ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
305
LIDER - GURUH RIVOJLANISHINING ASOSIY FENOMENI SIFATIDA
Aldjanova Guljahan Amangeldievna
docent Pedagogika fanlari boyincha falsafa doktori,PhD.
Berdoq nomidagi Qaraqalpoq Davlat universiteti.
Uzakbayeva Gulmira
QDU Psixologiya yonalishi 4 a-kurs talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15628244
Annotatsiya.
Maqolada liderlik fenomenining guruh dinamikasi va rivojlanishidagi o'rni
chuqur tahlil qilinadi. Liderlikning nazariy asoslari, guruh rivojlanish bosqichlari va liderning
har bir bosqichdagi roli ko'rib chiqiladi. Zamonaviy liderlik nazariyalari, empirik tadqiqotlar va
amaliy qo'llanilish yo'nalishlari taqdim etiladi. Maqola guruh psixologiyasi, tashkiliy xulq-atvori
va liderlik rivojlantirish sohalari mutaxassislari uchun mo'ljallangan.
Kalit so'zlar:
liderlik, guruh dinamikasi, guruh rivojlanishi, lider ta'siri, tashkiliy
psixologiya, jamoa boshqaruvi
Аннотация.
В статье глубоко анализируется роль феномена лидерства в
динамике и развитии группы. Рассматриваются теоретические основы лидерства,
этапы развития группы и роль лидера на каждом этапе. Представлены современные
теории лидерства, направления эмпирических исследований и практического применения.
Статья предназначена для специалистов в области групповой психологии,
организационного поведения и лидерства.
Ключевые слова:
лидерство, динамика группы, развитие группы, влияние лидера,
организационная психология, командное управление
Abstract.
The article deeply analyzes the role of the leadership phenomenon in the
dynamics and development of the group. The theoretical foundations of leadership, the stages of
group development, and the role of the leader at each stage are examined. Modern leadership
theories, directions of empirical research, and practical applications are presented. The article
is intended for specialists in group psychology, organizational behavior, and leadership.
Keywords:
leadership, group dynamics, group development, leader influence,
organizational psychology, team management
Kirish. Liderlik hodisasi insoniyat tarixida doimo markaziy o'rinni egallagan. Zamonaviy
tashkilot va guruhlar murakkablashib borayotgan bir davrda liderning roli yanada muhim
ahamiyat kasb etmoqda. Guruh rivojlanishi jarayonida lider nafaqat yo'naltiruvchi kuch, balki
guruhning o'ziga xos dinamikasini shakllantiradigan asosiy omil hisoblanadi.
Kurt Lewin (1948) ning ta'kidlashicha, "liderlik - bu guruh maqsadlariga erishish uchun a'zolarni
harakatlantirish va yo'naltirishdir". Bu ta'rif liderlikning ikki tomonlama tabiatini ko'rsatadi:
individual shaxsiy xususiyatlar va guruh kontekstidagi o'zaro ta'sir.
Hozirgi kunda globallashuv, texnologik rivojlanish va ijtimoiy o'zgarishlar tashkilotlar va
guruhlardan yanada moslashuvchan va samarali liderlikni talab qilmoqda. Bu esa liderlik
fenomenini chuqurroq tushunish va uni guruh rivojlanishi kontekstida o'rganish zarurligini
tug'diradi.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
306
Liderlik tushunchasining nazariy asoslari. Liderlik ta'rifidagi evolyutsiya. Liderlik
tushunchasi vaqt o'tishi bilan sezilarli darajada o'zgargan. Dastlabki yondashuvlar liderlikni
tug'ma xususiyat sifatida ko'rib chiqsa, zamonaviy nazariyalar uni murakkab, ko'p qirrali jarayon
sifatida tushunadi. Klassik ta'riflar: Trait nazariyasi (1930-1940): Liderlik - bu tug'ma shaxsiy
xususiyatlar to'plami. Xulqiy nazariya (1940-1960): Liderlik - bu muayyan xulq-atvori uslubi.
Situatsiyaviy nazariya (1960-1980): Liderlik - bu vaziyatga mos strategiya
Zamonaviy yondashuvlar: Transformatsion liderlik: A'zolarni ilhomlantirish va motivatsiya
berish. Autentik liderlik: Haqiqiy "men"ga asoslangan liderlik. Xizmatkor liderlik: Boshqalarga
xizmat qilishga asoslangan liderlik. Adaptive liderlik: O'zgaruvchan muhitga moslashish
qobiliyati
Liderlik va boshqaruvning farqi
Jihat
Liderlik
Boshqaruv
Yo'nalish
Kelajakka qaratilgan
Hozirgi holatga qaratilgan
Yondashuv
O'zgarishlarni boshqarish
Barqarorlikni ta'minlash
Manbaa
Ta'sir va ishonch
Hokimiyat va pozitsiya
Maqsad
Inspiratsiya va motivatsiya
Nazorat va tartib
Fokus
Odamlar va munosabatlar
Tizim va jarayonlar
Zamonaviy liderlik paradigmalari. Transformatsion liderlik (Burns, 1978; Bass, 1985).
Bu yondashuv to'rt asosiy komponentni o'z ichiga oladi: Individual e'tibor (Individual
consideration): Har bir a'zoning alohida ehtiyojlariga e'tibor berish. Intellektual stimulyatsiya:
Yangi g'oyalar va yechimlarni rag'batlantirish. Ilhomlantiruvchi motivatsiya: Umumiy vizyon va
maqsadlarga yo'naltirish. Ideallaştirilgan ta'sir: Role model bo'lib xizmat qilish
Autentik liderlik (Avolio & Gardner, 2005). Bu nazariya liderning quyidagi
xususiyatlariga asoslanadi: O'z-o'zini anglash: O'z kuchli va zaif tomonlarini bilish.
Munosabatlar shaffofligi: Ochiq va halol muloqot. Muvozanatli qayta ishlash: Turli nuqtai
nazarlarni hisobga olish. Axloqiy perspektiva: Yuqori axloqiy standartlar Xizmatkor liderlik
(Greenleaf, 1977) Bu yondashuvning asosiy tamoyillari: Xizmat qilish istagi: Boshqalarga
xizmat etishni birinchi o'ringa qo'yish. Empati: Boshqalarning his-tuyg'ularini tushunish.
Shifokorlik: Shaxsiy va tashkiliy yoqalarni "davolash".Stewardship: Resurslar va odamlarga
mas'uliyat bilan qarash.
Guruh rivojlanishining nazariy modellari. Tuckman modeli (1965) Bruce Tuckman guruh
rivojlanishining besh bosqichini ajratdi: Forming (Shakllanish) Xususiyatlari: Noaniqlik,
ehtiyotkorlik, rasmiy munosabatlar. Lider roli: Yo'nalish berish, maqsadlarni aniqlashtirish,
qoidalar o'rnatish. Asosiy vazifalar: Guruh a'zolari bilan tanishish, kutishlarni aniqlash
Storming (Bo'ron). Xususiyatlari: Ziddiyatlar, raqobat, hokimiyat uchun kurash. Lider
roli: Muammolarni hal qilish, yo'l-yo'riq berish, barqarorlik yaratish.Asosiy vazifalar:
Konfliktlarni boshqarish, umumiy qoidalarni yaratish
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
307
Norming (Normallashtirish). Xususiyatlari: Hamkorlik, me'yorlar yaratish, yaqinlashish. Lider
roli: Qo'llab-quvvatlash, fasilitatsiya qilish, jamoaviy ruhni mustahkamlash. Asosiy vazifalar:
Umumiy qadriyatlarni shakllantirish, rollarni aniqlashtirish.
Performing (Faoliyat)Xususiyatlari: Yuqori samaradorlik, mustaqillik, maqsadga yo'nalganlik.
Lider roli: Delegatsiya qilish, resurslar bilan ta'minlash, strategik yo'naltirish. Asosiy vazifalar:
Yuqori natijalar olish, innovatsiyalarni qo'llab-quvvatlash.
Adjourning (Yakunlash) xususiyatlari: Xulosalar chiqarish, emotsional ajralish. Lider roli:
Yutuqlarni e'tirof etish, kelajak uchun yo'l ko'rsatish. Asosiy vazifalar: Tajribani umumlashtirish,
yangi boshlanishlarga tayyorlash
Wheelan modeli (2009). Susan Wheelan Integrated Model of Group Development
(IMGD) modelini taklif etdi: 1-bosqich: Bog'liqlik va qo'shilish. 2-bosqich: Qarshi turish va
protest. 3-bosqich: Ishonch va tuzilma. 4-bosqich: Ish va mahsuldorlik. 5-bosqich: Tugash
Punctuated Equilibrium modeli (Gersick, 1988). Bu model guruh rivojlanishini ikki asosiy
fazaga ajratadi: Birinchi faza: Dastlabki yo'nalishni belgilash va uni saqlab qolish. O'tish nuqtasi:
Vaqtning yarmida keskin o'zgarish. Ikkinchi faza: Yangi yo'nalishda intensiv faoliyat. Liderning
guruh rivojlanishidagi roli. Har bir bosqichdagi lider funksiyalari. Shakllanish bosqichida lider:
Vizyon yaratuvchi: Aniq maqsad va yo'nalish belgilaydi. Tuzilma yaratuvchi: Rollar va
mas'uliyatlarni taqsimlaydi. Xavfsizlik ta'minlovchi: Ishonchli muhit yaratadi. Resurs
ta'minotchisi: Zarur vositalar bilan ta'minlaydi. Amaliy strategiyalar: Guruh maqsadlarini aniq
belgilash. A'zolar bilan individual uchrashuvlar o'tkazish. Umumiy qoidalar va kutishlarni
muhokama qilish. Ice-breaker faoliyatlarni tashkil etish
Bo'ron bosqichida lider: Mediator: Ziddiyatlarni hal qiladi. Fasilitator: Ochiq muloqotni
rag'batlantiradi. Barqarorlashtiruvchi: Turg'unlik yaratadi. Coach: Individual rivojlanishni
qo'llab-quvvatlaydi. Amaliy strategiyalar: Konflikt hal qilish ko'nikmalarini qo'llash. Turli
fikrlarni tinglab, umumiy yechim izlash. Konstruktiv tanqidni rag'batlantirish.Stressni boshqarish
usullarini o'rgatish.
Normallashtirish bosqichida lider: Madaniyat yaratuvchisi: Guruh me'yorlarini shakllantirishda
yordam beradi. Jamoaviy ruh kuchaytiruvchisi: Birlashgan identitet yaratadi.Rivojlantiruvchi:
A'zolarning qobiliyatlarini rivojlantiradi. Muvofiqlashtiruvchi: Turli yo'nalishlardagi harakatlarni
birlashtiradi
Amaliy strategiyalar: Guruh traditsiyalari va qadriyatlarini yaratish. Muvaffaqiyatlarni
nishonlash va xursandlik qilish. Mentoring va coaching dasturlarini joriy etish. Ochiq va halol
aloqa kanallarini yaratish
Faoliyat bosqichida lider: Strategik yo'naltiruvchi: Uzoq muddatli yo'nalishni belgilaydi.
Delegator: Mas'uliyatlarni oqilona taqsimlaydi. Innovatsiya qo'llab-quvvatlovchisi: Yangi
g'oyalarni rag'batlantiradi. Natija yo'naltirilgan: Yuqori standartlarni saqlaydi. Amaliy
strategiyalar: Uzluksiz yaxshilash jarayonlarini joriy etish. A'zolarga yangi vazifalar va loyihalar
berish. Kreativlik va eksperimentlarni rag'batlantirish. Muntazam feedback va baholash tizimini
yaratish. Liderning adaptiv funksiyalari. Situatsiyaviy liderlik. Paul Hersey va Ken Blanchard
modeliga ko'ra: Directing (S1): Yuqori rahbarlik, past qo'llab-quvvatlash. Coaching (S2): Yuqori
rahbarlik, yuqori qo'llab-quvvatlash. Supporting (S3): Past rahbarlik, yuqori qo'llab-quvvatlash.
Delegating (S4): Past rahbarlik, past qo'llab-quvvatlash
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
308
Emotsional intellect. Daniel Goleman nazariyasiga asosan: O'z-o'zini anglash: O'z his-
tuyg'ularini bilish. O'z-o'zini boshqarish: His-tuyg'ularni nazorat qilish. Ijtimoiy ong: Boshqalar
his-tuyg'ularini tushunish. Munosabatlarni boshqarish: Ijtimoiy o'zaro ta'sirni samarali amalga
oshirish. Liderning guruh dinamikasiga ta'siri. Kommunikatsiya naqshlari. Markazlashgan
tarmoq: Lider orqali barcha ma'lumotlar o'tadi.Markazlashmagan tarmoq: Erkin ma'lumot
almashish. Ierarxik tarmoq: Yuqoridan pastga vertikal aloqa. Gorizontal tarmoq: Tengdoshlar
o'rtasidagi aloqa. Qaror qabul qilish jarayonlari. Avtokratik: Lider mustaqil qaror qabul qiladi.
Demokratik: Guruh a'zolari jalb etiladi. Laissez-faire: Minimal lider aralashuvi. Konsensus:
Umumiy kelishuvga erishish. Empirik tadqiqotlar va natijalar. Meta-tahlil natijalari. Timothy
Judge va Ronald Piccolo (2004) tomonidan o'tkazilgan meta-tahlil 87 ta tadqiqotni qamrab oldi
va quyidagi natijalarni ko'rsatdi:
Liderlik uslubi
Guruh samaradorligi (r)
A'zolar qoniqishi (r)
Transformatsion
0.44***
0.58***
Tranzaksion
0.22**
0.32**
Laissez-faire
-0.37***
-0.26**
*p < 0.05, **p < 0.01, ***p < 0.001
Longitudinal tadqiqotlar.
Susan Wheelan va boshqalar (2003) 329 ta guruhni 3 yil
davomida kuzatib, quyidagi natijalarga erishdi: Lider faolligi 1-bosqichda eng yuqori (85%). 3-
bosqichda lider va a'zolar faolligi muvozanatlanadi (50/50). 4-bosqichda a'zolar faolligi ustunlik
qiladi (70%). Madaniyatlararo tadqiqotlar. GLOBE (Global Leadership and Organizational
Behavior Effectiveness) loyihasi 62 ta mamlakatni qamrab oldi: Universal ijobiy liderlik
xususiyatlari: Halollik va ishonchlilik. Perspektivaga egalik. Ilhomlantiruvchi va motivatsiya
beruvchi. Muayyan va aniq. Madaniyatga bog'liq xususiyatlar: Avtokratik vs demokratik uslub.
Individual vs jamoaviy yo'nalish. Uzoq muddatli vs qisqa muddatli orientatsiya
Amaliy qo'llanilish va tavsiyalar. Liderlik rivojlantirish strategiyalari. 70-20-10 modeli.
70% - tajriba: Amaliy vazifalar va loyihalar.20% - boshqalardan o'rganish: Mentoring, coaching,
feedback. 10% - rasmiy ta'lim: Kurslar, seminarlar, kitoblar. Action Learning yondashuvi. Reg
Revans modeliga asosan: L = P + Q (Learning = Programmed knowledge + Questioning insight).
360-daraja feedback. Boshqaruvchi tomonidan baholash. Tengdoshlar tomonidan baholash.
Bo'ysunuvchilar tomonidan baholash. O'z-o'zini baholash. Mijozlar tomonidan baholash
(ixtiyoriy). Guruh rivojlanishini tezlashtirish usullari. Team building faoliyatlari. Ishonch
yaratish mashqlari: Trust fall, blind leading. Muloqot ko'nikmalari: Active listening, feedback
berish. Muammolarni hal qilish: Escape room, case studies. Ijodiy hamkorlik: Brainstorming,
innovation sessions.
Strukturlashgan jarayonlar. Charter yaratish: Guruh maqsadi, rollari, qoidalari. Checkpoint
meetinglar: Muntazam tahlil va sozlash. After action reviews: Tajribadan saboq olish.
Continuous improvement: Kaizen printsiplari.
Lider samaradorligini baholash ko'rsatkichlari. Miqdoriy ko'rsatkichlar. Guruh
mahsuldorligi va samaradorligi. Maqsadlarga erishish darajasi. A'zolar aylanish koeffitsienti.
Innovatsiyalar soni va sifati
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
309
Sifatiy ko'rsatkichlar. A'zolar qoniqishi va ishtirok darajasi. Guruh koheziyasi va yaxlitligi.
Muloqot sifati va ochiqlik. Moslashuvchanlik va o'zgarishlarga tayrorlik
Kelajakdagi istiqbollar va xulosa. Zamonaviy tendensiyalar. Virtual va gibrid guruhlar. COVID-
19 pandemiyasi virtual guruhlar rivojlanishini tezlashtirdi:
Yangi qiyinchiliklar: Vaqt zonalari, texnologik muammolar, ijtimoiy izolatsiya
Yangi imkoniyatlar: Global talentlardan foydalanish, moslashuvchanlik
Lider uchun yangi ko'nikmalar: Raqamli liderlik, virtual fasilitatsiya
Agile liderlik-tezkor moslashuv: O'zgaruvchan muhitga tez javob berish
Eksperimentlar: "Fail fast, learn fast" yondashuvi
Iterativ rivojlanish: Doimiy yaxshilash sikllari
Stakeholder collaboration: Barcha manfaatdor tomonlar bilan hamkorlik
Inclusive liderlik. Xilma-xillikni qadrlash: Turli fikr va tajribalarni qimmatli deb bilish.
Psixologik xavfsizlik: Har kim o'z fikrini erkin bildirishi mumkin
Unconscious bias: Ongsiz tarzda mavjud bo'lgan noto'g'ri qarashlarni bartaraf etish.
Equity va inclusion: Adolatlilik va qamrab olishni ta'minlash
Texnologiyaning ta'siri. Artificial Intelligence (AI) va liderlik. Predictive analytics: Guruh
dinamikasini oldindan bashorat qilish. Personalized coaching: Individual rivojlanish rejalari.
Real-time feedback: Darhol fikr-mulohaza berish tizimlari. Decision support: Qaror qabul
qilishda yordam
Blockchain va markazlashmagan liderlik. Distributed leadership: Markazlashmagan liderlik
modellari. Transparent governance: Shaffof boshqaruv tizimi. Smart contracts: Avtomatik
bajariluvchi kelishuvlar
Xulosa va tavsiyalar. Lider guruh rivojlanishining asosiy fenomeni sifatida nafaqat yo'nalish
beruvchi kuch, balki guruhning o'ziga xos dinamikasini shakllantiradigan fundamental omildir.
Zamonaviy tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki:
1.
Liderlik uslubi guruh rivojlanish bosqichiga mos kelishi kerak - har bir bosqichda turli
yondashuv talab etiladi
2.
Transformatsion liderlik eng samarali hisoblanadi - bu uslub guruh a'zolarini
ilhomlantiradi va yuqori natijalar olishga undaydi
3.
Emotsional intellekt muhim omil - liderning o'z va boshqalar his-tuyg'ularini tushunish
va boshqarish qobiliyati
4.
Madaniy kontekst hisobga olinishi zarur - turli madaniyatlarda liderlik turlicha namoyon
bo'ladi
5.
Texnologik o'zgarishlar yangi ko'nikmalarni talab qiladi - virtual liderlik, raqamli
ko'nikmalar, AI bilan ishlash
Amaliy tavsiyalar: Liderlar uchun: Davomiy o'rganish, feedback qabul qilish, adaptiv bo'lish.
Tashkilotlar uchun: Liderlik rivojlantirish dasturlari, 360-daraja baholash tizimi. Ta'lim
muassasalari uchun: Liderlik ko'nikmalarini o'rgatish, amaliy tajriba berish. Tadqiqotchilar
uchun: Virtual guruhlar, AI ta'siri, madaniyatlararo farqlarni o'rganish
Liderlik - bu san'at va fandir. U nafaqat tug'ma qobiliyat, balki o'rganilishi va
rivojlantirilishi mumkin bo'lgan ko'nikmalar to'plamidir. Kelajakda muvaffaqiyatli liderlar
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
310
texnologiya va insoniy omillarni muvozanatli ravishda birlashtira oladigan, o'zgaruvchan
muhitga tez moslashadigan va guruh a'zolarini ilhomlantira oladigan shaxslar bo'ladi.
REFERENCES
1.
Bass, B. M. (1985). Leadership and performance beyond expectations. New York: Free
Press.
2.
Burns, J. M. (1978). Leadership. New York: Harper & Row.
3.
Gersick, C. J. (1988). Time and transition in work teams. Academy of Management
Journal, 31(1), 9-41.
4.
Goleman, D. (1995). Emotional intelligence. New York: Bantam Books.
5.
Greenleaf, R. K. (1977). Servant leadership: A journey into the nature of legitimate
power and greatness. New York: Paulist Press.
6.
Aldjanova G., Bekmuratova G. ÓSPIRIMLER XARAKTERINDE TOLERANTLIQTIŃ
ORNI //Modern Science and Research. – 2025. – Т. 4. – №. 5. – С. 39-42.
7.
Aldjanova G., Yernazarova G. " MEN HÁM MENIŃ DENEM": DENESINE BOLǴAN
QATNAS ÓSPIRIMNIŃ ÓZIN-ÓZI BAHALAW ÁHMIYETLI FAKTOR SIPATINDA
//Modern Science and Research. – 2025. – Т. 4. – №. 5. – С. 43-46.
8.
Aldjanova G., Qosbawlieva Q. SOCIAL-PSYCHOLOGICAL TRAINING AS A WAY
TO CHANGE PERSONAL AND BEHAVIORAL FEATURES //Modern Science and
Research. – 2025. – Т. 4. – №. 4.
9.
Aldjanova G., Qosbawlieva Q. SOCIAL-PSYCHOLOGICAL TRAINING AS A WAY
TO CHANGE PERSONAL AND BEHAVIORAL FEATURES //Modern Science and
Research. – 2025. – Т. 4. – №. 4.
10.
Aldjanova G. A. TYPES OF LEARNING ACTIVITIES IN THE CREDIT-MODULAR
TRAINING SYSTEM //Modern Science and Research. – 2023. – Т. 2. – №. 9. – С. 15-
21. 1172 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 5
11.
Aljanova G. A. Development of creative thinking in the process of learning in higher
school. – 2021. 18. Aljanova G. A. Formation of Young Teacher Professionalism
Through Mentoring //European Scholar Journal. – 2021. – Т. 2. – №. 11. – С. 128-130.
12.
Альджанова Г. А. ЭФФЕКТИВНЫЕ ВОЗМОЖНОСТИ ПСИХОДИАГНОСТИКИ В
ПОДГОТОВКЕ БУДУЩЕГО УЧИТЕЛЯ //Путь науки. – 2017. – №. 4. – С. 66-67.
13.
Альджанова Г. ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ МӘДЕНИЯТ КОНЦЕПЦИЯСЫ НЕГИЗЛЕРИ
//ВЕСТНИК КАРАКАЛПАКСКОГО ГОСУДАРСТВЕННОГО УНИВЕРСИТЕТА
ИМЕНИ БЕРДАХА. – 2018. – Т. 38. – №. 1. – С. 53-56.
14.
Альджанова
Г.
А.
ЭФФЕКТИВНОСТЬ
ЗНАКОВО-КОНТЕКСТНОЙ
ТЕХНОЛОГИИ В ПОДГОТОВКЕ БУДУЩЕГО УЧИТЕЛЯ В ВЫСШИХ
ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ УЧРЕЖДЕНИЯХ //Актуальные проблемы гуманитарных и
естественных наук. – 2018. – №. 11. – С. 89-92.
15.
Альджанова Г. А. МОДЕЛЬ ФОРМИРОВАНИЯ ПРОФЕССИОНАЛЬНЫХ
КОМПЕТЕНЦИЙ
БУДУЩИХ
УЧИТЕЛЕЙ
В
УСЛОВИЯХ
ПРОЕКТНОКОНТЕКСТНОГО ОБУЧЕНИЯ
