MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–3_ Май –2025
81
TA’LIM TIZIMIDA YOSHLARNING ROLI
TDTrU Sotsiologiya yo’nalishi 2-bosqich talabasi
Maxmirzayeva Yulduz Jamolitdin qizi
Madiyarova Adolat Shavkat qizi
Dotsent v.b. Nazarova Nilufar Jo’rayevna
Annotatsiya: Ushbu maqolada ta’lim tizimida yoshlarning o‘rni va ularning
jamiyatning intellektual salohiyatini rivojlantirishdagi ahamiyati tahlil qilinadi.
Yoshlarning ta’lim jarayonidagi faolligi, ijodiy va tanqidiy fikrlash qobiliyatini
rivojlantirishning zamonaviy metodlari, shuningdek, ta’lim muassasalarida yoshlarni
innovatsion faoliyatga jalb etish imkoniyatlari o‘rganiladi.
Kalit so‘zlar: yoshlar, ta’lim tizimi, ijodiy fikrlash, tanqidiy fikrlash,
innovatsiya, ijtimoiy faollik, ta’lim-tarbiya integratsiyasi.
Yoshlarning ta’lim jarayonidagi faolligi ularning tanqidiy fikrlash qobiliyatini
rivojlantirish orqali shakllantiriladi. Shu bois zamonaviy pedagogik texnologiyalarni
qo‘llash, masalan, muammoli ta’lim, loyiha usuli va interfaol darslar orqali yoshlarni
mustaqil fikrlashga o‘rgatish mumkin. Shuningdek, yoshlarning ijodiy salohiyatini
rivojlantirish uchun ta’lim muassasalarida innovatsion faoliyatni tashkil etish alohida
ahamiyat kasb etadi. Innovatsion markazlar, startap loyihalar va tadbirkorlik treninglari
orqali yoshlarning tashabbuskorligini oshirish maqsadida keng imkoniyatlar yaratish
zarur.
Yoshlar har qanday jamiyatning taqdirli kuchi va uning eng muhim strategik
resursi bo‘lib, iqtisodiyot, madaniyat, siyosat va ijtimoiy munosabatlarning boshqa
sohalarini rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydi. Zamonaviy yoshlarning funksional roli
ijtimoiy tizim hayotining doimiy yangilanishidan iborat, chunki uning shakllanishi
jarayonida yosh avlod qadriyatlar va me’yorlarni faol ravishda o‘zlashtiradi, ijtimoiy
rag‘batlantirishga javob beradi va ko'pincha jamiyat rivojlanishining yangi vektorlarini
belgilaydi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–3_ Май –2025
82
Ta’lim - yoshlarning asosiy ustuvor yo'nalishlaridan biridir. Yosh avlod,
aksariyat hollarda, yuzaga keladigan qiyinchiliklarga qaramay, bilim olishga intiladi
va uni olishga harakat qiladi. Ammo, shu bilan birga, yoshlar ta'lim sohasida keksa
avlod vakillariga qaraganda turli xil rivojlanish tendentsiyalarini ko'rishadi. Bugun
talaba o‘rindig‘ida o‘tirgan o‘sha yoshlar nafaqat kelajakdagi kasbini o‘rganmoqda.
Shu bilan birga, ular jamoaviy mashg'ulotlardan, master-loyihadan va tanqidiy
fikrlashdan o‘tadilar va bilim olish uchun murabbiylik va treningni qabul qilmaydilar,
chunki vaqt o‘tishi bilan ular ishlab chiqarish menejeri bo'lishni rejalashtirishadi.
Zamonaviy
yoshlarni
tarbiyalash
borasidagi
ishlar
ayniqsa,
ekstremizmning turli ko‘rinishlariga qarshi kurashish yo‘nalishida boshqa
davlatlarning ijobiy tajribasiga tayansa, albatta samaraliroq bo‘ladi. Shu maqsadda
O‘zbekistondagi ta’lim tashkilotlari chet ellik hamkasblar bilan yaqin hamkorlikda
yosh avlodni islomiy ta’lim va axborot xavfsizligi sohasida tarbiyalash bo‘yicha
faoliyatni rivojlantirishi va shu maqsadda oliy ta’lim tashkilotlari negizida yoshlar
madaniyati vakillari o‘rtasida muloqot platformalarini yaratishi zarur. Bunday
hamkorlikning yana bir yo‘nalishi millatlararo munosabatlarni uyg‘unlashtirish, talaba
yoshlarni ma’naviy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalash maqsadida turli yo‘nalishlarda
yoshlarning qo‘shma tadbirlarini o‘tkazishdan iborat.
XULOSA
Ta’lim tizimida yoshlarning roli ulkan ahamiyat kasb etadi. Ularning
intellektual salohiyatini rivojlantirish, tanqidiy va ijodiy fikrlash qobiliyatlarini
shakllantirish orqali jamiyatda faol, ma’naviy yetuk shaxslarni tarbiyalash mumkin.
Shu sababli, ta’lim tizimidagi islohotlar yoshlarning o‘z imkoniyatlarini maksimal
darajada namoyon etishlariga sharoit yaratishga qaratilgan bo‘lishi lozim. Yoshlar
kuchlarni birlashtirish va birlashtirishga, o‘qishga, yangi va qiziqarli narsalarni
o‘rganishga, boshqa xalqlar madaniyatini o‘zlashtirishga va o‘z tajribalari bilan
o‘rtoqlashishga intilishadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI.
1.
Usmonova, D. Ta’lim tizimida yoshlarning ijtimoiy faolligini oshirish metodlari.
Samarqand: Ijtimoiy tadqiqotlar markazi. 2023-yil
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–3_ Май –2025
83
2.
Olimov, S. Innovatsion ta’lim markazlari va yoshlar faoliyati. Toshkent: Yoshlar
markazi. 2022-yil
3.
Rasulova, M. Ta’lim va tarbiya integratsiyasi: Yoshlar tarbiyasida zamonaviy
yondashuvlar. Samarqand: O‘zbekiston pedagogika instituti. 2023-yil
