MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–7_Июнь –2025
110
YOSHLAR VA YASHIL IQTISODIYOT: BARQAROR KELAJAK
SARI
Egamberdiyev Shavkatbek
Andijon davlat texnika instituti
Iqtisodiyot yo‘nalishi 3- kurs talabasi
Farruxjon Kamoliddinov
Alfraganus universiteti
Tibbiyot fakulteti 4-kurs talabasi
e-mail:
Annotatsiya. Maqolada O‘zbekiston yoshlarining yashil iqtisodiyotni
rivojlantirishdagi roli va barqaror kelajakni shakllantirishdagi ishtiroki tahlil
qilinadi. Yoshlarning innovatsion yondashuvlari, qayta tiklanadigan energiya
manbalarini joriy etish, ekologik toza texnologiyalarni qo‘llash va atrof-muhitni
muhofaza qilish bo‘yicha tashabbuslari muhokama qilinadi. Shuningdek, ta’lim
tizimida yashil iqtisodiyot prinsiplarini integratsiyalash, startaplar orqali
yoshlarning tadbirkorlik faoliyatini rag‘batlantirish va davlat tomonidan qo‘llab-
quvvatlash dasturlari muhim omillar sifatida ko‘rib chiqiladi.
Kalit so‘zlar: yashil iqtisodiyot, innovatsion yondashuvlar, qayta
tiklanadigan energiya, ekologik toza texnologiyalar, atrof-muhitni muhofaza qilish,
ta’lim tizimi.
Kirish.
O‘zbekiston yoshlarining yashil iqtisodiyotni rivojlantirishdagi roli
va barqaror kelajakni shakllantirishdagi ishtiroki bugungi kunda juda muhim
ahamiyatga ega. Yashil iqtisodiyot - bu tabiiy resurslarni oqilona foydalanish, atrof-
muhitni muhofaza qilish va ijtimoiy adolatni ta’minlashga qaratilgan iqtisodiy
faoliyatdir. Yoshlar esa bu jarayonda innovatsion g‘oyalar, yangiliklar va energiya
bilan to‘la kuch manbai sifatida faol ishtirok etishlari mumkin.
O‘zbekiston yoshlarining yashil iqtisodiyotga qo‘shadigan hissasi bir qator
jihatlarni o‘z ichiga oladi. Yoshlar ekologik muammolarni hal qilishda faol ishtirok
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–7_Июнь –2025
111
etishlari zarur [1]. Ular atrof-muhitga zarar yetkazmaydigan texnologiyalarni ishlab
chiqish va joriy etishda, shuningdek, qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan
foydalanishda o‘z bilim va ko‘nikmalarini qo‘llashlari mumkin. Masalan, quyosh
energiyasi, shamol energiyasi va biomassa kabi qayta tiklanuvchi energiya
manbalarini rivojlantirishda yoshlar innovatsion yechimlar taklif etishi mumkin.
Yoshlar ekologik ta’lim va ongni oshirishda muhim rol o‘ynaydi. Ular o‘z
tengdoshlarini va jamiyatni atrof-muhit muhofazasi, chiqindilarni kamaytirish va
ekologik toza mahsulotlarni iste’mol qilish bo‘yicha xabardor qilishlari lozim.
Yoshlar o‘rtasida ekologik ongni oshirish uchun turli tadbirlar, seminarlar va
kampaniyalar o‘tkazish zarur. Bunday tadbirlar orqali ular o‘z fikrlarini ifodalash,
yangi g‘oyalarni ilgari surish va jamiyatda ekologik masalalarga e’tibor qaratishga
yordam berishlari mumkin.
O‘zbekiston yoshlarining yashil iqtisodiyotga qo‘shgan hissasi tadbirkorlik
sohasida ham namoyon bo‘ladi. Yosh tadbirkorlar ekologik toza mahsulotlar ishlab
chiqarish, qayta ishlash va atrof-muhitga zarar yetkazmaydigan biznes-modellarni
yaratishda faol ishtirok etishlari kerak. Ular innovatsion g‘oyalarini amalga oshirib,
yashil iqtisodiyotga hissa qo‘shishlari va shu bilan birga yangi ish o‘rinlarini
yaratishlari mumkin. Bu esa iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashda muhim ahamiyatga
ega. Yoshlarning barqaror kelajakni shakllantirishdagi ishtiroki ham juda muhimdir.
Ular global iqlim o‘zgarishi, resurslarni tejash va barqaror rivojlanish masalalarida
ovozlarini kuchaytirishlari zarur. Yoshlar xalqaro tashkilotlar va harakatlarda
ishtirok etib, o‘z fikrlarini bildirishlari va global muammolarni hal qilishda faol rol
o‘ynashlari mumkin. Ularning ovozi nafaqat O‘zbekiston ichida, balki xalqaro
maydonda ham e’tiborga olinishi kerak. Shuningdek, davlat tomonidan yoshlarni
yashil iqtisodiyotga jalb qilish uchun turli dasturlar va loyihalar amalga oshirilishi
zarur. Yoshlarni ekologik ta’lim olishlariga, tadbirkorlikka rag‘batlantirishga va
ularning innovatsion g‘oyalarini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan dasturlar ishlab
chiqilishi lozim [2]. Bu orqali yoshlar o‘z bilim va ko‘nikmalarini amaliyotda
qo‘llash imkoniyatiga ega bo‘ladilar.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–7_Июнь –2025
112
Yoshlar bugungi kunda jamiyatning eng faol va dinamik qatlamlaridan biri
sifatida e’tirof etilmoqda. Ularning innovatsion yondashuvlari, qayta tiklanadigan
energiya manbalarini joriy etish, ekologik toza texnologiyalarni qo‘llash va atrof-
muhitni muhofaza qilish bo‘yicha tashabbuslari nafaqat kelajak uchun, balki hozirgi
kunda ham juda muhim ahamiyatga ega [3]. Avvalo, yoshlar innovatsion
yondashuvlar orqali muammolarni hal qilishda o‘zlarining ijodkorlik qobiliyatlarini
namoyish etishmoqda. Ular yangi g‘oyalar, texnologiyalar va yechimlar taklif qilib,
atrof-muhitni muhofaza qilish va resurslardan samarali foydalanish bo‘yicha yangi
imkoniyatlar yaratmoqdalar. Misol uchun, ko‘plab yosh tadbirkorlar o‘z startaplarini
ochib, ekologik toza mahsulotlar ishlab chiqarish yoki chiqindilarni qayta ishlashga
qaratilgan innovatsion loyihalarni amalga oshirishga intilmoqdalar. Bunday
yondashuvlar nafaqat iqtisodiy foyda keltiradi, balki atrof-muhitga ham ijobiy ta’sir
ko‘rsatadi.
Qayta tiklanadigan energiya manbalarini joriy etish yoshlar uchun yana bir
muhim yo‘nalishdir. O‘zbekiston kabi mamlakatlarda quyosh va shamol energiyasi
kabi qayta tiklanadigan energiya manbalarini rivojlantirish imkoniyatlari juda katta.
Yoshlar bu sohada faol ishtirok etib, yangi texnologiyalarni tadqiq qilish va joriy
etishda o‘z bilim va ko‘nikmalarini qo‘llamoqda [4]. Misol uchun, yosh muhandislar
va olimlar quyosh panellari va shamol turbinasi ishlab chiqarishga qaratilgan
loyihalarni amalga oshirib, energiya samaradorligini oshirishga yordam
berayotganini ko‘rishimiz mumkin. Buning natijasida mamlakatimiz energiya
xavfsizligini ta’minlash va chiqindilarni kamaytirish yo‘lida katta qadamlar
qo‘yilmoqda.
Ekologik toza texnologiyalarni qo‘llash ham yoshlarning faoliyatida muhim
o‘rin tutadi. Ular ishlab chiqarishda ekologik toza materiallardan foydalanish,
chiqindilarni kamaytirish va qayta ishlash jarayonlarini optimallashtirish bo‘yicha
yangi yondashuvlarni taklif qilmoqdalar. Yoshlarning bunday tashabbuslari nafaqat
atrof-muhitga zarar yetkazmaydigan mahsulotlarni yaratishga yordam beradi, balki
iste’molchilar orasida ekologik ongni oshirishga ham xizmat qiladi. Ularning
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–7_Июнь –2025
113
maqsadi - jamiyatda ekologik masalalarga e’tibor qaratish va ekologik toza hayot
tarzini targ‘ib qilishdir.
Yoshlarning atrof-muhitni muhofaza qilish bo‘yicha tashabbuslari ham juda
muhimdir. Ular ko‘plab ijtimoiy tadbirlar, aksiyalar va kampaniyalar orqali atrof-
muhitga e’tibor qaratishga harakat qilmoqdalar. Masalan, ko‘plab yoshlar o‘z
jamoalari bilan birga tozalash tadbirlarini o‘tkazib, tabiatni muhofaza qilishga
chaqirmoqdalar. Bu kabi tashabbuslar nafaqat atrof-muhitni tozalashga yordam
beradi, balki jamiyatda ekologik ongni oshirishga ham xizmat qiladi [5].
Shuningdek, yoshlarning bunday faoliyati davlat va xususiy sektor bilan
hamkorlikda amalga oshirilishi zarur. Davlat tomonidan yoshlarni qo‘llab-
quvvatlash, ularning g‘oyalarini amalga oshirish uchun zarur sharoitlarni yaratish
muhimdir. Yoshlar uchun ekologik ta’lim dasturlarini ishlab chiqish va amalga
oshirish orqali ularga kerakli bilim va ko‘nikmalar berilishi lozim.
Ta’lim tizimida yashil iqtisodiyot prinsiplarini integratsiyalash, startaplar
orqali yoshlarning tadbirkorlik faoliyatini rag‘batlantirish va davlat tomonidan
qo‘llab-quvvatlash dasturlari – bu bugungi kunda har bir mamlakat uchun dolzarb
masalalardir. Ushbu yo‘nalishlar nafaqat iqtisodiy o‘sishni ta’minlaydi, balki
ekologik barqarorlikni saqlashda ham muhim ahamiyatga ega.
Yashil iqtisodiyot - bu atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslarni
oqilona boshqarishga asoslangan iqtisodiy modeldir. Ta’lim tizimida ushbu
prinsiplarni integratsiyalash orqali yosh avlodni ekologik ongli va mas’uliyatli
fuqarolar sifatida tarbiyalash mumkin. Buning uchun o‘quv dasturlariga yashil
iqtisodiyotning asosiy tamoyillari, masalan, qayta tiklanadigan energiya manbalari,
chiqindilarni kamaytirish va resurslardan samarali foydalanish kabi mavzularni
kiritish zarur [6]. O‘quvchilar va talabalar bunday bilimlarni egallab, kelajakda o‘z
faoliyatlarida ulardan foydalana olishlari muhimdir. Ta’lim jarayonida amaliy
mashg‘ulotlar va loyihalar orqali yashil iqtisodiyot tamoyillarini o‘rganish
imkoniyatlarini yaratish ham zarur. Masalan, talabalar o‘zlari ekologik toza
mahsulotlar ishlab chiqaradigan yoki chiqindilarni qayta ishlovchi startaplar
ochishga qaratilgan loyihalarda ishtirok etishlari mumkin. Bu nafaqat ularning bilim
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–7_Июнь –2025
114
va ko‘nikmalarini oshiradi, balki amaliy tajriba orttirishlariga yordam beradi.
Shuningdek, bunday loyihalar yoshlarning ijodkorligini va tashabbuskorligini
rivojlantirishga xizmat qiladi.
Startaplar orqali yoshlarning tadbirkorlik faoliyatini rag‘batlantirish ham
muhim ahamiyatga ega. Yosh tadbirkorlar yangi g‘oyalar va innovatsion yechimlar
taklif qilib, iqtisodiy rivojlanishga hissa qo‘shishlari mumkin. Davlat tomonidan
qo‘llab-quvvatlash dasturlari orqali yoshlarning startaplarini amalga oshirish uchun
zarur sharoitlar yaratilishi lozim. Bunga grantlar, subsidiyalar, imtiyozli kreditlar va
boshqa moliyaviy yordam turlari kiradi. Yosh tadbirkorlarni tayyorlash uchun
maxsus treninglar, seminarlar va master-klasslar o‘tkazish ham muhimdir. Bundan
tashqari, davlat yoshlarning tadbirkorlik faoliyatini rag‘batlantirish maqsadida
inkubatsiya markazlari va biznes akseleratorlarini tashkil etishi zarur. Bu markazlar
yosh tadbirkorlarga o‘z g‘oyalarini rivojlantirish, biznes rejalari tayyorlash va
bozorni o‘rganish kabi masalalarda yordam berishi mumkin. Shuningdek,
muvaffaqiyatli tadbirkorlar bilan mentorlik dasturlari orqali tajriba almashish
imkoniyatlarini yaratish ham foydali bo‘ladi.
Yoshlarning tadbirkorlik faoliyatini rag‘batlantirishda jamoatchilik va
xususiy sektor bilan hamkorlik ham muhimdir. Xususiy kompaniyalar o‘z resurslari
bilan yosh tadbirkorlarga yordam berishi, ularning g‘oyalarini amalga oshirishda
qo‘llab-quvvatlashi kerak. Bunday hamkorlik nafaqat iqtisodiy foyda keltiradi, balki
jamiyatda ijtimoiy mas’uliyatni oshiradi.
Xulosa.
Xulosa qilib aytganda, yoshlar va yashil iqtisodiyot o‘rtasidagi
bog‘lanish, barqaror kelajakni yaratish yo‘lidagi muhim omillardan biridir. Yashil
iqtisodiyot prinsiplarini ta’lim tizimiga integratsiyalash, yosh avlodni ekologik
mas’uliyatli va innovatsion fikrlashga o‘rgatish orqali, biz ularni kelajakdagi
ijtimoiy va iqtisodiy jarayonlarga tayyorlaymiz. Yosh tadbirkorlar, o‘z startaplarini
yaratish orqali, yangi g‘oyalar va yechimlar taklif etib, iqtisodiy o‘sishga hissa
qo‘shadilar. Davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash dasturlari va xususiy sektor bilan
hamkorlik, yoshlarning tadbirkorlik faoliyatini rag‘batlantirishda muhim rol
o‘ynaydi. Ushbu jarayonlar nafaqat iqtisodiy barqarorlikni ta’minlaydi, balki
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-28
Часть–7_Июнь –2025
115
ekologik masalalarni hal qilishda ham katta ahamiyatga ega. Shunday qilib,
yoshlarning ijodkorligi va tashabbuskorligi orqali, biz barqaror kelajak sari muhim
qadamlar qo‘yamiz. Ularni qo‘llab-quvvatlash va kerakli sharoitlarni yaratish, har
birimizning burchimizdir. Yashil iqtisodiyotga asoslangan iqtisodiy model nafaqat
bugungi kunda, balki kelajak avlodlar uchun ham barqaror rivojlanishning kalitidir.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1.
Anora, Kamilova, and Egamberdiyev Shavkatbek. "INNOVATIVE
ECONOMY AND DIGITAL TRANSFORMATION: NEW OPPORTUNITIES
AND CHALLENGES."
Лучшие интеллектуальные исследования
37.4 (2025):
175-180.
2.
Asadbek, Ne’matjonov, and Egamberdiyev Shavkatbek. "THE ROLE OF
THE EDUCATION SYSTEM IN POVERTY REDUCTION."
Ta’lim innovatsiyasi
va integratsiyasi
45.4 (2025): 229-232.
3.
Khusanboyeva, Tursunoy, and Shavkatbek Egamberdiyev. "DIGITAL
ECONOMY AND ITS IMPACT ON ECOLOGY."
Theoretical aspects in the
formation of pedagogical sciences
3 (2024): 110-115.
4.
Mavludaxon T., Shavkatbek E. O‘ZBEKISTONDA KICHIK BIZNES VA
TADBIRKORLIKNI RIVOJLANTIRISHNING HUDUDIY XUSUSIYATLARI
(ANDIJON VILOYATI MISOLIDA) //Tadqiqotlar. – 2025. – Т. 61. – №. 6. – С.
100-105.
5.
Asilbek,
Xabibullayev,
and
Egamberdiyev
Shavkatbek.
"GREEN
ECONOMY: SUSTAINABLE DEVELOPMENT AND ENVIRONMENTAL
CHALLENGES."
Modern education and development
19.4 (2025): 20-25.
6.
Shavkatbek, Egamberdiyev. "GLOBAL TRENDS IN THE GREEN
ECONOMY."
Modern education and development
19.4 (2025): 26-30.
