MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_Май –2025
283
DAROMAD SOLIG'INING MAHALLIY BYUDJETLAR
DAROMADLARIDAGI O'RNI: SIRDARYO VILOYATI MISOLIDA
Guliston davlat universiteti
Buxgalteriya hisobi va moliya kafedrasi o`qituvchisi
Chorshanbayev Umurzoq Kaynarovich
Guliston Davlat Universiteti
Raqamli Iqtisodiyot va innovatsiyalar fakulteti
MMT yo’nalishi talabasi
Patalov Jahongir Jumabayevich
Email:
ORCID: 0009-0003-1028-4668
Annotatsiya.
Ushbu maqola Sirdaryo viloyati misolida mahalliy byudjet
daromadlarida daromad soligʻining oʻrni, dinamikasi va iqtisodiy taʼsirini tahlil
qiladi. Tadqiqotda 2020–2023 yillardagi statistik maʼlumotlar, qiyosiy tahlil (Polsha,
Janubiy Koreya va Qozogʻiston tajribasi) va ekspert baholash usullari qoʻllanilgan.
Natijalarga koʻra, viloyat byudjetidagi daromad soligʻining ulushi 32% dan 38% ga
koʻtarilgan boʻlsa-da, qishloq xoʻjaligi va kichik biznesda soliq intizomining sustligi
tufayli uning toʻliq salohiyati roʻyobga chiqmagan. Maqolada soliq yigʻimlarini
oshirish uchun raqamli monitoring, agrosanoat klasterlari, soliq imtiyozlari va soliq
madaniyatini rivojlantirish kabi takliflar ishlab chiqilgan. Ushbu choralar amalga
oshirilganda, viloyat byudjet daromadlarini 85% gacha oshirish, yashirin ish bilan
bandlikni kamaytirish va soliq bazasini kengaytirish mumkin.
Kalit so’zlar:
daromad soligʻi, mahalliy byudjet, soliq intizomi, soliq
islohotlari, Sirdaryo viloyati, agrosanoat klasterlari, byudjet barqarorligi, elektron
soliq monitoringi, kichik biznes, soliq imtiyozlari.
THE ROLE OF INCOME TAX IN LOCAL BUDGET REVENUES:
THE CASE OF SYRDARYA REGION
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_Май –2025
284
Guliston State University
Faculty of Digital Economics and Innovations
Department of Finance and Financial Technologies
Student: Patalov Jahongir Jumabayevich
Email:
ORCID: 0009-0003-1028-4668
Annotation.
This article analyzes the role, dynamics, and economic impact of
income tax in local budget revenues, using the case of Syrdarya region. The study
employs statistical data (2020–2023), comparative analysis (Poland, South Korea,
and Kazakhstan’s tax reforms), and expert assessments. The results show that the
share of income tax in the regional budget increased from 32% to 38%, but its full
potential remains unrealized due to weak tax compliance in agriculture and small
businesses. The paper proposes measures to enhance revenue collection, including
digital monitoring, agro-industrial clusters, tax incentives, and taxpayer education.
Implementing these reforms could increase budget revenues to 85%, reduce informal
employment, and expand the tax base.
Keywords:
income tax, local budget, tax compliance, tax reforms, Syrdarya
region, agro-industrial clusters, budget stability, e-tax monitoring, small business,
tax incentives.
РОЛЬ ПОДОХОДНОГО НАЛОГА В ДОХОДАХ МЕСТНЫХ
БЮДЖЕТОВ: НА ПРИМЕРЕ СЫРДАРЬИНСКОЙ ОБЛАСТИ
Гуллистанский государственный университет
Факультет цифровой экономики и инноваций
Направление "Финансы и финансовые технологии"
Студент: Паталов Жахонгир Джумабаевич
Еmail:
ORCID: 0009-0003-1028-4668
Аннотация.
В данной статье анализируется роль подоходного налога
в доходах местных бюджетов на примере Сырдарьинской области.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_Май –2025
285
Исследование основано на статистических данных (2020–2023 гг.),
сравнительном анализе (опыт Польши, Южной Кореи и Казахстана) и
экспертных оценках. Результаты показывают, что доля подоходного налога в
бюджете области выросла с 32% до 38%, однако его потенциал не реализован
полностью из-за слабой налоговой дисциплины в сельском хозяйстве и малом
бизнесе. В статье предложены меры по увеличению налоговых сборов, включая
цифровой мониторинг, агропромышленные кластеры, налоговые льготы и
повышение налоговой культуры. Реализация этих мер позволит увеличить
доходы бюджета до 85%, сократить теневую занятость и расширить
налоговую базу.
Ключевые слова:
подоходный налог, местный бюджет, налоговая
дисциплина, налоговые реформы, Сырдарьинская область, агропромышленные
кластеры, бюджетная устойчивость, электронный налоговый мониторинг,
малый бизнес, налоговые льготы.
Kirish
O‘zbekiston iqtisodiyotida mahalliy byudjetlarning barqarorligi va ijtimoiy-
iqtisodiy rivojlanishida soliq tizimining samaradorligi muhim ahamiyatga ega.
Soliqlar, ayniqsa daromad solig‘i, mahalliy byudjetlarning asosiy daromad manbai
hisoblanib, infratuzilma, ta’lim, sog‘liqni saqlash va boshqa ijtimoiy dasturlarni
moliyalashtirishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi.1
Sirdaryo viloyati — respublikaning aholisi va iqtisodiy salohiyati jihatidan
muhim viloyatlaridan biri bo‘lib, uning byudjet daromadlarining asosiy qismini
soliqlar, jumladan, daromad solig‘i tashkil etadi. 2020–2023 yillarda viloyat
byudjetidagi soliq daromadlarining ulushi 68% dan 75% ga oshgan. Polsha, jaBiroq,
qishloq xo‘jaligi va kichik biznes kabi sohalarda soliq intizomining sustligi tufayli
daromad solig‘ining to‘liq potentsialiga erishilmagan.
Ushbu maqolaning maqsadi — Sirdaryo viloyati misolida mahalliy byudjet
daromadlarining shakllanishida daromad solig‘ining tutgan o‘rni, uning dinamikasi
1
Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi. (2020). Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami. Toshkent:
Adolat.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_Май –2025
286
va iqtisodiyotga ta’sirini tahlil qilish, shuningdek, soliq yig‘imlarini oshirish yo‘llari
bo‘yicha takliflar ishlab chiqishdir. Tadqiqotda quyidagi metodlar qo‘llanilgan:
Statistik tahlil (2020–2023 yillardagi byudjet daromadlari dinamikasi);
Qiyosiy tahlil (Polsha, Janubiy Koreya va Qozog‘istondagi soliq islohotlari
tajribasi);
Ekspert baholash usuli (Jahon bankining TADAT metodologiyasi asosida).
Maqolada quyidagi savollarga javob berishga harakat qilinadi:
Sirdaryo viloyati byudjet daromadlarida daromad solig‘ining ulushi qancha?
So‘nggi 5 yil davomida daromad solig‘i yig‘imlarining o‘zgarish
tendentsiyalari qanday?
Qaysi iqtisodiy sohalar daromad solig‘iga asosiy hissa qo‘shmoqda?
Mahalliy byudjetlarning barqarorligini oshirish uchun qanday choralar ko‘rish
mumkin?
Tadqiqot natijalari nafaqat Sirdaryo viloyati, balki O‘zbekistonning boshqa
hududlari uchun ham byudjet siyosatini takomillashtirishda amaliy ahamiyatga ega.
Asosiy qism
Sirdaryo viloyati byudjetining asosiy daromad manbai hisoblangan soliqlar,
ayniqsa daromad soligʻi, mahalliy iqtisodiyotning barqarorligida hal qiluvchi rol
oʻynaydi. 2020–2023 yillardagi statistik maʼlumotlarga koʻra, viloyat byudjetidagi
soliqlarning ulushi 68% dan 75% gacha oshgan boʻlib, bu markaziy byudjetga
qaramlikni kamaytirish istiqbolini koʻrsatadi(1-jadval). Ayniqsa, daromad soligʻining
ulushi 2020-yilda 32% boʻlgan boʻlsa, 2023-yilda 38% ga yetgan. Bu oʻsish, birinchi
navbatda, soliq toʻlovchilarning onlayn platformalar orqali deklaratsiya topshirish
imkoniyatlarining kengayishi va soliq intizomining yaxshilanishi natijasida yuz
bergan.2 Shu bilan birga, QQSning ulushi 21% ga yetganligi isteʼmol bozorining
rivojlanganligidan dalolat beradi. Biroq, markaziy byudjetdan transferlar 7% dan 5%
ga kamayganiga qaramay, viloyat hali ham maʼlum darajada markaziy
moliyalashtirishga bogʻliqligini koʻrsatadi.
1-jadval. Sirdaryo Viloyati Byudjet Daromadlarining Tarkibi (%)
2
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. (2023). Soliq yillari: 2020–2023 yillar .
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_Май –2025
287
-
Daromad
soligʻi
Manba: Sirdaryo viloyati statistika boshqarmasi, 2023 yil hisobotlari.
Daromad
soligʻining
tarmoqlar
boʻyicha
taqsimlanishi
viloyat
iqtisodiyotining tuzilishini aks ettiradi(1-rasm). Xususan, sanoat tarmogʻi (42%) –
asosan qurilish materiallari va toʻqimachilik korxonalari hisobiga – eng katta hissa
qoʻshuvchi boʻlib kelmoqda. Biroq, qishloq xoʻjaligi (28%) katta hajmga ega
boʻlishiga qaramay, uning soliq daromadlariga qoʻshgan hissasi nisbatan past, chunki
bu sohada yashirin ish bilan bandlik hali ham 30% ni tashkil etmoqda.3 Natijada,
ushbu sohada soliq solinadigan daromadlarni oshirish uchun qoʻshimcha choralar
koʻrish zarur. Shuningdek, xizmat koʻrsatish sohasining ulushi (18%) aholining
daromad darajasining oshishi bilan barvaqt kuchaymoqda, bu esa kelajakda ushbu
tarmoqning soliq bazasini yanada mustahkamlashi mumkin.
3
TADAT Kotibiyati. (2022).
Soliq ma'muriyatchiligini baholash asoslari
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_Май –2025
288
1-rasm. Daromad soligʻining iqtisodiy tarmoqlar boʻyicha taqsimlanishi. 2023
Soliq yigʻimlarining oshishiga bir tomondan elektron soliq monitoringi,
kichik biznesni qoʻllab-quvvatlash dasturlari va ish oʻrinlarining koʻpayishi sabab
boʻlmoqda. Ikkinchi tomondan, qishloq xoʻjaligidagi noaniq bandlik, ayrim
korxonalarning soliq toʻlashdan boʻyin tovlashi va iqtisodiy tarmoqlarning
barqarorsizligi kabi muammolar daromad soligʻining toʻliq potentsialiga erishishga
toʻsqinlik qilmoqda. Shu sababli, Polsha, Janubiy Koreya va Qozogʻiston kabi
mamlakatlarning tajribasini oʻrganish maqsadga muvofiq boʻlardi. Masalan, Polshada
kichik korxonalarga soliq imtiyozlari joriy etish soliq toʻlovchilar sonini 3 yil ichida
40% ga oshirishga imkon bergan. Xuddi shunday, Janubiy Koreyada raqamli
monitoring tizimini joriy etish orqali soliq yigʻimlarini 25% ga oshirish mumkin
boʻlgan.
Sirdaryo viloyatida daromad soligʻini oshirish uchun quyidagi chora-
tadbirlarni amalga oshirish tavsiya etiladi: birinchi navbatda, soliq boshqaruvini
zamonaviy usullar asosida takomillashtirish kerak. Bunga koʻra, haqiqiy vaqt
rejimida ishlaydigan raqamli monitoring tizimini joriy etish, sunʼiy intellekt
yordamida soliq toʻlovchilarning xatti-harakatlarini tahlil qilish, shuningdek
blockchain texnologiyasidan foydalanish orqali yashirin daromadlarni aniqlash
samaradorligini oshirish mumkin. Ikkinchi tomondan, qishloq xoʻjaligida soliq
intizomini mustahkamlash uchun agrosanoat klasterlarini rivojlantirish, GPS-
monitoring tizimlarini joriy etish va faqat rasmiy ish oʻrinlari yaratgan fermerga soliq
imtiyozlarini berish kabi choralar samarali boʻlishi kutilmoqda. Uchinchidan, kichik
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_Май –2025
289
va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash orqali soliq toʻlovchilar bazasini kengaytirish
mumkin. Buning uchun yangi tashkil etilgan korxonalarga birinchi yilda daromad
soligʻi stavkasini 50% ga kamaytirish, ikkinchi yilda esa xodimlar sonini oshirgan
korxonalarga soliq kreditlari berish kabi ragʻbatlantirish choralari samarali boʻlishi
mumkin.
Ushbu qism uchun xulosa qilib aytganda, yuqorida keltirilgan takliflar amalga
oshirilganda Sirdaryo viloyati byudjetining daromadlar qismini 85% gacha oshirish,
yashirin ish bilan bandlikni 15% gacha kamaytirish va soliq toʻlovchilar bazasini 40%
ga kengaytirish mumkin. Bunga qoʻshimcha ravishda, birinchi bosqichda 15–20 mlrd
soʻm miqdorida sarmoya talab qilinadi, biroq bu xarajatlar 2–3 yil ichida oʻzini toʻlab,
qoʻshimcha daromad sifatida 50–60 mlrd soʻm miqdorida foyda keltirishi
kutilmoqda. Shunday qilib, ushbu takliflar nafaqat Sirdaryo viloyati, balki
Oʻzbekistonning boshqa hududlari uchun ham byudjet siyosatini takomillashtirishda
samarali boʻlishi mumkin.
Adabiyotlar sharhi
Ushbu tadqiqot ilmiy jihatdan quyidagi asosiy manbalarga tayanadi: birinchi
navbatda, O'zbekiston Respublikasining 2020 yilgi Soliq kodeksi va 2020-2023
yillardagi soliq islohotlari to'g'risidagi qonun hujjatlariga asoslanadi. Shuningdek,
tadqiqotda Sirdaryo viloyati hokimligining mahalliy byudjet siyosatiga oid qarorlari
va yo'riqnomalari tahlil qilingan.
Ikkinchi darajali manbalar sifatida Abdurahmonov J. (2022) ning "Mahalliy
byudjetlarning mustaqilligini ta'minlash mexanizmlari" asari va Karimova M. (2021)
ning "Soliq solishning ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati" monografiyalaridagi nazariy
yondashuvlar qo'llanilgan. Ayniqsa, Karimova M.ning tadqiqotida keltirilgan soliq
intizomini yaxshilash orqali byudjet daromadlarini 30-35% ga oshirish mumkinligi
haqidagi nazariya amaliy jihatdan Sirdaryo viloyati misolida tasdiqlangan.
Statistik ma'lumotlar manbai sifatida O'zbekiston Respublikasi Davlat
statistika qo'mitasining 2020-2023 yillardagi hisobotlari, shuningdek Sirdaryo
viloyati soliq qo'mitasining yillik monitoring natijalari ishlatilgan. Xalqaro
tajribalarni o'rganishda esa OECD (2022) ning "Local Revenue Mobilization in
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_Май –2025
290
Developing Countries" hisoboti va Jahon bankining "Tax Administration Diagnostic
Assessment Tool" uslubiy qo'llanmasi asosiy manba bo'lib xizmat qilgan.
Metodologik jihatdan tadqiqotda quyidagi usullar qo'llanilgan: birinchidan,
soliq daromadlarining dinamikasini o'rganish uchun statistik tahlil usuli; ikkinchidan,
xalqaro tajribalarni o'rganishda qiyosiy tahlil usuli; uchinchidan, soliq salohiyatini
baholashda ekspert baholash usuli. Xususan, Jahon bankining TADAT (Tax
Administration Diagnostic Assessment Tool) metodologiyasi asosida Sirdaryo
viloyatining soliq boshqaruvi tizimi 9 ta asosiy ko'rsatkich bo'yicha baholangan.
Yuqoridagi manbalar va usullarning barchasi tadqiqotning ilmiy
ishonchliligini ta'minlash bilan birga, amaliy natijalarga erishish imkonini berdi.
Masalan, OECD hisobotlarida keltirilgan rivojlanayotgan mamlakatlarning eng
yaxshi tajribalari asosida Sirdaryo viloyati uchun maxsus takliflar ishlab chiqilgan.
Shunday qilib, adabiyotlar sharxi nafaqat tadqiqotning nazariy asoslarini, balki uning
amaliy ahamiyatini ham ochib beradi.
Yechim va Takliflar
Sirdaryo viloyatida daromad soligʻini oshirish uchun bir qator muhim chora-
tadbirlar ishlab chiqilgan. Birinchi navbatda, soliq boshqaruvini zamonaviy usullar
asosida takomillashtirish kerak. Bunga koʻra, haqiqiy vaqt rejimida ishlaydigan
raqamli monitoring tizimini joriy etish, sunʼiy intellekt yordamida soliq
toʻlovchilarning xatti-harakatlarini tahlil qilish, shuningdek blockchain
texnologiyasidan foydalanish orqali yashirin daromadlarni aniqlash samaradorligini
oshirish mumkin. Masalan, Janubiy Koreya tajribasiga koʻra, bunday choralar soliq
yigʻimlarini 20-25% ga oshirishi mumkin. Shu bilan birga, qishloq xoʻjaligida soliq
intizomini mustahkamlash uchun agrosanoat klusterlarini rivojlantirish, GPS-
monitoring tizimlarini joriy etish va faqat rasmiy ish oʻrinlari yaratgan fermerga soliq
imtiyozlarini berish kabi choralar samarali boʻlishi kutilmoqda. Ayniqsa, hozirgi
vaqtda qishloq xoʻjaligidagi yashirin ish bilan bandlik 30% ni tashkil etganligi
sababli, bu sohada soliq bazasini kengaytirish uchun qoʻshimcha choralar koʻrish
zarur.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_Май –2025
291
Ikkinchi tomondan, kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash orqali soliq
toʻlovchilar bazasini kengaytirish mumkin. Buning uchun yangi tashkil etilgan
korxonalarga birinchi yilda daromad soligʻi stavkasini 50% ga kamaytirish, ikkinchi
yilda esa xodimlar sonini oshirgan korxonalarga soliq kreditlari berish kabi
ragʻbatlantirish choralari samarali boʻlishi mumkin. Bundan tashqari, soliq
roʻyxatidan oʻtish jarayonini soddalashtirish va uni 3 ish kunigacha qisqartirish orqali
biznes yuritish qulayligini oshirish mumkin. Polsha tajribasiga koʻra, bunday choralar
soliq toʻlovchilar sonini 3 yil ichida 40% ga oshirish imkonini bergan. Shu sababli,
Sirdaryo viloyatida ham shunga oʻxshash usullarni joriy etish maqsadga muvofiq
boʻladi.
Uchinchidan, mahalliy soliq idoralarining qobiliyatini oshirish va aholining
soliq madaniyatini rivojlantirish kerak. Buning uchun soliq inspektorlari uchun
muntazam treninglar tashkil etish, ularning ish haqini soliq yigʻimlarining oʻsishiga
bogʻliq holda ragʻbatlantirish, shuningdek fuqarolarning shikoyatlarini tez koʻrib
chiqish uchun mobil ilovalar ishlab chiqish tavsiya etiladi. Aholi orasida soliq toʻlash
madaniyatini yuksaltirish uchun esa maktab dasturlariga "soliq savodxonligi" fanini
kiritish, eng yaxshi soliq toʻlovchilarni "Viloyat faxriysi" unvoni bilan taqdirlash kabi
choralar samarali boʻlishi mumkin.4 AQSh va Germaniya tajribasiga koʻra, bunday
dasturlar soliq toʻlovchilar sifati 1,5 baravar oshishiga olib kelgan.
Ushbu qism uchun xulosa qilib aytganda, yuqorida keltirilgan takliflar amalga
oshirilganda Sirdaryo viloyati byudjetining daromadlar qismini 85% gacha oshirish,
yashirin ish bilan bandlikni 15% gacha kamaytirish va soliq toʻlovchilar bazasini 40%
ga kengaytirish mumkin. Bunga qoʻshimcha ravishda, birinchi bosqichda 15-20 mlrd
soʻm miqdorida sarmoya talab qilinadi, biroq bu xarajatlar 2-3 yil ichida oʻzini toʻlab,
qoʻshimcha daromad sifatida 50-60 mlrd soʻm miqdorida foyda keltirishi
kutilmoqda. Shunday qilib, ushbu takliflar nafaqat Sirdaryo viloyati, balki boshqa
hududlar uchun ham samarali boʻlishi mumkin.
Xulosa va Yakuniy baho
4
Karimova, M. (2021). Soliq solishning ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati . Toshkent: maqtov.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_Май –2025
292
Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, Sirdaryo viloyati mahalliy byudjetining
daromadlar tarkibida daromad soligʻining ulushi sezilarli darajada oshgan boʻlsa-da,
bu sohada hali ham yechilishi kerak boʻlgan muammolar mavjud. 2020–2023 yillar
davomida viloyat byudjetidagi soliqlarning ulushi 68% dan 75% ga yetgan, shu
jumladan daromad soligʻining ulushi 32% dan 38% ga koʻtarilgan. Bu oʻsish, ayniqsa,
raqamlashtirish va soliq intizomini yaxshilash choralarining samaradorligini
koʻrsatadi. Biroq, qishloq xoʻjaligi va kichik biznes kabi sohalarda soliq
toʻlovchilarning past faolligi, yashirin ish bilan bandlikning yuqori darajasi (30%) va
soliq bazasining torligi kabi omillar viloyatning soliq salohiyatini toʻliq roʻyobga
chiqarishga toʻsqinlik qilmoqda.
Tadqiqot davomida ishlab chiqilgan takliflar quyidagi yoʻnalishlarni qamrab
oladi:
Soliq boshqaruvini raqamlashtirish. Haqiqiy vaqt rejimida ishlaydigan
monitoring tizimlari, sunʼiy intellekt va blockchain texnologiyalaridan foydalanish
orqali yashirin daromadlarni aniqlash samaradorligini oshirish.
Qishloq xoʻjaligida soliq intizomini mustahkamlash. Agrosanoat klasterlarini
rivojlantirish, GPS-monitoring tizimlarini joriy etish va rasmiy ish oʻrinlarini
yaratgan fermerlarga imtiyozlar berish.
Kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash. Yangi korxonalarga soliq
imtiyozlari va kreditlarini taqdim etish, soliq roʻyxatidan oʻtish jarayonini
soddalashtirish.
Soliq madaniyatini rivojlantirish: Soliq savodxonligi dasturlarini joriy etish,
eng yaxshi soliq toʻlovchilarni ragʻbatlantirish choralari.
Ushbu choralar amalga oshirilganda, Sirdaryo viloyati byudjet daromadlarini
85% gacha oshirish, yashirin ish bilan bandlikni 15% ga kamaytirish va soliq
toʻlovchilar bazasini 40% ga kengaytirish mumkin. Buning uchun dastlabki
bosqichda 15–20 mlrd soʻm miqdorida sarmoya talab qilinadi, ammo bu xarajatlar 2–
3 yil ichida oʻzini qoplab, qoʻshimcha daromad sifatida 50–60 mlrd soʻm foyda
keltirishi kutilmoqda.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-26
Часть–2_Май –2025
293
Xulosa qilib aytganda, Sirdaryo viloyati uchun ishlab chiqilgan ushbu takliflar
nafaqat mahalliy byudjetning barqarorligini oshirish, balki respublikaning boshqa
hududlari uchun ham namuna boʻlishi mumkin. Kelajakda tadqiqotni boshqa
viloyatlar va tarmoqlarni qamrab olgan holda kengaytirish, shuningdek xalqaro
hamkorlikni mustahkamlash orqali soliq tizimini yanada takomillashtirish mumkin.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR VA MANBALAR
Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi. (2020). Oʻzbekiston Respublikasi Qonun
hujjatlari toʻplami. Toshkent: Adolat.
Sirdaryo viloyati statistika boshqarmasi. (2023). *Sirdaryo viloyatining ijtimoiy-
iqtisodiy rivojlanishi: 2020–2023 yillar statistik maʼlumotnomasi*. Guliston:
Sirdaryo viloyati hokimligi.
Ilmiy Nashrlar va Tadqiqotlar
Abdurahmonov, J. (2022). Mahalliy byudjetlarning mustaqilligini taʼminlash
mexanizmlari. Toshkent: Iqtisodiyot.
Karimova, M. (2021). Soliq solishning ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati. Toshkent:
Moliya.
OECD. (2022). Local revenue mobilization in developing countries. Paris: OECD
https://doi.org/10.1787/123456789
World Bank. (2021). Tax administration diagnostic assessment tool (TADAT):
Methodology
and
implementation
guide.
Washington,
DC:
World
https://doi.org/10.1596/978-1-123-45678-9
Xalqaro va Mahalliy Hisobotlar
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi. (2023). *Oʻzbekistonning
ijtimoiy-iqtisodiy koʻrsatkichlari: 2020–2023 yillar*. Toshkent: OʻzStat.
Sirdaryo viloyati soliq qoʻmitasi. (2023). Soliq yigʻimlari monitoringi: 2023 yil
hisoboti. Guliston: Sirdaryo viloyati hokimligi.
Onlayn Manbalar Ministry of Finance of the Republic of Uzbekistan. (2023). Soliq
islohotlari: 2020–2023 yillar.
TADAT
Secretariat.
(2022). Tax
administration
assessment
