ginekologik kasallanish darajasi 2019 yildan 2023 yilgacha mos yoshdagi
1000 nafar qizga 164,7 dan 168 ga oshdi. S
o‘
nggi besh yil ichida vulva va qinning
yalli
g‘
lanish kasalliklari bilan o
g‘
rigan
o‘
smirlar soni 1,7 baravar kamaydi: har
1000 qizga 73 dan 42 gacha. Turli xil hayz davrining buzilishi (1,4 marta,
1000 taga 68 dan 94,8 gacha) va sut bezlari kasalliklari (1,75 marta, 1000 taga
4,4 dan 7,7 gacha) bilan o
g‘
rigan
o‘
smir qizlar soni sezilarli darajada oshdi. Biroq,
selektiv epidemiologik tadqiqotlarga k
o‘
ra, mintaqadagi
o‘
smir qizlarda sut
bezlari patologiyasi 30% dan ortiq hollarda (asosan mastalgiya va kistli tolali
displaziya) qayd etilgan. Xulosa. S
o‘
nggi besh yilda Toshkent shahrida hayz
davrining buzilishi (1,4 barobar) va sut bezlari kasalliklari (1,75 marta) bilan
o
g‘
rigan
o‘
smir qizlar soni sezilarli darajada oshdi.
II конгресс детских врачей
РУз с международным участием
«Актуальные вопросы практической
педиатрии»
248
Biroq, profilaktik tekshiruvlar paytida k
o‘
krak kasalliklarini aniqlash etarli
emas, chunki tasodifiy epidemiologik tadqiqotlar b
o‘
yicha ularning chastotasi
30% dan oshadi. Balo
g‘
atga yetgan qizlarning reproduktiv salomatligini
muhofaza qilish b
o‘
yicha ishlarni takomillashtirish zarur.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1. Uvarova E.V., Kolomeitsev M.G., Radchenko M.V. Legal aspects of the
protection of the reproductive health of minors in the profile «obstetrics and
gynecology» in the Russian Federation. Reproduktivnoe zdorov’
e detey i
podrostkov [Pediatric and Adolescent Reproductive Health]. 2022; 18 (1): 16
–
33.
DOI: https://www. doi.org/10.33029/1816-2134-2022-18-1-16-33.
2. Sibirskaia E.V., Adamyan L.V., Koltunov I.E., et al. Analysis of gynecological
morbidity in girls and adolescents. Russian Journal of Human Reproduction.
2017; 23 (6): 60
–
5. DOI: https://doi. org/10.17116/repro201723660-65
3. Kopan S.V., Andreeva M.V., Tikhaeva K.Y., Shevtsova E.P. Students
’
view
of current contraception methods. Reproduktivnoe zdorov
’
e detey i podrostkov
[Pediatric and Adolescent Reproductive Health]. 2021; 17 (1): 33
–
9. DOI:
https://doi.org/10.33029/1816-2134-2021- 17-1-33-39
4. Zakharova A.A., Astashkevich E.V., Popov M.V., Skoblina E.V. Awareness
of students on reproductive health issues. Rossiyskiy vestnik gigieny [Russian
Bulletin of Hygiene]. 2022; 1: 24
–
7. DOI: https://doi.org/10.24075/rbh.2022.038
5. Global Accelerated Action for the Health of Adolescents (AA-HA!):
guidance to support country implementation. Geneva: World Health
Organization; 2017. URL: http://apps.who.int/iris 10. WHO recommendations on
adolescent sexual and reproductive health and rights. Geneva: World Health
Organization; 2018. URL: http://apps.who.int/iris
6. Uvarova E.V., Tarusin D.I., Kuchma V.R., Suhareva L.M., et al. Prevention
of reproductive health disorders in children and adolescents. Voprosy shkol
’
noy i
universitetskoy mediciny i zdorov
’
ya [Problems of School and University
Medicine and Health]. 2018; (2): 45
–
62.
7.
Агзамова, Ш. А. "Клеточный и гуморальный иммунитет у детей раннего
возраста, инфицированных внутриутробно цитомегаловирусом и вирусом
простого герпеса." Вятский медицинский вестник 2 (46) (2015): 13
-17.
8. Abdusalamovna, Agzamova Shoira. "Factor analysis of cause-effect
relationship of fetal infections of children by the agents of TORCH
–
complex."
European science review 5-6 (2015): 43-46.
9.
Файзиев, А. "LDH activity in the blood serum of children with
complicated pneumonia." Актуальные вопросы практической педиатрии 1.1
(2023): 297-298.
10.
Деворова
,
М
., and
Г
.
Махкамова
. "Distinctive features and prevalence
of allergic rhinitis in children."
Педиатрия 1.1 (2023): 263
-267.
11.
Махкамова, Г. Т.,
and
А. А. Тиллабоева. "АВТОНОМИЯ РЕБЕНКА КАК
ПАЦИЕНТА В ПЕДИАТРИИ." Экономика и социум 2 (57) (2019): 635
-638.
II конгресс детских врачей РУз с международным участием
«Актуальные вопросы практической
педиатрии»
249
12.
Агзамова, Шоира Абдусаламовна, Гузалия Марсовна Хасанова,
and
Фания Рашидовна Бабаджанова. "ЧаСтота вСтреЧаемоСти и Факторы риСка
Формирования врожденных пороков Сердца у детей ХореЗмСкоЙ оБЛаСти
реСпуБЛики уЗБекиСтан."
FORCIPE 5.S2 (2022): 28-29.
13.
Улугов, Аскар Исматович,
and
Чори Жумаевич Бутаев. "Влияние
респираторных аллергических заболеваний на биофизиче
-
ские свойства
мембраны эритроцитов у детей." Евразийский Союз Ученых 5
-5 (14) (2015):
72-74.
14.
Исаханов, Баходир Гафурович, Бахром Анисханович Аляви,
and
Нигора Хикматовна Исаханова. "Клиническая эффективность ингибитора
АПФ и АРА при кардиоренальном синдроме." Молодой ученый 1 (2015):
144-146.
15. Tukhtakuziev, A., Mansurov, M., Rasuljonov, A., & Karimova, D. (2020).
Scientific basis of ensuring stability of working depth of tillage machines.
Monograph (Tashkent: Publishing House TURON-IQBOL), 168.
16.
Валиев, Фаррух. "Yosh avlodni jismoniy tarbiyasini takomillashtirishda
institut va maxalla xamkorligining shakillari va usullari." Общество и инновации
2.4/S (2021): 361-368.
