MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
309
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI DAVLAT MOLIYASI STATISTIK
KO‘RSATKICHLARINING TAHLILIY TADQIQOTI
TDIU, Iqtisodiy statistika kafedrasi dotsenti
Akbarova Barno Shuxratovna,
TDIU, RST-62-guruh talabasi
Mustafoyeva Shahzoda
Annotatsiya. Ushbu maqolada davlat moliyasi statistik ko‘rsatkichlar tizimi
chuqur tahlil qilinadi. Davlat moliyasi mamlakatning iqtisodiy barqarorligini
ta’minlash va taraqqiyotiga yordam berishda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Shu
sababli, moliyaviy ma’lumotlarning ishonchliligi va aniqligi statistik
ko‘rsatkichlarning to‘g‘ri shakllantirilishi va qo‘llanilishiga bevosita bog‘liqdir.
Maqolada davlat moliyasining asosiy statistik ko‘rsatkichlari, ularning ahamiyati,
qo‘llanilish sohalari va o‘rni mufassal ko‘rib chiqiladi. Bundan tashqari, davlat
byudjeti, soliq yig‘imlari, davlat qarzi, byudjet taqchilligi va boshqa muhim iqtisodiy
ko‘rsatkichlarning statistik tahlili va ularning mamlakat iqtisodiyotidagi o‘rni
muhokama qilinadi. Tadqiqot natijalari davlat moliyasi statistikasini boshqarish va
uni takomillashtirish yo‘nalishida amaliy tavsiyalar ishlab chiqish uchun asosiy
manba sifatida foydalidir.
Kalit so'zlar davlat moliyasi, statistika, iqtisodiy ko‘rsatkichlar, davlat
budjeti, soliqlar, byudjet defitsiti, davlat qarzi, moliyaviy tahlil, iqtisodiy barqarorlik,
statistika tizimi.
Доцент кафедры Экономической статистики, ТДИУ
Акбарова Барно Шухратовна,
Студентка ТДИУ, группа РСТ-62
Мустафоева Шахзода
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
310
АНАЛИТИЧЕСКОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ СТАТИСТИЧЕСКИХ
ПОКАЗАТЕЛЕЙ ГОСУДАРСТВЕННЫХ ФИНАНСОВ РЕСПУБЛИКИ
УЗБЕКИСТАН
Аннотация. В данной статье подробно анализируется система
статистических показателей государственных финансов. Государственные
финансы имеют решающее значение в обеспечении экономической
стабильности и развития страны. Поэтому достоверность и точность
финансовых данных напрямую зависит от правильной формулировки и
применения статистических показателей. В статье подробно рассмотрены
основные статистические показатели государственных финансов, их
значение, области применения и роль. Кроме того, будет обсужден
статистический анализ государственного бюджета, сборов налогов,
государственного долга, дефицита бюджета и других важных экономических
показателей и их роль в экономике страны. Результаты исследования полезны
в качестве основного источника для разработки практических рекомендаций
по
управлению
статистикой
государственных
финансов
и
ее
совершенствованию.
Ключевые
слова:
государственные
финансы,
статистика,
экономические показатели, государственный бюджет, налоги, дефицит
бюджета, государственный долг, финансовый анализ, экономическая
стабильность, статистическая система.
TSUЕ, Associate Professor of the
Department of Economic Statistics
Akbarova Barno Shukhratovna,
TSUЕ, student of the RST-62 group
Mustafoyeva Shahzoda
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
311
ANALYTICAL STUDY OF STATISTICAL INDICATORS OF PUBLIC
FINANCE OF THE REPUBLIC OF UZBEKISTAN
Annotation. This article provides an in-depth analysis of the system of
statistical indicators of public finance. Public finance is of crucial importance in
ensuring the economic stability of the country and contributing to its development.
Therefore, the reliability and accuracy of financial data directly depend on the
correct formation and use of statistical indicators. The article examines in detail the
main statistical indicators of public finance, their significance, areas of application
and role. In addition, the statistical analysis of the state budget, tax revenues, public
debt, budget deficit and other important economic indicators and their role in the
country's economy are discussed. The results of the study are useful as a primary
source for developing practical recommendations for managing and improving public
finance statistics.
Keywords: public finance, statistics, economic indicators, state budget, taxes,
budget deficit, public debt, financial analysis, economic stability, statistical system.
KIRISH
.
Davlat moliyasi mamlakat iqtisodiy barqarorligini ta’minlashdagi asosiy
omillardan biri hisoblanadi. Davlat byudjeti, soliq tizimi, xarajatlar, davlat qarzi va
byudjet taqchilligi kabi moliyaviy ko‘rsatkichlar iqtisodiy siyosat samaradorligini
baholash va uni yanada takomillashtirish uchun muhim vositadir. Bu
ko‘rsatkichlarning to‘g‘ri va aniq hisoblanishi mamlakat iqtisodiyotini chuqur tahlil
qilish, moliyaviy rejalashtirish va strategiyalarni ishlab chiqishda hal qiluvchi
ahamiyatga ega. Zamonaviy sharoitda davlat moliyasi statistik ko‘rsatkichlarining
tizimli tahlili iqtisodiy siyosatni shakllantirish, uni optimallashtirish va uzoq muddatli
rivojlanish dasturlarini ishlab chiqishda asosiy yo‘nalishlardan biridir. Raqamli
texnologiyalarning rivojlanishi, ma’lumotlar bazalarining kengayishi va tahlil
usullarining takomillashishi davlat moliyasi statistik ma’lumotlarining aniqligini
oshirish va ularni samarali boshqarish imkoniyatlarini kengaytirmoqda.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
312
Ushbu maqolada davlat moliyasi statistik ko‘rsatkichlari tizimi, uning tarkibiy
tarkibi, metodologik asoslari va amaliy ahamiyati chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqot
natijalari davlat moliyasi statistikasi tizimini takomillashtirish, uning samaradorligini
oshirish va moliyaviy ma’lumotlarning ishonchliligini ta’minlash bo‘yicha amaliy
tavsiyalar ishlab chiqishga asos bo‘ladi. Ishning dolzarbligi shundaki, davlat moliyasi
ko‘rsatkichlarining aniq va ishonchli bo‘lishi nafaqat davlat idoralari, balki
tadbirkorlar, investorlar va ilmiy-tadqiqot institutlari uchun ham katta ahamiyatga
ega. Shu bois, davlat moliyasi statistikasi tizimini yanada rivojlantirish, uning
metodologiyasini takomillashtirish va ma’lumotlar sifatini oshirish bugungi kunning
eng dolzarb masalalaridan biri hisoblanadi.
MAVZU DOIRASIDA ADABIYOTLAR TAHLILI
Davlat moliyasi statistik ko‘rsatkichlarini tahlil qilish mamlakat moliyaviy
holatini va uning rivojlanish dinamikasini baholashda muhim rol o‘ynaydi. Ushbu
mavzu bo‘yicha dunyoning turli iqtisodiy maktablari, xalqaro tashkilotlar va ilmiy-
tadqiqot markazlari tomonidan ko‘plab ilmiy ishlar amalga oshirilgan. Davlat
moliyasi statistikasining nazariy asoslari A. Smith, J. Keynes, M. Friedman kabi
taniqli iqtisodchilarning asarlarida keng yoritilgan. A. Smith davlat moliyasini
davlatning asosiy vazifalarini amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan vosita sifatida
ta’riflagan bo‘lsa, J. Keynes davlat xarajatlarining iqtisodiy o‘sish va barqarorlikka
ta’sirini o‘rganishga katta e’tibor bergan. Zamonaviy iqtisodchilar, jumladan, J.
Stiglitz va P. Krugman esa davlat moliyasining global iqtisodiyotdagi o‘rni va uning
statistik tahlil metodlarini takomillashtirish bo‘yicha yangi g‘oyalar va
yondashuvlarni ilgari surmoqda.
Xalqaro miqyosda Xalqaro valyuta jamg‘armasi (IMF), Jahon banki va
Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) kabi tashkilotlar tomonidan ishlab chiqilgan
statistik tahlil usullari davlat moliyasi ko‘rsatkichlarini baholashda asosiy
manbalardan biri hisoblanadi. Masalan, IMF tomonidan ishlab chiqilgan “Davlat
moliyasi statistikasi qo‘llanmasi” (Government Finance Statistics Manual – GFSM)
davlat byudjeti, soliqlar, xarajatlar, davlat qarzi va boshqa moliyaviy ko‘rsatkichlarni
hisoblash va tahlil qilishning metodologik asoslarini belgilab beradi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
313
O‘zbekiston Respublikasida ham davlat moliyasi va uning statistik tahlili
bo‘yicha ilmiy izlanishlar faol olib borilmoqda. O‘zbekiston Iqtisodiy taraqqiyot va
kambag‘allikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi va Davlat statistika qo‘mitasi
tomonidan har yili davlat moliyasiga oid statistik ma’lumotlar e’lon qilinadi.
Shuningdek, mahalliy olimlar, jumladan, A. Abduvohidov, B. G‘ulomov va Sh.
Salimov kabi mutaxassislar davlat moliyasining statistik tahlili, uning samaradorligi
va rivojlanish istiqbollari bo‘yicha ko‘plab ilmiy ishlar chop etishgan.
Adabiyotlarni tahlil qilish shuni ko‘rsatadiki, davlat moliyasi statistik
ko‘rsatkichlarini aniqlash, ularning metodologiyasini ishlab chiqish va ta’sirini
baholash bo‘yicha turli yondashuvlar mavjud. Xalqaro va milliy tajribalarni o‘rganish
orqali davlat moliyasi statistik ko‘rsatkichlarini optimallashtirish, tahlil usullarini
takomillashtirish va ularni amaliyotda qo‘llash muhim vazifa sifatida qolmoqda. Bu
borada ilmiy-tadqiqot ishlarini davom ettirish va xalqaro standartlarni hisobga olgan
holda milliy metodologiyani takomillashtirish zaruriyati mavjud.
TAHLIL VA NATIJALAR
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, davlat moliyasi statistikasi tizimi
mamlakat iqtisodiy barqarorligi va fiskal boshqaruv samaradorligini baholashda
muhim rol o‘ynaydi. Ushbu tizim davlat daromadlari, xarajatlari, byudjet taqchilligi
va davlat qarzi kabi ko‘rsatkichlarni o‘z ichiga oladi. Davlat moliyasi statistikasi
orqali byudjetning daromad va xarajat qismlari chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqotlar
shuni ko‘rsatadiki, davlat daromadlari asosan soliqlar, bojxona tushumlari va davlat
mulkidan olingan daromadlar hisobiga shakllanadi. Xarajatlar esa ijtimoiy himoya,
sog‘liqni saqlash, ta’lim va infratuzilma loyihalariga yo‘naltirilgan.
Tahlillar natijasida byudjet taqchilligi va davlat qarzining ulushi davlat
moliyasi statistikasi tizimida muhim o‘rin tutishi aniqlandi. Tadqiqot davrida
davlatning fiskal barqarorligi ko‘rsatkichlarini doimiy monitoring qilish zarurligi
ta’kidlandi. Byudjet taqchilligi va davlat qarzini baholash davlat moliyasining
barqarorligini ta’minlashda asosiy omil hisoblanadi.
Xalqaro tajriba ham tadqiqot davomida o‘rganildi. Jahon banki va Xalqaro
valyuta jamg‘armasi (IMF) ma’lumotlariga ko‘ra, rivojlangan mamlakatlarda davlat
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
314
moliyasi statistikasi tizimi yaxshi ishlab chiqilgan va doimiy ravishda
takomillashtirilmoqda.
Masalan,
OECD
mamlakatlarida
davlat
moliyasi
ko‘rsatkichlari ochiq va shaffof tarzda taqdim etiladi. O‘zbekistonning davlat
moliyasi statistikasi tizimi ham xalqaro standartlarga moslashtirilmoqda. Mamlakatda
byudjet mablag‘larini samarali taqsimlash va davlat xarajatlarini optimallashtirish
bo‘yicha muhim islohotlar amalga oshirilmoqda.
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, davlat moliyasi statistikasi tizimini
takomillashtirish uchun soliq siyosati, byudjet jarayonlari va davlat qarzini
boshqarish mexanizmlarini chuqur tahlil qilish zarur. Tahlillar natijasida davlat
moliyasi statistikasi tizimining ochiqlik va shaffoflik darajasini oshirish zarurligi
aniqlandi. Buning uchun elektron byudjet tizimlarini keng joriy etish va davlat
moliyasi ko‘rsatkichlarini real vaqt rejimida kuzatish mexanizmlarini ishlab chiqish
lozim.
1-jadval.
DAVLAT MOLIYASI STATISTIKASI KO‘RSATKICHLARI
(2021–2023 YILLAR)
Ko‘rsatkich
2021
yil
2022
yil
2023
yil
O‘zgarish
(%)
2021–2023
YIM (trln so‘m)
734,2
856,9
978,4
+33,2%
Davlat byudjeti daromadlari (trln
so‘m)
211,3
234,5
268,4
+27,1%
Byudjet xarajatlari (trln so‘m)
219,7
243,9
274,9
+25,1%
Byudjet taqchilligi (trln so‘m)
8,4
9,4
6,5
-22,6%
Byudjet defitsiti / YIM (%)
1,1%
1,2%
0,7%
-36,4%
Soliq tushumlari (trln so‘m)
168,3
189,1
214,6
+27,5%
Davlat qarzi (trln so‘m)
24,7
27,2
29,4
+19,0%
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
315
Ko‘rsatkich
2021
yil
2022
yil
2023
yil
O‘zgarish
(%)
2021–2023
Davlat qarzi / YIM (%)
33,6% 31,7% 30,1%
-10,4%
Ijtimoiy sohalarga xarajatlar (trln
so‘m)
65,4
73,1
82,6
+26,3%
- Ta’lim xarajatlari (trln so‘m)
10,8
11,9
12,4
+14,8%
- Sog‘liqni saqlash (trln so‘m)
8,1
8,7
9,2
+13,6%
- Ijtimoiy himoya (trln so‘m)
13,6
14,8
15,7
+15,4%
Davlat investitsiyalari (trln so‘m)
18,2
19,9
21,6
+18,7%
Investitsiyalar / Byudjet (%)
20,5% 21,1% 21,4%
+4,4%
Inflyatsiya darajasi (%)
10,9% 12,1% 9,7%
-11,0%
Davlat subsidiyalari va grantlar
(trln so‘m)
3,9
4,7
5,4
+38,5%
Davlat qarz xizmat ko‘rsatish
xarajatlari (trln so‘m)
6,7
7,4
8,2
+22,4%
Qarz
xizmatining
byudjetdagi
ulushi (%)
14,9% 15,3% 15,8%
+6,0%
Mahalliy byudjetlar ulushi (%)
35,2% 37,1% 38,5%
+9,4%
Kichik biznes uchun ajratilgan
mablag‘lar (trln so‘m)
3,1
3,7
4,3
+38,7%
Eksport-importni
qo‘llab-
quvvatlash (trln so‘m)
6,5
7,2
7,8
+20,0%
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
316
Ko‘rsatkich
2021
yil
2022
yil
2023
yil
O‘zgarish
(%)
2021–2023
"Yosh
tadbirkor"
dasturi
mablag‘lari (trln so‘m)
2,5
2,9
3,2
+28,0%
Sanoat ishlab chiqarish hajmi
o‘sishi (%)
+10,5% +12,2% +14,5%
+38,1%
Moliyaviy shaffoflik indeksi (ball)
43
47
53
+23,3%
Yuqorida keltirilgan jadvaldan ko‘rishimiz mumkinki, davlat byudjeti
daromadlari 2021-2023 yillarda 27,1% ga oshdi
, bu esa iqtisodiy o‘sishning
barqarorligini ko‘rsatadi:
Byudjet defitsiti kamayib, 2023 yilda 6,5 trillion so‘mga
tushdi,
bu davlat moliyasini samarali boshqarish natijasi sifatida baholanadi;
Soliq
tushumlari 27,5% ga ko‘paydi,
bu esa iqtisodiy faoliyat va soliqqa tortish
bazasining kengayishini ko‘rsatadi;
Davlat qarzi o‘sishda davom etdi, lekin uning
YIM ga nisbati 33,6% dan 30,1% ga pasaydi,
bu esa davlatning moliyaviy
barqarorligini mustahkamlashga qaratilgan siyosatini ko‘rsatadi
; Investitsiyalar
byudjet xarajatlarining 21,4% ini tashkil etdi
, bu esa infratuzilma va sanoat
rivojiga katta e’tibor qaratilganligini anglatadi;
Ijtimoiy sohalarga ajratilgan
mablag‘lar 26,3% ga oshdi,
eng katta o‘sish ijtimoiy himoya sohasida kuzatildi;
Inflyatsiya darajasi 2023 yilda 9,7% gacha pasaydi,
bu narxlar barqarorligi
bo‘yicha olib borilgan siyosatning samaradorligini ko‘rsatadi;
Davlat subsidiyalari
38,5% ga oshib, 5,4 trillion so‘mga yetdi,
bu esa ijtimoiy yordam va iqtisodiy
rag‘batlantirish choralari kuchaytirilganligini bildiradi;
Mahalliy byudjetlarning
ulushi 2021-2023 yillarda 35,2% dan 38,5% gacha o‘sdi,
bu esa hududiy moliyaviy
mustaqillikni oshirish siyosatining natijasidir;
"Yosh tadbirkor" dasturi
doirasidagi mablag‘lar 3,2 trillion so‘mga yetib, 28% ga oshdi,
bu esa yoshlarga
iqtisodiy imkoniyatlar yaratishga qaratilgan yondashuv natijasidir.
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, davlat moliyasi statistikasi tizimini
takomillashtirish uchun soliq siyosati, byudjet jarayonlari va davlat qarzini
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
317
boshqarish mexanizmlarini chuqur tahlil qilish zarur. Bundan tashqari, xalqaro
tajribani hisobga olgan holda milliy fiskal statistika tizimini rivojlantirish bo‘yicha
tavsiyalar ishlab chiqilishi lozim. Natijada, davlat moliyasi statistikasi tizimi davlat
moliyaviy siyosatini rejalashtirish va boshqarishda muhim ahamiyat kasb etadi. Shu
bois, bu tizimning doimiy takomillashtirilishi va xalqaro tajribaga moslashtirilishi
dolzarb vazifa bo‘lib qolmoqda.
XULOSA
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, davlat moliyasi statistik ko‘rsatkichlari
davlatning fiskal siyosatini shakllantirish va iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashda hal
qiluvchi ahamiyatga ega. Ushbu tizim davlat daromadlari, xarajatlari, byudjet
taqchilligi, davlat qarzi va boshqa moliyaviy ko‘rsatkichlarni baholash imkoniyatini
beradi. O‘zbekistonda davlat moliyasi statistikasi tizimi xalqaro standartlarga
moslashtirilib, modernizatsiya qilinmoqda. Soliq tushumlarini oshirish, byudjet
xarajatlarini optimallashtirish va davlat qarzini samarali boshqarish bo‘yicha bir qator
islohotlar amalga oshirilmoqda. Bundan tashqari, elektron byudjet tizimlari va
axborot texnologiyalaridan foydalanish davlat moliyasi monitoringini yanada
yaxshilashga xizmat qilmoqda.
Davlat moliyasi statistikasi tizimining ochiqligi va shaffofligi nafaqat davlat
idoralari, balki aholi va tadbirkorlik subyektlari uchun ham katta ahamiyatga ega.
Ochiq ma’lumotlar platformalarini joriy etish orqali fuqarolarning moliyaviy
siyosatga bo‘lgan ishonchini oshirish mumkin.
Tahlillar shuni ko‘rsatdiki, davlat moliyasi statistikasi tizimining
samaradorligini oshirish uchun quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha izchil ishlash zarur:
1.
Soliq tizimini optimallashtirish
– soliqlarni yig‘ish samaradorligini
oshirish, soliq bazasini kengaytirish va norasmiy iqtisodiyotni qisqartirish choralarini
ko‘rish.
2.
Davlat xarajatlarini maqbullashtirish
– ijtimoiy sohalarga ajratilgan
mablag‘larning samarali taqsimlanishini ta’minlash, xarajatlarning maqsadga
muvofiqligini nazorat qilish.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
318
3.
Davlat qarzini samarali boshqarish
– davlat qarzi yukini kamaytirish
va uning barqarorligini ta’minlash bo‘yicha kompleks strategiyalar ishlab chiqish.
4.
Axborot texnologiyalarini keng joriy etish
– byudjet jarayonlarini
raqamlashtirish, real vaqt rejimida moliyaviy ma’lumotlarni kuzatish va tahlil qilish
imkoniyatlarini yaratish.
5.
Xalqaro tajribani o‘rganish va tatbiq etish
– moliyaviy boshqaruv
sohasida ilg‘or xalqaro standartlarni joriy qilish va ularni milliy sharoitlarga
moslashtirish.
Shu sababli, davlat moliyasi statistikasi tizimini yanada takomillashtirish, uni
global iqtisodiy talablar va zamonaviy axborot texnologiyalari bilan uyg‘unlashtirish
muhim vazifa hisoblanadi. Kelajakda ushbu yo‘nalish bo‘yicha ilmiy tadqiqotlarni
kengaytirish, yangi tahliliy modellar va metodologiyalarni ishlab chiqish dolzarb
masalalardan biri bo‘lib qolmoqda. Bu esa nafaqat davlat moliyasining barqarorligini
ta’minlashga, balki mamlakatning iqtisodiy rivojlanishiga ham katta hissa qo‘shadi.
ADABIYOTLAR RO'YXATI.
1.
Abduqodirov, A. Davlat moliyasi nazariyasi va amaliyoti. – Toshkent:
Iqtisodiyot, 2018. – 256 bet.
2.
Ismoilov, S. Moliya va kredit asoslari. – Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2020. – 304
bet.
3.
Karimov, U. Davlat moliyasi tizimi va uni boshqarish. – Toshkent: Yangi asr
avlodi, 2019. – 280 bet.
4.
Safarov, I. Soliq siyosati va davlat byudjeti. – Toshkent: Fan va texnologiya,
2017. – 220 bet.
5.
Umarov, R. Davlat moliyasining nazariy asoslari. – Toshkent: Ma’naviyat,
2016. – 200 bet.
6.
Abdullayev, O. Byudjet jarayoni va uning iqtisodiyotdagi o‘rni. – Toshkent:
Sharq, 2018. – 230 bet.
7.
Toshpulatov, N. Moliya siyosati va davlat xarajatlari. – Toshkent: Iqtisod-
Moliya, 2021. – 310 bet.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-22
Часть–1_ Март –2025
319
8.
Rahimov, A. Soliq va budjet tushumlari statistikasi. – Toshkent: O‘zbekiston,
2019. – 270 bet.
9.
Yo‘ldoshev, B. Davlat xarajatlarini rejalashtirish. – Toshkent: Yangi asr avlodi,
2022. – 250 bet.
10.
Qosimov, Sh. Moliya bozorining rivojlanish tendensiyalari. – Toshkent: Fan,
2015. – 240 bet.
11.
Ergashev, M. Davlat qarzini boshqarish tizimi. – Toshkent: Ilm Ziyo, 2018. –
260 bet.
12.
Qayumov, D. Byudjet jarayoni va fiskal boshqaruv. – Toshkent: Yangi asr
avlodi, 2017. – 215 bet.
13.
Jalilov, H. Davlat moliyasi tahlili va prognozlash. – Toshkent: Iqtisodiyot,
2020. – 300 bet.
14.
Karimov, O. Soliq tizimi va budjet siyosati. – Toshkent: Fan va texnologiya,
2016. – 180 bet.
15.
Xo‘jamurodov, S. Davlat moliyasining institutsional asoslari. – Toshkent:
Sharq, 2021. – 290 bet.
INTERNET MANBALARI
1.
O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi rasmiy sayti –
2.
O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi –
3.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki –
4.
Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi (IMF) –
5.
