1424
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
STOL TENNISI OYIN TEXNIKASINIŃ QÁLIPLESIWI HÁM RAWAJLANIWI
Bekimuratov Manas Jamalatdinovich
Ózbekstan mámleketlik dene tárbiyası hám sport universiteti Nókis filialı
“Dene tárbiyası teoriyası hám gumanitar pánler” kafedrası stajyor oqıtıwshısı.
Telefon: +998977875552.
Elektron pochta:
bekimuratovmanas@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.15762152
Annotaciya. Bul maqalada stol tennisi oyını texnikasın jetilistiriwdiń áhmiyeti hám
usılları dodalanadı. Stol tennisi - bul tez qararlar qabıl etiwdi, tezlik hám anıqlıqtı talap etetuǵın
sport túri bolıp, oyınshılardıń texnikalıq sheberligi olardıń tabısına tikkeley tásir etedi.
Maqalada texnikanı rawajlandırıwǵa baylanıslı tiykarǵı faktorlar, sonıń ishinde, soqqı
túrleri, poziciyalıq háreketler, hám oyınshı arasındaǵı taktika hám strategiyalar jáne olardı
jetilistiriwge qaratılǵan metodlar kórip shıǵıladı. Stol tennisinde soqqılar hár qıylı hám hár biri
ózine tán usıl hám kónlikpelerdi talap etedi. Ásirese, tapsırmanı tabıslı orınlaw ushın soqqılardı
anıq hám kúshli orınlaw, tez ornalasıwdı ózlestiriw hám de oyın dinamikasına beyimlesiw júdá
áhmietli. Maqalada, texnikanıń jaqsılanıwı oyınshılarǵa óz poziciyasın durıs tańlaw, soqqıların
hár qıylı qılıw, qarsılasınıń háreketlerine juwap beriw hám de oyın dawamında jetiliske erisiw
imkaniyatın beredi. Oyınshılardıń fizikalıq tayarlıǵın arttırıw da áhmietli tárepi bolıp, bul
texnikanı jáne de nátiyjeli ámelge asırıwǵa járdem beredi. Sonday-aq, maqala stol tennisi
boyınsha trenerler hám sporchılar ushın usınıslar berip, texnikanı rawajlandırıwdaǵı jańa
qatnaslar hám zamanagóy usıllardı tallaydı.
Kalit sózler: Stol tennisi, Oyın texnikası, Soqqı túrleri, Poziciyalıq háreketler, Fizikalıq
tayarlıq, Anıqlıq hám tezlik, Taktika hám strategiya, Trenerdiń roli, Kónlikpelerdi
rawajlandırıw, Soqqılardı jetilistiriw, Reakciya tezligi, Oyınshı hám qarsılas, Texnikalıq
sheberlik, Oyın dinamikası, Sporchılardıń tayarlıǵı, Jańa jantasıwlar, Stol tennisi usılları,
Oyınshılardıń motivaciyası, Trening usılları, Fizikalıq hám ruwxıy tayarlıq.
Annotation. This article discusses the importance and methods of improving table tennis
technique. Table tennis is a sport that requires quick decision-making, speed and accuracy, and
the technical skills of players directly affect their success. The article examines the main factors
related to the development of technique, including types of strokes, positional movements, and
tactics and strategies between players, as well as methods aimed at improving them. The study
and development of technique directly affects the player's results. Table tennis strokes are
diverse, and each requires unique methods and skills. In particular, it is very important to
perform strokes accurately and powerfully, master quick positioning, and adapt to the dynamics
of the game in order to successfully complete the task. The article argues that improving
technique allows players to correctly choose their position, diversify their strokes, respond to the
opponent's movements, and achieve perfection during the game. Improving the physical fitness
of players is also an important aspect, which helps to implement this technique more effectively.
The article also provides suggestions for table tennis coaches and athletes, analyzing new
approaches and modern methods in the development of technique.
Keywords: Table tennis, Game technique, Types of strokes, Positional movements,
Physical preparation, Accuracy and speed, Tactics and strategy, Role of the coach, Skill
development, Improvement of strokes, Reaction speed, Player and opponent, Technical skills,
Game dynamics, Athlete preparation, New approaches, Table tennis methods, Player motivation,
Training methods, Physical and mental preparation.
1425
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
KIRISIW
Stol tennisi bul dúnyada eń belgili hám dinamikalıq sport túrlerinen biri. Bul sport
oyınında tezlik, anıqlıq hám qarsılasınıń háreketlerine beyimlesiwsheńlik úlken áhmiyetke iye.
Oyınshılardıń texnikası, yaǵnıy soqqı túrleri, poziciya hám háreketlerdiń durıslıǵın
rawajlandırıw olardıń tabısqa erisiwindegi tiykarǵı faktorlardan biri bolıp esaplanadı. Stol tennisi
texnikası tek fizikalıq kónlikpelerdi emes, al psixologiyalıq tayarlıqtı da talap etedi, sebebi hárbir
soqqı hám háreket oyınshıdan joqarı dárejedegi tezlik hám anıqlıqtı talap etedi.
Stol tennisi XIX ásirdin aqırlarında Angliyada payda bolıp, dáslep hobbi sıpatında
oynalǵan. Dáslepki raketkalar hám toplar ápiwayı bolıp, texnikalıq jaqtan quramalı emes edi.
Dáslepki jılları oyın tiykarınan tómen dárejedegi urıslar hám ápiwayı xızmetler menen
sheklengen. 1920-jillardan baslap, sporttıń ǵalabalasıwı menen texnikalıq háreketler (servis,
qaytarıw, topspin) áste-aqırın quramalastı.
Texnikanı jetilistiriw, oyınshınıń ózine tán potencialın ashıw, olardıń oyındaǵı
strategiyalıq qatnasın kúsheytiw hám qarsılasların jeńiwde áhmietli rol atqaradı. Sonlıqtan, stol
tennisi oyın texnikasınıń hár bir tárepi - soqqılar, poziciyalıq háreketler, fizikalıq hám ruwxıy
tayarlıq, sonday-aq, taktika - oyınshı ushın ayrıqsha itibardı talap etedi.
Bul maqalada stol tennisi oyın texnikasın jetilistiriwdiń áhmietli tárepleri kórip shıǵıladı.
Texnikanı jetilistiriwde qanday metodlar hám jantasıwlar bar ekenligi, sonday-aq, bul
proceste fizikalıq hám psixologiyalıq tayarlıqtıń roli analizlenedi.
Maqset -
stol tennisi texnikasın nátiyjeli rawajlandırıw ushın eń nátiyjeli usıllardı anıqlaw
hám oyınshılarǵa bul tarawda tabısqa erisiwge járdem beriw bolıp tabıladı. Stol tennisi, yamasa
ping-pong, dúnya boylap keń tarqalgan hám júdá belgili sport túri. Bul oyınnıń tabıslı bolıwı tek
ǵana jaqsı fizikalıq tayarlıq emes, al joqarı dárejedegi texnikanı da talap etedi.
Texnikalıq háreketlerdiń túrleri hám olardıń rawajlanıwı. Stol tennisi texnikası tiykarınan
tómendegi elementlerden ibarat:
Servis (xizmet) - oyınnıń baslanıwı bolıp, toptı qarsılas tárepke bagdarlawda kóplegen
texnikalıq usıllar qollanıladı (kesilgen, tuwrı, joqarıǵa burılgan hám t.b.).
Toptı qabıllaw (qaytarıw) - bul háreket oyındaǵı tiykarǵı qorǵanıw hám hújim háreketi
sıpatında qaraladı.
Topspin hám backspin - topqa aylanıw beriw arqalı onı qıyınıraq hám quramalı túrde
qaytarıwǵa arnalǵan soqqılar.
Smash (kúshli soqqı) - hújim usılındaǵı soqqı bolıp, oyınshınıń texnikalıq tayarlıǵına
baylanıslı.
Zamanagóy stol tennisi texnikasında bul háreketler biraz kompleksli kóriniske iye bolǵan.
Ásirese, Qıtay, Koreya hám Yaponiya sport mekteplerinde oyınshılardıń texnikası anıqlıq
hám joqarı tezlik penen ajıralıp turadı.
Oyın texnikasınıń rawajlanıwı, oyınshınıń óz qábiletlerin arttırıwı, sonıń menen birge
qarsılaslarına qarsı jaqsıraq gúresiw imkaniyatın beredi. Usi maqalada, stol tennisi oyını
texnikasın jetilistiriwge qaratılǵan bazı bir tiykarǵı usıllar hám usınıslardı kórip shıǵamız.
Tiykargı top uraların jetilistiriw. Stol tennisi texnikasınıń tiykarģı bólimi - bul top uriw
usılları. Oyınshı toptı hár qıylı usıllarda urıwı kerek, sonıń ishinde:
Forehand hám Backhand usılları:
Oyınshınıń forehand hám backhand usılları júdá
áhmiyetli. Bul urıwlar oyında toptı qarsı táreptiń túrli orınlarına jollaw imkanın beredi. Hár eki
usıldı jetik iyelew, soqqılardı kúshli hám anıq islew, oyınshınıń qábiletlerin sezilerli dárejede
asıradı.
1426
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
Top-spin, Bottom-spin hám Side-spin soqqıları:
Bul túrdegi soqqılar oyınshıǵa
qarsılasınıń reakciyasın ózgertiwge járdem beredi. Mısalı, top-spin soqqısı toptıń joqarıǵa
kóteriliwine alıp keledi hám qarsılasın joqarı dárejede reakciya kórsetiwge májbúrleydi. Bottom-
spin hám side-spin soqqıları bolsa toptıń aylanbalı háreketin támiyinlep, qarsılasın jáne de
qolaysız jaǵdayǵa alıp keledi. Smash (bas soqqı): Smash soqqısı, joqarıǵa ushıp baratırǵan toptı
tez hám kúshli urıw. Bul soqqı oyınnıń sońǵı fazalarında, qarsılas toptı qaytarıp ala almaw ushın
júdá nátiyjeli boladı. Reakciya hám tezlikti jaqsılaw. Stol tennisi oyını júdá tez hám hárekecheń
bolǵanlıǵı sebepli, oyınshınıń tezligi hám tez reakciyaları júdá áhmiyetli.
Tezlikti arttırıw ushın tez háreketler:
Oyınshı óziniń ayaq háreketlerin hám denesin tez
ózgertiwi kerek. Bunıń ushın, turaqlı túrde ayaqlardı durıs jaylastırıp, jaqsı poziciya alıw talap
etiledi. Reakciya hám baqlaw: Toptıń háreketin aldınnan kóriw hám oǵan tez juwap beriw
oyınshınıń joqarı dárejedegi sheberligin kórsetedi. Bunıń ushın arnawlı shınıǵıwlar, máselen, tez
top qaytarıw yamasa oyın sharayatında qızıqlı trenajyorlar járdeminde reakciya tezligin arttırıw
múmkin.
Oyın programması hám strategiyası.
Stol tennisinde tek ǵana texnikaǵa itibar qaratıw
jeterli emes, oyınshınıń oyın baǵdarlaması hám strategiyası da júdá áhmiyetli. Oyınshı
qarsılasınıń kúshli hám ázzi táreplerin anıqlap, oǵan qarsı strategiya islep shıǵıwı kerek. Sonıń
menen birge, oyınshı óz usılların hám soqqıların waqtınsha ózgertip, qarsılasın shalǵıtıwı kerek.
Taktikalıq hám texnikalıq ózgerisler:
Qarsılasın shalǵıtıw, onıń fizikalıq hám ruwxıy
jaǵdayın buzıw ushın hár qıylı usıllardı qollanıw kerek. Mısalı, geyde tez hám kúshli soqqılar
berip, keyin bunı júdá anıq emes yamasa áste top penen almastırıw múmkin.
Poziciyanı jaqsı bahalaw:
Hár dayım qarsılasın baqlap barıw hám onıń poziciyasın
talqılaw zárúr. Bul oyında toptı qalay jollawdı hám qay jerge urıwdı anıqlawǵa járdem beredi.
Ayaq háreketlerin jetilistiriw. Ayaqlar stol tennisi oyınında úlken rol oynaydı. Tuwrı ayaq
háreketleri oyınshınıń soqqılardı nátiyjeli orınlawı hám óz poziciyasın tez ózgertiwi ushın zárúr.
Oyınshınıń ayaqların úyretiw, olar menen tez háreket etiwdi úyretiw áhmietli. Poziciya
alıw: Hár bir soqqıdan keyin oyınshı tez jańa poziciyanı alıwı kerek. Bul poziciya duris hám tez
tańlanbasa, soqqı sapasına unamsız tásir kórsetiwi múmkin.
Qádem qoyiw:
Ayaqlardıń jeńil hám tez háreketi soqqını tayarlaw ushin zárúr.
Qádemlerdi tez hám óz waqtında qoyılıwı oyınshınıń tezligi hám topqa tez jetip barıwın
támiyinleydi. Stol tennisi oyını tek fizikalıq emes, al psixologiyalıq tayarlıqtı da talap etedi.
Oyınshınıń ruwxıy turaqlılıǵı, stresske shıdamlılıǵı hám tabısqa umtılıwı onıń texnikasın
jetilistiriwde úlken áhmietke ie.Ruwxıy turaqlılıq: Oyınshınıń unamsız jaǵdaylarda tez ózin durıs
baǵdarlay alıw qábileti de áhmietli. Oyın dawamında toptıń qandayda bir qáte urılıwı yamasa
qarsılasınıń kúshli soqqısı ruwxıy jaǵdaydı buzbawı kerek.
Koncentraciya:
Oyınshı turaqlı túrde toptı baqlap, qarsılastıń háreketlerin analizlewge
itibar beriwi kerek. Bul arqalı qarsılasınıń ázzi táreplerin tez anıqlaw hám onnan paydalanıw
múmkin. Trening usılları. Oyın texnikasın rawajlandırıw ushın hár qıylı trening usılları bar.
Taktikalıq shinigiwlar: Oyınshı óz poziciyasın tez ózgertiw hám qarsılasına top jiberiw usılların
úyreniwi kerek.
Texnikalıq shinigiwlar:
Topti hár túrli bagdarlarda, hár túrli soqqı usılları menen uriw
ushin arnawlı shinigiwlar orınlaw kerek. Bulshıq etlerdi rawajlandırıw: Fizikalıq kúshti arttırıw
ushın bulshıq etlerdi bekkemlewge qaratılǵan shınıǵıwlardı orınlaw kerek.
1427
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
JUWMAQ
Stol tennisi oyını texnikasın jetilistiriw, tek ǵana jaqsı fizikalıq tayarlıqtı emes, al
oyınshınıń aqılıy hám psixologiyalıq jaǵdayın da óz ishine aladı. Duris hám nátiyjeli soqqı beriw
usılların ózlestiriw, tez háreketler hám joqarı dárejedegi reakciya oyınshınıń tabıslı oynawına
úlken úles qosadı. Sonday-aq, oyınshınıń óz poziciyasın jaqsı bahalaw hám qarsılasınıń kúshli
táreplerine qarsı strategiya islep shıǵıw áhmiyetli. Bunday texnikanı jetilistiriwde arnawlı
treningler, ayaq háreketlerin rawajlandırıw hám psixologiyalıq turaqlılıqtı arttırıw da zárúr.
Nátiyjede, texnikanı jetik iyelegen oyinshi, óz ústinde islewdi dawam ettirgen halda, stol
tennisinde joqarı nátiyjelerge erisiwi múmkin.
Adabiyotlar ro‘yxati
1.
G‘ulomov Sh.A., Qodirov A.A. “Sport turlarining o‘qitish metodikasi” – Toshkent: «Fan
va texnologiya», 2021.
2.
Matkarimov O.T., Turg‘unboyev A. “Stol tennisi: nazariyasi va amaliyoti” – Toshkent:
O‘zbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti nashriyoti, 2020.
3.
Qodirov A.A., Karimov O.T. “Jismoniy tarbiya va sport nazariyasi” – Toshkent:
«O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» nashriyoti, 2021.
4.
Xasanov B.A., Raxmatov R. “Sport mashg‘ulotlarini boshqarish” – Toshkent: «Fan va
texnologiya», 2022.
5.
Mamatqulov B.M., G‘afforov T. “Sport pedagogikasi” – Toshkent: «Innovatsiya ziyo»,
2020.
6.
Abdug‘afforov A.A., Eshmuratov I.I. “Sport texnikasini o‘rgatish metodikasi” –
Toshkent: TDJTSU, 2019.
7.
Mo‘minov M.A., Toshpo‘latov S.M. “Stol tennisi asoslari” – Nukus: «Bilim», 2023.
8.
Tursunov N.N., Xaydarov A.K. “Sport turlarining shakllanishi va rivojlanishi” –
Toshkent: «Yangi asr avlodi», 2021.
